गरुडपुराणम्

विधृतिः सप्तमी तासां स्मृताः पापप्रशान्तिदाः 56.

त्यात विदृति सातवी मानली जाते, ती पाप शांत करणारी आहे.

उद्भिदो वेणुमांश्चैव द्वैरथो लम्बनो धृतिः 56.

उद्भिद, वेणुमान, द्वैरथ, लम्बन आणि धृति.

विद्रुमो हेमशैलश्च द्युतिमान्पुष्पवांस्तथा 56.

विद्रुम, हेमशैल, द्युतिमान आणि पुष्पवान.

धूतपापा शिवा चैव पवित्रा सन्मतिस्तथा 56.

धूतपापा, शिवा, पवित्रा आणि सनमती.

क्रौञ्चद्वीपे द्युतिमतः पुत्राः सप्त महात्मनः 56.

क्रौंचद्वीपावर द्युतिमान या महात्म्याचे सात पुत्र आहेत.

मुनिश्च दुन्दुभिश्चैव सप्तैते तत्सुता हर 56.

मुनी आणि दुंदुभी, हे सातही त्याचेच पुत्र आहेत, हे हर.

दिवावृत्पञ्चमश्चान्यो दुन्दुभिः पुण्डरीकवान् 56.

पाचवा दुसरा दिवावृत आहे; दुंदुभी म्हणजे पुंडरीकवान.

ख्यातिश्च पुण्डरीका च सप्तैता वर्षनिम्नगाः 56.

ख्याती आणि पुंडरीका — या सात नद्या त्या प्रदेशात आहेत.

जलद्श्च कुमारश्च सुकुमारोरुणी बकः 56.

जलद, कुमार, सुकुमार, ओरुणी आणि बक.

सुकुमारी कुमारी च नलिनी धेनुका च या 56.

सुकुमारी, कुमारी, नलिनी आणि धेनुका.

शबलात्पुष्करेशाच्च महावीरश्च धातकिः 56.

शबला आणि पुष्करेशा यांच्यापासून महावीर आणि धातकी उत्पन्न झाले.

योजनानां सहस्त्राणि ऊर्द्ध्वं पञ्चाशदुच्छ्रितः 56.

ती पन्नास हजार योजन उंच आहे.

स्वादूदकेनोदधिना पुष्करः परिवेष्टितः 56.

पुष्कर हे गोड पाण्याच्या समुद्राने वेढलेले आहे.

द्विगुणा काञ्चनी भूमिः सर्वजन्तुविवर्जिता तमसा पर्वतो व्याप्तस्तमोऽप्यण्डकटाहतः ॥ 56.

कांचन भूमी दुप्पट रुंद असून तिथे कोणतेही जीव नाहीत; पर्वत अंधाराने व्यापलेला आहे आणि तो अंधार अंडाच्या कवचाने वेढलेला आहे.

इति श्रीगारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे भुवनकोशवर्णनं नाम षट्पञ्चाशत्तमोऽध्यायः

या प्रकारे श्रीगारुड महापुराणाच्या पूर्वखंडातील आचारकांडात 'भुवनकोशवर्णन' नावाचा छप्पन्नावा अध्याय संपला.

सप्ततिस्तु सहस्त्राणि भूम्युच्छ्रायोऽपि कथ्यते 57.

पृथ्वीची उंची सत्तर हजार योजन असल्याचे सांगितले जाते.

अतलं वितलं चैव नितलं च गभस्तिमत् 57.

अतल, वितल, नितल आणि गभस्तिमत.

कृष्णा शुक्लारुणा पीता शर्करा शैलकाञ्चना 57.

काळा, पांढरा, लाल, पिवळा, गोटे, डोंगर आणि सोने.

रौद्रे तु पुष्करद्वीपे नरकाः सन्ति ताञ्छृणु 57.

रौद्र पुष्करद्वीपावर नरक आहेत — ते ऐक.

महाज्वालस्तप्तकुम्भो लवणोऽथि विमोहितः 57.

एक मोठा, जळता आणि तापलेला भांडे, मीठाने भरलेले, मनाला गोंधळवणारे आहे.

असिपत्रवनः कृष्णो नानाभक्षश्च दारुणः 57.

काळ्या तलवारीच्या पानांच्या जंगलात, वेगवेगळ्या भयंकर खाण्याच्या गोष्टी आहेत.

संदंशः कृष्णसूत्रश्च तमश्चावीचिरेव च 57.

लोखंडी चिमटा, काळा दोरा आणि अवीचि नरकातील घनदाट अंधार आहे.

पापिनस्तेषु पच्यन्ते विषशस्त्राग्निदायिनः 57.

त्या ठिकाणी पापी लोक शिजवले जातात, जे विष, शस्त्र किंवा आग देतात.

वारिवह्न्यनिलाकाशैर्वृतं भूतादिना च तत् 57.

ते पाणी, आग, वारा, आकाश आणि विविध जीवांनी वेढलेले आहे.

अण्डं दशगुणं व्याप्तं नारायणः स्थितः ॥ 57.

ते अंड दहा पट व्यापलेले असून, त्यात नारायण वास करतात.

इति गारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे भुवनकोशगतापातलनरकादिनिरूपणं नाम सप्तपञ्चाशत्तमोऽध्यायः

अशा प्रकारे गारुड महापुराणाच्या पूर्वखंडातील आचारकांडात, 'भुवनकोश, पाताळ, नरक यांचे वर्णन' नावाचा सत्तावन्नावा अध्याय संपला.

वक्ष्ये प्रमाणसंस्थाने सूर्य्यादीनां श्रृणुष्व मे 58.

मी सूर्यादींच्या माप आणि स्थान सांगतो, माझे ऐका.

ईशादण्डस्तथैवास्य द्विगुणो वृषभध्वज 58.

ईश्वराचा दंडसुद्धा तितकाच, पण त्याच्या दुप्पट लांब आहे, हे वृषध्वज.

योजनानां तु तस्याक्षस्तत्र चक्रं प्रतिष्ठितम् 58.

त्याचा अक्ष योजनेने मोजला जातो आणि तिथेच चाक बसवलेले आहे.