സുകൃതസ്യ പ്രഭാവേണ സുഖഞ്ചേഹ പരത്ര ച । സ്വസ്ഥേ സഹസ്രഗുണിതമാതുരേ ശതസംമിതമ് ॥ ൨,൪൭.
നല്ല പ്രവൃത്തിയുടെ ശക്തിയാൽ ഈ ലോകത്തും പരലോകത്തും സന്തോഷം ലഭിക്കും. ആരോഗ്യവാന്മാർക്ക് ആയിരംമടങ്ങ്, രോഗികൾക്ക് നൂറുമടങ്ങ് ഫലം ലഭിക്കും.
മൃതസ്യൈവ തു യദ്ദാനം പരോക്ഷേ തത്സമം സ്മൃതമ് । സ്വഹസ്തേന തതോ ദേയം മൃതേ കഃ കസ്യ ദാസ്യതീ ॥ ൨,൪൭.
മരിച്ചവർക്കായി അകലെ നിന്ന് ചെയ്യുന്ന ദാനം തുല്യമാണ് എന്ന് പറയുന്നു. അതുകൊണ്ട്, ജീവനുള്ളപ്പോൾ തന്നെ സ്വന്തം കൈകൊണ്ട് ദാനം ചെയ്യണം; മരിച്ചശേഷം ആരാണ് ആര്ക്ക് എന്ത് നൽകുക?
ദാനധര്മവിഹീനാനാം കൃപണൈര്ജീവേതക്ഷിതൈഃ । അസ്ഥിരേണ ശരീരേണ സ്ഥിരം കര്മ സമാചരേത് ॥ ൨,൪൭.
ദാനം ചെയ്യാതെയും ധർമ്മം പാലിക്കാതെയും ജീവൻ പിടിച്ചു നിൽക്കുന്ന കഞ്ചാക്കന്മാർ, ഈ സ്ഥിരമല്ലാത്ത ശരീരത്തിൽ സ്ഥിരമായ നല്ല പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യണം.
അവശ്യമേവ യാസ്യന്തി പ്രാണാഃ പ്രാഘുണി (ഘൂര്ണി) കാ ഇവ ॥ ൨,൪൭.
നിശ്ചയമായും ജീവൻ കന്നുകാലികളുടെ കൂട്ടം പോലെ ഒരിക്കൽ പോകും.
ഇതീദമുക്തം തവ പക്ഷിരാജ വിഡമ്ബനം ജന്തുഗണസ്യ സര്വമ് । പ്രേതസ്യ മോക്ഷായ തദൌദ്ധ്വന്ദൈഹികം ഹിതായ ലോകസ്യ ചരേച്ഛുഭായ തു ॥ ൨,൪൭.
പക്ഷിരാജാവേ, എല്ലാ ജീവികളുടെയും വ്യംഗ്യം ഇതുവരെ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. പ്രേതശാന്തിക്കായി, ലോകത്തിന്റെ ഹിതത്തിനും ക്ഷേമത്തിനും ഈ കര്മങ്ങൾ ചെയ്യണം.
സൂത ഉവാച । ഏവം വിപ്രാഃ സമാദ്ദിഷ്ടോ വിഷ്ണുനാ പ്രഭവിഷ്ണുനാ । ഗരുഡ പ്രേതചരിതം ശ്രുത്വാ സന്തുഷ്ടിമാഗതഃ ॥ ൨,൪൭.
സൂതൻ പറഞ്ഞു: മഹാശക്തനായ വിഷ്ണു ഇങ്ങനെ ഉപദേശിച്ചപ്പോൾ, ഗരുഡൻ പ്രേതചരിതം കേട്ട് സന്തോഷം നേടി.
വ്രതതീര്ഥാദികം സര്വം പുനഃ പപ്രച്ഛ കേശവമ് । ധ്യാത്വാ മനസി സര്വേശം സര്വകാരണകാരണമ് ॥ ൨,൪൭.
അവൻ വീണ്ടും എല്ലാ വ്രതങ്ങളെയും തീർത്ഥയാത്രകളെയും കുറിച്ച് കേശവനോടു ചോദിച്ചു; മനസ്സിൽ സർവ്വകാരണനായ ഈശ്വരനെ ധ്യാനിച്ചു.
ഋഷയഃ സര്വമേവൈതജ്ജന്തൂനാം പ്രഭവാദികമ് । മരണം ജന്മ ച തഥാ പ്രേതത്വഞ്ചൌര്ധ്വദൈഹികമ് ॥ ൨,൪൭.
