ഗരുഡപുരാണമ്

സൌവര്ണം ശക്തിതോ നാഗം തതോ ദദ്യാദ്ദ്വിജോത്തമേ । ധേനും ദത്ത്വാ തതോ ബ്രൂയാത്പ്രീയതാം നാഗരാഡിതി ॥ ൨,൪൪.

ശക്തിയനുസരിച്ച് സ്വർണ്ണപാമ്പ് ഒരു വിശിഷ്ട ബ്രാഹ്മണന് നൽകണം; പശു സമർപ്പിച്ചശേഷം, 'പാമ്പുകളുടെ നാഥൻ സന്തോഷിക്കട്ടെ' എന്ന് പറയണം.

യഥാവിഭവ്യം കുര്വീത കര്മാണ്യന്യാനി പൂര്വവത് । സ്വശാഖോക്തവിധാനേന ഇത്ഥം കുര്യാദ്യഥാതഥമ് । പ്രേതത്വാന്മോചയേത്താംസ്തു സ്വര്ഗമാര്ഗം നയേത്ച ॥ ൨,൪൪.

മറ്റു കര്‍മ്മങ്ങള്‍ അവന്റെ ശേഷിയനുസരിച്ച് മുന്‍പുപോലെ തന്നെ, തനിക്കുള്ള ശാഖയില്‍ പറയുന്ന വിധം ചെയ്യണം. ഇങ്ങനെ ശരിയായി ചെയ്താൽ, അവരെ പ്രേതാവസ്ഥയിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിച്ച് സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് നയിക്കാം.

ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൪൫ ശ്രീവിഷ്ണുരുവാച । പ്രത്യബ്ദം ശ്രാദ്ധമേവം തേ കഥയാമി ഖഗേശ്വര । പ്രത്യബ്ദം പാര്വണേനൈവ കുര്യാതാം ക്ഷേത്രജോരസൌ ॥ ൨,൪൫.

ശ്രീവിഷ്ണു പറഞ്ഞു: പക്ഷീരാജാവേ, ഞാൻ നിനക്കു പ്രതിവർഷം ചെയ്യേണ്ട ശ്രാദ്ധം പറയുന്നു. ഓരോ വർഷവും, ക്ഷേത്രജനായ പുത്രൻ പാർവണ ശ്രാദ്ധം നടത്തണം.

വിധിനാചേതരൈരേവമേകോദ്ദിഷ്ടം ന പാര്വണമ് ॥ ൨,൪൫.

മറ്റുള്ളവർക്ക് ഏകോദിഷ്ട ശ്രാദ്ധം ഈ വിധം ചെയ്യണം, പാർവണ ശ്രാദ്ധം ചെയ്യേണ്ടതില്ല.

അനഗ്നേശ്ച സുതൌ സ്യാതാമനഗ്നീ ക്ഷേത്രജോരസൌ । ഏകോദ്ദിഷ്ടം ന കുര്യാതാം പ്രത്യബ്ദം തൌ തു പാര്വണമ് ॥ ൨,൪൫.

പുത്രനും പിതാവും ഇരുവരും അഗ്നിയില്ലാത്തവർ ആണെങ്കിൽ, ക്ഷേത്രജനായ പുത്രൻ പ്രതിവർഷം ഏകോദിഷ്ട ശ്രാദ്ധം ചെയ്യേണ്ടതില്ല, പാർവണ ശ്രാദ്ധം മാത്രം ചെയ്യണം.

യദാ ത്വന്യതരഃ സാഗ്നിഃ പുത്രോ വാപ്യഥവാ പിതാ । പ്രത്യബ്ദം പാര്വണം തത്ര കുര്യാതാം ക്ഷേത്രജൌരസൌ ॥ ൨,൪൫.

പുത്രനോ പിതാവോ ആരെങ്കിലും അഗ്നിയുള്ളവരാണെങ്കിൽ, ക്ഷേത്രജനായ പുത്രൻ പ്രതിവർഷം പാർവണ ശ്രാദ്ധം നടത്തണം.

അനഗ്നയഃ സാഗ്നയോ വാ പുത്രാ വാ പിതരോഽപി വാ । ഏകോദ്ദിഷ്ടം സുതൈഃ കാര്യം ക്ഷയാഹ ഇതി കേചന ॥ ൨,൪൫.

