मांडव्य ऋषी, तो दुष्टांचा मोह करणारा आणि अग्निकुंडात वसणारा अग्नि आहे. अत्री, वसिष्ठ, पुलह, पुलस्त्य, कुत्स, याज्ञवल्क्य, देवल, व्यास आणि पराशर या महान ऋषींच्या रूपातही तो प्रकटतो. शार्मद, गांगेय, हृषीकेश आणि बृहच्छ्रवस् हेही त्याचेच रूप आहेत. तो नारायण, अत्यंत भाग्यशाली आणि प्राणांचा स्वामी आहे. तो उदानाचा सर्वोच्च स्वामी असून, समानाचा देखील अधिपती आहे. तो सर्व रूपांचा आद्य स्वामी, तलवारधारी आणि नांगर शस्त्र म्हणून धारण करणारा आहे. त्याच्या गळ्यात कौस्तुभ मणी शोभतो, आणि तो पिवळ्या वस्त्रांनी अलंकृत आहे. अनंत, अनंत रूपांचा स्वामी, सुंदर नखांनी आणि दिव्य सौंदर्याने युक्त आहे. तो हिरण्यकशिपूचा वध करणारा आणि हिरण्याक्षाचा दमन करणारा आहे. केशिनाचा संहारक आणि मुष्टिकाचा विजेता आहे. अरिष्टाचा वध करणारा आणि अक्रूराचा प्रियकर आहे. तो संकटे दूर करणारा, पावन, तेजस्वी आणि स्वतः भगवंत भक्त आहे. चक्रधारी, सदैव गतिशील, पण तरीही गती आणि स्थैर्यापासून अलिप्त आहे. तो वायू, दृष्टी, श्रवण, जिभ आणि सुवासिकतेचा अधिपती आहे. शंकर, सर्वांचा स्वामी, क्षमाशीलता देणारा आणि माणसांमध्ये सहनशीलता निर्माण करणारा आहे. भक्तांनी गौरवलेला, भक्तांसाठी समर्पित, कीर्ती देणारा आणि कीर्ती वाढवणारा आहे. तो दान, दाता, कर्ता, शुद्ध आणि देवांचा स्वामीस प्रिय आहे. सहस्त्र मस्तकांचा स्वामी, रोगनिवारक आणि मुक्तीचा द्वार आहे. शुक्र, सुकिरिती, सुग्रीव आणि कौस्तुभ हेही त्याचेच रूप आहेत. मत्स्य, परशुराम, प्रह्लाद आणि बली हेही त्याच्याच अवतारांतून प्रकटले. खर आणि दूषण यांचा वध करणारा, रावणाचा संहारक आहे. कुम्भेन्द्रजिनाचा विजेता आणि कुम्भकर्णाचा दमन करणारा आहे. तो दुष्ट असुरांचा नाश करणारा आणि शंबराचा शत्रू आहे. यमल अर्जुन वृक्षांचा छेद करणारा आणि तपश्चर्येचे फळ देणारा आहे. सारा, साराचा प्रिय, सौर, काळाचा संहारक आणि छेदक आहे. प्राण, अपान, व्यान; रज, सत्त्व, तम आणि शरत् या सर्वांचा तो अधिपती आहे. तो अपरिवर्तनीय, शुद्ध रूपाचा आणि सर्व शरीरांपासून मुक्त आहे. त्याला स्पर्श नाही, पाय नाहीत; जागरूकता नाही, बुद्धी नाही; अपान आणि व्यानही त्याच्यात नाहीत. अवकाश, वायू, पृथ्वी आणि ध्वनी यांपासूनही तो अलिप्त आहे. तो कामनांपासून मुक्त आणि पापरहित आहे. रजोगुण आणि षड्भाव (उत्पत्ती, स्थिती, विपरिणाम, क्षय, वृद्धी, नाश) यांपासूनही तो विरक्त आहे. लोभ आणि कपट त्याच्यात नाही. तो अत्यंत कुशल, बलाचा अधिपती आणि सर्वांना चळवळ करणारा आहे. तो सर्व जीवांना आणि बुद्धीला चळवळवणारा आहे. ब्रह्मा आणि रुद्रालाही चळवळवणारा आहे. त्वचा आणि जिभेने त्याला गाठता येत नाही. हातांनी त्याला स्पर्श करता येत नाही, पायांनी त्याच्याजवळ जाता येत नाही. असा हा भगवान, सर्वत्र व्यापून, अनेक रूपांनी प्रकट होतो, तरीही सर्वात परे, अगम्य आणि दिव्य आहे.