गरुडपुराणम्

त्वष्टा त्वष्टुश्च विरजा रजस्तस्याप्यभूत्सुतः 54.

त्वष्टा हा त्वष्टूचा मुलगा होता आणि विरजा हा रजसचा मुलगा होता.

इति श्रागारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे भुवनकोशवर्णनोपयोगिप्रियव्रतवंशनिरूपणं नाम चतुः पञ्चाशत्तमोऽध्यायः

अशा प्रकारे श्रीगारुड महापुराणाच्या पूर्वखंडातील आचारकांडात 'भुवनकोशवर्णनासाठी उपयुक्त प्रियव्रतवंशाचे वर्णन' या नावाचा चौपन्नवा अध्याय संपला.

मध्ये त्विलावृतो वर्षो भद्राश्वः पूर्वतोऽद्भुतः 55.

मध्यभागी इलावृत देश आहे; पूर्वेला अद्भुत भद्राश्व आहे.

ततः किम्पुरुषो वर्षो मेरोर्दक्षिणतः स्मृतः 55.

मग मेरूच्या दक्षिणेला किम्पुरुष नावाचा देश आहे.

पश्चिमे केतुमालश्च रम्यकः पश्चिमोत्तरे 55.

पश्चिमेला केतुमाल आहे आणि पश्चिम-उत्तर दिशेला रम्यक आहे.

सिद्धिः स्वाभाविकी रुद्र ! वर्जयित्वा तु भारतम् 55.

हे रुद्र, भारत देश सोडून इतरत्र सर्वत्र यश सहज मिळते.

नागद्वीपः कटाहश्च सिंहलो वारुणस्तथा 55.

नागद्वीप, कटाह, सिंहल आणि वारुण हेही देश आहेत.

पूर्वे किरातास्तस्यास्ते पश्चिमे यवनाः स्थिताः 55.

त्याच्या पूर्वेला किरात राहतात आणि पश्चिमेला यवन वस्ती करतात.

ब्राह्मणाः क्षत्त्रिया वैश्याः शूद्राश्चान्तरवासिनः 55.

अंतर्भागात ब्राह्मण, क्षत्रिय, वैश्य आणि शूद्र राहतात.

विन्ध्यश्च पारियात्रश्च सप्तात्र कुलपर्वताः 55.

इथे विंध्य, पारियात्र आणि इतर असे सात मुख्य पर्वत आहेत.

तापी पयोष्णी सरयूः कावेरी गोमती तथा 55.

तापी, पयोष्णी, सरयू, कावेरी आणि गोमती या नद्या आहेत.

केतुमाला ताम्रपर्णो चन्द्रभागा सरस्वती 55.

केतुमाला, ताम्रपर्णी, चंद्रभागा आणि सरस्वती या देखील नद्या आहेत.

विदर्भा च शतद्रूश्च नद्यः पापहराः शुभाः 55.

विदर्भ आणि शतद्रू या पवित्र नद्या पाप दूर करणाऱ्या आहेत.

पाञ्चालाः कुरवो मत्स्या यौधेयाः सपटच्चराः 55.

पांचाळ, कुरू, मत्स्य, यौधेय आणि पटच्चर हे सर्व,

वृषध्वज ! जनाः पाद्माः सूतमागधचेदयः 55.

वृषध्वज, पद्म, सूत, मगध आणि चेदी या लोकांचेही उल्लेख आहे.

कलिंगवंगपुण्ड्रांगा वैदर्भा मूलकास्तथा 55.

कलिंग, वंग, पुंड्र, अंग, वैदर्भ आणि मुळक हे देखील आहेत.

पुलन्दाश्मकजीमूतनयराष्ट्रनिवासिनः 55.

पुलिंद, अश्मक, जीमूत आणि नय व राष्ट्र प्रदेशातील रहिवासी,

अम्बष्ठद्रविडा लाटाः काम्बोजाः स्त्रीमुखाः शकाः 55.

अंबष्ठ, द्रविड, लाट, काम्बोज, स्त्रीमुख आणि शक हे लोक,

स्त्रीराज्याः सैन्धवा म्लेच्छा नास्ति का यवनास्तथा 55.

स्त्रीराज्य, सिंधू, म्लेच्छ, नास्तिक आणि यवन हेही आहेत.

माण्डव्याश्च तुषाराश्च मूलिकाश्वमुखाः खशाः 55.

मांडव्य, तुषार, मुळिक, अश्वमुख आणि खश हे देखील आहेत.

लम्ब (म्पा) का स्तननागाश्च माद्रगान्धारबाह्लिकाः 55.

लंब, स्तननाग, मद्र, गांधार आणि बाह्लिक हेही लोक आहेत.

त्रिगर्त्तनीलकोलात (भ) ब्रह्मपुत्राः सटङ्कणाः 55.

त्रिगर्त, नील, कोल, ब्रह्मपुत्र आणि सटंकण हेही आहेत.

इति श्रीगारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे भुवनकोशवर्णनं नाम पञ्चपञ्चाशत्तमोऽध्यायः

अशा प्रकारे श्रीगारुड महापुराणाच्या पूर्वखंडातील आचारकांडात 'भुवनकोशवर्णन' नावाचा पंचपंचाशीतम अध्याय पूर्ण झाला.

सप्त मेधातिथेः पुत्राः प्लक्षद्वीपेश्वरस्य च 56.

प्लक्षद्वीपाचा राजा मेधातिथी याचे सात पुत्र होते.

सुखोदयस्तथा नन्दः शिवः क्षेमक एव च 56.

त्यात सुखोदय, नंद, शिव आणि क्षेमक हे होते.

गोमेदश्चैव चन्द्रश्च नारदो दुन्दुभिस्तथा 56.

गोमेध, चंद्र, नारद आणि डुंदुभी हेही त्यात होते.

अनुतप्ता शिखी चैव विपाशा त्रिदिवा क्रमुः 56.

अनुतप्त, शिखी आणि विपाशा यांनी एकामागून एक स्वर्ग गाठला.

वपुष्मान्शाल्मलस्येशस्तत्सुता वर्षनामकाः 56.

शाल्मलाचा राजा वपुष्मान याचे पुत्र विविध प्रदेशांच्या नावांनी ओळखले जात.

वैद्युतो मानसश्चैव सप्रभशाचपि सप्तमः 56.

वैद्युत, मानस आणि सप्रभास हे सातवे होते.