മഹർഷികൾ പറഞ്ഞു: എല്ലാ ജീവികളുടെയും ഉത്ഭവം, മരണം, ജനനം, പ്രേതാവസ്ഥ, ഉർദ്ധ്വദേഹികം എന്നിവ എല്ലാം വിശദമായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
മയാ പ്രോക്തം വൈ മുക്ത്യൈ നിദാനം ചൈവ സര്വശഃ । ലാഭസ്തേഷാം ജയസ്തേഷാം കുതസ്തേഷാം പരാജയഃ । യേഷാമിന്ദീവരശ്യാമോ ഹൃദയസ്ഥോ ജനാര്ദനഃ ॥ ൨,൪൭.
മോക്ഷത്തിനായി ഇതെല്ലാം ഞാൻ വിശദീകരിച്ചു. കറുത്ത താമരപൂവ് പോലെയുള്ള ജനാർദ്ദനൻ ഹൃദയത്തിൽ ഉള്ളവർക്കു വിജയം, ലാഭം എല്ലാം ഉണ്ടാകും; അവർക്കു പരാജയം എങ്ങനെയുണ്ടാവും?
ധര്മോ ജയതി നാധര്മഃ സത്യം ജയതി നാനൃതമ് । ക്ഷമാ ജയതി ന ക്രോധോ വിഷ്ണുര്ജയതി നാസുരാഃ ॥ ൨,൪൭.
ധർമ്മം ജയിക്കും, അധർമ്മം അല്ല; സത്യം ജയിക്കും, അസത്യം അല്ല; ക്ഷമ ജയിക്കും, ക്രോധം അല്ല; വിഷ്ണു ജയിക്കും, അസുരന്മാർ അല്ല.
വിഷ്ണുര്മാതാ പിതാ വിഷ്ണുര്വിഷ്ണുഃ സ്വജനബാന്ധവാഃ । യേഷാമേവ സ്ഥിരാ ബുദ്ധിര്ന തേഷാം ദുര്ഗതിര്ഭവേത് ॥ ൨,൪൭.
വിഷ്ണു അമ്മയും അച്ഛനും ബന്ധുവും സ്നേഹിതനും ആകുന്നു. അവനിൽ ഉറച്ച മനസ്സുള്ളവർക്ക് ദുർഭാഗ്യം ഉണ്ടാകില്ല.
മങ്ഗലം ഭഗവാന്വിഷ്ണുര്മങ്ഗലം ഗരുഡധ്വജഃ । മങ്ഗലം പുണ്ഡരീകാക്ഷോ മങ്ഗലായതനം ഹരിഃ ॥ ൨,൪൭.
ഭഗവാൻ വിഷ്ണു മംഗളമാണ്, ഗരുഡധ്വജൻ മംഗളമാണ്, പുണ്ടരികാക്ഷൻ മംഗളമാണ്, ഹരിയും മംഗളത്തിന്റെ ആധാരമാണ്.
ഹരിര്ഭാഗീരഥീ വിപ്രാ വിപ്രാ ഭാഗീരഥീ ഹരിഃ । ഭാഗീരഥീ ഹരിര്വിപ്രാഃ സാരമേതജ്ജഗത്ത്രയേ ॥ ൨,൪൭.
ഹരി, ഭാഗീരതി, ബ്രാഹ്മണർ — ബ്രാഹ്മണർ, ഭാഗീരതി, ഹരി — ഭാഗീരതി, ഹരി, ബ്രാഹ്മണർ — ഈ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും ഇതാണ് സാരാംശം.
ഇതി സൂതമുഖോദ്ഗീര്ണാം സര്വശാസ്ത്രാര്ഥമണ്ഡിതാമ് । വൈഷ്ണവിം വാക്സുധാം പീത്വാ ഋഷയസ്തുഷ്ടിമായയുഃ ॥ ൨,൪൭.
സൂതൻ ഉച്ചരിച്ച, എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളുടെയും അർത്ഥം അണിഞ്ഞ, വൈഷ്ണവീ വാക്കുകളുടെ അമൃതം ആ സപ്തർഷിമാർ ആസ്വദിച്ചു, അതിലൂടെ അവർ തൃപ്തി നേടി.
പ്രശശംസുസ്തഥാന്യോന്യം സൂതം സര്വാര്ഥദര്ശിനമ് । പ്രഹര്ഷമതുലം പ്രാപുര്മുനയഃ ശൌനകാദയഃ ॥ ൨,൪൭.
അവർ പരസ്പരംയും, എല്ലാ അർത്ഥങ്ങളും കാണുന്ന സൂതനെയും പ്രശംസിച്ചു; ശൗനകന്മാർ അടക്കം മുനികൾ അതുല്യമായ ആനന്ദം അനുഭവിച്ചു.
