भैरवांनी सांगितले, “मी आता सदैव ओलसर राहणाऱ्या, भोग आणि मोक्ष देणाऱ्या त्रिपुरेचे रहस्य स्पष्ट करतो. ‘ॐ ह्रीं’ या मंत्राने देवीस बोलावावे; ‘ऐं ह्रीं ह्रीं’ या उच्चारांनी रेषेची रचना करावी. ‘ॐ ह्रीं क्लेदिनी भं नमः’ असे म्हणत मदन-क्षोभिनीचेही स्मरण करावे. ‘ऐ यं यं क्रीं’ किंवा गुणांच्या रेषेने ‘ह्रीं’ आणि मदनाच्या अंतर्गत ध्यान करावे. ‘ऐं ह्रीं ह्रीं’ आणि निरंजन, वागती, मदन-रेषेत, तसेच खनेत्र-अवलितीचे स्मरण करावे. वेगवतीसाठी, महात्म्याच्या आसनासाठी पूजा करावी. ‘ॐ ह्रीं क्रैं नैं क्रैं’ या मंत्रांनी मदनाच्या उन्मादासाठी, ‘क्रीं नमः’ म्हणावे. ‘ऐं ह्रीं’ असे उच्चारून त्रिपुरेला वंदन करावे. ‘ॐ ह्रीं क्रीं’ पश्चिम मुखासाठी, ‘ॐ ऐं ह्रीं ह्रीं’ उत्तर दिशेसाठी, ‘ऐं ह्रीं’ दक्षिण व वरच्या आणि पश्चिम मुखासाठी. ‘ॐ ह्रीं’ पाशासाठी, ‘क्रीं’ अंकुशासाठी, ‘ऐं’ कपालासाठी नमस्कार करावा. पहिल्या भयासाठी, ‘ऐं ह्रीं’ आणि डोक्यावरील, शिखा आणि कवचासाठीही. ‘ऐं ह्रीं क्रीं’ अस्त्रासाठी, ‘फट्’ असा मंत्र आहे. पूर्व दिशेला, कामरूप, असितांग, भैरव आणि ब्रह्माणीला नमस्कार करावे. दक्षिणेस, कंद, रुरु भैरव आणि माहेश्वरीला आमंत्रित करावे. पश्चिमेस चंडास, उत्तर दिशेस चोल्का, क्रोध आणि वैष्णवीस वंदन करावे. आग्नेय कोपऱ्यात अघोरा, उन्मत्त भैरव आणि वाराही यांची पूजा करावी. वायव्य कोपऱ्यात सारा, कपाळिन भैरव आणि माहेन्द्रि यांना वंदन करावे. वायव्य कोपऱ्यात जलंधर, भीषण भैरव आणि चामुंडेची पूजा करावी. ईशान्य कोपऱ्यात वटुक, संहार आणि चंडिका यांना वंदन करावे. यानंतर, रती, प्रीती, काम आणि पाच बाण यांची पूजा करावी; ध्यान, पूजा, जप व होम यांद्वारे देवीची नेहमीच सिद्धी होते. नित्य आणि त्रिपुरा, ज्वालामुखीच्या अनुक्रमाने रोगांचा नाश करतात. ही ज्वालामुखी शुभ असून, मध्यभागी तिची पूजा करावी. नित्यरुणा, कामाने व्यापलेली, तिच्या स्वभावातच मोठा मोह आहे; तसेच महेन्द्राणी, कालानाकर्षिणी आणि भारती यांचाही समावेश आहे. ब्रह्माणी, माहेशी, कौमारी, वैष्णवी, तसेच वाराही, महेन्द्रि, चामुंडा व अपराजिता यांचीही पूजा करावी. विजय, अजिता, मोहिनी, त्वरीता, स्तंभिनी, जृम्भिणी आणि कमळाबाहेरील काळिका यांची पूजा करून ज्वालामुखीच्या अनुक्रमाने विषादी दोषांचा नाश होतो. भैरव म्हणाले, “आता मी शुभ-अशुभ शुद्धीसाठी कण्ठाभरण म्हणजेच शिरोमणी सांगतो. सूर्य, देवी, गण आणि सोम यांचा स्मरण करून, हे चिन्ह अंकित करावे. गायीच्या मूत्रासारख्या किंवा वाहत्या प्रवाहासारख्या तीन रेषा असाव्यात; किंवा दिशांच्या स्थळी निर्मित