सूतांनी सांगितले, "तो आपल्यापासून दूर जातो; तो जाणार आहे, तो जात आहे. झोपडीची सावली, तसेच सावली आणि इतर संबंध याच प्रकारचे आहेत. सहा संधि सांगितल्या आहेत: कर्मधारय, द्विगु, त्रैवेद्य, ग्राम, आणि हे तत्पुरुष म्हणतात. जे तयार केले जाते, त्यासाठी जे आहे, लांडग्यांचा भय, आणि ते धन; ज्ञानात कुशल, सत्य जाणणारा, बहुव्रीहि आणि अव्ययी. स्थिती, आरोपण, जसे सांगितले आहे; द्वंद्व, दिव्य ऋषी आणि पुरुष. तद्धितरूपे: पांडव, शैव, ब्राहय, ब्रह्मता आणि इतर. दिव्य, अग्नि, मैत्री, स्वामित्व, शुक्र, ऋष्टु, स्वयंभुव, पिता; स्तुती केली जात नाही ती हलणारी, गायी, बैल, आणि जे पुरुष आहेत. 'हल'ने समाप्त होणारे: घोडा, जू, पृथ्वी, वायू, मांसभक्षक, हरिणजात. आत्मा, राजा, युवक, मार्ग, पूषा, ब्रह्महत्यारा, आणि 'हल'. विष्ठा, मूत्र, वीर्य, मध, तेल, स्मशानातील लाकूड, तसेच जंगल, पाणी, हाडे, आणि worldly वस्तू—हे सर्व स्त्रीलिंगी आहेत. कर्म, तूप, शरीर, अग्नि, विष, आणि नपुंसकलिंग; पत्नी, वृद्धावस्था, नदी, भाग्य, समृद्धी, पृथ्वी, आणि नववधू देखील स्त्रीलिंगी आहेत. भुवया, पुनर्जन्म, गाय, बहीण, आणि आई स्त्री आहेत; वाणी, रक्त, दिशा, क्रोध, आणि सामान्यपणे तरुणी, तसेच कंबर, हेही स्त्रीलिंगी आहेत. स्वर्ग, दिवस, पावसाळा, सोम, उष्णिक छंद—हे गुण, पदार्थ, किंवा कृतीमुळे स्त्रीलिंगी आहेत; अशा प्रकारे मी तुम्हाला स्त्रीलिंग सांगितले. पांढरा, काळा, लाल, शुद्ध, गावाचा प्रमुख, ज्ञानी, कुशल, कमळजन्म, कर्ता, बुद्धिमान, अनेक, आणि चांगला पुत्र—हे पुरुष आहेत. सत्यवादी, सर्प, आणि अग्नि पुरुष आहेत; जे खाण्याजोगे नाही, जे दूर पडतात, सर्व, विश्व, दोन्ही, एक कमी, आणि दुसरे—हे पुरुष आहेत. डतर आणि डतम, नेम, त्वः, सम, आणि सिमेतर; पूर्व आणि अधर, दक्षिण आणि उत्तरावर—हे पुरुष आहेत. परा आणि अंतर हेही तसेच; यत, तत, किम, आणि अदस हे नपुंसकलिंग आहेत; युष्मत, अस्मत, तत—पहिला, दुसरा, आणि तिसरा पुरुष—हे द्विवचनात आहेत. त्याचप्रमाणे, काही, दोन, वगैरे, सर्व संख्या; श्रुणोति (ऐकतो), जुहोति (अर्पण करतो), जहाति (त्यागतो), आणि दधाति (ठेवतो) देखील. दीप्यति (तेज देतो), स्तूयति (स्तुती केली जाते), पुत्रीयति (पुत्राची इच्छा करतो), धनियति (धनाची इच्छा करतो), त्रुट्यति (तुटतो), म्रियते (मृत्यू होतो), चिचीषति (संकलनाची इच्छा करतो), निनीषति (नेण्याची इच्छा करतो). सर्व उभे आहेत, सर्वांसाठी, सर्वांकडून, सर्वात समाप्त; सर्वांचे, सर्वात—अशा शब्दांसारखे विश्व इत्यादी. पूर्व, पूर्वा, पूर्वस्मात, पूर्वस्मिन, पूर्व असे सांगितले; सूत म्हणाले: क्रियापदांचे परिपूर्ण रूप फक्त नावाने दाखवले गेले; कुमाराकडून तपशील ऐकून, कात्यायन यांनी पुढे स्पष्ट केले. आता छंदांची चिन्हे सांगतो. आर्या छंदाची चिन्हे अशी आहेत: त्वष्टा नावाचा समूह नेहमी जोडला जातो, विषम स्थानात नाही; सहाव्या स्थानावर जो किंवा न्लौ येऊ शकतात, आणि