കാര്പാസദ്രോണശിഖരേ ആസീനം താമ്രഭാജനേ । യമം ഹൈമം പ്രകുര്വീത ലോഹദണ്ഡസമന്വിതമ് । ഇക്ഷുദണ്ഡമയം ബദ്ധ്വാ പ്ലവം സുദൃഢബന്ധനൈഃ ॥ ൨,൪൭.
കറുപ്പിന്റെ മുകളിലിരുന്ന്, താമ്രപാത്രത്തിൽ, ഇരുമ്പ് ദണ്ഡം പിടിച്ച, പൊന്നിൽ നിർമ്മിച്ച യമന്റെ രൂപം സ്ഥാപിക്കണം; ഇക്ഷു ദണ്ഡത്തിൽ കെട്ടിയ ഒരു തൂണും ഉറപ്പുള്ള കെട്ടുകളും വേണം.
ഉഡുപോപരി താം ധേനും സൂര്യദേഹസമുദ്ഭവാമ് । കൃത്വാ പ്രകല്പയേദ്വിപ്രശ്ഛത്രോപാനഹസംയുതമ് ॥ ൨,൪൭.
നക്ഷത്രങ്ങളുടെ മുകളിൽ സൂര്യന്റെ ദേഹത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച ആ പശുവിനെ വെച്ച്, ഒരു ബ്രാഹ്മണനെയും കുടയും ചെരിപ്പും ചേർത്ത് ഒരുക്കണം.
അങ്ഗുലീയകവാസാംസി ബ്രാഹ്മണായ നിവേദയേത് । ഇമമുച്ചാരയേന്മന്ത്രം സംഗൃഹ്യ സജലാന്കുശാന് ॥ ൨,൪൭.
വളകളും വസ്ത്രങ്ങളും ബ്രാഹ്മണനു സമർപ്പിച്ച്, വെള്ളം നിറച്ച കിണ്ണവും ആങ്കുഷവും കൈയിൽ പിടിച്ച് ഈ മന്ത്രം ഉച്ചരിക്കണം.
യമദ്വാരേ മഹാഘോരേ ശ്രുത്വാ വൈതരണീം തദീമ് । തര്തുകാമോ ദദാമ്യേനാം തുഭ്യം വൈതരണീം നമഃ ॥ ൨,൪൭.
ഭയങ്കരമായ യമദ്വാരത്തിൽ, വൈതരണിയെക്കുറിച്ച് കേട്ടു, അതു കടക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, ഞാൻ ഇതു നിന്നെക്കായി സമർപ്പിക്കുന്നു: വൈതരണിക്ക് നമസ്കാരം.
ഗാവോ മേ അഗ്രതഃ സന്തു ഗാവോ മേ സന്തു പാര്ശ്വതഃ । ഗാവോ മേ ഹൃദയേ സന്തു ഗവാം മധ്യേ വസാമ്യഹമ് ॥ ൨,൪൭.
എന്റെ മുന്നിലും, എന്റെ പക്കലിലും, എന്റെ ഹൃദയത്തിലും പശുക്കൾ ഉണ്ടാകട്ടെ. പശുക്കളുടെ ഇടയിൽ ഞാൻ പാർക്കുന്നു.
വിഷ്ണുരൂപ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ മാമുദ്ധര മഹീസുര । സദക്ഷിണാ മയാ ദത്താ തുഭ്യം വൈതരണീനമഃ ॥ ൨,൪൭.
വിഷ്ണുരൂപിയായ മഹാനേ, ഭൂമിയിലെ ദൈവമേ, എന്നെ രക്ഷിക്കണമേ. ഞാൻ നിനക്കു ദക്ഷിണയോടെ ഒരു പശു സമർപ്പിച്ചു. വൈതരണി നദിയേ, നമസ്കാരം.