ചിലർ പറയുന്നു: അഗ്നിയുണ്ടായാലും ഇല്ലാതിരുന്നാലും, പുത്രന്മാരോ പിതാക്കന്മാരോ ആയാലും, ചന്ദ്രക്ഷയ ദിവസം പുത്രന്മാർ ഏകോദിഷ്ട ശ്രാദ്ധം നടത്തണം.

ദര്ശകാലേ ക്ഷയോ യസ്യ പ്രേതപക്ഷേഽഥ വാ പുനഃ । പ്രത്യബ്ദം പാര്വണം കാര്യം തസ്യ സര്വൈഃ സുതൈരപി ॥ ൨,൪൫.

ക്ഷയകാലം അമാവാസ്യയിലോ പിതൃപക്ഷത്തിലോ വന്നാൽ, എല്ലാ പുത്രന്മാരും പ്രതിവർഷം പാർവണ ശ്രാദ്ധം നടത്തണം.

ഏകോദ്ദിഷ്ടമപുത്രാണാം പുംസാം സ്യാദ്യോപിതാമപി । ഏകോദ്ദിഷ്ടേ കുശാ ഗ്രാഹ്യാഃ സമൂലാ യജ്ഞകര്മണി । ബഹിര്ലൂനാഃ സകൃല്ലനാഃ ശ്രാദ്ധം വൃദ്ധിമൃതേ സദാ ॥ ൨,൪൫.

പുത്രന്മില്ലാത്ത പുരുഷന്മാർക്ക്, ഭാര്യ ജീവനോടെ ആയാലും, ഏകോദിഷ്ട ശ്രാദ്ധം നിർദ്ദിഷ്ടമാണ്. ഏകോദിഷ്ടത്തിൽ, മൂലമുള്ള ദർഭ ഉപയോഗിക്കണം; സാധാരണ ശ്രാദ്ധത്തിൽ, പുറത്തു മുറിച്ച ദർഭ മാത്രം ഒരിക്കൽ ഉപയോഗിക്കണം, വർദ്ധനയില്ലാത്ത പക്ഷം.

കര്തവ്യേ പാര്വണേ ശ്രാദ്ധേ ആശൌചം യദി ജായതേ । ആശൌചാവഗമേ കുര്യാച്ഛ്രാദ്ധം ഹി തദനന്തരമ് ॥ ൨,൪൫.

പാർവണ ശ്രാദ്ധം ചെയ്യേണ്ട സമയത്ത് അശൗചം വന്നാൽ, അശൗചം കഴിഞ്ഞ ഉടനെ ശ്രാദ്ധം നടത്തണം.

ഏകോദ്ദിഷ്ടേ തു സമ്പ്രാപ്തേ യദി വിഘ്നഃ പ്രജായതേ । മാസേന്യസ്മിന് തിഥൌ തസ്യാം കുര്യാച്ഛ്രാദ്ധം തദൈവ ഹി ॥ ൨,൪൫.

ഏകോദിഷ്ട ശ്രാദ്ധം ചെയ്യേണ്ട സമയത്ത് തടസ്സം വന്നാൽ, അടുത്ത മാസം അതേ തിഥിയിൽ ശ്രാദ്ധം നടത്തണം.

തൂഷ്ണീം ശ്രാദ്ധാന്തു ശൂദ്രസ്യ ഭാര്യായാസ്തത്സുതസ്യ ച । കന്യായാശ്ച ദ്വിജാതീനാമനുപേതദ്വിജസ്യ ച ॥ ൨,൪൫.

തൂഷ്ണീം ശ്രാദ്ധം ശൂദ്രനും, അവന്റെ ഭാര്യക്കും പുത്രനും, കന്യയ്ക്കും, ഉപനയനം ചെയ്യാത്ത ദ്വിജന്മാർക്കും ആണ്.

ഏകകാലേ ഗതാ സൂനാം ബഹൂനാമഥ വാ ദ്വയോഃ । തന്ത്രേണ ശ്രപണം കുര്യാച്ഛ്രാദ്ധം കുര്യാത്പൃഥക്പൃഥക് ॥ ൨,൪൫.

ഒരേ സമയത്ത് രണ്ട് സ്ത്രീകളോ പല സ്ത്രീകളോ മരിച്ചാൽ, ഹോമം വിധിപ്രകാരം ചെയ്യണം; പക്ഷേ, ശ്രാദ്ധം ഓരോരുത്തർക്കും വേറേ വേറേ നടത്തണം.

