കന്യാവിദൂഷകശ്ചൈവ ദാനം ദത്ത്വാനുതാപകഃ । ശൂബദ്രസ്തു കപിലാപായീ ബ്രാഹ്മണോ മാംസഭോജനഃ ॥ ൨,൪൭.
കന്യയെ ദുഷിപ്പിക്കുന്നവൻ, ദാനം നൽകി പിന്നെ പശ്ചാത്താപിക്കുന്നവൻ, കപാലത്തിൽ നിന്ന് കുടിക്കുന്നവൻ, മാംസം ഭക്ഷിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണൻ—
ഏതേ വസന്തി സതതം മാ വിചാരം കൃഥാഃ ക്വചിത് । കൃപണോ നാസ്തികഃ ക്ഷുദ്രഃ സ തസ്യാം നിവസേത്ഖഗ ॥ ൨,൪൭.
ഇവരൊക്കെയും എല്ലായ്പ്പോഴും അവിടെ താമസിക്കുന്നു; ഇതിൽ ഒരിക്കലും സംശയിക്കേണ്ട. കഞ്ചാവ്, ദൈവം നിഷേധിക്കുന്നവൻ, ചുരുങ്ങിയ മനസ്സുള്ളവൻ—അവനും അവിടെ തന്നെ താമസിക്കും, പക്ഷീ.
സദാമര്ഷോ സദാ ക്രോധീ നിജവാക്യപ്രമാണകൃത് । പരോക്ത്യുച്ഛേദകോ നിത്യം വൈതരണ്യാ വസേച്ചിരമ് ॥ ൨,൪൭.
എപ്പോഴും അസൂയയും കോപവും ഉള്ളവൻ, സ്വന്തം വാക്കുകൾ മാത്രം ശരിയെന്ന് കരുതുന്നവൻ, മറ്റുള്ളവരുടെ സംസാരങ്ങൾ ഇടയ്ക്കൊടിക്കുന്നവൻ—അവൻ വൈതരണിയിൽ ദീർഘകാലം കഴിയേണ്ടി വരും.
യസ്ത്വഹങ്കാരവാന്പാപീ സ്വവികത്ഥനകാരകഃ । കൃതഘ്നോ ഗര്ഭസന്താപീ വൈതരണ്യാം സ മജ്ജതി ॥ ൨,൪൭.
അഹങ്കാരിയും പാപിയും, സ്വയം പ്രശംസിക്കുന്നവൻ, കൃതഘ്നൻ, ഗർഭസ്ഥശിശുവിന് ദു:ഖം ഉണ്ടാക്കുന്നവൻ—അവൻ വൈതരണിയിൽ മുങ്ങും.
കദാപി ഭാഗ്യയോഗേന തരണേച്ഛാ ഭവേദ്യദി । സാനുകൂലാ ഭവേദ്യേന തദാകര്ണയ കാശ്യപ ॥ ൨,൪൭.
എപ്പോഴെങ്കിലും ഭാഗ്യയോഗത്തിൽ കടക്കാനുള്ള ആഗ്രഹം ഉണ്ടാകുമ്പോഴും, അനുയോജ്യമായ അവസരം വരുമ്പോഴും, അപ്പോൾ കേൾക്കുക, കശ്യപ.
അയനേ വിഷുവേ പുണ്യേ വ്യതീപാതേ ദിനോദയേ । ചന്ദ്രസൂര്യോപരാഗേ വാ സംക്രാന്തൌ ദര്ശവാസരേ ॥ ൨,൪൭.
അയനങ്ങളിൽ, വിഷുവിൽ, വ്യതീപാതത്തിൽ, ഉഷസ്സിൽ, ചന്ദ്രസൂര്യഗ്രഹണങ്ങളിൽ, സംക്രാന്തിയിൽ, വിശേഷദിനങ്ങളിൽ—
അന്യേഷു പുണ്യകാലേഷു ദീയതേ ദാനമുത്തമമ് । യദാ തദാ ഭവേദ്വാപി ശ്രാദ്ധാ ദാനം പ്രതി ധ്രുവമ് ॥ ൨,൪൭.
മറ്റു പുണ്യകാലങ്ങളിലും, ഉത്തമമായ ദാനം നൽകുമ്പോഴും, അഥവാ ശ്രാദ്ധദിനത്തിൽ പിതൃക്കൾക്കായി ദാനം ചെയ്യുമ്പോഴും, അതു നിർബന്ധമായും ഫലപ്രദമാണ്.
തദൈബ ദാനകാലഃ സ്യാദ്യതഃ സമ്പത്തിരസ്ഥിരാ । അനിത്യാനി ശരീരാണി വിഭവോ നൈവ ശാശ്വതഃ ॥ ൨,൪൭.
