ഗരുഡപുരാണമ്

ന മേഽസ്തി ബന്ധുര്യമമാര്ഗഗാമിനോ മയാ ന കൃത്യം ദ്വിജദേഹലിപ്സയാ । സമ്പ്രാപ്യ വിപ്രത്വമതീവ ദുര്ലഭം നാധീതവാന്വേദപുരാണസംഹിതാഃ । പ്രാപ്തം സുരത്നം കരസംസ്ഥിതം ഗതം ദേഹന്ക്വചിന്നിസ്തര യത്ത്വയാ കൃതമ് ॥ ൨,൪൮.

യമന്റെ വഴിയിൽ പോകുന്നവർക്കു എനിക്ക് ബന്ധുക്കൾ ഇല്ല; ദ്വിജശരീരം ആഗ്രഹിക്കുന്നതിൽ എനിക്ക് പങ്കില്ല. അത്യന്തം ദുർലഭമായ ബ്രാഹ്മണത്വം ലഭിച്ചിട്ടും, വേദവും പുരാണസamhിതകളും പഠിച്ചില്ല. വിലയേറിയ രത്നം കൈവശം കിട്ടിയിട്ടും, ശരീരം എവിടെയോ പോയി — നീ ചെയ്തതെല്ലാം നീ തന്നെ അതിജീവിക്കണം.

യഃ ക്ഷത്ത്രിയോ ബാഹുബലേന സംയുഗേ ലലാടദേശാദ്രുധിരം മുഖേ പപൌ । തത്സോമപാനം ഹി കൃതം മഹാമഖേ ജീവന്മൃതഃ സോഽപി ഹി യാതി മുക്തിക് ॥ ൨,൪൮.

യുദ്ധത്തിൽ ഭുജബലംകൊണ്ട് ക്ഷത്രിയൻ തലയിലെ രക്തം വായിൽ കുടിച്ചാൽ, അതു മഹായാഗത്തിൽ സോമപാനം ചെയ്തതുപോലെയാണ്; ജീവിച്ചിരിക്കുകയോ മരിച്ചിരിക്കുകയോ ചെയ്താലും അവൻ മോക്ഷം നേടും.

സ്ഥാനാന്യനേകാനി കൃതാനി താനി പീതാന്യനേകാന്യപി ഗര്ഹിതാനി । ശസ്ത്രം ഗൃഹീത്വാ സമരേ രിപൂണാം യഃ സംമുഖം യാതി സ മുക്തപാപഃ ॥ ൨,൪൮.

നാനാ സ്ഥലങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കി, പലതും അനുഭവിച്ചു, കുറ്റകരമായവയുമാണ്. എന്നാൽ, ആയുധം എടുത്ത് ശത്രുക്കളെ നേരിട്ട് യുദ്ധഭൂമിയിൽ നേരിടുന്നവൻ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും.

ക്ഷത്ത്രാന്വയോ വാപി വിശോന്വയോ വാ ശൂദ്രാന്വയോ വാപി ഹി നീചവര്ണഃ । സംഗ്രാമദേവദ്വിജബാലഘാതീ സ്ത്രീവൃദ്ധഹാ ദീനതപസ്വിഹന്താ ॥ ൨,൪൮.

ക്ഷത്രിയ വംശം, വൈശ്യ വംശം, ശൂദ്ര വംശം, അല്ലെങ്കിൽ താഴ്ന്ന വർഗ്ഗം — യുദ്ധത്തിൽ ദേവന്മാരെയും ബ്രാഹ്മണരെയും ബാലന്മാരെയും സ്ത്രീകളെയും മൂപ്പന്മാരെയും ദുർബലരെയും തപസ്സുകാരെയും കൊല്ലുന്നവൻ —

ഉപദ്രുതേഷ്വേഷു പരാങ്മുഖോ യഃ സ്യുസ്തസ്യ ദേവാഃ സകലാഃ പരാങ്മുഖാഃ । തിലോദകം നൈവ പിബന്തി പൂര്വേ ഹുതം ന ഗൃഹ്ണാതി ഹുതാശനോപി തത് ॥ ൨,൪൮.

