गरुडपुराणम्

अनन्तरं संबभूव गरुडस्तु ततः परम् । दिव्यसाहस्रवर्षात्तु तथा रुद्रञ्च सृष्टवान् ॥ ३,१३.

शेषानंतर लगेच गरुड प्रकट झाले. आणि दिव्य हजार वर्षांनंतर, त्यांनी पुन्हा रुद्राची निर्मिती केली.

शेषस्यानन्तरं देवीं वारुणीं च महाप्रभुः । दशवर्षानन्तरं तु ह्यसृजत्कमलासनः ॥ ३,१३.

शेषानंतर महाप्रभूंनी देवी वारुणीची निर्मिती केली. आणि दहा वर्षांनंतर कमलासन ब्रह्मांनी तिलाही निर्माण केले.

गरुडानन्तरं देवीं सौपर्णीमसृजत्प्रभुः । दशवर्षानन्तरं च पार्वतीं च तथैव सः ॥ ३,१३.

गरुडानंतर प्रभूंनी देवी सौपर्णीची निर्मिती केली. आणि दहा वर्षांनंतर त्यांनी पार्वतीचीही निर्मिती केली.

पार्वत्यनन्तरं चन्द्रं मनस्तत्त्वनियामकम् । दशवर्षानन्तरं तु वासवं ह्यसृजत्ततः ॥ ३,१३.

पार्वतीनंतर त्यांनी चंद्राची निर्मिती केली, जो मनाचा नियामक आहे. आणि दहा वर्षांनंतर त्यांनी वासव म्हणजे इंद्राची निर्मिती केली.

अभिमानी दक्षिणस्य बाहोश्च परमेष्ठिनः । दशवर्षानन्तरं तु शची तामसृजत्प्रभुः ॥ ३,१३.

परमेष्ठीच्या दक्षिण हाताचा अधिपती, दहा वर्षांनंतर प्रभूंनी शचीची निर्मिती केली.

इन्द्रस्यानन्तरं कामं त्रिंशद्वर्षादनन्तरम् । असृजद्वामबाहोश्चमनस्तत्वाभिमानिनम् ॥ ३,१३.

इंद्रानंतर, तीस वर्षांनी, त्यांनी वाम हाताचा आणि मनाचाही अधिपती असलेला कामाची निर्मिती केली.

तदनन्तरजां देवीं दशवर्षादनन्तरम् । रतिं स जनयामास कामभार्यां महाप्रभुः ॥ ३,१३.

त्याच्यानंतर दहा वर्षांनी, महाप्रभूंनी कामाची पत्नी रती देवीची निर्मिती केली.

कामस्याप्यभिमानी तु स एव परिकीर्तितः । ब्रह्माहङ्कारिकं प्राणं कार्योत्पत्तेरनन्तरम् ॥ ३,१३.

कामाचा अधिपती असाही सांगितला आहे. कार्य निर्माण झाल्यानंतर ब्रह्मांनी अहंकारयुक्त प्राणाची निर्मिती केली.

दशवर्षानन्तरं तु निर्ममे नासिक ततः । तस्य भार्यां नासिकस्यः पञ्चवर्षादनन्तरम् ॥ ३,१३.

दहा वर्षांनंतर त्यांनी नासिकेची निर्मिती केली. आणि पाच वर्षांनी नासिकेच्या पत्नीचीही निर्मिती केली.

निर्ममे नासिकां वामां ब्रह्मा लोकपितामहः । अहङ्कारादनु ब्रह्मा सज्ञानं च बृहस्पतिम् ॥ ३,१३.

लोकांचे पितामह ब्रह्मांनी डाव्या नासिकेची निर्मिती केली. अहंकारानंतर ब्रह्मांनी ज्ञान आणि बृहस्पती यांचीही निर्मिती केली.

निर्ममे च वर्षयुग्मपञ्चवर्षादनन्तरम् । पञ्चवर्षानन्तरं तु तारां भार्यां विनिर्ममे ॥ ३,१३.

दोन वर्षे आणि पाच वर्षांनंतर त्यांनी निर्मिती केली. आणि पुढे पाच वर्षांनी ताराला पत्नी म्हणून निर्माण केले.

गुरोरनन्तरं ब्रह्मा पञ्चविंशादनन्तरम् । स्वायंभुवं मनुं चैव निर्ममे मनसा विभुः ॥ ३,१३.

गुरूनंतर पंचवीस वर्षांनी प्रभूंनी मनानेच स्वयंभुव मनूची निर्मिती केली.

पञ्चवर्षानन्तरं तु शतरूपां विनिर्ममे । शतरूपानन्तरं तु विंशद्वर्षदिनान्तरम् ॥ ३,१३.

पाच वर्षांनंतर त्यांनी शतरूपेची निर्मिती केली. शतरूपेनंतर वीस वर्षे आणि काही दिवसांनी पुढील निर्मिती झाली.

दक्षः शिष्यात्मको जज्ञे दक्षिणाङ्गुष्ठतः प्रभोः । पञ्चवर्षानन्तरं तु वामाङ्गुष्ठाच्चतुर्मुखः ॥ ३,१३.

दक्ष हा शिष्यपुत्र प्रभूच्या उजव्या अंगठ्यातून जन्मला. आणि पाच वर्षांनंतर डाव्या अंगठ्यातून चतुर्मुख ब्रह्मा प्रकट झाले.

प्रसूतिमसृजद्ब्रह्मा सृष्ट्यर्थं परमादरात् । दक्षस्यानन्तरं ब्रह्मा पञ्चविंशादनन्तरम् ॥ ३,१३.

सृष्टीसाठी अत्यंत आदराने ब्रह्मांनी प्रसूतीची निर्मिती केली. दक्षानंतर पंचवीस वर्षांनी ब्रह्मांनी पुढील निर्मिती केली.

