प्रिय भक्तांनो, शास्त्रातील पवित्र वचनांनुसार, रोगनिवारणासाठी आणि आरोग्य टिकवण्यासाठी विविध औषधी उपाय सांगितले आहेत. प्रियंगु, नीम आणि त्रिकटू हे गायीच्या मूत्रात दळून, नस्य, उटणे किंवा अंगाला लावण्यासाठी वापरले जातात. या उपायाने अपस्मार, विषबाधा, वेड, क्षय, दारिद्र्य, ताप आणि भूतांचा भय दूर होतो; राजवाड्याच्या दारावर ठेवले, तर दुष्ट शक्तींचे भय नाहीसे होते. नीम, कुष्ठ, दोन प्रकारचे हळद, शिग्रू, मोहरी, देवदारु, पाटोळ आणि धण्याचे बी हे ताकात दळून, तेल लावलेल्या अंगावर घासले, तर त्वचारोग, कुष्ठरोग आणि खाज दूर होते. खडा मीठ, सैंधव, क्षार, काळी मोहरी, साधारण मीठ, विड, लोखंडाचा गंज, त्रिवृत आणि सुरण हे दही, गायीचे मूत्र आणि दूधात मंद आगीत शिजवून, त्याचा चूर्ण तयार केला जातो. हे चूर्ण गरम पाण्यासोबत घेतल्याने शरीराची ताकद आणि पचनशक्ती वाढते; पचन झाले किंवा नाही, उत्तम मांस आणि तूप खाता येते. हा उपाय नाभी, मूत्रमार्ग, पोटातील गाठी, आणि प्लिहा यातील वेदना दूर करतो; पचनाच्या दोषामुळे होणाऱ्या वेदनांवर विशेष लाभदायक आहे. हरीतकी, आमलकी, द्राक्ष, पिप्पली, कांटकरी, श्रिंगी, पुनर्नवा आणि सुकेले आले हे घेतल्याने खोकला बरा होतो. हरीतकी, आमलकी, द्राक्ष, पाथा आणि विभीतक हे सम प्रमाणात साखरेसोबत घेतल्याने तापावर उपाय होतो. त्रिफळा, बडारा, द्राक्ष आणि पिप्पली हे रेचक म्हणून काम करतात; हरीतकी गरम पाणी आणि मीठासोबत घेतल्यानेही रेचक परिणाम मिळतो. कासव, मासे, घोडा, म्हैस, गाय, कोल्हा, माकड, मांजर, मोर, कावळा, डुक्कर, घुबड आणि कोंबडी—यांचे विष्ठा, मूत्र, मांस, केस किंवा रक्त धूप म्हणून ताप किंवा वेडेपणाने ग्रस्त व्यक्तीस अर्पण केल्याने त्यांचे शमन होते. हे औषधी पदार्थ, हे उमा-नाथा, रोग नष्ट करतात जसे इंद्राचा वज्र वृक्षांचा नाश करतो. आणि जेव्हा विष्णूला औषध म्हणून स्मरण केले जाते, ध्यान, पूजा किंवा स्तुती केली जाते, तेव्हा रोग दूर होतात; अधिक विचार करण्याची आवश्यकता नाही. पुढे हरि म्हणतो: मी शुभ वैष्णव कवच सांगतो, जे सर्व रोग दूर करते; ज्यामुळे शिवाने राक्षसांचा नाश करताना स्वतःचे संरक्षण केले होते. जन्मरहित, सर्वदा आरोग्यदायी, सर्वव्यापी, अविनाशी विष्णूला नमस्कार करून, मी हे कवच बांधतो—हे अमोघ, अद्वितीय आणि सर्व दुःख दूर करणारे आहे. विष्णूने माझे समोर संरक्षण करावे, कृष्णाने माझ्या पाठी, हरिने माझ्या डोक्याचे, आणि जनार्दनाने माझ्या हृदयाचे रक्षण करावे. हृषीकेशाने माझ्या मनाचे, केशवाने माझ्या जिभेचे, वासुदेवाने पहाटे माझ्या डोळ्यांचे, संकर्षणाने माझ्या कानांचे रक्षण करावे. प्रद्युम्नाने माझ्या नाकाचे, अनिरुद्धाने माझ्या