सूतांनी ब्राह्मणांना सांगितले, “मी आता तुम्हाला संहितादि ग्रंथांमध्ये सांगितलेले, सिद्ध झालेले उदाहरणे सादर करतो; हे श्रेष्ठ पुरातन ज्ञान तुम्हा सर्वांना अर्पण करत आहे.” सूतांनी पुढे व्याकरणातील क्रियापद, स्मरण, प्रयत्न, हिंसा, आणि त्याच्या वापराचे नियम स्पष्ट केले. क्रिया आणि कर्ता यांचे संकेत दिले जातात, पण षष्ठी विभक्ती कर्ता आणि कर्मासाठी किंवा धातूच्या मूलरूपातील कृदंतासाठी वापरली जात नाही. मूलरूप दोन प्रकारचे असतात—नाम आणि धातू. ‘भू’ आणि इतर धातूंमधून ‘तिङ्’ आणि ‘लः’ रूपे उत्पन्न होतात; दस क्रिया रूपे स्मरणात ठेवायची—‘टिप्, तस्, सु, झि’ हे प्रथम पुरुषासाठी; ‘सिप्, थस्, था’ मध्यम पुरुषासाठी; आणि ‘उत्तम, पुरुष’ शेवटचे. ‘मिब्, वस्, मस’ परस्मैपदासाठी, आणि ‘पदानाम्’ आत्मनेपदासाठी; ‘ता, ताम्, झ’ प्रथम, ‘मध्यम, स्था, सा, था, न्ध्वम्’ मध्यम, आणि ‘उत्तम’ शेवटचे. ‘इड्, बह्, महि’ हे पर्यायी आहेत; धातू ‘णिज्’ आणि इतरांसारखा आहे; नामावरही प्रथम पुरुषाचा वापर होतो. ‘युष्मद’साठी मध्यम पुरुष सांगितला जातो, ‘अस्मद’साठी उत्तम; ‘भू’पासून सुरू होणाऱ्या धातू आणि ‘सन’ व इतर शेवटी असणाऱ्या धातू घोषित केल्या आहेत. ‘लड्’ वर्तमान काळासाठी, ‘स्मेन’ भूतकाळासाठी, ‘लङ्’ भूतकाळात पण तात्काळ नसलेल्या कृतीसाठी, आणि ‘लोट्’ व इतर इच्छार्थी धातूपासून वापरले जातात. आज्ञा, अनुमती, सल्ला, आमंत्रण, आदेश, विनंती, आणि इच्छार्थी कृतीसाठी ‘लोट्’ वापरला जातो. जर इच्छार्थी रूप वर्तमानकाळाच्या पलीकडे वापरले, तर त्याला ‘परोक्ष’ म्हणतात; भूतकाळात ‘लिट्’ वापरतात, भविष्यकाळात ‘लट्’. तसेच, वर्तमानकाळात नसलेल्या कृतीसाठीही हेच नियम लागू होतात, पण ते धातूपासून घेतलेले असतात. दानकर्त्याच्या कृतीपेक्षा जास्त कृती दर्शवायची असल्यास ‘लेट्’ इच्छार्थी अर्थाने वापरतात. ‘परिपूर्ण’ रूप सर्वत्र—स्थिती, कर्म, आणि कर्ता—यात येते. ‘त्रिज्’ आणि इतर रूपे कर्तव्य, इच्छनीय, करावयाचे आणि न करावयाचे यासारख्या अर्थाने आहेत. सूतांनी पुढे काही उदाहरणे दिली—‘ळ’ अक्षर सेवा, लांगलीषा, मनीपया, गंगाजल, तवळकार, ऋणार्ण, आणि प्रारण यामध्ये प्रसिद्ध आहे. तवळकार म्हणजे थंडीने त्रस्त; सैंद्रि आणि सौकारही असेच. वधूचे आसन वडिलांसाठी आहे; ‘ला’ प्रत्यय नियमात वापरावा. नेता म्हणजे लवण; या गायी आहेत, त्या प्रभु नाहीत. देवीचे घर येथे आहे; हे दोघे चतुर आहेत. हे सहा घोडे आहेत; ते कमळाच्या पाकळ्या नाहीत. जे कृती करतात, जे करत नाहीत, ते पाणी, ते स्मशानभूमी. तो येथे शिजवतो, येथे पिकवतो; तुम्ही झाकता, असे सांगितले जाते. तुम्ही वादळाचा आवाज करता, तुम्ही पार करता, स्मरणात ठेवता. तुम्ही लिहिता, निर्माण करता, झोपता, जरी दिसत नाही; तुम्ही मध्यमात आहात, नेहमी पूजा करता. कठीण श्रमाने कोण कृती करतो? कोण फळात स्थिर आहे? कोण झोपतो, कोण शक्तिहीन आहे, कोण प्रतिष्ठा मिळवतो? कोण येथे आहे, कोणाची चर्चा होते? देव म्हणतात, “जा, मित्रा!” विष्णू स्वतः जातो, गीताचा प्रभु आणि धूराचा प्रभुही तसेच. तो आपल्याकडून जातो; तो