ഇവരെ ആക്രമിക്കുമ്പോൾ അവൻ പിൻവാങ്ങിയാൽ, ദേവന്മാർ മുഴുവനും അവനെ ഉപേക്ഷിക്കും; പിതാക്കന്മാർ തിലജലം കുടിക്കില്ല, ഹോമം ചെയ്താൽ അഗ്നിയും സ്വീകരിക്കില്ല.

ദ്വേഷാദ്ഭയാദ്വാ സമരേ സമാഗതേ ശസ്ത്രം ഗൃഹീത്വാ പരസൈന്യസംമുഖഃ । ന യാതി പക്ഷീന്ദ്ര മൃശ്ച പശ്ചാത്ക്ഷാത്ത്രം ബലം തസ്യ ഗതം തഥൈവ । ദ്വിജായ ദത്ത്വാ കനകം മഹീമിമാം ഭൂയഃ സ പശ്ചാദ്ഭവതീഹ ലോകേ ॥ ൨,൪൮.

വൈരത്താലോ ഭയത്താലോ യുദ്ധം ആരംഭിച്ചപ്പോൾ ആയുധം എടുത്ത് ശത്രുസൈന്യത്തെ നേരിട്ടു, പിന്നെ പിൻവാങ്ങിയാൽ, പക്ഷീരാജാവേ, അവന്റെ ക്ഷത്രിയബലം നഷ്ടമാകും. എന്നാൽ, ബ്രാഹ്മണന് സ്വർണ്ണമോ ഭൂമിയോ ദാനം ചെയ്താൽ, അവൻ വീണ്ടും ഈ ലോകത്ത് ജനിക്കും.

ദാനം പ്രദത്തം ഗ്രഹണേ ദ്വിജേന്ദ്രേ സ്നാനം കൃതം തേന സദാ സുതീര്ഥേ । ഗത്വാ ഗയായാം പിതൃപിണ്ഡദാനം കൃതം സദാ യോ മ്രിയതേ തു യുദ്ധേ ॥ ൨,൪൮.

ഗ്രഹണസമയത്ത് ബ്രാഹ്മണപ്രഭുക്കൾക്ക് ദാനം നൽകുന്നത്, വിശുദ്ധ തീർത്ഥങ്ങളിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്നത്, ഗയയിൽ പിതൃകൾക്ക് പിണ്ഡം അർപ്പിക്കുന്നത് — ഇവയെല്ലാം യുദ്ധത്തിൽ മരിക്കുന്നവൻ എപ്പോഴും നേടിയതായിരിക്കും.

യഃ ക്ഷാത്ത്രദേഹന്തു വിഹായ ശോചതേ രണാങ്ഗണേ സ്വാമിവധേ ച ഗോഗ്രഹേ । സ്ത്രീബാലഘാതേ പഥി സാര്ഥഹേതവേ മയാ സ്വകോശം ന ഹതം ന പാതിതമ് ॥ ൨,൪൮.

ക്ഷത്രിയശരീരം ഉപേക്ഷിച്ച്, യുദ്ധഭൂമിയിൽ സ്വാമിയെ കൊല്ലപ്പെട്ടതിലും, പശുക്കൾ പിടിക്കപ്പെട്ടതിലും, സ്ത്രീകളോ ബാലന്മാരോ കൊല്ലപ്പെട്ടതിലും, സാര്ഥത്തിനുവേണ്ടി ദുഃഖിച്ച്, 'എന്റെ സ്വത്ത് ഞാൻ നഷ്ടപ്പെടുത്തിയില്ല, ചെലവഴിക്കുകയും ചെയ്തില്ല' എന്ന് ചിന്തിക്കുന്നവൻ —

വൈശ്യഃ സ്വകര്മാണി വിശോചതേ തദാ ഗൃഹീതപാശോ ന മയാപി സഞ്ചിതമ് । സത്യം ന ചോക്തം ക്രയ വിക്രയേണ മോഹാദ്വിമൂഢേന കുടുമ്ബഹേതവേ ॥ ൨,൪൮.

വൈശ്യൻ സ്വന്തം വ്യാപാരത്തിൽ ദുഃഖിച്ചാൽ, അവൻ കയറിൽ കെട്ടപ്പെടും; അവൻ എന്റെ അടുത്ത് പുണ്യം സമ്പാദിച്ചിട്ടില്ല. വാങ്ങലിലും വിൽപ്പനയിലും സത്യം പറയുന്നില്ല, മോഹത്താലും മണ്ടത്തനത്താലും കുടുംബത്തിനുവേണ്ടിയാണ്.

