सूतांनी सांगितले: छंदांच्या विविध प्रकारांची माहिती सांगताना त्यांनी रानसाईसह हलमुखी, नवमह हे बालगर्भिणीसाठी, आणि हेच बृहती छंद आहे, स्मौ जगौ हे त्याचे तेजस्वी रूप आहे, असे वर्णन केले. पनव हे मनयगई आहे, मयूरसारिणी तयार होते; रजा आणि रगा यांच्यामुळे रुक्मवती छंद, भमौ सगौ असा बनतो. पंक्ती नावाचा छंद सुंदर अक्षरांनी सजलेला, ‘म’, ‘भ’, आणि ‘ग’ या ध्वनींनी जोडलेला, लोकांना आणि गायींना आनंद देणारा आहे, असे सांगितले. या छंदांमध्ये ‘ग’, ‘वि’, आणि ‘इंद्र’ असलेल्या, ‘ज’ने सुरू होणारा छंद गुपपूर्विका म्हणून ओळखला जातो. इतर छंद, उपजातीत समाप्त होणारे, सुमुखी, नजजा, आणि लगौ आहेत; भभभा आणि गौ हे डोधक छंद आहेत, तर शालिनी हे मतता आणि गगौ आहे. जल आणि वायूंच्या जगाचा विभाग ममता गगौ असे म्हणतात; श्रीभतौ आणि ननगा हे पाच किंवा सहा अक्षरांनी तयार झालेले आहेत. मगना आणि गो हे मधमाशांच्या खेळासाठी आहेत; रथोद्धत आणि अर्णौ हे रलगाह आहेत, आणि स्वागत, रणभा गगौ आहेत. वृत्ता, ननौ, सगौ, आणि गः हे प्रमाणात समान आहेत; रजरा आणि लगौ हे श्येनिका आहेत, जसता आणि गौ हे शिखंडित आहेत; त्रिष्टुभ छंदाचे नामकरण महान पिंगलाने केले आहे. रणौ, भसौ, आणि चंद्रवर्त्म हे वंशस्थ छंदात आहेत, जटौ आणि जरौसह; मग जर आणि इंद्रवंशा हे वेदसैस्तोटक म्हणून ओळखले जातात; न्भौ आणि भ्रौ हे द्रुतविलंबित आहेत, आणि पुट हे ननौ आणि मयौ आहे. वसु वेदामुळे विराम मिळतो, आणि आनंदी चेहरा असलेला हा छंद नयनाचा म्हणून ननरराने घोषित केला आहे. विविध फुलांनी सजलेला, जलासारखा वाहणारा छंद स्ट्रग्विणी म्हणतात, प्रत्येक ओळीत चार कुशल जसौ असतात. भुजंगप्रयात छंद चार ओळी असतो; मणिमाला छंद प्रयम्वदा आणि नभज्रै, तसेच तयौ तयौ यांच्याने तयार होतो. गुहवक्त्रासह, सन्निद्रा हे ललिता आहे, आणि टभौ, जरौ; उज्ज्वला हे मोजलेल्या अक्षरांनी आणि सजससैसह, ननौ आणि भरौ आहे. ममौ आणि ययौ हे वैश्वदेवी आहेत, आणि पन्नास घोड्यांसह यती छंद आहे; मभौ आणि समौ, जलधरमाला आणि अब्ध्यासह, हेही यती म्हणून ओळखले जाते. नऊ, तटौ, आणि गः हे क्षमावृत्त आहे, आणि घोडे व रसासह यती आहे; प्रहर्षिणी हे मनौ, ज्रौ, आणि गः आहे, आणि दहा अग्निसह यती आहे. जभौ, सजौ, आणि गः हे रुचिरा छंद बनवतात, आणि चार ग्रहांसह यती आहे; मत्तमयूरा, मतयाह आणि सगौसह, हे दिव्य ग्रहांसह यती आहे. मंजुभाषिणी हे सजसा आणि जगौ आहे; सुनंदिनी हे सजसा आणि मगौ आहे; ननौ, तटौ, आणि चंद्रिका गः, सात रसांसह यती आहे. असंभाधा हे मतनसा आणि गगौसह, बाण ग्रहांसह यती आहे; ननराः हे लघुगुरु आहे, आणि स्वरासह अपराजिता म्हणतात. ननौ, भनौ, आणि प्रहरणकलिका हे लगौही आहेत; वसंततिलका, सिंहोन्नता, आणि टभ्जा हे जगौ गुरु आहेत. भजौ, सनौ, आणि गगाविंदू हे वदनाथ आणि सुकेंशरम आहेत; नरणा, रलगाह, आणि पादे, शर्करी असे स्पष्ट केले