जाईल, तो जातो. झोपडीची सावली, सावली, आणि इतर संबंधही तसेच आहेत. सहा समास सांगितले—कर्मधारय, द्विगु, त्रिवेदी, ग्राम, आणि ‘तत्पुरुष’ म्हणतात. जे बनवले आहे, जे त्यासाठी आहे, भेडक्यांचा भय, आणि ते धन. ज्ञानात निपुण, सत्याचा जाणारा, बहुव्रीहि, आणि अव्ययी. स्थिती, आरोप, द्वंद्व, दिव्य ऋषी आणि मानव. तद्धित रूपे—पांडव, शैव, ब्राहय, ब्रह्मता आणि इतर. देव, अग्नि, मित्रता, प्रभुता, शुक्र, ऋष्टु, स्वयंभुव, वडील. स्तुती न मिळणारे—चल, गाय, बैल, आणि पुरुष. ‘हल’ समाप्ती—घोडा, जू, पृथ्वी, वायू, मांसाहारी, हरिणवर्ग. आत्मा, राजा, युवक, मार्ग, पूषा, ब्रह्महत्यारा, आणि ‘हल’. विष्ठा, मूत्र, वीर्य, मध, तेल, स्मशानातील लाकूड, वन, पाणी, हाडे, आणि जगातील वस्तू—हे सर्व स्त्रीलिंग मानले जातात. कृती, तूप, शरीर, अग्नि, विष—हे नपुंसकलिंग; पत्नी, वृद्धत्व, नदी, भाग्य, समृद्धी, पृथ्वी, वधू—हे स्त्रीलिंग. भुवया, पुनर्जन्म, गाय, बहीण, आई—हे स्त्री; वाणी, रक्त, दिशा, क्रोध, तरुणी, कंबर—हेही स्त्रीलिंग. स्वर्ग, दिवस, वर्षा ऋतु, सोम, उष्णिक छंद—हे गुण, पदार्थ, किंवा कृतीमुळे स्त्रीलिंग; अशी स्त्रीलिंग रूपे मी सांगितली. पांढरा, काळा, लाल, शुद्ध, गावचा प्रमुख, बुद्धिमान, चतुर, कमळात जन्मलेला, करणारा, हुशार, अनेक, आणि चांगला पुत्र—हे पुल्लिंग. सत्यवादी, सर्प, अग्नि—हे पुल्लिंग; जे खायचे नाही, जे दूर पडतात, सर्व, विश्व, दोन्ही, एक कमी, आणि दुसरा—हे पुल्लिंग. डतर, डतम, नेम, त्वः, सम, सिमेतर; पूर्व, अधर, दक्षिण, उत्तरावर—हे पुल्लिंग. परा आणि अंतरही तसेच; ‘यत्, तत्, किम्, अदस्’ हे नपुंसकलिंग; ‘युष्मद, अस्मद, तत्’—प्रथम, द्वितीय, तृतीय पुरुष—द्विवचनात आहेत. तसेच, काही, दोन, इत्यादी सर्व संख्ये; ‘श्रृणोति’ (ऐकतो), ‘जुहोति’ (अर्पण करतो), ‘जहाति’ (त्यागतो), ‘दधाति’ (ठेवतो). ‘दीप्यति’ (प्रकाशित होतो), ‘स्तूयति’ (स्तुती होते), ‘पुत्रीयति’ (पुत्राची इच्छा), ‘धनीयति’ (धनाची इच्छा), ‘त्रुट्यति’ (तुटतो), ‘म्रियते’ (मरण पावतो), ‘चिचीषति’ (संग्रहाची इच्छा), ‘निनीषति’ (नेण्याची इच्छा). सर्व उभे राहतात, सर्वांसाठी, सर्वांपासून, सर्वांत समाप्त; सर्वांचे, सर्वात—अशी ‘विश्व’ आणि इतर शब्दांची रूपे. ‘पूर्व, पूर्वा, पूर्वस्मात, पूर्वस्मिन, पूर्व’ असे म्हणतात; सूत म्हणतात—क्रियापदांचे परिपूर्ण रूप फक्त नावाने दाखवले आहे; कुमाराकडून तपशील ऐकून, कात्यायनाने अधिक स्पष्ट केले. पुढे सूतांनी आर्या छंदाचे चिन्हे सांगितली—‘त्वष्ट’ समूह नेहमी जोडला जातो, विषम स्थानांमध्ये नाही; सहाव्या पदात ‘जो’ किंवा ‘नलौ’ येऊ शकतात, आणि सहाव्या पदातील शब्द दुसऱ्या पदातून येतो. सुरुवातीपासून, सातव्या पदात लघु अक्षर; दुसऱ्या अर्ध्यात ‘शर’; तीन समूह आणि पाद योग्य आहेत, आणि अग्नीच्या ओलांडणीमुळे विपुला उत्पन्न होते. अशा प्रकारे सूतांनी व्याकरण, शब्दरचना, लिंग, संख्ये, समास, आणि छंद यांचे ज्ञान ब्राह्मणांना आदरपूर्वक सांगितले, जे प्रत्येक शब्दाच्या अर्थ आणि नियमांमध्ये शुद्धता आणि सुसंगती दर्शवतात.