वैश्वदेवस्तु कर्त्तव्यो देवयज्ञः स तु स्मृतः 50.
वैश्वदेव करणे आवश्यक आहे; हाच देवयज्ञ म्हणून ओळखला जातो.
श्वभ्यश्च श्वपचेभ्यश्च पतितादिभ्य एव च 50.
कुत्र्यांना, कुत्र्याचं मांस खाणाऱ्यांना आणि पतित लोकांना सुद्धा—
एकं तु भोजयेद्विप्रं पितॄनुद्दिश्य सत्तमाः 50.
श्रेष्ठ लोकांनी एक ब्राह्मण पितरांच्या नावाने जेवायला घालावा.
उद्धृत्य वा यथाशक्ति किञ्चिदन्नं समाहितः 50.
किंवा, आपल्या ताकदीप्रमाणे, मन एकत्र करून थोडं का होईना, अन्न बाजूला काढावं.
पूजयेदतिथिं नित्यं नमस्येदर्चयोद्द्विजम् 50.
नेहमी पाहुण्याचं आदराने स्वागत करावं आणि द्विजांचं नम्रतेने पूजन करावं.
भिक्षामाहुर्ग्रासमात्रमन्नं तत्स्याच्चतुर्गुणम् 50.
भिक्षा म्हणजे फक्त एक घास अन्न; ती चारपट द्यावी.
गोदोहमात्रकालं वै प्रतीक्ष्यो ह्यतिथिः स्वयम् 50.
पाहुण्यासाठी गायीचं दूध काढायला जितका वेळ लागतो, तितका वेळ थांबावं.
भिक्षां वै भिक्षवे दद्याद्विधिवद्ब्रह्यचारिणे 50.
ब्रह्मचर्य पाळणाऱ्या भिक्षुकाला, नियमाप्रमाणे, भिक्षा द्यावी.
भुञ्जति बन्धुभिः सार्द्धं वाग्यतोऽन्नमकुत्सयन् 50.
आपल्या नातेवाईकांसोबत, अन्नाची निंदा न करता जेवावं.
भुञ्जते चेत्स मूढात्मा तिर्य्यग्योनिं च गच्छति 50.
जो एकटाच जेवतो, तो मूढ आत्मा पशूयोनीत जन्म घेतो.
नाशयन्त्याशु पापानि देवानामर्चनं तथा 50.
देवतांची पूजा केल्याने पापं लवकर नष्ट होतात.
भुङ्क्ते स याति नरकान्त्सूंकरेष्वेव जायते 50.
जो चुकीने जेवतो, तो नरकात जातो आणि डुकरांमध्ये जन्म घेतो.
अशौचं चैव संसर्गाच्छुद्धिः संसर्गवर्जनात् 50.
संपर्कामुळे अशौच येतं, आणि संपर्क टाळल्याने शुद्धी मिळते.
मृतेषु वाथ जातेषु ब्राह्मणानां द्विजोत्तम 50.
हे श्रेष्ठ द्विजांनो, ब्राह्मणांमध्ये मरण किंवा जन्म झाल्यावर—
त्रिरात्रमौपनयनाद्दशरात्रमतः परम् 50.
उपनयनानंतर तीन दिवस अशौच असतं; त्यानंतर दहा दिवस असतं.
शुध्येन्मासेन वै शूद्रो यतीनां नास्ति पातकम् 50.
शूद्राला महिन्याभराने शुद्धी मिळते; तर संन्याशांना काहीही दोष लागत नाही.
अथातः संप्रवक्ष्यामि दानधर्ममनुत्तमम् 51.
आता मी दानधर्माचा श्रेष्ठ अर्थ सांगतो.
दानं तु कथितं तज्ज्ञैर्भुक्तिमुक्तिफलप्रदम् 51.
ज्ञानी लोकांनी सांगितले आहे की दान केल्याने भोग आणि मोक्ष हे दोन्ही फळ मिळतात.
अध्यापनं याजनं च वृत्तमाहुः प्रतिग्रहम् 51.
शिक्षण देणे, यज्ञ करवणे, उपजीविका आणि दान घेणे हे सांगितले आहे.
यद्दीयते तु पात्रेभ्यस्तद्दानं परिकीर्त्तितम् 51.
जे योग्य पात्रांना दिले जाते, तेच खरे दान मानले जाते.
अहन्यहनि यत्किञ्चिद्दीयतेऽनुपकारिणे 51.
दररोज जे काही उपकाराची अपेक्षा न ठेवता दिले जाते—
यत्तु पापोपशान्त्यै च दीयते विदुषां करे 51.
आणि पाप शमवण्यासाठी जे विद्वानांच्या हातात दिले जाते—
अपत्यविजयैश्वर्य्यस्वर्गार्थं यत्प्रदीयते 51.
संतती, विजय, संपत्ती किंवा स्वर्गासाठी जे काही दिले जाते—
ईश्वरप्रीणनार्थाय ब्रह्मावित्सुप्रदीयते 51.
आणि परमेश्वराची कृपा मिळावी म्हणून ब्रह्मज्ञांना जे दिले जाते—
इक्षुभिः सन्ततां भूमिं यवगोधूमशालिनीम् 51.
ऊस, बार्ली, गहू किंवा तांदूळ लावलेली जमीन—
भूमिदानात्परं दानं न भूतं न भविष्यति 51.
भूमिदानासारखे मोठे दान ना कधी झाले, ना कधी होईल.
दद्यादहरहस्तास्तु श्रद्धया ब्रह्मचारिणे 51.
आपल्या हाताने, श्रद्धेने, दररोज ब्रह्मचारी विद्यार्थ्याला दान द्यावे.
वैशाख्यां पौर्णमास्यां तु ब्राह्मणान्सप्त पञ्च च 51.
वैशाख पौर्णिमेला सात किंवा पाच ब्राह्मणांना—
गन्धादिभिः समभ्यर्च्य वाचयेद्वा स्वयं वदेत् 51.
गंध वगैरेने पूजा करून, त्यांना पाठ वदवावी किंवा स्वतः म्हणावे.
यावज्जीवं कृतं पापं तत्क्षणादेव नश्यति 51.
जन्मभर जे पाप केले असेल, ते त्या क्षणीच नष्ट होते.