അപവിത്രഃ പവിത്രോ വാ സര്വാവസ്ഥാം ഗതോപി വാ । യഃ സ്മരേത്പുണ്ഡരീകാക്ഷം സ ബാഹ്യാഭ്യന്തരം ശുചിഃ ॥ ൨,൪൭.
അശുദ്ധനോ ശുദ്ധനോ, എങ്ങനെയായാലും, ആരെങ്കിലും കമലനയനനെ ഓർത്താൽ, അവൻ പുറത്തും ഉള്ളിലും ശുദ്ധനാകും.
ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൪൮ താര്ക്ഷ്യ ഉവാച । യേ മര്ത്യലോകേ നിവസന്തി മാനവാസ്തേ സര്വജാതൌ നിധനം പ്രയാന്തി । കാലേ സ്വകീയേ നിജപുണ്യസംഖ്യയാ വദന്തി ലാക കഥസ്വ തന്മേ ॥ ൨,൪൮.
താർക്ഷ്യൻ ചോദിച്ചു: മനുഷ്യലോകത്ത് വസിക്കുന്ന എല്ലാവരും, ഏത് വർഗ്ഗത്തിൽപ്പെട്ടവരായാലും, തങ്ങളുടെ പുണ്യത്തിന്റെ അളവനുസരിച്ച്, തക്ക സമയത്ത് മരണമെത്തുന്നു. ഇതിനെക്കുറിച്ച് ദയവായി പറയൂ.
ഗച്ഛന്തി മാര്ഗേണ സുദുസ്തരേണ വിധാതൃനിഷ്പാദിതവര്ത്മനി സ്ഥിതാഃ । കേനൈവ പുണ്യേന മുദം പ്രയാന്തി തിഷ്ഠന്തി കേനൈവ കുലം ബലം വയഃ ॥ ൨,൪൮.
അവർ സ്രഷ്ടാവു നിർമിച്ച അതീവ ദുഷ്കരമായ വഴിയിലൂടെ പോകുന്നു. ഏത് പുണ്യത്താൽ അവർ സന്തോഷം നേടുന്നു? ഏത് കാരണത്താൽ കുടുംബം, ബലം, ആയുസ്സ് എന്നിവ നിലനിർത്തുന്നു?
സൂത ഉവാച । ശ്രുത്വാഥ ദേവോ ഗരുഡം ത്വവോചത്സ്മൃത്വാ വപുഃ കര്മഭയഞ്ച രൂപമ് । സൃഷ്ടാ ധരാ യേന ചരാചരം ജഗത്സ യേന ശസ്താ വിഹിതോ യമോ വിഭുഃ ॥ ൨,൪൮.
സൂതൻ പറഞ്ഞു: ഇത് കേട്ട ദൈവം, തന്റെ രൂപവും കർമ്മത്തിന്റെ ഭയവും ഓർത്ത്, ഗരുഡനോട് പറഞ്ഞു: ഭൂമിയും ചലനശീലമുള്ളതും അചലമായതുമായ സകല ജഡങ്ങളും സൃഷ്ടിച്ചവൻ, യമനെ ഭരണാധികാരിയായി നിയമിച്ചവൻ.
ശ്രീഭഗവാനുവാച । ധര്മാര്ഥകാമം ചിരമോക്ഷസഞ്ചയമന്യം ദ്വിതീയം യമമാര്ഗഗാമിനാമ് । പ്രവിശ്യചാങ്ഗുഷ്ഠസമേ സ തത്ര വൈ തം പ്രാപ്യ ദേഹം സ്വമന്ദിരമ്? ॥ ൨,൪൮.
ശ്രീഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: ധർമ്മം, അർത്ഥം, കാമം, മോക്ഷം എന്നിവയുടെ ദീർഘസഞ്ചയം തേടുന്നവർക്ക് മറ്റൊരു വഴി ഉണ്ട്, അത് യമന്റെ വഴിയിലേക്കാണ്. അവിടെ, അങ്ങുശ്ഠം വലുപ്പമുള്ള രൂപം സ്വീകരിച്ച്, ആ ശരീരത്തിലൂടെ തന്റെ ആ വാസസ്ഥലത്തെത്തുന്നു.
ഗൃഹീതപാശോ രുദതേ പുനഃ പുനര്ദേശേ സുപുണ്യേ ദ്വിജ ദേഹസംസ്ഥിതഃ । ദേവേന്ദ്രപൂജാ പിതൃദേവതൃപ്തിദം മോഹാന്ന ചേഷ്ടം ന ച പുത്ത്രസന്തതിഃ ॥ ൨,൪൮.
