गरुडपुराणम्

नमस्यामि हरिं रुद्रं ब्रह्माणं च गणाधिपम् 1.

मी हरि, रुद्र, ब्रह्मा आणि गणाधिपती गणेश यांना वंदन करतो.

सूतं पौराणिकं शान्तं सर्वशास्त्रविशारदम् 1.

मी शांत स्वभावाच्या, सर्व शास्त्रांमध्ये पारंगत असलेल्या पुराणकथाकार सूत यांना वंदन करतो.

तीर्थयात्राप्रसङ्गेन उपविष्टं शुभासने 1.

तीर्थयात्रेच्या प्रसंगी ते शुभ आसनावर बसले होते.

शौनकाद्या महाभागा नैमिषीयास्तपोधनाः 1.

शौनक आणि इतर महान, पुण्यवान नैमिषारण्यातील ऋषी तिथे उपस्थित होते.

ऋषय: ऊचुः देवतानां हि को देव ईश्वरः पूज्य एव कः ।। 1.

ऋषींनी विचारले: देवांमध्ये खरा देव कोण आहे? खरंच पूजनीय कोण आहे?

को ध्येयः को जगत्स्रष्टा जगत्पाति च हन्ति कः 1.

ध्यान कोणाचा करावा? जगाचा सृष्टीकर्ता, पालनकर्ता आणि संहारकर्ता कोण आहे?

तस्य देवस्य किं रूपं जगत्सर्गः कथं मतः 1.

त्या देवाचे रूप कसे आहे? जगाची सृष्टी कशी झाली असे मानले जाते?

अवताराश्च के तस्य कथं वंशादिसम्भवः 1.

त्याचे अवतार कोणते आहेत आणि त्याच्या वंशादी उत्पत्ती कशी झाली?

एतत्सर्वं तथान्यच्च ब्रूहि सूत ! महामते ! 1.

हे सर्व आणि आणखी जे काही योग्य असेल ते सांग, सूत, हे महाज्ञानी!

सूत उवाच गरुडोक्तं कश्यपाय पुरा व्यासाच्छ्रुतं मया ।। 1.

सूत म्हणाले: पूर्वी गरुडाने कश्यपाला जे सांगितले होते, ते मी व्यासांकडून ऐकले आहे.

एको नारायणो देवो देवानामीश्वरेश्वरः 1.

फक्त नारायणच देव आहे, देवांचा देखील परमेश्वर आहे.

जगतो रक्षणार्थाय वासुदेवोऽजरोऽमरः 1.

जगाच्या रक्षणासाठी, वासुदेव हा अजन्मा आणि अमर आहे.

हरिः स प्रथमं देवः कौमारं सर्गमास्थितः 1.

हरि, हा पहिला देव, सृष्टीच्या प्रारंभी कुमाररूप धारण करतो.

द्वितीयं तु भवायास्य रसातलगतां महीम् 1.

दुसऱ्यांदा, पृथ्वीच्या भल्यासाठी, तो रसातळात गेला.

तृतीयमृषिसर्गं तु देवर्षित्वमुपेत्य सः 1.

तिसऱ्यांदा, त्याने ऋषिरूप धारण करून दिव्य ऋषीपद मिळवले.

नरनारायणो भूत्वा तुर्य्ये तेपे तपो हरिः 1.

चौथ्यांदा, नर आणि नारायण होऊन हरिने तपश्चर्या केली.

पञ्चमः कपिलो नाम सिद्धेशः कालविप्लुतम् 1.

पाचवा अवतार कपिल नावाचा, सिद्धांचा अधिपती, काळात गडबड झाल्यावर प्रकट झाला.

षष्ठमत्रेरपत्यत्वं दत्तः प्राप्तोऽनसूयया 1.

षष्ठा संतान म्हणून अत्रीला अनसूयेने पुत्र दिला.

ततः सप्त आकूत्यां रुचेर्यज्ञोऽभ्यजायत 1.

मग आकूती आणि रुचि यांच्या पोटी यज्ञ सातवा जन्मला.

अष्टमे मेरुदेव्यां तु नाभेर्जात उरुक्रमः 1.

आठव्या वेळी मेरुदेवीच्या पोटी नाभीला उरुक्रम जन्मला.

ऋषिभिर्याचितो भेजे नवमं पार्थिवं वपुः 1.

ऋषींनी विनंती केल्यावर त्याने नववे राजेश्वर रूप घेतले.

रूपं स जगृहे मात्स्यं चाक्षुषान्तरसंप्लवे 1.

चाक्षुष कल्पातील महाप्रलयात त्याने मत्स्याचे रूप धारण केले.

सुरासुराणामुदधिं मथ्नतां मन्दराचलम् 1.

देव आणि दैत्यांनी मंदार पर्वताने समुद्र मथला तेव्हा,

धान्वन्तरं द्वादशमं त्रयोदशममेव च 1.

धन्वंतरी बारावा आणि तेरावा अवतार म्हणून प्रकट झाला.

चतुर्दशं नारसिंहं चैत्य (वैर) दैत्येन्द्रमूर्जितम् 1.

चौदावा अवतार नरसिंहाचा होता, ज्याने बलाढ्य दैत्यराजाचा वध केला.

पञ्चदशं वामनको भूत्वागादध्वरं बलेः 1.

पंधराव्या अवतारात तो वामन झाला आणि बळीच्या यज्ञात गेला.

अवतारे षोडशमे पश्यन्ब्रह्मद्रुहो नृपान् 1.

सोळाव्या अवतारात, ब्राह्मणद्वेषी राजे पाहून तो प्रकट झाला.

ततः सप्तदशे जातः सत्यवत्यां पराशरात् 1.

मग सतराव्या वेळी सत्यवतीच्या पोटी पराशरापासून जन्म घेतला.

नरदेवत्वमापन्नः सुरकार्य्यचिकीर्षया 1.

देवतांचे कार्य साध्य करण्यासाठी त्याने मानव-देवाचे रूप घेतले.