ശൂദ്രം വപുഃ പ്രാപ്യ യശസ്കരം സദാ ദാനം ദ്വിജേഭ്യോ ന കൃതം ദ്വിജാര്ചനമ് । ച്ദൃദദ്യത്ദദ്വഡ്ഢ ഢദ്ധദൃഥ്ര്ദദൃധ്ഡ്ഢഥ്ര്ഡഡ്ഢദ്ധ ജലാശയോ നൈവ കൃതോ ധരാതലേ അസംസ്കൃതോ വിപ്രവരോ ന സംസ്കൃതഃ ॥ ൨,൪൮.

ശൂദ്രന്റെ ശരീരം ലഭിച്ചിട്ടും, എപ്പോഴും ദ്വിജന്മാർക്ക് ദാനം ചെയ്യാതെയും അവരെ ആദരിക്കാതെയും ഭൂമിയിൽ വെള്ളം സംഭരിക്കുന്ന കുളം നിർമ്മിക്കാതെയും, യാതൊരു ശുദ്ധിക്രമവും ചെയ്യാതെയും, അങ്ങനെ ജീവിക്കുന്നവൻ യഥാർത്ഥ ബ്രാഹ്മണനല്ല.

ത്യക്ത്വാ സ്വകര്മാണി മദേന സുസ്ഥിതം മയാ സുതീര്ഥേ സ്വവപുര്ന ചോജ്ഝിതമ് । ധര്മോര്ജിതോ നൈവ ന ദേവപൂജനം കൃതം മയാ ചൈവ വിമുക്തിഹേതവേ ॥ ൨,൪൮.

അഹങ്കാരത്തിൽ ആസ്വദിച്ച്, എന്റെ കര്‍ത്തവ്യങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ചു, ഒരു വിശുദ്ധ സ്ഥലത്ത് സുഖമായി താമസിച്ചു, പക്ഷേ ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ചില്ല; ധർമ്മം പാലിച്ചില്ല, മോക്ഷത്തിനായി ദേവന്മാരെ പൂജിച്ചുമില്ല.

ദേഹം സമാസാദ്യ തഥൈവ പിണ്ഡജം വര്ണാംസ്തഥൈവാന്ത്യജമ്ലേച്ഛസംജ്ഞിതാന് । മരുന്മയം ദേഹമിമേ വിശന്തി നൈവേഹമാനാഃ പഥി ധര്മസംകുലേ ॥ ൨,൪൮.

അന്നത്തിൽ നിന്നുള്ള ഈ ശരീരം ലഭിച്ച ശേഷം, ഞാൻ ചൂറ്റുപറയപ്പെടുന്ന ചണ്ഡാളന്മാരുടെയും മ്ലേച്ഛന്മാരുടെയും കൂട്ടത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു; വായുവിൽ നിന്നുള്ള ശരീരം ഉള്ളവർക്ക് ഈ ധർമ്മപഥത്തിൽ പ്രവേശനം ഇല്ല.

പരസ്പരം ധര്മകൃന്തം സ്വകീയം സമ്പാദ്യ ലക്ഷ്യം പഥി സഞ്ചരന്ത്സ്വമ് । പക്ഷീന്ദ്ര വാക്യാനി ശൃണുഷ്വ താനി മനോരമാണി പ്രവദന്തി യാനി ॥ ൨,൪൮.

ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യം ധർമ്മപഥത്തിൽ നേടിയ ശേഷം മുന്നോട്ട് പോകുന്നു; പക്ഷീന്ദ്രാ, അവർ പറയുന്ന ആ മനോഹരമായ വാക്കുകൾ നീ കേൾക്കണം.

സാരാ ഹി ലോകേഷു ഭവേത്ത്രിലോകീ ദ്വീപേഷു സര്വേഷു ച ജമ്ബുകാഖ്യമ് । ദേശേഷു സര്വേഷ്വപി ദേവദേശഃ ജീവേഷു സര്വേഷു മനുഷ്യ ഏവ ॥ ൨,൪൮.

