या दिव्य गरुड महापुराणाच्या प्रथम खंडातील आचारकांडाच्या या अध्यायांत, रत्नांचे परीक्षाविधान, त्यांचे गुणधर्म आणि पुण्यभूमींचे माहात्म्य सुसंगतरीत्या उलगडले आहे. जेव्हा एखाद्या व्यक्तीने योग्य प्रकारे रत्न धारण केले असेल, तेव्हा त्याला वेल, झाडे किंवा भूमिपती यांच्याकडून कोणतेही भय राहत नाही. त्याचप्रमाणे, पितृकार्यांमध्ये या रत्नांचा उपयोग केल्यास पितर अनेक वर्षे तृप्त होतात; पाणी, अग्नी, शत्रू वा चोर यांचे भय नष्ट होते. काही व्यक्ती काळसर, शेवाळ्यासारखे किंवा मेघासारखे दिसणारे, किंचित पिवळसर पण तेजहीन असतात—त्यांच्या हातातील रत्नांची किंमत विद्वानांनी त्या प्रदेश व काळानुसार ठरवावी. या प्रमाणे 'वैदूर्य' रत्नाची परीक्षा सांगणारा अध्याय समाप्त होतो. पुढील अध्यायात, पवित्र क्षेत्रे, उत्तम पर्वत, नद्या आणि विशेषतः उत्तर दिशेत, तसेच दशार्ण, वागदर, मेकल, कालगा या प्रदेशांत, गुञ्जा, अंजन, मध, किंवा मृणालच्या देठाच्या रंगातील रत्न सापडतात. शंख, कमळ, भुंगा किंवा सूर्य यांच्या आकारासारखी विविध रूपे असलेली ही रत्ने, दोऱ्यावर ओवलेली, अत्यंत शुद्ध आणि श्रेष्ठ मानली जातात. काही वेळा, कावळे, ससाणे, लांडगे, गिधाडे यांसारख्या भयंकर रूपांमध्ये, रक्तमांसाने ओले तोंड घेऊन ही रत्ने आढळतात. 'पुलक' रत्नाची ही परीक्षा येथे संपते. पुढे, एक राक्षस अग्नीचे रूप धारण करून इच्छेप्रमाणे वावरतो. तेथे, इंद्रगोप कीटकांनी सजलेले, पोपटाच्या चोचीसारख्या रंगाचे, गोल व सुडौल आकाराचे रत्न आढळते. त्याचा मध्यभाग चंद्रासारखा शुभ्र, अतिशय शुद्ध रंगाचा असतो; त्या थराचा रंग नीलमणीसारखा असावा. या 'रक्तमणि' रत्नाची परीक्षा येथे समाप्त होते. कावेरी, विंध्य, यवन, चीन, आणि नेपाळ या प्रदेशांत 'तैल' नावाचा, आकाशासारखा स्वच्छ, क्रिस्टल प्रकार आढळतो. हे इतर रत्नांइतके श्रेष्ठ नसले तरी, पापांचा नाश करते. 'क्रिस्टल' रत्नाची परीक्षा येथे संपते. यानंतर, केरळ व इतर प्रदेशांत, प्राण्यांच्या अंतड्यांचा अवशेष घेऊन, बलशाली रत्न तयार होते. त्यातील श्रेष्ठ रत्न हे सशाच्या रक्तासारखे किंवा गुञ्जा वा जवा फुलाच्या रंगासारखे असते. इतरत्र बनणारे रत्न श्रेष्ठ मानले जात नाही; त्यांची किंमत विशेष कौशल्यावर अवलंबून असते. हे रत्न धनधान्य प्राप्त करून देते, विषभय व व्याधी दूर करते. हे क्रिस्टल आणि प्रवाळ रत्नांचे ज्ञान आहे, हे शौनक! 'प्रवाळ' रत्नाची परीक्षा येथे संपते. यानंतर, सर्व पवित्र तीर्थांची महती सांगितली जाते. या सर्व तीर्थांमध्ये गंगेचे तीर्थ श्रेष्ठ मानले गेले आहे. गंगाद्वार, प्रयाग, आणि गंगा-सागर संगम येथे सेवा व पिंडदान केल्याने सर्व इच्छा पूर्ण होतात आणि पापांचा नाश होतो. कुरुक्षेत्र हे सर्वोच्च तीर्थ आहे, तेथे दान व कर्मकांडांमुळे भोग आणि मोक्ष दोन्ही प्राप्त होतात. द्वारका हे सुंदर नगरही भोग व मोक्ष देते. केदार सर्व पापे नष्ट करते; शंभल हेही उत्तम आहे. श्वेतद्वीप, मायानगरी, नैमिष, आणि श्रेष्ठ पुष्कर—ही सर्वही पुण्यभूमी आहेत. वैनायक, रामगिरीचे श्रेष्ठ आश्रम, रामेश्वर, कार्तिकेय—ही तीर्थेही अत्यंत पवित्र आहेत. उज्जयिनीतील महाकाळ, कुब्जकामधील श्रीधर हरि, महाकेशी, कावेरी, चंद्रभागा, विपाषा, मथुरा हे रमणीय नगर, शोणा ही महानदी—या सर्व ठिकाणी सूर्य, शिव, गण, देवी, आणि हरि वास करतात. येथे पूजन, पितृकार्य आणि पिंडदान यांचे फल कधीही क्षय पावत नाही. कोकमुख, वराह, भुंडीरा (स्वामी म्हणून ओळखले जाते), कामरूप (जिथे कामाख्या वास करते), विरजा, आणि श्रीपुरुषोत्तमाचे पवित्र क्षेत्र—ही सर्वही पुण्यभूमी आहेत. अशा प्रकारे, या अध्यायांतून रत्नांचे गुण, त्यांचा उपयोग, आणि विविध तीर्थांची महती सांगितली जाते, जी भक्तांना भोग, मोक्ष, पापक्षय आणि सर्व प्रकारच्या कल्याणाचे आश्वासन देतात.