ധര്മരാജഞ്ച സര്വേശം വൈതരണ്യാഖ്യധേനുകാമ് । സര്വം പ്രദക്ഷിണീകൃത്യ ബ്രാഹ്മണായ നിവേദയേത് ॥ ൨,൪൭.
ധർമ്മരാജാവിനെയും സർവ്വേശ്വരനെയും, വൈതരണി എന്ന പശുവിനെയും ചുറ്റി പ്രദക്ഷിണം ചെയ്ത ശേഷം, എല്ലാം ബ്രാഹ്മണനു സമർപ്പിക്കണം.
പുച്ഛം സംഗൃഹ്യ ധേന്വാശ്ച അഗ്രേ കൃത്വാ തു വൈ വ്ദിജമ് । ധേനുകേ ത്വം പ്രതീക്ഷസ്വ യമദ്വാരേ മഹാഭയേ ॥ ൨,൪൭.
പശുവിന്റെ വാൽ പിടിച്ചു, ബ്രാഹ്മണനെ മുന്നിൽ നിർത്തി, പശുവിനൊപ്പം യമന്റെ ഭയങ്കരമായ വാതിലിൽ കാത്തിരിക്കണം.
ഉത്താരണായ ദേവേശി വൈതരണ്യേ നമോഽസ്തു തേ । അനുവ്രജേത്തു ഗച്ഛന്തം സര്വം തസ്യ ഗൃഹം നയേത് ॥ ൨,൪൭.
ദേവതകളുടെ ദേവിയായ വൈതരണി നദിയേ, രക്ഷയ്ക്കായി നമസ്കാരം. പോകുന്നവനെ പിന്തുടർന്ന് അവന്റെ കുടുംബത്തെ മുഴുവനും നയിക്കണം.
ഏവം കൃതേ വൈനതേയ സാ സരിത്സുതരാ ഭവേത് । സര്വാന്കാമാനവാപ്നോതി യോ ദദ്യാദ്ഭുവി മാനവഃ ॥ ൨,൪൭.
വൈനതേയനായവാ, ഇങ്ങനെ ചെയ്താൽ ആ നദി കടക്കാൻ എളുപ്പമാകും. ഭൂമിയിൽ ഇങ്ങനെ ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നേടും.
സുകൃതസ്യ പ്രഭാവേണ സുഖഞ്ചേഹ പരത്ര ച । സ്വസ്ഥേ സഹസ്രഗുണിതമാതുരേ ശതസംമിതമ് ॥ ൨,൪൭.
നല്ല പ്രവൃത്തിയുടെ ശക്തിയാൽ ഈ ലോകത്തും പരലോകത്തും സന്തോഷം ലഭിക്കും. ആരോഗ്യവാന്മാർക്ക് ആയിരംമടങ്ങ്, രോഗികൾക്ക് നൂറുമടങ്ങ് ഫലം ലഭിക്കും.
മൃതസ്യൈവ തു യദ്ദാനം പരോക്ഷേ തത്സമം സ്മൃതമ് । സ്വഹസ്തേന തതോ ദേയം മൃതേ കഃ കസ്യ ദാസ്യതീ ॥ ൨,൪൭.
മരിച്ചവർക്കായി അകലെ നിന്ന് ചെയ്യുന്ന ദാനം തുല്യമാണ് എന്ന് പറയുന്നു. അതുകൊണ്ട്, ജീവനുള്ളപ്പോൾ തന്നെ സ്വന്തം കൈകൊണ്ട് ദാനം ചെയ്യണം; മരിച്ചശേഷം ആരാണ് ആര്ക്ക് എന്ത് നൽകുക?
ദാനധര്മവിഹീനാനാം കൃപണൈര്ജീവേതക്ഷിതൈഃ । അസ്ഥിരേണ ശരീരേണ സ്ഥിരം കര്മ സമാചരേത് ॥ ൨,൪൭.