കയറിൽ കെട്ടി, അവൻ വീണ്ടും വീണ്ടും കരയുന്നു; അത്യന്തം പുണ്യമായ സ്ഥലത്ത്, ദ്വിജനേ, ശരീരത്തിൽ നിലകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ദേവതാരാധനയോ പിതൃദേവതകളെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തലോ പ്രവർത്തിയോ പുത്രസന്തതിയോ അവിടെ ഇല്ല, മോഹം മൂലം.
ന മേഽസ്തി ബന്ധുര്യമമാര്ഗഗാമിനോ മയാ ന കൃത്യം ദ്വിജദേഹലിപ്സയാ । സമ്പ്രാപ്യ വിപ്രത്വമതീവ ദുര്ലഭം നാധീതവാന്വേദപുരാണസംഹിതാഃ । പ്രാപ്തം സുരത്നം കരസംസ്ഥിതം ഗതം ദേഹന്ക്വചിന്നിസ്തര യത്ത്വയാ കൃതമ് ॥ ൨,൪൮.
യമന്റെ വഴിയിൽ പോകുന്നവർക്കു എനിക്ക് ബന്ധുക്കൾ ഇല്ല; ദ്വിജശരീരം ആഗ്രഹിക്കുന്നതിൽ എനിക്ക് പങ്കില്ല. അത്യന്തം ദുർലഭമായ ബ്രാഹ്മണത്വം ലഭിച്ചിട്ടും, വേദവും പുരാണസamhിതകളും പഠിച്ചില്ല. വിലയേറിയ രത്നം കൈവശം കിട്ടിയിട്ടും, ശരീരം എവിടെയോ പോയി — നീ ചെയ്തതെല്ലാം നീ തന്നെ അതിജീവിക്കണം.
യഃ ക്ഷത്ത്രിയോ ബാഹുബലേന സംയുഗേ ലലാടദേശാദ്രുധിരം മുഖേ പപൌ । തത്സോമപാനം ഹി കൃതം മഹാമഖേ ജീവന്മൃതഃ സോഽപി ഹി യാതി മുക്തിക് ॥ ൨,൪൮.
യുദ്ധത്തിൽ ഭുജബലംകൊണ്ട് ക്ഷത്രിയൻ തലയിലെ രക്തം വായിൽ കുടിച്ചാൽ, അതു മഹായാഗത്തിൽ സോമപാനം ചെയ്തതുപോലെയാണ്; ജീവിച്ചിരിക്കുകയോ മരിച്ചിരിക്കുകയോ ചെയ്താലും അവൻ മോക്ഷം നേടും.
സ്ഥാനാന്യനേകാനി കൃതാനി താനി പീതാന്യനേകാന്യപി ഗര്ഹിതാനി । ശസ്ത്രം ഗൃഹീത്വാ സമരേ രിപൂണാം യഃ സംമുഖം യാതി സ മുക്തപാപഃ ॥ ൨,൪൮.
നാനാ സ്ഥലങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കി, പലതും അനുഭവിച്ചു, കുറ്റകരമായവയുമാണ്. എന്നാൽ, ആയുധം എടുത്ത് ശത്രുക്കളെ നേരിട്ട് യുദ്ധഭൂമിയിൽ നേരിടുന്നവൻ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും.
ക്ഷത്ത്രാന്വയോ വാപി വിശോന്വയോ വാ ശൂദ്രാന്വയോ വാപി ഹി നീചവര്ണഃ । സംഗ്രാമദേവദ്വിജബാലഘാതീ സ്ത്രീവൃദ്ധഹാ ദീനതപസ്വിഹന്താ ॥ ൨,൪൮.
ക്ഷത്രിയ വംശം, വൈശ്യ വംശം, ശൂദ്ര വംശം, അല്ലെങ്കിൽ താഴ്ന്ന വർഗ്ഗം — യുദ്ധത്തിൽ ദേവന്മാരെയും ബ്രാഹ്മണരെയും ബാലന്മാരെയും സ്ത്രീകളെയും മൂപ്പന്മാരെയും ദുർബലരെയും തപസ്സുകാരെയും കൊല്ലുന്നവൻ —
ഉപദ്രുതേഷ്വേഷു പരാങ്മുഖോ യഃ സ്യുസ്തസ്യ ദേവാഃ സകലാഃ പരാങ്മുഖാഃ । തിലോദകം നൈവ പിബന്തി പൂര്വേ ഹുതം ന ഗൃഹ്ണാതി ഹുതാശനോപി തത് ॥ ൨,൪൮.
