गरुड महापुराणाच्या आचारकांडातील या अध्यायांत, रत्नांची आणि तीर्थस्थळांची वैशिष्ट्ये विस्ताराने सांगितली आहेत. सर्वप्रथम कर्केटन रत्नाचे वर्णन केले आहे—हे रत्न गुळगुळीत, शुद्ध, किंचित लालसर किंवा पिवळ्या रंगाचे, वजनदार आणि विविध प्रकारचे असते. हे रत्न सोन्याच्या पात्रात गुंडाळून अग्नीत तापवले असता, त्याचा तेजस्वी आणि झळाळून उठणारा प्रकाश प्रकट होतो. अशा असंख्य गुणांनी युक्त असलेले रत्न शुभ अलंकारासाठी लोक घेऊन येतात. परंतु, काही रत्न जी वापरली जात नाहीत, ती विकृत, गोंधळलेली, काळी, फिकट, रंगहीन, अशुद्ध आणि विकृत स्वरूपाची दिसतात. जर कर्केटन रत्न तपासले आणि वरीलप्रमाणे वर्ण व आकार असल्याचे आढळले, आणि ते सूर्याप्रमाणे ताजे व तेजस्वी चमकत असेल, तर ते उत्तम समजावे. यानंतर, सुतांनी भीष्म रत्नांचे वर्णन केले. हे रत्न रत्नांमध्ये श्रेष्ठ मानले जाते. ती शंख, कमळ किंवा स्योनाक फुलासारखी पांढरी आणि अत्यंत तेजस्वी असतात. शुद्ध असतानाही, जर सोने वा इतर धातूंनी बांधली, तर श्रद्धावान व्यक्तीस याचा लाभ होतो. हे रत्न धारण केलेल्या व्यक्तीस पाहताच, जंगली वन्य प्राणी देखील जवळ असूनही पळून जातात. त्याला वेली, झाडे किंवा भूमिपती यांचा कोणताही उपहास किंवा भय वाटत नाही. जर हे रत्न पितृकार्यांसाठी अर्पण केले, तर पितर अनेक वर्षे तृप्त राहतात; तसेच पाणी, अग्नी, शत्रू किंवा चोर यांचे भीषण भय नाहीसे होते. परंतु, जर एखाद्या व्यक्तीचे वर्ण काजळी किंवा मेघासारखे काळे, किंचित पिवळसर आणि तेजहीन असेल, तर अशा रत्नाची किंमत विद्वानांनी काळ आणि स्थळानुसार ठरवावी. पुढील अध्यायात पुलक रत्नांचा उल्लेख आहे. ही रत्ने पवित्र स्थळी, श्रेष्ठ पर्वतांवर, नद्यांमध्ये आणि उत्तरेकडील प्रदेशांत सापडतात—दशार्ण, वागदर, मेकल, कालगा आणि इतर ठिकाणी. त्यांचे रंग गुंजा बिया, काजळ, मध आणि मृणाळ कांडासारखे असतात. यांच्या विविध आकृती—शंख, कमळ, मधमाशी किंवा सूर्याप्रमाणे—असतात आणि त्या दोऱ्यावर ओवलेल्या असतात. या रत्नांच्या आसपास कावळे, कोल्हे, लांडगे, गिधाडे आणि मांस-रक्ताने ओले तोंड असलेली भयानक रूपे असतात. यानंतर रक्तमणि रत्नाचे वर्णन आहे. येथे, एक राक्षस अग्नीचे रूप घेऊन इच्छेनुसार वावरतो. या रत्नावर इंद्रगोप कीटकांची शोभा असते, त्याचा रंग पोपटाच्या चोचीसारखा हिरवा आणि आकार सुदृढ व गोलाकार असतो. त्याचा मध्यभाग चंद्रासारखा शुभ्र आणि अत्यंत शुद्ध असतो; त्या थराचा रंग निळ्या नवरत्नासारखा असावा. पुढे, कावेरी, विंध्य, यवन, चीन आणि नेपाळ या प्रदेशांत 'तैल' म्हणून ओळखला जाणारा स्फटिक उत्पन्न होतो. तो आकाशासारखा शुद्ध असतो. इतर रत्नांशी त्याची बरोबरी नसली, तरी तो पापांचा नाश करतो. यानंतर, केरळ व इतर प्रदेशांत मिळणाऱ्या मूंगा रत्नाचे वर्णन आहे. ते खरडलेल्या आतड्यांच्या शेषांशासारखे, सशाच्या रक्तासारखे किंवा गुंजा, जवा फुलाच्या रंगासारखे असावे. इतरत्र निर्माण झालेले मूंगा श्रेष्ठ मानले जात नाही; त्याची किंमत विशेष कौशल्यावर अवलंबून असते. हे रत्न संपत्ती आणि धान्य वाढवते, विषबाधा व व्याधीचे भय दूर करते—हे शौनक, स्फटिक आणि मूंगा रत्नांचे ज्ञान आहे. यानंतर, सुतांनी सर्व पवित्र तीर्थांचे वर्णन करण्यास सुरुवात केली. त्यात गंगेची तीर्थे सर्वश्रेष्ठ मानली आहेत. गंगाद्वार, प्रयाग, आणि गंगा व समुद्र संगम या ठिकाणी सेवा व पिंडदान केल्याने, मनुष्याच्या सर्व इच्छांची पूर्ती होते आणि पापांचा नाश होतो. कुरुक्षेत्र हे सर्वोच्च तीर्थ आहे, जेथे दान व इतर विधींनी भोग आणि मोक्ष प्राप्त होतो. द्वारका हे सुंदर नगरही भोग आणि मोक्ष देणारे आहे. केदार सर्व पापांचा नाश करणारे, शंभल हे श्रेष्ठ गाव, श्वेतद्वीप, मायानगरी, नैमिष आणि परम पुष्कर यांचीही महती सांगितली आहे. अशा प्रकारे, गरुड महापुराणाच्या या अध्यायांतून विविध रत्नांचे स्वरूप, त्यांचे गुणधर्म, त्यांचा उपयोग आणि पवित्र तीर्थांची महती विस्ताराने सांगितली आहे.