ദാനം ചെയ്യാതെയും ധർമ്മം പാലിക്കാതെയും ജീവൻ പിടിച്ചു നിൽക്കുന്ന കഞ്ചാക്കന്മാർ, ഈ സ്ഥിരമല്ലാത്ത ശരീരത്തിൽ സ്ഥിരമായ നല്ല പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യണം.
അവശ്യമേവ യാസ്യന്തി പ്രാണാഃ പ്രാഘുണി (ഘൂര്ണി) കാ ഇവ ॥ ൨,൪൭.
നിശ്ചയമായും ജീവൻ കന്നുകാലികളുടെ കൂട്ടം പോലെ ഒരിക്കൽ പോകും.
ഇതീദമുക്തം തവ പക്ഷിരാജ വിഡമ്ബനം ജന്തുഗണസ്യ സര്വമ് । പ്രേതസ്യ മോക്ഷായ തദൌദ്ധ്വന്ദൈഹികം ഹിതായ ലോകസ്യ ചരേച്ഛുഭായ തു ॥ ൨,൪൭.
പക്ഷിരാജാവേ, എല്ലാ ജീവികളുടെയും വ്യംഗ്യം ഇതുവരെ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. പ്രേതശാന്തിക്കായി, ലോകത്തിന്റെ ഹിതത്തിനും ക്ഷേമത്തിനും ഈ കര്മങ്ങൾ ചെയ്യണം.
സൂത ഉവാച । ഏവം വിപ്രാഃ സമാദ്ദിഷ്ടോ വിഷ്ണുനാ പ്രഭവിഷ്ണുനാ । ഗരുഡ പ്രേതചരിതം ശ്രുത്വാ സന്തുഷ്ടിമാഗതഃ ॥ ൨,൪൭.
സൂതൻ പറഞ്ഞു: മഹാശക്തനായ വിഷ്ണു ഇങ്ങനെ ഉപദേശിച്ചപ്പോൾ, ഗരുഡൻ പ്രേതചരിതം കേട്ട് സന്തോഷം നേടി.
വ്രതതീര്ഥാദികം സര്വം പുനഃ പപ്രച്ഛ കേശവമ് । ധ്യാത്വാ മനസി സര്വേശം സര്വകാരണകാരണമ് ॥ ൨,൪൭.
അവൻ വീണ്ടും എല്ലാ വ്രതങ്ങളെയും തീർത്ഥയാത്രകളെയും കുറിച്ച് കേശവനോടു ചോദിച്ചു; മനസ്സിൽ സർവ്വകാരണനായ ഈശ്വരനെ ധ്യാനിച്ചു.
ഋഷയഃ സര്വമേവൈതജ്ജന്തൂനാം പ്രഭവാദികമ് । മരണം ജന്മ ച തഥാ പ്രേതത്വഞ്ചൌര്ധ്വദൈഹികമ് ॥ ൨,൪൭.
മഹർഷികൾ പറഞ്ഞു: എല്ലാ ജീവികളുടെയും ഉത്ഭവം, മരണം, ജനനം, പ്രേതാവസ്ഥ, ഉർദ്ധ്വദേഹികം എന്നിവ എല്ലാം വിശദമായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
മയാ പ്രോക്തം വൈ മുക്ത്യൈ നിദാനം ചൈവ സര്വശഃ । ലാഭസ്തേഷാം ജയസ്തേഷാം കുതസ്തേഷാം പരാജയഃ । യേഷാമിന്ദീവരശ്യാമോ ഹൃദയസ്ഥോ ജനാര്ദനഃ ॥ ൨,൪൭.
മോക്ഷത്തിനായി ഇതെല്ലാം ഞാൻ വിശദീകരിച്ചു. കറുത്ത താമരപൂവ് പോലെയുള്ള ജനാർദ്ദനൻ ഹൃദയത്തിൽ ഉള്ളവർക്കു വിജയം, ലാഭം എല്ലാം ഉണ്ടാകും; അവർക്കു പരാജയം എങ്ങനെയുണ്ടാവും?
