सूते ऋषी ब्राह्मणांना सांगू लागले, “तृज आणि इतर रूपे, ज्या प्रकारे कर्तव्य, अपेक्षा, करावयाचे आणि न करावयाचे या अर्थाने येतात, त्याचप्रमाणे आहेत.” मग ते म्हणाले, “संपूर्ण संहिता आणि इतर ग्रंथांमधून सिद्ध झालेले काही उदाहरणे मी आता तुमच्यासमोर मांडतो. हे ब्राह्मणांनो, आणि पूर्वजांमध्ये श्रेष्ठ असणाऱ्यांनो, ही उत्तम शिक्षाही तुमच्यासाठीच आहे.” सूता पुढे वर्णन करतात की, ‘ळ’ हे अक्षर सेवेत, लांगलीषा, मणीपया, गंगाजल, तवळकार, ऋणार्ण आणि प्रारण यांत प्रसिद्ध आहे. तवळकार हा थंडीने त्रस्त झालेल्यालाही म्हणतात; तसेच सैन्द्रि आणि सौकार या शब्दांचाही त्याच अर्थाने वापर होतो. वधूच्या आसनासाठी वडिलांसाठी ‘ल’ प्रत्यय लावावा, असा नियम आहे. तेथील प्रमुख लवण आहे; गायी या आहेत, पण त्या स्वामी नसलेल्या नाहीत. देवीचे घर येथेच आहे; हे दोघे चतुर आहेत, असे जाणावे. येथे सहा घोडे आहेत; पण ते कमळाच्या पाकळ्या नाहीत. जे कृती करतात, जे कृती करत नाहीत, ते पाणी, ती स्मशानभूमी—हे सर्व स्पष्ट केले आहे. तो येथे शिजवतो, येथे पिकवतो, तुम्ही झाकता, असे म्हटले जाते. तुम्ही मेघगर्जना करता, स्मरण ठेवून पार जाता. तुम्ही लिहिता, निर्माण करता, तुम्ही झोपता, जरी दिसत नसले तरी, तुम्ही मध्यभागी असता आणि नेहमी पूजा करता. कोण कष्टाने कृती करतो? कोण फळात स्थित होतो? कोण झोपतो, कोण शक्तिहीन आहे, कोण प्रतिष्ठा प्राप्त करतो? येथे कोण आहे, कोणाबद्दल असे म्हटले जाते? देव म्हणतात, “जा, मित्रा.” विष्णू स्वतःहून चालतो; गीताचा स्वामी आणि धुराचा स्वामीही तसेच. तो आपल्याकडून जातो; तो जाईल, जातो. झोपडीची सावली, तसेच इतर संबंधही त्याच प्रकारचे आहेत. सहा समास सांगितले गेले आहेत—कर्मधारय, द्विगु, त्रैवेदी, ग्राम, आणि टत्पुरुष. जे निर्माण केले जाते, त्या साठी असलेले, लांडग्यांचा भीती, आणि ते धन; ज्ञानात निपुण, सत्य जाणणारा, बहुव्रीही आणि अव्ययी. अवस्था, आरोप, द्वंद्व, दिव्य ऋषी आणि मानव, तद्धित रूपे—पांडव, शैव, ब्राहय, ब्रह्मता आणि इतर. दैवी, अग्नि, मैत्री, प्रभुत्व, शुक्र, ऋष्टु, स्वयंभुव, वडील—हे सर्वही सांगितले गेले. जे स्तुत्य नाहीत, ते गतीमान, गाय, वृषभ आणि पुरुषवाचक. ‘हल’ने समाप्त होणारे—घोडा, जू, पृथ्वी, वारा, मांसभक्षी, हरिण; आत्मा, राजा, तरुण, मार्ग, पूषा, ब्रह्महत्यारा आणि ‘हल’. मल, मूत्र, वीर्य, मध, तेल, स्मशानातील लाकूड, तसेच जंगल, पाणी, हाडे आणि जगातील वस्तू—या सर्व स्त्रीलिंगी मानल्या जातात. कर्म, तूप, शरीर, अग्नि, विष आणि नपुंसकलिंगी; पत्नी, वार्धक्य, नदी, लक्ष्मी, समृद्धी, पृथ्वी आणि वधूही स्त्रीलिंगी आहेत. भुवया, पुनर्जन्म, गाय, बहीण आणि आई या स्त्रिया; वाणी, रक्त, दिशा, राग आणि सामान्यपणे युवती, तसेच कंबरे—या सर्व स्त्रीलिंगी आहेत. स्वर्ग, दिवस, वर्षा ऋतु, सोम, उष्णिक छंद—हे गुण, द्रव्य किंवा कृतीमुळे स्त्रीलिंगी आहेत; अशा प्रकारे मी तुम्हाला स्त्रीलिंग रूपे सांगितली आहेत. पांढरा, काळा, लाल, शुद्ध, गावचा प्रमुख, ज्ञानी, चतुर, कमळातून