ലോകങ്ങളിൽ മൂന്നു ലോകങ്ങളാണ് ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടത്; ദ്വീപുകളിൽ ജംബുദ്വീപം പ്രശസ്തമാണ്; ദേശങ്ങളിൽ ദേവഭൂമി പ്രധാനമാണ്; എല്ലാ ജീവികളിലും മനുഷ്യൻ ഉത്തമനാണ്.

വര്ണാശ്ച ചത്വാര ഇഹ പ്രശസ്താഃ വര്ണേഷു ധര്മിഷ്ഠനരാഃ പ്രശസ്താഃ । ധര്മേണ സൌഖ്യം സമുപൈതി സര്വം ജ്ഞാനം സമാപ്നോതി മഹാപഥേ സ്ഥിതഃ ॥ ൨,൪൮.

ഇവിടെ നാലു വർണ്ണങ്ങൾ പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു; വർണ്ണങ്ങളിൽ ധർമ്മത്തിൽ സ്ഥിരമായിരിക്കുന്നവരാണ് പ്രശസ്തർ; ധർമ്മം പാലിച്ചാൽ എല്ലാ സുഖവും ലഭിക്കും, മഹാപഥത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവൻ ജ്ഞാനം നേടും.

ദേഹം പരിത്യജ്യ യദാ ഗതായുഃ പക്ഷിന് സ്ഥിതോഽഹം കൃമികീടസംസ്ഥിതഃ । സരീസൃപോഽഹം മശകോ വിനിര്മിതശ്ചതുഷ്പദോഽഹം വനസൂകരോഽഹമ് ॥ ൨,൪൮.

ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ച് ജീവൻ പോയാൽ, പക്ഷീ, ഞാൻ കൃമിയായി, കീടമായി, പാമ്പായി, കൊതുകായി, നാലുകാലിയുമായി, കാട്ടുപന്നിയായി ജനിച്ചു.

സര്വം വിജാനാതി ഹി ഗര്ഭസംസ്ഥിതോ ജാതശ്ച സദ്യസ്തദിദഞ്ച വിസ്മരേത് । യച്ചിന്തിതം ഗര്ഭസമാഗതേന വൈ ബാലോ യുവാ വൃദ്ധവയാ ബഭൂവ ॥ ൨,൪൮.

ഗർഭത്തിൽ കഴിയുമ്പോൾ എല്ലാം അറിയാം; ജനിച്ചയുടൻ അതെല്ലാം മറന്നുപോകുന്നു; ഗർഭത്തിൽ ചിന്തിച്ചതുപോലെ കുട്ടിയും യുവാവും വൃദ്ധനും ആകുന്നു.

മോഹാദ്വിനാഷ്ടം യദി ഗര്ഭചിന്തിതം സ്മൃതം പുനര്മൃത്യുഗതേ ചദേഹേ । തസ്മിന്പ്രനഷ്ടേ ഹൃദി ചിന്തിതം ഗതം സ്മൃതം പുനര്ഗര്ഭഗതേ ച ദേഹേ ॥ ൨,൪൮.

മൂഢത്വം മൂലം ഗർഭത്തിൽ ചിന്തിച്ചതു മറന്നാൽ, മരണം വന്നപ്പോൾ വീണ്ടും മറക്കുന്നു; അപ്പോൾ ഹൃദയത്തിൽ ചിന്തിച്ചതും നഷ്ടമാകും; പിന്നെ വീണ്ടും ഗർഭത്തിൽ പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ അതെല്ലാം വീണ്ടും ഓർമ്മ വരും.

തസ്മിന്പ്രനഷ്ടേ ഹൃദി ചിന്തിതം പുനര്മയാ സ്വകോശേ പരവഞ്ചനം കൃതമ് । ദ്യൂതൈശ്ഛലേനാപി ച ചൌര്യവൃത്ത്യാ ധര്മം വ്യതിക്രമ്യ ശരീരരക്ഷണേ ॥ ൨,൪൮.

അത് നഷ്ടപ്പെട്ടപ്പോൾ, ഹൃദയത്തിൽ ചിന്തിച്ചതു വീണ്ടും മറന്നു; എന്റെ സ്വന്തം ധനത്തിൽ വഞ്ചന നടത്തി; ചതിയും ചൂതാട്ടവും മോഷണവും കൊണ്ട് ശരീരം രക്ഷിക്കാൻ ധർമ്മം ലംഘിച്ചു.

