गरुडपुराणम्

सिसृक्षुरम्भांस्येतानि स्वमात्मानमपूजयत् 4.

ही जलनिर्मिती करायची इच्छा ठेवून, त्याने स्वतःला पूजले.

सिसृक्षेर्जघनात्पूर्वमसुरा जज्ञिरे ततः 4.

सृष्टीची इच्छा धरून, त्याच्या खालच्या भागातून प्रथम असुरांचा जन्म झाला.

तमोमात्रा तनुस्त्यक्ता शङ्कराभूद्विभावरी 4.

तामस गुणाची देह सोडल्यावर, शंकरासारखी रात्र प्रकट झाली.

सत्त्वोद्रिक्तास्तु मुखतः संभूता ब्रह्मणो हर ! 4.

सात्त्विक गुणांनी परिपूर्ण असे जे होते, ते ब्रह्माच्या तोंडातून उत्पन्न झाले, हे हरां!

ततो हि बलिनो रात्रावसुरा देवता दिवा 4.

म्हणूनच, बलवान असुर हे रात्रीचे आहेत आणि देवता दिवसा आहेत.

सा चोत्सृष्टाभवत्सन्ध्या दिननक्तान्तरस्थितिः 4.

ती संध्या निर्माण झाली आणि दिवस व रात्रीच्या मधल्या काळात अस्तित्वात राहिली.

सा त्यक्ता चाभवज्ज्योत्स्त्रा प्राक्‌सन्ध्या याभिधीयते 4.

ती संध्या सोडली गेल्यावर, ती तेजस्वी प्राक्‌संध्या म्हणून ओळखली जाऊ लागली.

रजोमात्रां तनु गृह्य क्षुदभूत्कोप एव च 4.

तीने केवळ रजोगुणाचा अंश घेतला, त्यामुळे तिचे शरीर कृश झाले आणि उपासेमुळे राग उत्पन्न झाला.

यक्षाख्या यक्षणाज्ज्ञेयाः सर्पा वै केशसर्पणात् 4.

तिच्या जांभईमधून यक्ष निर्माण झाले आणि केस हलवल्यामुळे सर्प उत्पन्न झाले.

गायन्तो जज्ञिरे वाचं गन्धर्वाप्सरसश्च ये 4.

गंधर्व आणि अप्सरा गात गात वाणीच्या रूपाने जन्माला आले.

सृष्टवानुदराद्राश्च पार्श्वाभ्यां च प्रजापतिः 4.

प्रजापतीने आपल्या पोटातून राक्षस आणि बाजूंपासून इतर जीव निर्माण केले.

ओषध्यः फलमूलिन्यो रोमभ्यस्तस्य जज्ञिरे 4.

त्याच्या केसांमधून फळे आणि मुळे असणाऱ्या वनस्पती जन्माला आल्या.

एतान् ग्राम्यान्पशून्प्राहुरारण्यांश्च निबोध मे 4.

हे सर्व पाळीव प्राणी म्हणून ओळखले जातात; आता माझ्याकडून जंगली प्राण्यांविषयी ऐक.

औदकाः पशवः षष्ठाः सप्तमाश्च सरीसृपाः 4.

सहावे म्हणजे जलचर प्राणी आणि सातवे म्हणजे सरपटणारे प्राणी.

आस्याद्वै ब्राह्मणा जाता बाहुभ्यां क्षत्त्रियाः स्मृताः 4.

त्याच्या तोंडातून ब्राह्मण जन्मले आणि हातांपासून क्षत्रिय उत्पन्न झाले असे सांगितले जाते.

ब्रह्मलोको ब्राह्मणानां शाक्रः क्षत्त्रियजन्मनाम् 4.

ब्राह्मणांसाठी ब्रह्मलोक आणि क्षत्रियांसाठी इंद्रलोक आहे.

ब्रह्मचारिव्रतस्थानां ब्रह्मलोकः प्रजायते 4.

ज्यांनी ब्रह्मचर्यव्रत पाळले आहे, त्यांना ब्रह्मलोक मिळतो.

स्थानं सप्तऋषीणां च तथैव वनवासिनाम् 4.

सप्तर्षींचे आणि वनात राहणाऱ्यांचे स्थान देखील तसेच आहे.

कृत्वेहामुत्रसंस्थानं प्रजासर्गं तु मानसम् 5.

इथे आणि परलोकातील स्थिती सांगितल्यानंतर, आता प्रजांचा मानसिक सृष्टीवर्णन सांगतो.

धर्मं रुद्रं मनुं चैव सनकं च सनातनम् 5.

धर्म, रुद्र, मनु आणि सनातन सनक यांचा समावेश आहे.

मरीचिमत्र्यङ्गिरसौ पुलस्त्यं पुलहं क्रतुम् 5.

मरीचि, अत्रि, अंगिरस, पुलस्त्य, पुलह, आणि क्रतु हे आहेत.

अग्निष्वात्तांश्च कव्यादानाज्यपांश्च सुकालिनः 5.

अग्निष्वात्त, कव्याध, आणि आज्यपा हे सर्व शुभ काळात जन्मलेले आहेत.

चतुरो मूर्त्तियुक्तांश्च अंगुष्ठाद्दक्षमीश्वरम् 5.

चार मूर्तिसंपन्न आणि अंगठ्यापासून उत्पन्न झालेला दक्ष ईश्वर आहे.

तस्यां तु जनयामास दक्षो दुहितरः शुभाः 5.

त्या स्त्रीमध्ये दक्षाने शुभ अशा कन्या जन्माला घातल्या.

रुद्र पुत्रा बभूवुर्हि असंख्याता महाबलाः 5.

रुद्राचे पुत्र अगणित आणि अत्यंत बलवान होते.

भृगोर्धाताविधातारौ जनयामास सा शुभा 5.

त्या शुभ स्त्रीने भृगुपासून धाता आणि विधाता या दोन मुलांना जन्म दिला.

तस्यां वै जनयामास बलोन्मादौ हरिः स्वयम् 5.

त्या स्त्रीमध्ये हरिने स्वतः बळ आणि उन्माद या दोन मुलांना जन्म दिला.

धाताविधात्रोस्ते भार्य्ये तयोर्जातौ सुतावुभौ 5.

धाता आणि विधाताच्या पत्नींपासून त्यांना दोन पुत्र झाले.

पत्नी मरीचेः सम्भूतिः पौर्णमासमसूयत 5.

मरीचिची पत्नी संभूती हिने पौर्णमास याला जन्म दिला.