आहे. चौदा अक्षरांचा छंद श्रेष्ठ आहे, चंद्रकलासह आणि तिच्या साथीदारांसह; रसग्रह छंद, स्रक्स्रा, आणि वसुषैल छंदही तसेच आहेत. मणिगुण गट मालिनी छंद तयार करतो, आणि ननमा पुढे जातो; वसुस्वरा छंदही तसाच आहे, आणि नजौ, भज्रा, आणि प्रभद्रकही. एला, सयौ, आणि ननौ—जो आठ चित्रलेखा स्वरांसह आहे; मरौ आणि मयौ—जो अशा प्रकारे आहे, हे शर्करी छंद म्हणतात. स्वरांपासून, खं, वृषभ, गज, आणि जृंभित, तसेच भ्रनना आणि नगौ; नजभजर, वाणिनी, आणि गः, पिंगल छंद आठसह घोषित केला आहे. रसरुद्रासह, शिखरिणी छंद, यमौ, आणि नसभला, गुरु; वसुग्रयती छंद पृथ्वी, जसौ, आणि जसयला, गुरु. दहा स्वरांसह, वंशपत्र छंद पडतो, भ्रौनभा हे लघु आहे; सहा वेदाश्वासह, हरिणी छंद, नसमा, आणि रसला, गुरु. मंदाक्रांता छंद, सहा नाग, मभना, आणि तटगा, गुरु आहे; नर्दाटक, नजभजा, जलौ, आणि गो हेही छंद आहे. सप्तर्त्व छंद, कोकिला, आणि कमत्यष्टि पूर्वीप्रमाणे आहेत; भूतर्त्व आणि अश्वासह, कुसुमितलता, मटौ, न्यौ, आणि ययौ, हे धृती आहे. रसर्त्व आणि अश्वासह, यमौ, नसौ, आणि रौ, मेघविस्फूर्जित छंद, रगौ; शार्दूलविक्रीडित, मह, सूर्याश्व, साजसता, आणि स्तगौ. अतिधृती छंद घोषित केला आहे, आणि त्यानंतर कृति येतो; सात अश्व आणि ऋतूसह, सुवदना, भ्रौ, मनौ, आणि यभला, गुरु. वृत्त छंद, रजौ, रजौ पादात, रजौ, गो, आणि लः, कृति आहे; तीन सातसह, स्नग्धरा, प्रकृति, आणि म्नभनैस्त्रियैः. दिगार्कासह, भद्रक छंद, भ्रौ, न्रौ, नरणा, आणि गो, रूपानुसार; नजौ, भश्वाश्व, ललिता, जभौ, आणि जबलगा, हे छंद आहे. मत्ताक्रीडा आणि आठ बाण व दहा, मऊ, तानौ, आणि ननौ; नलौ आणि गुरु, विकृति छंद, आणि छिन्ना हे संकृति आहे. पाच अश्व आणि अर्कासह, भतौ, तन्वी, नसभा, आणि भनया, गणा; क्रौंच पाद, बाण, शर, वसुषैल, भमौ, आणि सभौ. नौ, नौ, आणि गो—अतिकृति छंद घोषित केला आहे; उत्कृति छंद; वसवी, ईश, अश्व, आणि ममतनैसह, भुजंगविजृंभित छंद. ननरास आणि लघु, अपवाहाख्यक छंद; सहा गुहा आणि रस, बाण, मोनाः, आणि सहा सगगासह, गणा. चंड छंद, प्रपात, दंडक, नौ, आणि नंतर अगर; रफे, वृद्धांत, आणि इतर, व्याल, जिमूत, आणि अन्य. सूतांनी पुढे सांगितले: सससलगा जर विषम पादात येतो, तर तो उपचित्रक छंद म्हणतात; सम पादात, भौ, भगगाह हे द्रुतमध्य आहेत, आणि भभौ, भगौ. विषम पादात ‘गः’ आढळतो; अन्यत्र ‘नजौ’, ‘ज्यौ’, आणि ‘गणौ’ लक्षात ठेवतात. ‘गः’ विषम छंदात वेगवान आहे; सम छंदात ‘भौ’, ‘भो’, ‘गगौ’, आणि ‘गणा’. विषम पादात ‘तजौ’, ‘रो’, आणि ‘गः’; सम छंदात ‘मसौ’, ‘जगौ’, आणि ‘गरुः’. भद्रविराटकेतुमती विषम छंदात ‘सजौ’ आहे. अशा प्रकारे सूतांनी विविध छंद, त्यांच्या स्वरूप, अक्षर, आणि गुणांचे वर्णन केले—त्यांची वैशिष्ट्ये, त्यांच्या नावांचे अर्थ, आणि त्यामध्ये असणारे विविध गण, अक्षर, स्वर, आणि रस यांची माहिती अत्यंत आदरपूर्वक, स्पष्ट व सुंदर दिली.