കൃച്ഛ്രേണ ലക്ഷ്മീഃ സമുപാര്ജിതാ സ്വയം മയാ ന ഭുക്തം മനസേപ്സിതം ധനമ് । താമ്ബൂലമന്നം മധുരം സഗോരസം ദത്ത്വാഗ്നിദേവാതിഥിബന്ധുവര്ഗേ ॥ ൨,൪൮.

വളരെ പ്രയാസപെട്ട് സമ്പത്ത് സമ്പാദിച്ചെങ്കിലും, മനസ്സിന് ഇഷ്ടമായത് ആസ്വദിച്ചില്ല; താമ്പൂലവും അന്നവും പാൽകൂടിയ മധുരവും അഗ്നിക്കും ദേവന്മാർക്കും അതിഥികൾക്കും ബന്ധുക്കൾക്കും നൽകി.

സോമഗ്രഹേ സൂര്യസമാഗമേപി വാ ന സേവിതം തീര്ഥവരിഷ്ഠമുത്തമമ് । കോശം സ്വകീയം മലമൂത്രപൂരിതം ദേഹിന്ക്വചിന്നിസ്തര യത്ത്വയാ കൃതമ് ॥ ൨,൪൮.

പൗർണമിയും സൂര്യചന്ദ്രയോഗവും വന്നപ്പോൾ പോലും, ഏറ്റവും ഉത്തമമായ തീർത്ഥങ്ങളിൽ ഞാൻ കുളിച്ചില്ല; എന്റെ സ്വന്തം ധനശേഖരം മലവും മൂത്രവും നിറഞ്ഞതായിരുന്നു, ശരീരധാരി, നീ ചെയ്തതൊന്നും അതിനെ ശുദ്ധീകരിച്ചില്ല.

മയാ ന ദൃഷ്ടാ ന നതാ ന പൂജിതാ ത്രൈവിക്രമീ മൂര്തിരിഹ സ്ഥിതാ ഭുവി । പ്രഭാസനാഥോ ന ച ഭക്തിസംസ്തുതോ ദേഹിന്ക്വചിന്നിസ്തര യത്ത്വയാ കൃതമ് ॥ ൨,൪൮.

ത്രിവിക്രമന്റെ ഭൂപ്രതിഷ്ഠിതമായ രൂപം ഞാൻ കണ്ടില്ല, വണങ്ങിയില്ല, പൂജിച്ചുമില്ല; പ്രഭാസനാഥനെ ഭക്തിയോടെ സ്തുതിച്ചുമില്ല, ശരീരധാരി, നീ ചെയ്തതൊന്നും.

ഗത്വാ വരിഷ്ഠേ ഭുവി തീര്ഥസന്നിധൌ ധനം ന ദത്തം വിദുഷാം കരേ മയാ । ആപ്ലുത്യ ദേഹം വിധിനാ ദ്വിജേ ഗുരൌ ദിഹിന്ക്വചിന്നിസ്തര യത്ത്വയാ കൃതമ് ॥ ൨,൪൮.

ഭൂമിയിലെ ഉത്തമ തീർത്ഥങ്ങളിൽ പോയിട്ടും, പണ്ഡിതന്മാരുടെ കൈയിൽ സമ്പത്ത് നൽകിയില്ല; വിധിപ്രകാരം കുളിച്ചിട്ടും, ദ്വിജന്മാരെയും ഗുരുവിനെയും ആദരിച്ചില്ല, ശരീരധാരി, നീ ചെയ്തതൊന്നും.

ന മാതൃപൂജാ ന ച വിഷ്ണുശങ്കരൌ ഗണേശചണഡ്യൌ ന ച ഭാസ്കരോഽപി വാ । യഞ്ചോപചാരൈര്ബലിയുക്തചന്ദനൈര്ദേഹിന്ക്വചിന്നിസ്തര യത്ത്വയാ കൃതമ് ॥ ൨,൪൮.