त्वचेचे, वनमालीने माझ्या घशाच्या शेवटी, आणि श्रीवत्साने खालच्या भागाचे रक्षण करावे. चक्राने माझ्या डाव्या बाजूला, दैत्यांना दूर ठेवावे; गदा देवीने उजव्या बाजूला, असुरांना दूर ठेवावे. गदाने माझ्या पोटाचे, हलाने माझ्या पाठीचे, शार्ङ्ग धनुष्याने वरचे, आणि नंदकाने माझ्या पोटऱ्यांचे रक्षण करावे. शंखाने माझ्या टाचांचे, कमळाने माझ्या दोन्ही पायांचे; गरुडाने सदैव माझ्या सर्व कार्यात यश मिळवून द्यावे. वाराहाने पाण्यात, वामनाने कठीण जागी, नरसिंहाने जंगलात, आणि केशवाने सर्व बाजूंनी माझे रक्षण करावे. हिरण्यगर्भाने मला सुवर्ण द्यावे; कपिलाने माझ्या शरीरातील घटक संतुलित करावे. श्वेतद्वीपवासी मला श्वेतद्वीपात नेईल; मधु आणि कैटभाचा वध करणाऱ्या विष्णूने माझ्या शत्रूंचा नाश करावा. विष्णूने सदैव माझ्या शरीरातील पाप दूर करावे; हंस, मत्स्य आणि कूर्माने सर्व दिशांनी माझे रक्षण करावे. त्रिविक्रमाने माझे पाप छाटावे; नारायणाने माझ्या बुद्धीचे रक्षण करावे. शेषाने मला शुद्ध ज्ञान द्यावे, अज्ञान नष्ट करावे; वडवामुखाने माझे दोष नष्ट करावे. भगवान माझ्या पाय आणि डोक्याला परम आनंद द्यावा; दत्तात्रेयाने मला पुत्र, पशू आणि नातेवाईक द्यावे. रामाने कुठल्याही शत्रूचा परशूने नाश करावा; दशरथी, बलवान, सदैव माझे रक्षण करावा, राक्षसांचा संहार करणारा. यादवांचा आनंद रामाने हलाने शत्रूंचा नाश करावा; कृष्णाने, ज्याने प्रलंब, केशी, चाणूर, पूतना आणि कंसाचा वध केला, बाल्यकालातील इच्छांची पूर्ती करावी. माझ्या समोर एक भयावह, काळोखाने भरलेला कृष्ण-शिंगला नावाचा पुरुष मी पाहतो; मृत्यूसारखा, फास धरून उभा आहे, भयाने मी घाबरतो. म्हणून मी अच्युत, कमळ-नेत्री विष्णूच्या शरण गेलो आहे; मी धन्य आहे, आणि सदैव निर्भय, कारण हरि, भगवंत, माझा आहे. भगवान नारायणाचे ध्यान करून, सर्व आपत्तींचा नाश करणारा, वैष्णव कवच बांधून, मी पृथ्वीवर फिरतो. मी सर्व प्राण्यांना अभेद्य आहे, कारण मी सर्व देवांचा एकत्रित स्वरूप आहे, विष्णूच्या स्मरणाने, देवांचा देव, अपरिमित तेजाचा. मंत्र जपल्याने मला सदैव यश मिळावे; जे मला पाहतात, किंवा मी ज्यांना पाहतो—त्यांच्या पापयुक्त दृष्टिला विष्णू बांधो. वासुदेवाच्या चक्राच्या स्पोक्स माझे पाप छाटोत आणि शत्रूंना नष्ट करोत. राक्षस, पिशाच्च, जंगल आणि वन, विवाद, राजमार्ग, जुगार, भांडणे—या सर्व ठिकाणी; भयावह नद्या ओलांडताना, जीव धोक्यात असताना, आगीमध्ये, चोरांच्या हल्ल्यात, ग्रहदोष टाळण्यासाठी— या सर्व परिस्थितीत, या पवित्र उपायांनी आणि विष्णूच्या स्मरणाने, भक्ताला रोग, भय, शत्रू आणि आपत्तींपासून संरक्षण मिळते; त्याचा जीवनमार्ग शुभ, आरोग्यदायी आणि यशस्वी होतो.