निर्ममे ह्यनिरुद्धं च मध्यमाङ्गुलिपर्वतः । पञ्चवर्षानन्तरं तु ससर्ज भगवानजः ॥ ३,१३.

मधल्या बोटाच्या मधल्या सांध्यातून त्याने अनिरुद्धाची निर्मिती केली; आणि पाच वर्षांनी परमेश्वराने त्याला जन्म दिला.

विराजसंज्ञकां भार्यां मध्यमाङ्गुलिपर्वतः । अनिरुद्धानन्तर तु शतवर्षादनन्तरम् ॥ ३,१३.

मधल्या बोटाच्या मधल्या सांध्यातून त्याने विराज नावाची पत्नी निर्माण केली; अनिरुद्धानंतर शंभर वर्षांनी.

निर्ममे प्रवहं वायुं कनिष्ठाङ्गुलिपर्वतः । दशवर्षानन्तरं तु प्रवाहीं निर्ममे प्रभुः ॥ ३,१३.

लहान बोटाच्या सांध्यातून त्याने प्रवाह नावाचा वारा निर्माण केला; आणि दहा वर्षांनी प्रभूने प्रवाहीची निर्मिती केली.

कनिष्ठाङ्गुलिपर्वाच्च वामदेवं न संशयः । प्रवहानन्तरं तब्रह्मा शतवर्षादनन्तरम् ॥ ३,१३.

लहान बोटाच्या सांध्यातूनच त्याने वामदेवाची निर्मिती केली, यात शंका नाही; प्रवाहानंतर ब्रह्माने शंभर वर्षांनी हे केले.

यमं विनिर्ममे पृष्ठादष्टवर्षादनन्तरम् । तद्भार्यां शामलां देवीं तस्मादेव महाप्रभुः ॥ ३,१३.

आठ वर्षांनी त्याच्या पाठीमधून यमाची निर्मिती केली; आणि त्याच्यापासून महाप्रभूने त्याची पत्नी श्यामला देवी निर्माण केली.

यमस्यानन्तरं चन्द्रं त्रिंशद्वर्षादनन्तरम् । असृजद्दक्षिणाच्छोत्राच्छोत्रतत्त्वनियामकम् ॥ ३,१३.

यमानंतर तीस वर्षांनी, त्याने उजव्या कानातून श्रवणशक्तीचे नियमन करणारा चंद्र निर्माण केला.

नववर्षानन्तरं तु रोहिणीसमृजत्प्रभुः । वामश्रोत्राच्च गरुडं वामश्रोत्राभिमानिनम् ॥ ३,१३.

नऊ वर्षांनी प्रभूने रोहिणीची निर्मिती केली; आणि डाव्या कानातून, डाव्या कानाशी संबंधित गरुडाची निर्मिती केली.

चन्द्रस्यानन्तरं सूर्यं विंशद्वर्षादनन्तरम् । सम्यग्विनिर्ममे ब्रह्मा दक्षिणाक्ष्णश्च देवताम् ॥ ३,१३.

चंद्रानंतर वीस वर्षांनी, ब्रह्माने योग्य प्रकारे उजव्या डोळ्याच्या देवता असलेला सूर्य निर्माण केला.

वामाक्ष्णो निर्ममे संज्ञां षड्वर्षानन्तरं प्रभुः । सूर्यस्यानन्तरं ब्रह्मा शतवर्षादनन्तरम् ॥ ३,१३.

सहा वर्षांनी, डाव्या डोळ्यातून प्रभूने संज्ञेची निर्मिती केली; आणि सूर्याच्या शंभर वर्षांनंतर ब्रह्माने हे केले.

रसनेन्द्रियाच्च वरुणं निर्ममे तस्य मानिनम् । विंशद्वर्षानन्तरं तु तस्मादेवेद्रियात्प्रभुः ॥ ३,१३.

रसेंद्रियातून त्याने त्याच्याशी संबंधित असलेला वरुण निर्माण केला; आणि वीस वर्षांनी त्याच इंद्रियातून प्रभूने त्याची निर्मिती केली.

गङ्गां विनिर्ममे ब्रह्मा रसनेन्द्रियदेवताम् । वरुणस्यानन्तरं तु दशवर्षादनन्तरम् ॥ ३,१३.

ब्रह्माने गंगेची निर्मिती केली, जी रसेंद्रियाची देवता आहे; आणि वरुणानंतर दहा वर्षांनी हे केले.

उत्संगान्निर्ममे ब्रह्मा नारदं भगवत्प्रियम् । नारदस्यानन्तरं तु षष्टिवर्षादनन्तरम् ॥ ३,१३.

त्याच्या मांडीवरून ब्रह्माने भगवंताचा प्रिय नारद निर्माण केला; आणि नारदानंतर साठ वर्षांनी हे केले.

अग्निं विनिर्ममे ब्रह्मात्वगिन्द्रियतः प्रभुः । अतो वागभिमानी सं पञ्चवर्षादनन्तरम् ॥ ३,१३.

त्वचेच्या इंद्रियातून ब्रह्माने अग्नीची निर्मिती केली; आणि पाच वर्षांनी वाणीशी संबंधित असलेल्याची निर्मिती केली.

स्वाहां विनिर्ममे ब्रह्मा तामाहुर्मन्त्रदेवताम् । अग्नेरनन्तरं वीन्द्र भृगुं ब्रह्मर्षिसत्तमम् ॥ ३,१३.

ब्रह्माने स्वाहा निर्माण केली, जिला मंत्रांची देवता म्हणतात; अग्नीच्या नंतर, हे इंद्रा, त्याने ब्रह्मर्षीमध्ये श्रेष्ठ असलेला भृगु निर्माण केला.