गरुडपुराणम्

तोच संन्यासी आहे, त्याचं संन्यास स्वरूप आहे, आणि जीवनातील चार आश्रमांचा आधार आहे. ब्राह्मण, क्षत्रिय, वैश्य आणि शूद्र या चार वर्णांचा तोच मूळ आहे. तोच मोक्ष आहे, आत्म्याने व्यापलेला आहे, स्तुती आहे, स्तुती करणारा आहे, आणि उपासक आहे. तोच ज्ञाता आहे, व्याकरण आहे, वाक्य आहे, आणि वाक्याचा जाणणारा आहे. पवित्र स्थळांचा सार, सांख्याचा मूर्तरूप, आणि देवतांना समर्पित निरुक्ताचा आधार तोच आहे. ॐ या अक्षराने आणि गायत्रीने त्याचा उल्लेख होतो; तोच गदाधर आहे. तो पाण्यावर, योगावर, शेषावर आणि कुशावर विश्रांती घेतो. तोच प्रजापती आहे, शाश्वत आहे, इच्छित आहे, इच्छांची पूर्तता करणारा आहे, आणि विराट आहे. तोच संपन्न आहे, धनाचा दाता आहे, धन्य आहे, आणि यादवांच्या कल्याणासाठी समर्पित आहे. तोच पराक्रम आहे, अजिंक्य आहे, आणि सर्व शास्त्रांचा तज्ञ आहे. तोच अमृताचा दाता आहे, क्षीरसागर आहे, आणि दूधाचा मूळ आहे. तोच कंसाचा संहार करणारा आहे, हत्तीचा संहार करणारा आहे, आणि हत्तींना नष्ट करणारा आहे. तोच मुद्रा आहे, मुद्रांचा निर्माता आहे, आणि सर्व मुद्रांपासून विरक्त आहे. तोच कान आहे, कानाचा नियंत्रक आहे, ऐकण्याचा विषय आहे, आणि ऐकणेच आहे. तोच रूपांचा द्रष्टा आहे, डोळ्यात वास करणारा आहे, आणि डोळ्याचा नियंत्रक आहे. तो नाकात वास करतो, वासाची निर्मिती करतो, सुगंधाचा अनुभव घेतो, आणि वासेंद्रियाचा नियंत्रक आहे. तो प्राणात वास करतो, कला निर्माण करतो, हस्तकौशल्याचा निर्माता आहे, आणि हातांचा नियंत्रक आहे. तो पायांचा नियंत्रक आहे, पायांना अर्पण केलेल्या वस्तूंचा ग्रहणकर्ता आहे, आणि मलाचा उत्पादक आहे. तो जननेंद्रियाचा नियंत्रक आहे, आणि त्याचा आनंद देणारा आहे. तो अलर्काचा हितकर्ता आहे, आणि कार्तवीर्याचा संहार करणारा आहे. तो अन्नाचा दाता आहे, अन्नाचा मूर्तरूप आहे, अन्नाचा भक्षक आहे, आणि अन्नाची सुरुवात करणारा आहे. तो देवकीचा आनंद आहे, नंदाचा आनंद आहे, आणि रोहिणीचा प्रिय आहे. तोच दुंदुभी आहे, हास्याचा रूप आहे, आणि फुलांचा उमलणारा आहे. तो अच्युत आहे, सत्याचा स्वामी आहे, आणि सत्याचा प्रिय पती आहे. तो गोपिकांचा प्रिय आहे, आणि सद्गुणी कीर्तीने प्रसिद्ध आहे. तो राहू, केतू, ग्रह, ग्रहण करणारा, आणि गजराजाचा मुख असणारा आहे. तोच किन्नर आहे, सिद्ध आहे, छंद आहे, आणि आपल्या इच्छेनुसार कृती करणारा आहे. त्याचं अनंत रूप आहे, तो जीवांमध्ये वास करतो, देव आणि दानवांमध्येही उपस्थित आहे. तो जगात वास करतो, सदैव जागृत आहे, जागरणाचा स्थान आणि अवस्था आहे. तो जागरण, स्वप्न आणि सुषुप्ति यापासून मुक्त आहे, आणि चतुर्थ अवस्थेने ओळखला जातो. तो जगांचा स्वामी आहे, आणि सर्व जगांचा नियामक आहे. तो परम आनंदाचा स्वरूप आहे, आणि धर्माचा प्रचारक आहे. तो निवृत्ती आहे, आधार आहे, आणि निवृत्तीचा कारण आहे. तो ग्रहणापासून मुक्त आहे, निष्पक्ष आहे, सर्वत्र व्यापलेला आहे, शुद्ध आहे, आणि अत्यंत प्रशंसित आहे. तोच स्वयंपाकी आहे, आनंद देणारा आहे, उपभोग करणारा आहे, ज्ञाता आहे, आणि विचार करणारा आहे. तोच नदी आहे, आनंदी आहे, आनंदाचा स्वामी आहे, आणि भरतवृक्षांचा संहार करणारा आहे. तो सर्व देवांचा स्वामी आहे, आणि द्वारकात वास करणारा आहे. तो भरत आहे, जनक आहे, जन्माचा कारण आहे, आणि सर्व रूपांपासून रहित आहे. अशा प्रकारे, हे नंदी, हजार नावे तुला सांगितली आहेत. या नामांचा जप करून, ब्राह्मण विष्णू पदाला पोहोचतो, आणि क्षत्रिय विजय प्राप्त करतो.