झालेल्या, त्यानुसार ध्वजादी चिन्हांची मोजणी करावी. ध्वज, धूर, सिंह, कुत्रा, वृषभ, गाढव, हत्ती आणि गिधाड—ही आठ चिन्हे नावासह ओळखावीत आणि मंत्रांनी प्रतिष्ठित करावीत. ध्वजाच्या स्थळी ध्वज दिसल्यास राज्य, संपत्ती इत्यादी विचार येतात; तिथे धूर दिसल्यास धातू व लाभाचे विचार येतात. सिंह असल्यास संपत्ती व लाभ, कुत्रा असल्यास सेवक, सुख इत्यादी विचार येतात. वृषभ असल्यास पद, लाभ, गाढव असल्यास दुःख व त्रास, हत्ती असल्यास राज्य, विजय, गिधाड असल्यास नुकसान व दुःख येते. धूराच्या स्थळी ध्वज दिसल्यास प्रथम दुःख, मग संपत्ती मिळते; धूर असल्यास वाद व दुःख येते. सिंह असल्यास मन, संपत्तीचे विचार; कुत्रा असल्यास विजय, लाभ येतो. वृषभ असल्यास स्त्रिया, घोडे, संपत्ती; गाढव असल्यास रोग, नुकसान येते. हत्ती असल्यास राज्य, विजय; गिधाड असल्यास संपत्ती व राज्याचे नुकसान होते. सिंहाच्या स्थळी ध्वज दिसल्यास राज्यलाभ, धूर असल्यास कन्या, संपत्ती मिळते. सिंह स्वतःच्या स्थळी असल्यास विजय, मित्रमिलन; घरात सिंह आल्यास स्त्रिया, गाव मिळतात. वृषभ असल्यास घर, शेत, संपत्ती; हत्ती असल्यास गावांचे स्वामित्व, आरोग्य, दीर्घायुष्य, सुख मिळते. कावळा असल्यास कन्या, धान्य व पुण्य मिळते. कुत्र्याच्या स्थळी ध्वज असल्यास पद, सुख; धूर असल्यास वाद, कार्यभंग. सिंह असल्यास कार्यसिद्धी; कुत्रा असल्यास संपत्तीचे नुकसान. वृषभ असल्यास रोगमुक्ती; गाढव असल्यास वादाचा भय. हत्ती असल्यास पुत्र-पत्नीमिलन; कावळा असल्यास दुःख, कुटुंबनाश. वृषभाच्या स्थळी ध्वज किंवा धूर असल्यास राजमान्यतेसह सुख; सिंह असल्यास सौभाग्य, संपत्ती; कुत्रा असल्यास बळ व श्रीची इच्छा. वृषभ स्वतःच्या स्थळी असल्यास कीर्ती, समाधान, सुख; गाढव असल्यास मोठा लाभ. हत्ती असल्यास स्त्रिया, हत्ती व इतरांसोबत मिलन; कावळा असल्यास स्थळ व मनाचे मिलन. गाढवाच्या स्थळी ध्वज असल्यास रोग, दुःख; धूर असल्यास चोरांचे भय. सिंह असल्यास सन्मान, संपत्ती, विजय; कुत्रा असल्यास दुःख, नुकसान. वृषभ असल्यास सुख, प्रियजनमिलन; गाढव स्वतःच्या स्थळी असल्यास दुःख, त्रास. हत्ती असल्यास सुख, पुत्र; कावळा असल्यास वाद, रोग. हत्तीच्या स्थळी ध्वज असल्यास स्त्रीवर विजय, संपत्ती, सुख; धूर असल्यास धनधान्य मिळते. सिंह असल्यास विजय, कार्यसिद्धी; कुत्रा असल्यास आरोग्य, सुख. वृषभ असल्यास राजमान्यता, सन्मान, संपत्ती; गाढव असल्यास आधी दुःख, मग सुख. या प्रकारे, भैरवांनी विविध दिशा, देवता, आणि चिन्हांच्या माध्यमातून साधकाला पूजा, ध्यान आणि जीवनातील शुभ-अशुभ परिणाम यांचे गूढ ज्ञान दिले.