അപ്പോഴാണ് ദാനം ചെയ്യേണ്ട സമയം, കാരണം സമ്പത്ത് സ്ഥിരമല്ല; ശരീരം നശ്വരമാണ്, ഐശ്വര്യം ഒരിക്കലും ശാശ്വതമല്ല.
നിത്യം സന്നിഹിതോ മൃത്യുഃ കര്തവ്യോ ധര്മസംഗഹഃ । കൃഷ്ണാം വാ പാടലാം വാപി കുര്യാദ്വൈതരണീം ശുഭാമ് ॥ ൨,൪൭.
മരണം എല്ലായ്പ്പോഴും സമീപത്താണ്; അതിനാൽ ധർമ്മം സമ്പാദിക്കണം. കറുത്തതോ ചുവപ്പതോ ആയ ഒരു വൈതരണി നിർമ്മിക്കണം.
സ്വര്ണശൃങ്ഗീം രൌപ്യഖുരാം കാംസ്യപാത്രോപദോഹനീമ് । കൃഷ്ണവസ്ത്രയുഗാച്ഛന്നാം സപ്തധാന്യസമന്വിതാമ് ॥ ൨,൪൭.
പൊൻകൊമ്പുള്ള, വെള്ളിക്കുരുള്ള, കഞ്ചു പാത്രത്തിൽ പാൽകുടിക്കാൻ കഴിയുന്ന, ഇരട്ട കറുത്ത വസ്ത്രം പൊതിഞ്ഞ, ഏഴു വിധം ധാന്യങ്ങൾ ചേർത്ത—
കാര്പാസദ്രോണശിഖരേ ആസീനം താമ്രഭാജനേ । യമം ഹൈമം പ്രകുര്വീത ലോഹദണ്ഡസമന്വിതമ് । ഇക്ഷുദണ്ഡമയം ബദ്ധ്വാ പ്ലവം സുദൃഢബന്ധനൈഃ ॥ ൨,൪൭.
കറുപ്പിന്റെ മുകളിലിരുന്ന്, താമ്രപാത്രത്തിൽ, ഇരുമ്പ് ദണ്ഡം പിടിച്ച, പൊന്നിൽ നിർമ്മിച്ച യമന്റെ രൂപം സ്ഥാപിക്കണം; ഇക്ഷു ദണ്ഡത്തിൽ കെട്ടിയ ഒരു തൂണും ഉറപ്പുള്ള കെട്ടുകളും വേണം.
ഉഡുപോപരി താം ധേനും സൂര്യദേഹസമുദ്ഭവാമ് । കൃത്വാ പ്രകല്പയേദ്വിപ്രശ്ഛത്രോപാനഹസംയുതമ് ॥ ൨,൪൭.
നക്ഷത്രങ്ങളുടെ മുകളിൽ സൂര്യന്റെ ദേഹത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച ആ പശുവിനെ വെച്ച്, ഒരു ബ്രാഹ്മണനെയും കുടയും ചെരിപ്പും ചേർത്ത് ഒരുക്കണം.
അങ്ഗുലീയകവാസാംസി ബ്രാഹ്മണായ നിവേദയേത് । ഇമമുച്ചാരയേന്മന്ത്രം സംഗൃഹ്യ സജലാന്കുശാന് ॥ ൨,൪൭.
വളകളും വസ്ത്രങ്ങളും ബ്രാഹ്മണനു സമർപ്പിച്ച്, വെള്ളം നിറച്ച കിണ്ണവും ആങ്കുഷവും കൈയിൽ പിടിച്ച് ഈ മന്ത്രം ഉച്ചരിക്കണം.
യമദ്വാരേ മഹാഘോരേ ശ്രുത്വാ വൈതരണീം തദീമ് । തര്തുകാമോ ദദാമ്യേനാം തുഭ്യം വൈതരണീം നമഃ ॥ ൨,൪൭.
ഭയങ്കരമായ യമദ്വാരത്തിൽ, വൈതരണിയെക്കുറിച്ച് കേട്ടു, അതു കടക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, ഞാൻ ഇതു നിന്നെക്കായി സമർപ്പിക്കുന്നു: വൈതരണിക്ക് നമസ്കാരം.
ഗാവോ മേ അഗ്രതഃ സന്തു ഗാവോ മേ സന്തു പാര്ശ്വതഃ । ഗാവോ മേ ഹൃദയേ സന്തു ഗവാം മധ്യേ വസാമ്യഹമ് ॥ ൨,൪൭.