ധര്മോ ജയതി നാധര്മഃ സത്യം ജയതി നാനൃതമ് । ക്ഷമാ ജയതി ന ക്രോധോ വിഷ്ണുര്ജയതി നാസുരാഃ ॥ ൨,൪൭.
ധർമ്മം ജയിക്കും, അധർമ്മം അല്ല; സത്യം ജയിക്കും, അസത്യം അല്ല; ക്ഷമ ജയിക്കും, ക്രോധം അല്ല; വിഷ്ണു ജയിക്കും, അസുരന്മാർ അല്ല.
വിഷ്ണുര്മാതാ പിതാ വിഷ്ണുര്വിഷ്ണുഃ സ്വജനബാന്ധവാഃ । യേഷാമേവ സ്ഥിരാ ബുദ്ധിര്ന തേഷാം ദുര്ഗതിര്ഭവേത് ॥ ൨,൪൭.
വിഷ്ണു അമ്മയും അച്ഛനും ബന്ധുവും സ്നേഹിതനും ആകുന്നു. അവനിൽ ഉറച്ച മനസ്സുള്ളവർക്ക് ദുർഭാഗ്യം ഉണ്ടാകില്ല.
മങ്ഗലം ഭഗവാന്വിഷ്ണുര്മങ്ഗലം ഗരുഡധ്വജഃ । മങ്ഗലം പുണ്ഡരീകാക്ഷോ മങ്ഗലായതനം ഹരിഃ ॥ ൨,൪൭.
ഭഗവാൻ വിഷ്ണു മംഗളമാണ്, ഗരുഡധ്വജൻ മംഗളമാണ്, പുണ്ടരികാക്ഷൻ മംഗളമാണ്, ഹരിയും മംഗളത്തിന്റെ ആധാരമാണ്.
ഹരിര്ഭാഗീരഥീ വിപ്രാ വിപ്രാ ഭാഗീരഥീ ഹരിഃ । ഭാഗീരഥീ ഹരിര്വിപ്രാഃ സാരമേതജ്ജഗത്ത്രയേ ॥ ൨,൪൭.
ഹരി, ഭാഗീരതി, ബ്രാഹ്മണർ — ബ്രാഹ്മണർ, ഭാഗീരതി, ഹരി — ഭാഗീരതി, ഹരി, ബ്രാഹ്മണർ — ഈ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും ഇതാണ് സാരാംശം.
ഇതി സൂതമുഖോദ്ഗീര്ണാം സര്വശാസ്ത്രാര്ഥമണ്ഡിതാമ് । വൈഷ്ണവിം വാക്സുധാം പീത്വാ ഋഷയസ്തുഷ്ടിമായയുഃ ॥ ൨,൪൭.
സൂതൻ ഉച്ചരിച്ച, എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളുടെയും അർത്ഥം അണിഞ്ഞ, വൈഷ്ണവീ വാക്കുകളുടെ അമൃതം ആ സപ്തർഷിമാർ ആസ്വദിച്ചു, അതിലൂടെ അവർ തൃപ്തി നേടി.
പ്രശശംസുസ്തഥാന്യോന്യം സൂതം സര്വാര്ഥദര്ശിനമ് । പ്രഹര്ഷമതുലം പ്രാപുര്മുനയഃ ശൌനകാദയഃ ॥ ൨,൪൭.
അവർ പരസ്പരംയും, എല്ലാ അർത്ഥങ്ങളും കാണുന്ന സൂതനെയും പ്രശംസിച്ചു; ശൗനകന്മാർ അടക്കം മുനികൾ അതുല്യമായ ആനന്ദം അനുഭവിച്ചു.
അപവിത്രഃ പവിത്രോ വാ സര്വാവസ്ഥാം ഗതോപി വാ । യഃ സ്മരേത്പുണ്ഡരീകാക്ഷം സ ബാഹ്യാഭ്യന്തരം ശുചിഃ ॥ ൨,൪൭.
