संपूर्ण काळाचा चक्र, वर्षांनी बनलेला, त्या ठिकाणी स्थापन आहे. त्या रथाशी संबंधित पाच आणि अर्ध असे अधिक आहेत, हे नंदीध्वजधारी शिवा, मी सांगतो. त्या रथाचा अक्ष, अर्ध युगाने लहान आहे, निश्चित आधारावर स्थित आहे. त्या रथाच्या संरचनेत गायत्री, बृहती, उष्णिक, जगती आणि त्रिष्टुभ या छंदांचा समावेश आहे. तसेच धाता, क्रतु, स्थला, पुलस्त्य आणि वासुकी हेही आहेत. आर्यमा, पुलह, रथाची शक्ती, आणि पुञ्जिकस्थला यांचा सहभाग आहे. मित्र, अत्रि, तक्षक, रक्ष, पौरुषेय आणि मेनका हेही उपस्थित आहेत. वरुण, वसिष्ठ, रंभा, सहजन्या, कुहू आणि बुध हेही त्या रथात आहेत. इंद्र, विश्ववसु, स्तोत्र, एलपत्र आणि अंगिरस यांचा सहभाग आहे. विवस्वान, उग्रसेन, भृगु आणि अपुरण हेही त्यात आहेत. पूषण, सुरुचि, धाता, गौतम आणि धनंजय हेही त्या रथात आहेत. विश्ववसु, भरद्वाज, पर्जन्य आणि ऐरावत हेही त्यात आहेत. अंशु, कश्यप, तार्क्ष्य, महापद्म आणि उर्वशी हेही उपस्थित आहेत. क्रतु, भर्ग, उर्णायु, स्फुर्ज आणि कर्कोटक—हे सात पौष महिन्यात सूर्याच्या मंडलात निवास करतात. त्वष्ट्री, जमदग्नी, कंबळा आणि तिलोत्तमा—हे सात माघ महिन्यात सूर्याच्या मंडलात निवास करतात. विष्णू, अश्वतारा, रंभा, सूर्यवर्चा आणि सत्यजित हेही सूर्याच्या मंडलात, विष्णूच्या शक्तीने युक्त आहेत. अप्सरा रात्री सूर्याच्या मागे नृत्य करतात आणि फिरतात. त्याचप्रमाणे बालखिल्यगण त्याच्या जवळ राहतात, त्याला वेढून ठेवतात. सूर्याच्या डावीकडे आणि उजवीकडे दहा-दहा युक्त आहेत, त्यामुळे तो पुढे जातो. पिशंग नावाच्या आठ घोड्यांनी, वाऱ्यासारखे वेगवान, सूर्य रथ जुळलेले आहे. शुक्राचा महान रथ, सेवक आणि ध्वजांनी युक्त आहे. भौमाचा महान रथ, सुवर्णमय आणि आठ घोड्यांनी ओढलेला आहे. तो अग्नीपासून उत्पन्न झालेल्या, पद्मरागासारखे लाल घोड्यांनी जोडलेला आहे. बृहस्पती प्रत्येक राशीत एक वर्ष निवास करतो. शनैश्चर, अत्यंत मंद गतीने, हळूहळू चढतो आणि प्रवास करतो. हे शिवा, ज्यांनी एकदा यज्ञ केले आहेत, ते प्राणीधारकांच्या अधिपत्यातून कायमचे मुक्त होतात. ते पिवळ्या काड्याच्या धुरासारखे, आणि लाकडाच्या रंगासारखे लाल, तेजस्वी दिसतात. अशाप्रकारे, श्री गरुड महापुराणाच्या प्रथम भागातील आचार खंडातील ‘भुवनकोशाचे वर्णन’ नावाचा अठ्ठावन्नवा अध्याय संपतो. आता ज्योतिषशास्त्राची माहिती सांगतो: केशवाने पृथ्वीच्या गोलाचा माप स्पष्ट केल्यानंतर बोलायला सुरुवात केली. कृत्तिका या नक्षत्राचे अधिपती अग्नी आहेत, रोहिणीचे ब्रह्मा आहेत. पुनर्वसूचे अधिपती अदिती आहेत, तिष्याचे गुरू आहेत. पूर्वफळगुनी नक्षत्र भगाचे आहे, उत्तरा आर्यमा यांचे आहे. स्वातीचे अधिपती वायू आहेत. अनुराधा मित्राचे नक्षत्र आहे, ज्येष्ठ शक्राचे आहे. पूर्वाषाढ आणि उत्तराषाढ हे दोन्ही विश्वेदेवांचे आहेत. धनिष्ठा हे वासवाचे नक्षत्र आहे. पूर्वभाद्रपदा अजा एकपादाचे, उत्तरभाद्रपदा अहिर्बुध्न्याचे आहे. भरणी यमाचे नक्षत्र आहे—अशा प्रकारे नक्षत्रांचे देवता सांगितले आहेत. दशमी तिथीच्या उत्तरार्धात, उत्तर दिशेला महेश्वरीचे अधिपत्य आहे.