गरुडपुराणम्

एतेऽर्चिताः स्थापिताश्च प्रासादे वास्तुपूजिते 45.

हे सर्व जेंव्हा पूजले जातात आणि मंदिरात किंवा विधिवत पूजित वास्तूत स्थापित केले जातात,

इति श्रीगारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे शालग्राममूर्त्तिलक्षणं नाम पञ्चचत्वारिंशोऽध्यायः

या प्रकारे श्रीगरुड महापुराणाच्या पूर्वखंडातील आचारकांडातील 'शाळग्राममूर्तीचे लक्षण' नावाचा पंचेचाळीसावा अध्याय संपला.

thumb|500px|वास्तुपुरुष thumb|500px|वास्तुपुरुषः. | वास्तुं संक्षेपतो वक्ष्ये गृहादौ विघ्ननाशनम् 46.

आता मी थोडक्यात वास्तु सांगतो, जे घराच्या आरंभी विघ्न दूर करते.

ईशाने च शिरः पादौ नैर्ऋतेऽग्न्यनिले करौ 46.

ईशान्येला डोके, नैऋत्येला पाय, आग्नेय व वायव्येला हात असतात.

प्रासादारामदुर्गेषु देवालयमठेषु च 46.

मंदिर, बाग, किल्ले, तसेच देवालय आणि मठ यामध्ये,

ईशश्चैवाथ पर्जन्यो जयन्तः कुलिशायुधः 46.

ईश, पर्जन्य, जयंत आणि वज्रधारी (इंद्र) हे आहेत.

पूषा च वितथश्चैव ग्रहक्षेत्रयमावुभौ 46.

पूषा आणि वितथ, तसेच ग्रह आणि क्षेत्रपाल हे दोघेही.

दौवारिकोऽथ सुग्रीवः पुष्पदन्तो गणाधिपः ।। असुरः शेषपापौ (दौ) च रोगो।डहिमुख (ख्य) एव च ।। 46.

द्वारपाल, सुग्रीव, पुष्पदंत, गणांचा अधिपती, असुर, शेष, पाप, दौर्वारिक, रोग, डहिमुख आणि ख्य.

भल्लाटः सोमसर्पौ च अदितिश्चदितिस्तथा 46.

भल्लाट, सोम, दोन सर्प, अदिती आणि दिती हेही.

ईशानादिचतुष्कोणसंस्थितान्पूजयेद्धुधः 46.

ईशान या कोपऱ्यापासून सुरू होणाऱ्या चार कोपऱ्यांमध्ये जे देव आहेत, त्यांची योग्य रीतीने पूजा करावी.

मध्ये नवपदे ब्रह्मा तस्याष्टौ च समीपगान् 46.

मध्यभागी, नवव्या स्थानावर ब्रह्मा आहेत आणि त्यांच्या जवळ आठ इतर देव आहेत.

अर्य्यमा सविता चैव विवस्वान्विबुधाधिपः 46.

त्या आठ जणांमध्ये अर्यमा, सविता आणि विवस्वान हे बुध्दिमानांचा अधिपती आहेत.

अष्टमश्चापवत्सश्च परितो ब्रह्मणः स्मृताः 46.

आठवा अपवत्स आहे; हे सर्व ब्रह्माच्या आजूबाजूला आहेत असे मानले जाते.

आग्नेयकोणादारभ्य वंशो भवति दुर्द्धरः 46.

आग्नेय कोपऱ्यापासून सुरू होणारी एक सहन करायला कठीण अशी वंशपरंपरा असते.

नायिका कालिका नाम शक्राद्गन्धर्वगाः पुनः 46.

त्या ठिकाणी मुख्य नायिका काळिका नावाची आहे; मग इंद्राकडून आलेले गंधर्व येतात.

सुरेज्यः पुरतः कार्यो यस्याग्नेय्यां महानसम् 46.

देवतांची पूजा करण्याचे स्थान पुढील बाजूस असावे आणि आग्नेय दिशेला मोठे स्वयंपाकघर असावे.

गन्धपुष्पगृहं कार्य्यमैशान्यां पट्टसंयुतम् 46.

ईशान्य दिशेला सुगंधी फुलांचे आणि वस्त्रांनी सजलेले एक खोली असावी.

उदगाश्रयं च वारुण्यां वातायनसमन्वितम् 46.

उत्तर-पश्चिम दिशेला पाण्याचे खोली असावी आणि त्यात खिडक्या असाव्यात.

अभ्यागतालयं रम्यसशय्यासनपादुकम् 46.

अतिथींसाठी सुंदर आणि पलंग, आसन, पायरी यांनी सुसज्ज असे एक घर असावे.

गृहान्तराणि सर्वाणि सजलैः कदलीगृहैः 46.

घरातील सर्व आतील खोल्यांमध्ये पाणी आणि केळीच्या पानांची छप्पर असावी.

प्राकारं तद्बहिर्दद्यात्पञ्चहस्तप्रमाणतः 46.

त्या जागेभोवती पाच हात लांबीची बाहेरील भिंत बांधावी.

चतुः षष्टिपदो वास्तुः प्रासादादौ प्रपूजितः 46.

वास्तूच्या चौरसाच्या चव्वेचाळीस विभागांची पूजा बांधकामाच्या सुरुवातीला करावी.

कर्णे चैवाथ शिख्याद्यास्तथा देवाः प्रकीर्त्तिताः 46.

कोपऱ्यांवर आणि शिखरावरही देवतांची नावे सांगितली आहेत.

चतुः षष्टिपदा देवा इत्येवं परिकीर्त्तिताः 46.

या प्रकारे चव्वेचाळीस विभागांतील देवतांचे वर्णन केले आहे.

ईशानाद्यास्ततो बाह्ये देवाद्या हेतुकादयः 46.

यांच्या बाहेर, ईशानापासून सुरू होणारे देव आणि कारणे आहेत.

अग्निजिह्वः कालकश्च करालो ह्योकपादकः 46.

अग्निजिह्व, काळक, कराळ आणि ओकपादक हे आहेत.

आकाशे गन्धमाली स्यात्क्षेत्रपालांस्ततो यजेत् 46.

आकाशात गंधमाळी आहे; त्यानंतर क्षेत्रपालांची पूजा करावी.

कृत्वा च वसुभिर्भागं शेषं बद्धा यमादिशेत् 46.

मूल्यात वाटप करून उरलेला भाग यमाच्या नियमाप्रमाणे बांधून ठेवावा.

यच्छेषं तद्भवेदृक्षं भागैर्हृत्वाव्ययं भवेत् 46.

जे काही उरते, ते उरलेलेच मानावे; वाटप झाल्यावर ते संपत नाही.