गरुडपुराणम्

गर्भं तु द्विगुणं कुर्य्यान्नेम्या मानं भवेदिह 47.

गर्भगृह दुप्पट मोठे करावे; येथे माप कडेनुसार घ्यावे.

प्रासादानां च वक्ष्यामि मानं योनिं च मानतः 47.

प्रासादांचे माप आणि त्यांच्या मूळाची माहिती मी आता सांगतो.

त्रिविष्टपं च पञ्चैते प्रासादाः सर्वयोनयः 47.

त्रिविष्टपासह हे पाच प्रकारचे प्रासाद आहेत; सर्वांची उत्पत्ती वेगवेगळी आहे.

वृत्तो वृत्तायतश्चान्योऽष्टाश्रश्चेह च पञ्चमः 47.

एकाचा आकार गोल आहे, दुसरा लांबट आहे, आणि पाचवा आठ कोपऱ्यांचा आहे.

सर्वप्रकृतिभूतेभ्यश्चत्वारिंशत्तथैव च 47.

सर्व मूलभूत घटकांपासून चाळीस प्रकार तयार होतात.

भद्रकः सर्वता भद्रो रुचको नन्दनस्तथा 47.

भद्रक, सर्वता, भद्र, रुचक आणि नंदन हेही आहेत.

चतुरश्राः समुद्भूता वैराजादिति गम्यताम् 47.

चौकोनी आकाराचे जे निर्माण होतात, त्यांना वैराज म्हणतात, हे लक्षात घ्या.

विमानं च तथा ब्रह्ममन्दिरं भवनं तथा 47.

विमान, ब्रह्ममंदिर आणि निवासस्थान हेही त्यात येतात.

वलयो दुन्दुभिः पद्मो महापद्मस्तथापरः 47.

कडे, डमरू, कमळ आणि दुसरे एक महाकमळ असे प्रकार आहेत.

गुवावृक्षस्तथान्यश्च वृत्ताः कैलाशसम्भवाः 47.

गुवा वृक्ष आणि दुसरा एक गोलाकार, हे कैलासातून उत्पन्न झालेले आहेत.

भूमुखो भूधरश्चैव श्रीजयः पृथिवीधरः 47.

भूमुख, भूधर, श्रीजय आणि पृथ्वीधर हे प्रकार आहेत.

वज्रं चक्रं तथान्यच्च मुष्टिकं वभ्रुसंज्ञितम् 47.

वज्र, चक्र, तसेच मुष्टिक आणि वभ्रु असेही प्रकार आहेत.

विजयो नामतः श्वेतस्त्रिविष्टिपसमुद्भवाः 47.

विजय नावाचा, पांढऱ्या रंगाचा, त्रिविष्टिपातून उत्पन्न झालेला आहे.

यत्र तत्र विधातव्यं संस्थानं मण्डपस्य तु 47.

जिथे कुठे असेल, तिथे मंडपाचा आकार ठरवावा.

पुत्रलाभः स्त्रियः पुष्टिस्त्रिकोणादिक्रमाद्भवेत् 47.

त्रिकोणापासून सुरू होणाऱ्या क्रमाने पुत्र, स्त्रिया आणि समृद्धी मिळते.

मण्‍डपः समसंख्याभिर्गुणितः सूत्रकस्तथा 47.

मंडप आणि मोजण्याची दोरी, समसमान संख्यांनी गुणाकार करावी.

स्पर्धागवाक्षकोपेतो निर्गवाक्षोऽथ वा भवेत् 47.

त्यात खिडक्या असू शकतात किंवा खिडक्या नसलेल्या देखील असू शकतात.

भित्तेर्द्वैगुण्यतो वापि कर्त्तव्या मण्डपाः क्वचित् 47.

काही ठिकाणी मंडप भिंतीपेक्षा दुप्पट मोठा करावा.

परिमाणविरोधेन रेखावैषम्यभूषिता 47.

मोजमापात तफावत असल्याने त्यावर वाकड्या रेषांनी सजावट केली जाते.

शतश्रृङ्गसमायुक्तो मेरुः प्रासाद उत्तमः 47.

शंभर शिखरांनी युक्त असा मेरू हा उत्तम प्रासाद आहे.

गठनाकारमानानां भिन्नाभिन्ना भवन्ति ते 47.

त्यांचे आकार आणि मापे वेगवेगळी, काही वेगळी तर काही सारखी असतात.

प्रतिच्छन्दकभेदेन प्रासादाः सम्भवन्ति ते 47.

मंदिरांची रूपे त्यांच्या छपरांमध्ये असलेल्या फरकांमुळे वेगवेगळी बनतात.

देवतानां विशेषाय प्रासादा बहवः स्मृताः 47.

देवतांच्या विशेष पूजेसाठी अनेक प्रकारची मंदिरे सांगितली आहेत.

तानेव देवतानां च पूर्वमानेन कारयेत् 47.

ती मंदिरे देवतांसाठी पूर्वी सांगितलेल्या मापांप्रमाणे बांधावीत.

चन्द्रशालान्विता कार्य्या भेरीशिखरसंयुता 47.

त्यामध्ये चंद्रशाळा असाव्यात आणि भेरीसहित शिखरांनी सजवलेली असावीत.

नाट्यशाला च कर्त्तव्या द्वारदेशसमाश्रया 47.

प्रवेशद्वाराजवळ नाट्यशाळा देखील बांधावी.

द्वारपालाश्च कर्त्तव्या मुख्या गत्वा पृथक्‌ पृथक्‌ 47.

प्रत्येक प्रवेशद्वारी वेगवेगळे मुख्य द्वारपाल ठेवावेत.

प्रावृता जगती कार्य्या फलपुष्पजलान्विता वासुदेवः सर्वदेवः सर्वभाक्‌ तद्गृहादिकृत् ।। 47.

फळे, फुले आणि पाण्याने युक्त अशी छप्पर असलेली जागा तयार करावी; सर्वांचा स्वामी, सर्व देवांचा देव वासुदेव याच्यासाठी हे घर बांधले जाते.

प्रतिष्ठां सर्वदेवानां संक्षेपेण वदाम्यहम् 48.

सर्व देवतांच्या प्रतिष्ठेचे वर्णन मी थोडक्यात सांगतो.