देवर्षोंस्तर्पयेद्धीमानुदकाञ्जलिभिः पितॄन् 50.
ज्ञानी माणसाने देवर्षी आणि पितर यांना पाण्याच्या अंजलीने तर्पण करावे.
प्राचीनावीती पित्र्ये तु तेन तीर्थेन भारत 50.
पितृकार्य करताना, हे पवित्र पाणी वापरून प्राचीनावीत स्थितीत बसावे, हे भारत.
स्वैर्मन्त्रैरर्चयेद्देवान्पुष्पैः पत्रैस्तथाम्बुभिः 50.
आपल्या मंत्रांनी, फुले, पाने आणि पाण्याने देवांची पूजा करावी.
अन्यांश्चाभिमतान्देवान् भक्त्या चाक्रोधनो हरः ! 50.
इच्छित इतर देवतांचीही भक्तीने पूजा करावी, आणि क्रोधरहित हराचीही.
आपो वा देवताः सर्वास्तेन सम्यक् समर्चिताः 50.
सर्व पाणी हेच देवता आहेत; त्यामुळे त्यांची योग्य प्रकारे पूजा होते.
नमस्कारेण पुष्पाणि विन्यसेद्वै पृथक् पृथक् 50.
नमस्कार करून, प्रत्येकासाठी फुले वेगवेगळी अर्पण करावी.
तस्मात्तत्रादिमध्यान्ते चेतसा धारयेद्धरिम् 50.
म्हणून, सुरुवात, मध्य आणि शेवटी, मनाने हरिला आठवावे.
निवेदयेच्च आत्मानं विष्णवेऽमलतेजसे 50.
स्वतःला विश्णू, या निर्मळ तेजस्वी परमात्म्याला समर्पित करावे.
अप्रेते सशिरा वेतियजेत्वा पुष्पके हरिम् मानुषं ब्रह्मयज्ञं च पञ्च यज्ञान्समाचरेत् ।। 50.
पितरांसाठी आणि देवांसाठी विधी करून, फुलांनी हरिची पूजा करून, माणसांसाठी आणि ब्रह्मयज्ञही करावे, म्हणजे पाच यज्ञ पूर्ण होतात.
यदि स्यात्तर्पणादर्वाग्ब्रह्मयज्ञं कुतो भवेत् 50.
पितरांसाठी पाणी अर्पणच केले नाही, तर ब्रह्मयज्ञ कसा होईल?
वैश्वदेवस्तु कर्त्तव्यो देवयज्ञः स तु स्मृतः 50.
वैश्वदेव करणे आवश्यक आहे; हाच देवयज्ञ म्हणून ओळखला जातो.
श्वभ्यश्च श्वपचेभ्यश्च पतितादिभ्य एव च 50.
कुत्र्यांना, कुत्र्याचं मांस खाणाऱ्यांना आणि पतित लोकांना सुद्धा—
एकं तु भोजयेद्विप्रं पितॄनुद्दिश्य सत्तमाः 50.
श्रेष्ठ लोकांनी एक ब्राह्मण पितरांच्या नावाने जेवायला घालावा.
उद्धृत्य वा यथाशक्ति किञ्चिदन्नं समाहितः 50.
किंवा, आपल्या ताकदीप्रमाणे, मन एकत्र करून थोडं का होईना, अन्न बाजूला काढावं.
पूजयेदतिथिं नित्यं नमस्येदर्चयोद्द्विजम् 50.
नेहमी पाहुण्याचं आदराने स्वागत करावं आणि द्विजांचं नम्रतेने पूजन करावं.
भिक्षामाहुर्ग्रासमात्रमन्नं तत्स्याच्चतुर्गुणम् 50.
भिक्षा म्हणजे फक्त एक घास अन्न; ती चारपट द्यावी.
गोदोहमात्रकालं वै प्रतीक्ष्यो ह्यतिथिः स्वयम् 50.
पाहुण्यासाठी गायीचं दूध काढायला जितका वेळ लागतो, तितका वेळ थांबावं.
भिक्षां वै भिक्षवे दद्याद्विधिवद्ब्रह्यचारिणे 50.
ब्रह्मचर्य पाळणाऱ्या भिक्षुकाला, नियमाप्रमाणे, भिक्षा द्यावी.
भुञ्जति बन्धुभिः सार्द्धं वाग्यतोऽन्नमकुत्सयन् 50.
आपल्या नातेवाईकांसोबत, अन्नाची निंदा न करता जेवावं.
भुञ्जते चेत्स मूढात्मा तिर्य्यग्योनिं च गच्छति 50.
जो एकटाच जेवतो, तो मूढ आत्मा पशूयोनीत जन्म घेतो.
नाशयन्त्याशु पापानि देवानामर्चनं तथा 50.
देवतांची पूजा केल्याने पापं लवकर नष्ट होतात.
भुङ्क्ते स याति नरकान्त्सूंकरेष्वेव जायते 50.
जो चुकीने जेवतो, तो नरकात जातो आणि डुकरांमध्ये जन्म घेतो.
अशौचं चैव संसर्गाच्छुद्धिः संसर्गवर्जनात् 50.
संपर्कामुळे अशौच येतं, आणि संपर्क टाळल्याने शुद्धी मिळते.
मृतेषु वाथ जातेषु ब्राह्मणानां द्विजोत्तम 50.
हे श्रेष्ठ द्विजांनो, ब्राह्मणांमध्ये मरण किंवा जन्म झाल्यावर—
त्रिरात्रमौपनयनाद्दशरात्रमतः परम् 50.
उपनयनानंतर तीन दिवस अशौच असतं; त्यानंतर दहा दिवस असतं.
शुध्येन्मासेन वै शूद्रो यतीनां नास्ति पातकम् 50.
शूद्राला महिन्याभराने शुद्धी मिळते; तर संन्याशांना काहीही दोष लागत नाही.
अथातः संप्रवक्ष्यामि दानधर्ममनुत्तमम् 51.
आता मी दानधर्माचा श्रेष्ठ अर्थ सांगतो.
दानं तु कथितं तज्ज्ञैर्भुक्तिमुक्तिफलप्रदम् 51.
ज्ञानी लोकांनी सांगितले आहे की दान केल्याने भोग आणि मोक्ष हे दोन्ही फळ मिळतात.
अध्यापनं याजनं च वृत्तमाहुः प्रतिग्रहम् 51.
शिक्षण देणे, यज्ञ करवणे, उपजीविका आणि दान घेणे हे सांगितले आहे.
यद्दीयते तु पात्रेभ्यस्तद्दानं परिकीर्त्तितम् 51.
जे योग्य पात्रांना दिले जाते, तेच खरे दान मानले जाते.