ഇവരെ ആക്രമിക്കുമ്പോൾ അവൻ പിൻവാങ്ങിയാൽ, ദേവന്മാർ മുഴുവനും അവനെ ഉപേക്ഷിക്കും; പിതാക്കന്മാർ തിലജലം കുടിക്കില്ല, ഹോമം ചെയ്താൽ അഗ്നിയും സ്വീകരിക്കില്ല.
ദ്വേഷാദ്ഭയാദ്വാ സമരേ സമാഗതേ ശസ്ത്രം ഗൃഹീത്വാ പരസൈന്യസംമുഖഃ । ന യാതി പക്ഷീന്ദ്ര മൃശ്ച പശ്ചാത്ക്ഷാത്ത്രം ബലം തസ്യ ഗതം തഥൈവ । ദ്വിജായ ദത്ത്വാ കനകം മഹീമിമാം ഭൂയഃ സ പശ്ചാദ്ഭവതീഹ ലോകേ ॥ ൨,൪൮.
വൈരത്താലോ ഭയത്താലോ യുദ്ധം ആരംഭിച്ചപ്പോൾ ആയുധം എടുത്ത് ശത്രുസൈന്യത്തെ നേരിട്ടു, പിന്നെ പിൻവാങ്ങിയാൽ, പക്ഷീരാജാവേ, അവന്റെ ക്ഷത്രിയബലം നഷ്ടമാകും. എന്നാൽ, ബ്രാഹ്മണന് സ്വർണ്ണമോ ഭൂമിയോ ദാനം ചെയ്താൽ, അവൻ വീണ്ടും ഈ ലോകത്ത് ജനിക്കും.
ദാനം പ്രദത്തം ഗ്രഹണേ ദ്വിജേന്ദ്രേ സ്നാനം കൃതം തേന സദാ സുതീര്ഥേ । ഗത്വാ ഗയായാം പിതൃപിണ്ഡദാനം കൃതം സദാ യോ മ്രിയതേ തു യുദ്ധേ ॥ ൨,൪൮.
ഗ്രഹണസമയത്ത് ബ്രാഹ്മണപ്രഭുക്കൾക്ക് ദാനം നൽകുന്നത്, വിശുദ്ധ തീർത്ഥങ്ങളിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്നത്, ഗയയിൽ പിതൃകൾക്ക് പിണ്ഡം അർപ്പിക്കുന്നത് — ഇവയെല്ലാം യുദ്ധത്തിൽ മരിക്കുന്നവൻ എപ്പോഴും നേടിയതായിരിക്കും.
യഃ ക്ഷാത്ത്രദേഹന്തു വിഹായ ശോചതേ രണാങ്ഗണേ സ്വാമിവധേ ച ഗോഗ്രഹേ । സ്ത്രീബാലഘാതേ പഥി സാര്ഥഹേതവേ മയാ സ്വകോശം ന ഹതം ന പാതിതമ് ॥ ൨,൪൮.
ക്ഷത്രിയശരീരം ഉപേക്ഷിച്ച്, യുദ്ധഭൂമിയിൽ സ്വാമിയെ കൊല്ലപ്പെട്ടതിലും, പശുക്കൾ പിടിക്കപ്പെട്ടതിലും, സ്ത്രീകളോ ബാലന്മാരോ കൊല്ലപ്പെട്ടതിലും, സാര്ഥത്തിനുവേണ്ടി ദുഃഖിച്ച്, 'എന്റെ സ്വത്ത് ഞാൻ നഷ്ടപ്പെടുത്തിയില്ല, ചെലവഴിക്കുകയും ചെയ്തില്ല' എന്ന് ചിന്തിക്കുന്നവൻ —
വൈശ്യഃ സ്വകര്മാണി വിശോചതേ തദാ ഗൃഹീതപാശോ ന മയാപി സഞ്ചിതമ് । സത്യം ന ചോക്തം ക്രയ വിക്രയേണ മോഹാദ്വിമൂഢേന കുടുമ്ബഹേതവേ ॥ ൨,൪൮.
വൈശ്യൻ സ്വന്തം വ്യാപാരത്തിൽ ദുഃഖിച്ചാൽ, അവൻ കയറിൽ കെട്ടപ്പെടും; അവൻ എന്റെ അടുത്ത് പുണ്യം സമ്പാദിച്ചിട്ടില്ല. വാങ്ങലിലും വിൽപ്പനയിലും സത്യം പറയുന്നില്ല, മോഹത്താലും മണ്ടത്തനത്താലും കുടുംബത്തിനുവേണ്ടിയാണ്.