जन्मलेला, करणारा, बुद्धिमान, अनेक, आणि चांगला पुत्र—हे सर्व पुल्लिंगी आहेत. सत्यवादी, सर्प, अग्नि—हे पुल्लिंगी; जे खावयास योग्य नाही, जे दूर पडतात, सर्व, विश्व, दोन्ही, एक कमी, दुसरे—हेही पुल्लिंगी. डतर, डतम, नेम, त्वः, सम, सिमेतर; पूर्व, अधर, दक्षिण, उत्तरावर—हे सर्व पुल्लिंगी आहेत. पर आणि अंतर हेही तसेच; यत, तत, किम, अदस् हे नपुंसकलिंगी; युष्मत, अस्मत, तत—प्रथम, द्वितीय, तृतीय पुरुष—हे द्विवचनात येतात. तसेच, काही, दोन वगैरे, सर्व संख्या; ‘शृणोति’ (ऐकतो), ‘जुहोति’ (होम करतो), ‘जहाति’ (त्यागतो), ‘दधाति’ (ठेवतो) हेही. ‘दीप्यति’ (तेजते), ‘स्तूयति’ (स्तुती होते), ‘पुत्रीयति’ (पुत्राची इच्छा करतो), ‘धनीयति’ (धनाची इच्छा करतो), ‘त्रुट्यति’ (तुटतो), ‘म्रियते’ (मरतो), ‘चिचीषति’ (संकलनाची इच्छा करतो), ‘निनीषति’ (नेण्याची इच्छा करतो). सर्व उभे आहेत, सर्वांसाठी, सर्वांकडून, सर्वात समाप्त; सर्वांचे, सर्वांत—अशी ‘विश्व’ आणि इतर शब्दांची रूपे. पूर्व, पूर्वा, पूर्वस्मात, पूर्वस्मिन, पूर्व असे म्हटले जाते. सूता म्हणतात, “क्रियापदांची सिद्ध रूपे केवळ नावाने दाखवली आहेत; कुमारकडून तपशील ऐकून, कात्यायनांनी अधिक विस्ताराने सांगितले.” मग सूता ऋषी आर्या छंदाचे लक्षण सांगतात—त्वष्ट नावाचा वर्ग नेहमी जोडलेला असतो, तो विषम स्थानांत नसतो; सहाव्या अक्षरात ‘जो’ किंवा ‘न्लौ’ येऊ शकते, आणि सहाव्या शब्दाचा संबंध दुसऱ्या पासून असतो. सुरुवातीपासून, सातव्या अक्षरात लघु; दुसऱ्या अर्ध्यात ‘शर’; तीन वर्ग आणि पाद योग्य, आणि अग्निच्या संयोगातून विपुला उत्पन्न होते. मधल्या भागात दुसरे ‘य’, ‘जौ’ हे चपला, पादाच्या सुरुवातीपासून; दुसऱ्या अर्ध्यात सजघना; हे आर्या आणि जाती छंदांची लक्षणे आहेत. आर्येच्या पहिल्या अर्ध्यात चिन्ह असते; गीती असल्यास दोन्ही अर्ध्यात; उपगीती दुसऱ्या अर्ध्यातून, उद्गीती बदल्यातून उत्पन्न होते. आर्यागीतीच्या शेवटी गुरु असते; ही गोतीजाती छंदाची लक्षणे आहेत; विषम स्थानांत सहा कला, सम स्थानांत आठ, सलग नाहीत; समा अवलंबून नसते, वैतालियात शेवटी गुरु असते. पूर्वीप्रमाणे दोन ‘य’ आत असतील, तर ते औपच्छंदसिक छंद मानले जाते. भाडगौ हा आपातलिका आहे, तसेच दक्षिणान्तिका; पराश्रित दुसरे ‘ल’ सर्व पादांत असते. उदीच्य छंद विषमपणे येतो, प्राच्य छंद जोड्यांत; चौथ्या पादात पाचवे अक्षर, दोन्ही एकत्र पुढे जातात. उदीच्याच्या पहिल्या पाद आणि जोड्या पादांच्या संयोगातून, एकपदी युग्मपाद निर्माण होतो; वैतालियात दोन्ही पाद आकर्षक आणि हसरे, हेच त्याचे संकलन. मुख ‘न’ ने सुरू नसावे; चौथ्या पादात गणा असावा; पथ्या मुख ‘ज’ ने, अन्यथा उलट किंवा वेगळे. उसमे, न, आणि चपला, विपुला हे सातवे लघु; सर्वांत, सैतवात ‘म्रौ’ आणि ‘तौ’, आणि सागरात ती दोन्ही ‘तत’ पूर्वी असतात. सोळा अक्षरे, अचलधृतीसह, मात्रा समान असल्याचे सांगितले आहे. या प्रकारे सूता ऋषींनी मूळ शास्त्रीय ज्ञान, शब्दरचना, लिंग, संख्या, क्रियापदांची रूपे, तसेच छंदांची रचना—हे सर्व ब्राह्मणांना अत्यंत श्रद्धेने आणि सुसंगतपणे सांगितले.