त्या शब्दाचा सहावा दुसऱ्यापासून असतो. सुरुवातीपासून, सातव्या स्थानावर लघु अक्षर; दुसऱ्या भागात शर; तीन समूह आणि पाद योग्य, आणि अग्निच्या मिश्रणातून विपुला उत्पन्न होते. मध्यम भागात दुसरा 'य', 'जौ' म्हणजे चपला, पादाच्या सुरुवातीपासून; दुसऱ्या भागात सजघना; हे आर्या आणि जाती छंदांची चिन्हे आहेत. आर्या छंदात पहिले भागात चिन्ह असते; गीती असेल तर दोन्ही भागात; उपगीती दुसऱ्या भागात, उद्गीती बदलातून उत्पन्न होते. आर्यागीती शेवटी गुरु असते; गोतीजाती छंदाची चिन्हे ही आहेत; विषम स्थानावर सहा कला, सम स्थानावर आठ, सतत नाही; समा स्वतंत्र आहे, आणि वैतालियात शेवटी गुरु असतो. दोन 'य' आत असतील, हे औपच्छंदसिक छंद मानले जाते. भादगौ हा आपातलिका म्हणून ओळखावा, तसेच दक्षिणांतिका; पराश्रित दुसरा 'ला', सर्व पादात असतो. उदीच्य छंद विषमपणे येतो, प्राच्य छंद जोडप्यांमध्ये; चौथ्या पादात पाचवे अक्षर, दोन्ही एकत्र पुढे जातात. उदीच्याच्या पहिल्या पादाच्या आणि जोडप्याच्या मिश्रणातून, एकपादी युग्मपाद उत्पन्न होतो; वैतालियात दोन्ही पाद आकर्षक आणि हसरे असतात, हे त्याचे संग्रह आहे. चेहरा 'ना'ने सुरू होऊ नये; चौथ्या पादात गण असावा; पथ्या चेहरा 'जा'ने असावा, अन्यथा उलट किंवा वेगळा. उसमे, ना, आणि चपला, विपुला सातवी लघु आहे; सर्वात सैतवात म्रौ आणि तौ, आणि समुद्रात त्या दोनच्या आधी 'तत' असते. सोळा अक्षरे, अचलधृति सह, सम मात्रा म्हणतात. नव, मल, आणि त्याचप्रमाणे शेवटी जातात; जो, न्लौ, आणि समुद्रात; विश्लोक चार वेळा, किंवा त्याचे दोन पट, नवासिका म्हणतात. बाणा छंदात आठ आणि नऊ, 'ला' चित्रा आहे, सोळा अक्षरे; सम मात्रा सांगितली आहे, हे पदाकुलक म्हणतात. मात्रा नसलेला छंद अक्षरांनी असतो; 'ला' भारी अक्षरे नसते; भारी अक्षरे नेहमी पादात 'ला' असतात, हे निश्चित नियम आहे. दुसऱ्या भागाच्या पहिल्या अर्ध्यात अठ्ठावीस 'ला', शिखरात तीस 'ला', आणि खंजाच्या उलट्यामुळे तसे होते. अनंगक्रीडा छंदात सोळा, शेवटच्या भागात बत्तीस 'ला'; दोन्ही पादात सत्तावीस 'ला', दोन्ही सुंदर आहेत. मात्राछंद सांगितले; आता अक्षरछंद सांगतो. सूत म्हणाले: श्रीरुक्थ हा 'गेना' म्हणून ओळखावा; उत्युक्थ स्त्रीलिंगी, दोन गुरु अक्षरे; 'मो' स्त्री, 'रो' हरिण, 'मध्य' मगौ, 'कन्या' प्रतिष्ठा. 'भो' गाऊ पंक्ती, नीट स्थापित, मधे सडपातळ, 'तयौ' म्हणून स्मरणात; 'नया' आणि 'बालललिता' सह, हेच गायत्री छंद आहे. 'मसगई' आणि 'मदलेखा' हे विद्वान उष्णिक छंद म्हणतात; 'भौ' गाऊ प्रसिद्ध चित्रपदा, 'विद्युनमाला' 'ममौ गगौ'. 'मानवका' भाट्तलगा आहे, 'म्नौ गाऊ' हंसरुत म्हणून स्मरणात; 'समानिका', 'रजगला', 'जरला', 'गः' प्रमाणिका; या दोन्ही सह, दुसरी व्यवस्था अनुस्तुप छंद म्हणतात. अशा प्रकारे सूतांनी छंद, शब्दरूप, लिंग, संधि, आणि विविध शास्त्रीय नियमांची माहिती अत्यंत तपशीलवार दिली, आणि श्रोतांना भाषेच्या गूढतेचा साक्षात्कार घडवला.