അമ്മയെ പൂജിച്ചില്ല, വിഷ്ണുവിനെയും ശങ്കരനെയും ഗണപതിയെയും ചണ്ഡികയെയും ഭാസ്കരനെയും പൂജിച്ചില്ല; യാഗോപചാരങ്ങൾക്കും ചന്ദനത്തിനും യുക്തമായ വിധിയും പാലിച്ചില്ല, ശരീരധാരി, നീ ചെയ്തതൊന്നും.

ലബ്ധാ മയാ മാനവദേവതോപമാ മോഹാദ്ഗതാ സര്വമിദഞ്ച പാര്ഥിവ । ഗതിം ന വീക്ഷേത സ വൈ വിമൂഢധീര്ദേഹിന്ക്വചിന്നിസ്തര യത്ത്വയാ കൃതമ് ॥ ൨,൪൮.

ദൈവത്തോട് തുല്യമായ മനുഷ്യശരീരം ലഭിച്ചിട്ടും, അജ്ഞത്വം മൂലം എല്ലാം നഷ്ടപ്പെട്ടു, ഭൂമിപുത്രാ; ഭ്രാന്തനായവൻ മാർഗം അന്വേഷിക്കില്ല, ശരീരധാരി, നീ ചെയ്തതൊന്നും.

ഏതാനി പക്ഷിന്മനസാ വിചിന്ത്യ വാക്യാനി ധര്മാര്ഥയശസ്കരാണി । മുക്തിം സമായാന്തി മനുഷ്യലോകേ വസന്തി യേ ധര്മരതാഃ സുദേശേ ॥ ൨,൪൮.

പക്ഷീ, ഈ ധർമ്മവും സമ്പത്തും യശസ്സും നൽകുന്ന വാക്കുകൾ മനസ്സിൽ ആലോചിച്ച്, നല്ല ദേശത്ത് ധർമ്മത്തിൽ ആസ്വാദനം ചെയ്യുന്നവർ മനുഷ്യലോകത്ത് മോക്ഷം നേടുന്നു.

ഇതി ബ്രുവാണൈര്യമധൂതവര്ഗൈര്വിഹന്യതേ കാലമയൈശ്ച മുദ്ഗരൈഃ । ഹാ ദൈവ ഹാ ദൈവ ഇതി സ്മരന് വൈ ധനം ന ദത്തം സ്വയമര്ജിതം യത് ॥ ൨,൪൮.

ഇങ്ങനെ യമദൂതന്മാർ പറയുമ്പോൾ, കാലത്തിന്റെ ദണ്ഡം കൊണ്ട് അടിക്കപ്പെടുന്നു; 'ഹാ ദൈവം, ഹാ ദൈവം' എന്ന് ഓർത്തു, സ്വയം സമ്പാദിച്ച ധനം നൽകാതിരുന്നതിനെക്കുറിച്ച് അനുതപിക്കുന്നു.

ന ഭൂമിദാനം ന ച ഗോപ്രദാനം ന വാരിദാനം ന ച വസ്ത്രദാനമ് । ഫലം സതാമ്ബൂലവിലേപനം വാ ത്വയാ ന ദത്തം ഭുവി ശോചസേ കഥമ് ॥ ൨,൪൮.

നീ ഭൂമിയിൽ ഭൂമി, പശു, വെള്ളം, വസ്ത്രം, പഴം, പാന്സുപാരി, സുഗന്ധം എന്നിവ ഒന്നും ദാനം ചെയ്തിട്ടില്ല. അങ്ങനെ ആയപ്പോൾ നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?

പിതാ മൃതസ്തേ ച പിതാമഹഃ സാ യയാ ധൃതോ വാപ്യുദരേ സ്വകീയേ । മൃതോഽപ്യസൌ ബന്ധുജനഃ സമസ്തോ ദൃഷ്ടം ത്വയാ സര്വമിദം ഗതായഃ ॥ ൨,൪൮.

നിന്റെ അച്ഛനും അപ്പൂപ്പനും നിന്നെ ഗർഭത്തിൽ ധരിച്ചു കൊണ്ടിരുന്ന അമ്മയും മരിച്ചുപോയി. നിന്റെ എല്ലാ ബന്ധുക്കളും പോയി. ഇതെല്ലാം നീ കണ്ടു. ഇപ്പോൾ നിന്റെ സമയം എത്തിയിരിക്കുന്നു.