എന്റെ മുന്നിലും, എന്റെ പക്കലിലും, എന്റെ ഹൃദയത്തിലും പശുക്കൾ ഉണ്ടാകട്ടെ. പശുക്കളുടെ ഇടയിൽ ഞാൻ പാർക്കുന്നു.
വിഷ്ണുരൂപ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ മാമുദ്ധര മഹീസുര । സദക്ഷിണാ മയാ ദത്താ തുഭ്യം വൈതരണീനമഃ ॥ ൨,൪൭.
വിഷ്ണുരൂപിയായ മഹാനേ, ഭൂമിയിലെ ദൈവമേ, എന്നെ രക്ഷിക്കണമേ. ഞാൻ നിനക്കു ദക്ഷിണയോടെ ഒരു പശു സമർപ്പിച്ചു. വൈതരണി നദിയേ, നമസ്കാരം.
ധര്മരാജഞ്ച സര്വേശം വൈതരണ്യാഖ്യധേനുകാമ് । സര്വം പ്രദക്ഷിണീകൃത്യ ബ്രാഹ്മണായ നിവേദയേത് ॥ ൨,൪൭.
ധർമ്മരാജാവിനെയും സർവ്വേശ്വരനെയും, വൈതരണി എന്ന പശുവിനെയും ചുറ്റി പ്രദക്ഷിണം ചെയ്ത ശേഷം, എല്ലാം ബ്രാഹ്മണനു സമർപ്പിക്കണം.
പുച്ഛം സംഗൃഹ്യ ധേന്വാശ്ച അഗ്രേ കൃത്വാ തു വൈ വ്ദിജമ് । ധേനുകേ ത്വം പ്രതീക്ഷസ്വ യമദ്വാരേ മഹാഭയേ ॥ ൨,൪൭.
പശുവിന്റെ വാൽ പിടിച്ചു, ബ്രാഹ്മണനെ മുന്നിൽ നിർത്തി, പശുവിനൊപ്പം യമന്റെ ഭയങ്കരമായ വാതിലിൽ കാത്തിരിക്കണം.
ഉത്താരണായ ദേവേശി വൈതരണ്യേ നമോഽസ്തു തേ । അനുവ്രജേത്തു ഗച്ഛന്തം സര്വം തസ്യ ഗൃഹം നയേത് ॥ ൨,൪൭.
ദേവതകളുടെ ദേവിയായ വൈതരണി നദിയേ, രക്ഷയ്ക്കായി നമസ്കാരം. പോകുന്നവനെ പിന്തുടർന്ന് അവന്റെ കുടുംബത്തെ മുഴുവനും നയിക്കണം.
ഏവം കൃതേ വൈനതേയ സാ സരിത്സുതരാ ഭവേത് । സര്വാന്കാമാനവാപ്നോതി യോ ദദ്യാദ്ഭുവി മാനവഃ ॥ ൨,൪൭.
വൈനതേയനായവാ, ഇങ്ങനെ ചെയ്താൽ ആ നദി കടക്കാൻ എളുപ്പമാകും. ഭൂമിയിൽ ഇങ്ങനെ ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നേടും.
സുകൃതസ്യ പ്രഭാവേണ സുഖഞ്ചേഹ പരത്ര ച । സ്വസ്ഥേ സഹസ്രഗുണിതമാതുരേ ശതസംമിതമ് ॥ ൨,൪൭.
നല്ല പ്രവൃത്തിയുടെ ശക്തിയാൽ ഈ ലോകത്തും പരലോകത്തും സന്തോഷം ലഭിക്കും. ആരോഗ്യവാന്മാർക്ക് ആയിരംമടങ്ങ്, രോഗികൾക്ക് നൂറുമടങ്ങ് ഫലം ലഭിക്കും.
മൃതസ്യൈവ തു യദ്ദാനം പരോക്ഷേ തത്സമം സ്മൃതമ് । സ്വഹസ്തേന തതോ ദേയം മൃതേ കഃ കസ്യ ദാസ്യതീ ॥ ൨,൪൭.
മരിച്ചവർക്കായി അകലെ നിന്ന് ചെയ്യുന്ന ദാനം തുല്യമാണ് എന്ന് പറയുന്നു. അതുകൊണ്ട്, ജീവനുള്ളപ്പോൾ തന്നെ സ്വന്തം കൈകൊണ്ട് ദാനം ചെയ്യണം; മരിച്ചശേഷം ആരാണ് ആര്ക്ക് എന്ത് നൽകുക?
ദാനധര്മവിഹീനാനാം കൃപണൈര്ജീവേതക്ഷിതൈഃ । അസ്ഥിരേണ ശരീരേണ സ്ഥിരം കര്മ സമാചരേത് ॥ ൨,൪൭.
