गरुडपुराणम्

कदन्नभुक्परिजनो न च शोभनवस्त्रधृक् 53.

त्याचे सेवक साधे अन्न खातात आणि चांगली वस्त्रे घालत नाहीत.

मिश्रावलोकनान्मिश्रस्वभावफलदायिनः हरिर्भुवनकोशादि यथोवाच तथा वदे ॥ 53.

मिश्र दृष्टी आणि मिश्र स्वभावामुळे तशाच फळांची प्राप्ती होते; हरि जसा जगातील संपत्तीबद्दल सांगतो, तसंच मीही सांगतो.

इति श्रीगारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे नवनिधिवर्णनं नाम त्रिपंचाशत्तमोऽध्यायः

या प्रकारे श्रीगारुड महापुराणाच्या पूर्वखंडातील आचारकांडात 'नवनिधीचे वर्णन' नावाचा त्रिपंचाशितवा (त्रेपन्नावा) अध्याय संपला.

अग्नीध्रश्चाग्निबाहुश्च वपुष्मान्ध्युतिमांस्तथा 54.

अग्नीध्र, अग्निबाहू, वपुष्मान आणि द्युतिमान हे देखील होते.

ज्योतिष्मान्दशमो जातः पुत्रा ह्येते प्रियव्रतात् 54.

ज्योतिष्मान दहावा जन्मला; हे सर्व पुत्र प्रियव्रताचेच होते.

जातिस्मरा महाभागा नैराज्याय मनो दधुः 54.

जातिस्मर हे फार भाग्यवान होते आणि त्यांनी आपलं मन नैराज्याच्या राज्यात लावलं.

योजनानां प्रमाणेन पञ्चाशत्कोटिराप्लुता 54.

पन्नास कोटी योजनांच्या मापाने ते सर्वत्र पसरले होते.

जम्बूप्लक्षाह्वयौ द्वीपौ शाल्मलश्चापरो हर 54.

जांबू आणि प्लक्ष ही दोन द्वीपांची नावे आहेत; शाल्मल हा आणखी एक द्वीप आहे, हे हर.

एते द्वीपाः समुद्रैस्तु सप्त सप्तभिरावृताः 54.

हे सातही द्वीप सात सात समुद्रांनी वेढलेले आहेत.

द्वीपात्तु द्विगुणो द्वीपः समुद्रश्च वृषध्वज 54.

प्रत्येक द्वीपापेक्षा पुढचा द्वीप आणि समुद्र हे दोन्ही दुप्पट मोठे असतात, हे वृषध्वज.

चतुरशीतिसाहस्त्रैर्योजनैरस्य चोच्छ्रयः 54.

त्याची उंची चौर्याऐंशी हजार योजनांची आहे.

अधः षोडशसाहस्त्रः कर्णिकाकारसंस्थितः 54.

खाली सोळा हजार योजनांची लांबी असून ते कर्णिकेच्या आकारात मांडलेले आहे.

नीलः श्वेतश्च श्रृंगी च उत्तरे वर्षपर्वताः 54.

नीळ, श्वेत आणि शृंगी हे उत्तर दिशेतील पर्वत आहेत.

शङ्कराथ न तेष्वस्ति युगावस्था कथञ्चन 54.

शंकरा, त्यांच्याकडे युगांची कोणतीही विभागणी नाही.

नाभिः किंपुरुषश्चैव हरिवर्षमिला वृतः 54.

नाभी, किंपुरुष आणि हरिवर्ष हे इलाने वेढलेले आहेत.

केतुमालो नृपस्तेभ्यस्तत्संज्ञान् खण्डकान्ददौ 54.

केतुमाल राजाने त्यांना ती नावे दिली आणि त्या भागांची विभागणी केली.

तत्पुत्रो भरतो नाम शालग्रामे स्थितो व्रती 54.

त्याचा मुलगा भरत नावाचा होता, जो शालग्राम येथे व्रत पाळणारा होता.

इन्द्रद्युम्नश्च तत्पुत्रः परमेष्ठी ततः स्मृतः 54.

इंद्रद्युम्न हा त्याचा मुलगा, परमेष्ठी म्हणून प्रसिद्ध झाला.

सुतस्तस्मादथै जातः प्रस्तारस्तत्सुतो विभुः 54.

त्याच्याकडून एक मुलगा झाला, त्याचे नाव प्रस्तार. प्रस्तारचा मुलगा विभु होता.

नरो गयस्य तनयस्तत्पुत्रोभुद्विराडगतः 54.

नर हा गायाचा मुलगा त्याचा मुलगा झाला आणि त्याचा मुलगा विराड्गत होता.

त्वष्टा त्वष्टुश्च विरजा रजस्तस्याप्यभूत्सुतः 54.

त्वष्टा हा त्वष्टूचा मुलगा होता आणि विरजा हा रजसचा मुलगा होता.

इति श्रागारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे भुवनकोशवर्णनोपयोगिप्रियव्रतवंशनिरूपणं नाम चतुः पञ्चाशत्तमोऽध्यायः

अशा प्रकारे श्रीगारुड महापुराणाच्या पूर्वखंडातील आचारकांडात 'भुवनकोशवर्णनासाठी उपयुक्त प्रियव्रतवंशाचे वर्णन' या नावाचा चौपन्नवा अध्याय संपला.

मध्ये त्विलावृतो वर्षो भद्राश्वः पूर्वतोऽद्भुतः 55.

मध्यभागी इलावृत देश आहे; पूर्वेला अद्भुत भद्राश्व आहे.

ततः किम्पुरुषो वर्षो मेरोर्दक्षिणतः स्मृतः 55.

मग मेरूच्या दक्षिणेला किम्पुरुष नावाचा देश आहे.

पश्चिमे केतुमालश्च रम्यकः पश्चिमोत्तरे 55.

पश्चिमेला केतुमाल आहे आणि पश्चिम-उत्तर दिशेला रम्यक आहे.

सिद्धिः स्वाभाविकी रुद्र ! वर्जयित्वा तु भारतम् 55.

हे रुद्र, भारत देश सोडून इतरत्र सर्वत्र यश सहज मिळते.

नागद्वीपः कटाहश्च सिंहलो वारुणस्तथा 55.

नागद्वीप, कटाह, सिंहल आणि वारुण हेही देश आहेत.

पूर्वे किरातास्तस्यास्ते पश्चिमे यवनाः स्थिताः 55.

त्याच्या पूर्वेला किरात राहतात आणि पश्चिमेला यवन वस्ती करतात.

ब्राह्मणाः क्षत्त्रिया वैश्याः शूद्राश्चान्तरवासिनः 55.

अंतर्भागात ब्राह्मण, क्षत्रिय, वैश्य आणि शूद्र राहतात.