അശുദ്ധനോ ശുദ്ധനോ, എങ്ങനെയായാലും, ആരെങ്കിലും കമലനയനനെ ഓർത്താൽ, അവൻ പുറത്തും ഉള്ളിലും ശുദ്ധനാകും.
ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൪൮ താര്ക്ഷ്യ ഉവാച । യേ മര്ത്യലോകേ നിവസന്തി മാനവാസ്തേ സര്വജാതൌ നിധനം പ്രയാന്തി । കാലേ സ്വകീയേ നിജപുണ്യസംഖ്യയാ വദന്തി ലാക കഥസ്വ തന്മേ ॥ ൨,൪൮.
താർക്ഷ്യൻ ചോദിച്ചു: മനുഷ്യലോകത്ത് വസിക്കുന്ന എല്ലാവരും, ഏത് വർഗ്ഗത്തിൽപ്പെട്ടവരായാലും, തങ്ങളുടെ പുണ്യത്തിന്റെ അളവനുസരിച്ച്, തക്ക സമയത്ത് മരണമെത്തുന്നു. ഇതിനെക്കുറിച്ച് ദയവായി പറയൂ.
ഗച്ഛന്തി മാര്ഗേണ സുദുസ്തരേണ വിധാതൃനിഷ്പാദിതവര്ത്മനി സ്ഥിതാഃ । കേനൈവ പുണ്യേന മുദം പ്രയാന്തി തിഷ്ഠന്തി കേനൈവ കുലം ബലം വയഃ ॥ ൨,൪൮.
അവർ സ്രഷ്ടാവു നിർമിച്ച അതീവ ദുഷ്കരമായ വഴിയിലൂടെ പോകുന്നു. ഏത് പുണ്യത്താൽ അവർ സന്തോഷം നേടുന്നു? ഏത് കാരണത്താൽ കുടുംബം, ബലം, ആയുസ്സ് എന്നിവ നിലനിർത്തുന്നു?
സൂത ഉവാച । ശ്രുത്വാഥ ദേവോ ഗരുഡം ത്വവോചത്സ്മൃത്വാ വപുഃ കര്മഭയഞ്ച രൂപമ് । സൃഷ്ടാ ധരാ യേന ചരാചരം ജഗത്സ യേന ശസ്താ വിഹിതോ യമോ വിഭുഃ ॥ ൨,൪൮.
സൂതൻ പറഞ്ഞു: ഇത് കേട്ട ദൈവം, തന്റെ രൂപവും കർമ്മത്തിന്റെ ഭയവും ഓർത്ത്, ഗരുഡനോട് പറഞ്ഞു: ഭൂമിയും ചലനശീലമുള്ളതും അചലമായതുമായ സകല ജഡങ്ങളും സൃഷ്ടിച്ചവൻ, യമനെ ഭരണാധികാരിയായി നിയമിച്ചവൻ.
ശ്രീഭഗവാനുവാച । ധര്മാര്ഥകാമം ചിരമോക്ഷസഞ്ചയമന്യം ദ്വിതീയം യമമാര്ഗഗാമിനാമ് । പ്രവിശ്യചാങ്ഗുഷ്ഠസമേ സ തത്ര വൈ തം പ്രാപ്യ ദേഹം സ്വമന്ദിരമ്? ॥ ൨,൪൮.
ശ്രീഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: ധർമ്മം, അർത്ഥം, കാമം, മോക്ഷം എന്നിവയുടെ ദീർഘസഞ്ചയം തേടുന്നവർക്ക് മറ്റൊരു വഴി ഉണ്ട്, അത് യമന്റെ വഴിയിലേക്കാണ്. അവിടെ, അങ്ങുശ്ഠം വലുപ്പമുള്ള രൂപം സ്വീകരിച്ച്, ആ ശരീരത്തിലൂടെ തന്റെ ആ വാസസ്ഥലത്തെത്തുന്നു.