धन्वंतरी यांनी सुश्रुताला रोगांच्या लक्षणांची आणि कारणांची सखोल माहिती सांगितली. त्यांनी प्रथम क्षय रोगाचे वर्णन केले. शरीर कृश झाल्यावर मूत्रात रक्त येते, श्वास घेण्यास त्रास होतो, पाठ आणि कंबर ताठ होते; हे लक्षणे क्षय वाढल्यावर मुख्यत्वे दिसतात. क्षयाच्या जागी खोकला उत्पन्न होतो, त्यानंतर थुंकीत कफ येतो; हा कफ सडलेल्या पूसारखा दिसतो, त्यात पिवळ्या आणि लाल रंगाचे मिश्रण असते. रुग्ण झोपताना जणू काही त्याला आघात झाला आहे असे वाटते, हृदय जळत असल्यासारखे भासते; अचानक उष्णता किंवा थंडपणा हवेसे वाटते, खूप खाण्याची इच्छा होते, पण शक्ती कमी होते. चेहरा तेलकट, स्वच्छ आणि वाकडा दिसतो, डोळे तेजस्वी आणि चमकदार होतात; आणि मग क्षयाचे सर्व लक्षणे प्रकट होतात. असा हा खोकला कृश व्यक्तीच्या शरीराचा नाश करतो; बलवान व्यक्तीत क्षय आणि आघात या दोन्ही स्वरूपात रोग नवीन असतो. दोन्ही प्रकार योग्य उपचाराने बरे होऊ शकतात, पण सुरुवातीच्या अवस्थेत त्यांचा प्रसार वेगळा असतो; मिश्र आणि जुन्या प्रकारचे रोग वृद्धापकाळात आणि वृद्धांमध्ये आढळतात. खोकला, श्वास घेण्याचा त्रास, क्षय, उलटी, आवाजात बदल आणि इतर रोग दुर्लक्षामुळे उत्पन्न होतात; म्हणून त्यांना लवकर जिंकावे. धन्वंतरी पुढे म्हणाले, "श्वास घेण्याचा त्रास कसा उत्पन्न होतो ते सांगतो." हा कफ वाढल्यामुळे किंवा दोष आधीच वाढल्यामुळे उत्पन्न होतो. तसेच अपचन, जुलाब, उलटी, विषबाधा, रक्तक्षय, ताप, धूळ, धूर, वारा, प्राणघातक जागेवर इजा किंवा थंड पाणी यामुळेही श्वासाचा त्रास होतो. श्वासाचा त्रास पाच प्रकारांचा असतो: लहान, अंधार, तुटलेला, मोठा आणि वर जाणारा. कफाने अडवलेला वायू अनियमितपणे सर्वत्र फिरतो. हा दूषित वायू श्वास, पाणी आणि अन्न वाहणाऱ्या नाड्या बिघडवतो; छातीत राहतो आणि पोटात अपचन झाल्यावर श्वासाचा त्रास उत्पन्न करतो. याची सुरुवातीची लक्षणे म्हणजे हृदय आणि कडे दुखणे, अनियमित श्वास, पोट फुगणे, कपाळात splitting pain; श्रम आणि अति खाणे यामुळे हा त्रास वाढतो. दूषित वायू उलट दिशेने नाड्यात वर चढतो आणि कफ बाहेर फेकतो. हा वायू डोके, मान, छाती आणि कडे पकडतो; खोकला, आवाजात rattling, बेशुद्धी, भूक कमी, नाक बंद होणे यासारखी लक्षणे निर्माण करतो. हा वायू तीव्र आणि जलद श्वासाचा त्रास देतो, जीवाला त्रास होतो; रुग्ण बेशुद्ध होतो, पण थुंकीनंतर थोडा आराम मिळतो. रुग्ण झोपताना त्रास होतो, बसल्यावर आराम मिळतो; डोळे मोठे, कपाळावर घाम, आणि तीव्र वेदना होतात. तोंड कोरडे, वारंवार श्वास घेतो, उष्णता हवी असते, थरथरतो; थंड हवा, पाणी, पूर्वेकडून वारा, कफ वाढल्याने त्रास वाढतो. हा अंधार प्रकार बलवान व्यक्तीत बरा होतो; पण ताप, बेशुद्धी, किंवा थंडपणा असलेल्या व्यक्तीत