ദാനം ചെയ്യാതെയും ധർമ്മം പാലിക്കാതെയും ജീവൻ പിടിച്ചു നിൽക്കുന്ന കഞ്ചാക്കന്മാർ, ഈ സ്ഥിരമല്ലാത്ത ശരീരത്തിൽ സ്ഥിരമായ നല്ല പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യണം.
അവശ്യമേവ യാസ്യന്തി പ്രാണാഃ പ്രാഘുണി (ഘൂര്ണി) കാ ഇവ ॥ ൨,൪൭.
നിശ്ചയമായും ജീവൻ കന്നുകാലികളുടെ കൂട്ടം പോലെ ഒരിക്കൽ പോകും.
ഇതീദമുക്തം തവ പക്ഷിരാജ വിഡമ്ബനം ജന്തുഗണസ്യ സര്വമ് । പ്രേതസ്യ മോക്ഷായ തദൌദ്ധ്വന്ദൈഹികം ഹിതായ ലോകസ്യ ചരേച്ഛുഭായ തു ॥ ൨,൪൭.
പക്ഷിരാജാവേ, എല്ലാ ജീവികളുടെയും വ്യംഗ്യം ഇതുവരെ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. പ്രേതശാന്തിക്കായി, ലോകത്തിന്റെ ഹിതത്തിനും ക്ഷേമത്തിനും ഈ കര്മങ്ങൾ ചെയ്യണം.
സൂത ഉവാച । ഏവം വിപ്രാഃ സമാദ്ദിഷ്ടോ വിഷ്ണുനാ പ്രഭവിഷ്ണുനാ । ഗരുഡ പ്രേതചരിതം ശ്രുത്വാ സന്തുഷ്ടിമാഗതഃ ॥ ൨,൪൭.
സൂതൻ പറഞ്ഞു: മഹാശക്തനായ വിഷ്ണു ഇങ്ങനെ ഉപദേശിച്ചപ്പോൾ, ഗരുഡൻ പ്രേതചരിതം കേട്ട് സന്തോഷം നേടി.
വ്രതതീര്ഥാദികം സര്വം പുനഃ പപ്രച്ഛ കേശവമ് । ധ്യാത്വാ മനസി സര്വേശം സര്വകാരണകാരണമ് ॥ ൨,൪൭.
അവൻ വീണ്ടും എല്ലാ വ്രതങ്ങളെയും തീർത്ഥയാത്രകളെയും കുറിച്ച് കേശവനോടു ചോദിച്ചു; മനസ്സിൽ സർവ്വകാരണനായ ഈശ്വരനെ ധ്യാനിച്ചു.
ഋഷയഃ സര്വമേവൈതജ്ജന്തൂനാം പ്രഭവാദികമ് । മരണം ജന്മ ച തഥാ പ്രേതത്വഞ്ചൌര്ധ്വദൈഹികമ് ॥ ൨,൪൭.
മഹർഷികൾ പറഞ്ഞു: എല്ലാ ജീവികളുടെയും ഉത്ഭവം, മരണം, ജനനം, പ്രേതാവസ്ഥ, ഉർദ്ധ്വദേഹികം എന്നിവ എല്ലാം വിശദമായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
മയാ പ്രോക്തം വൈ മുക്ത്യൈ നിദാനം ചൈവ സര്വശഃ । ലാഭസ്തേഷാം ജയസ്തേഷാം കുതസ്തേഷാം പരാജയഃ । യേഷാമിന്ദീവരശ്യാമോ ഹൃദയസ്ഥോ ജനാര്ദനഃ ॥ ൨,൪൭.
മോക്ഷത്തിനായി ഇതെല്ലാം ഞാൻ വിശദീകരിച്ചു. കറുത്ത താമരപൂവ് പോലെയുള്ള ജനാർദ്ദനൻ ഹൃദയത്തിൽ ഉള്ളവർക്കു വിജയം, ലാഭം എല്ലാം ഉണ്ടാകും; അവർക്കു പരാജയം എങ്ങനെയുണ്ടാവും?
ധര്മോ ജയതി നാധര്മഃ സത്യം ജയതി നാനൃതമ് । ക്ഷമാ ജയതി ന ക്രോധോ വിഷ്ണുര്ജയതി നാസുരാഃ ॥ ൨,൪൭.
ധർമ്മം ജയിക്കും, അധർമ്മം അല്ല; സത്യം ജയിക്കും, അസത്യം അല്ല; ക്ഷമ ജയിക്കും, ക്രോധം അല്ല; വിഷ്ണു ജയിക്കും, അസുരന്മാർ അല്ല.