सुरुवातीला कमी होत नाही. खोकला आणि श्वासाचा त्रास असलेल्यासारख्या लक्षणे, प्राणघातक जागेवर दुखणे, घाम, बेशुद्धी, पोट फुगणे, मूत्राशयात जळजळ, झोपेत त्रास होतो. डोळ्यांची नजर खाली, डोळे खोल गेलेले, पांढऱ्या भागात लाल रंग, तोंड कोरडे, अर्थहीन बोलणे, रंग हरवलेला, बेशुद्धी येते. मोठ्या, खोल आणि दयनीय आवाजाने श्वास घेतो, नाक फुकतो, बैलासारखा अस्वस्थ, सतत श्वास घेतो. ज्ञान आणि विवेक हरवतात, डोळे आणि चेहरा गोंधळलेले, डोळे एकत्र ओढतो, मूत्र आणि विष्ठा धरून ठेवतो, बोलणे तुटलेले. घसा पुन्हा पुन्हा कोरडा होतो, कान, कपाळ आणि डोके दुखते; वर श्वास घेतो, खाली श्वास घेत नाही. तोंड आणि कान कफाने बंद होतात, वासाचा त्रास होतो; वर पाहतो, डोळे भिरभिरतात, सर्वत्र नजर फिरवतो. प्राणघातक जागा दुखताना रुग्ण विलाप करतो, बोलणे दडपले जाते; ही अदृश्य लक्षणे प्रकट होऊ शकतात, आणि मृत्यू निश्चित करतात. धन्वंतरी पुढे सुश्रुताला म्हणाले, "आता मी हिचकिची रोगाचा उगम सांगतो." हिचकिचीचा एकच कारण असतो, त्याची सुरुवातीची लक्षणे, प्रकार आणि प्रकृतीवर अवलंबून असते. हिचकिची अन्नामुळे उत्पन्न होते, लहान, जोड, मोठा आणि खोल अशा प्रकारात असते; अयोग्य, घाईने किंवा अति खाण्यामुळे खोल प्रकार उत्पन्न होतो. कोरडे, तीक्ष्ण, खरब आणि अति अन्न-पाणी घेतल्यावर श्वास लहान हिचकिची उत्पन्न करतो, सौम्य आवाजासह, उपाशीपणानंतर. संध्याकाळी अन्न-पाण्यासोबत उत्पन्न झालेली हिचकिची 'जोड' प्रकार असते; श्रमाने वायू बिघडल्याने लहान हिचकिची होते. ही हिचकिची मानाच्या मुळापासून हळूहळू पसरते, श्रमाने वाढते, पण खाल्यानंतर लगेच सौम्य होते. जी हिचकिची वेळाने उत्पन्न होते, जोड प्रवाहाने वाढते, तोंडात वाढते आणि प्रत्येक वेळेस ती वाढते. डोके आणि मान थरथरते, ती 'जोड' प्रकार मानावी; त्यासोबत भ्रम, उलटी, जुलाब, डोळे फिरणे येते. जोड, जोरदार हिचकिची, वाढत जाताना, भुवया आणि कपाळ झुकते, ऐकणे आणि पाहणे त्रासदायक होते. शरीर आणि बोलणे ताठ होते, स्मृती आणि शुद्ध हरवते, प्राणनाड्या दुखतात, त्यावर वेदना होते. मागे वाकणे आणि थरथर येते, मोठी हिचकिची उत्पन्न होते; ती तीव्र वेदना, मोठा आवाज, प्रचंड शक्ती आणते. ही हिचकिची पोट किंवा नाभीपासून उत्पन्न होते, जसे आधी सांगितले. या प्रकारात मोठे जांभई आणि जबड्याचा ताण येतो; खोल कारणाने खोल हिचकिची बरी करणे कठीण असते. पहिल्या दोन प्रकारात दुसऱ्यांना टाळावे; जोरदार प्रकारात सर्व लक्षणे दिसतात, विशेषतः वृद्ध किंवा कामुक व्यक्तीत. ज्याचे शरीर रोगाने कमजोर आणि अन्नाच्या अभावाने कृश आहे, त्याचे इतर रोग बरे होऊ शकतात, पण जो असावध असतो त्याचा रोग बरा होत नाही. जसे हिचकिची आणि श्वासाचा त्रास मृत्यूसमयी स्थिर होतात, तसेच राहतात.