ദദ്യാത്പൂര്വം മൃതസ്യാദൌ ദ്വിതീയസ്യ തതഃ പുനഃ । തൃതീയസ്യ തതഃ കുര്യാത്സംനിപാതേ ത്വയം വിധിഃ (ക്രമഃ) ॥ ൨,൪൫.

ഒന്നിലധികം മരണം ഉണ്ടായിരിക്കുമ്പോള്‍ ആദ്യം മരിച്ചവനു ആദ്യം, പിന്നെ രണ്ടാമത്തേതിനു, പിന്നെ മൂന്നാമത്തേതിനു അര്‍പ്പണം നടത്തണം. ഇങ്ങനെയാണ് ക്രമം പാലിക്കേണ്ടത്.

പ്രത്യബ്ദമേവം യഃ കുര്യാദ്യഥാതഥമതന്ദ്രിതഃ । താരയിത്വാ പിതൄന് സര്വാന് പ്രാപ്നോതി പരമാം ഗതിമ് ॥ ൨,൪൫.

ആളൊരുവന്‍ ഇങ്ങനെ ഓരോ വര്‍ഷവും ശ്രദ്ധയോടെ, കഴിയുന്ന വിധത്തില്‍ കര്‍മം ചെയ്താല്‍, തന്റെ പിതാക്കളെ എല്ലാവരെയും രക്ഷിച്ച് പരമഗതി പ്രാപിക്കും.

ന ജ്ഞായതേ മൃതാഹശ്ചേത്പ്രസ്ഥാനദിനമേവ ച । മാസശ്ചേത്സ്യാത്പരിജ്ഞാതസ്തദ്ദര്ശേ സ്യാന്മൃതാഹികമ് ॥ ൨,൪൫.

മരണദിവസം അല്ലെങ്കില്‍ യാത്രയായ ദിവസം അറിയില്ലെങ്കില്‍, മാസം മാത്രം അറിയാമെങ്കില്‍ ആ മാസം വന്നപ്പോള്‍ മരിച്ചവനു വേണ്ട കര്‍മം നടത്തണം.

യദാ മാസോ ന വിജ്ഞാതോ വിജ്ഞാതം ദിനമേവ ച । തദാ മാര്ഗശിരേ മാസി മാഘേ വാ തദ്ദിനം ഭവേത് ॥ ൨,൪൫.

മാസം അറിയില്ല, ദിവസം മാത്രം അറിയാമെങ്കില്‍ മാര്‍ഗശീര്‍ഷം അല്ലെങ്കില്‍ മാഘം മാസത്തില്‍ ആ ദിവസം കര്‍മം നടത്തണം.

ദിനമാസാവവിജ്ഞാതൌ മരണസ്യ യദാ പുനഃ । പ്രസ്ഥാനദിനമാസൌ തു ഗ്രാഹ്യൌ ശ്രാദ്ധേ മയോദിതൌ ॥ ൨,൪൫.

മരണത്തിന്റെ neither ദിവസം nor മാസം അറിയില്ലെങ്കില്‍, യാത്രയായ ദിവസംയും മാസവും ഞാന്‍ പറഞ്ഞതുപോലെ സ്വീകരിച്ച് കര്‍മം നടത്തണം.

പ്രസ്ഥാനസ്യാപി ന ജ്ഞാതൌ ദിനമാസൌ യദാ പുനഃ । മൃതവാര്താശ്രുതൌ ഗ്രാഹ്യൌ പൂര്വപ്രോക്തക്രമേണ തു ॥ ൨,൪൫.

യാത്രയായ neither ദിവസം nor മാസം അറിയില്ല, മരിച്ച വിവരം മാത്രം കേട്ടാല്‍, മുമ്പ് പറഞ്ഞ ക്രമത്തില്‍ കര്‍മം നടത്തണം.

പ്രവാസമന്തരേണാപി സ്യാതാം തൌ വിസ്മൃതൌ യദാ । തദാനീമപി തൌ ഗ്രാഹ്യൌ പൂര്വവത്തു മൃതാഹികേ ॥ ൨,൪൫.

വീടില്‍ ഇല്ലാതിരുന്നതു കൊണ്ടോ മറ്റോ ആ രണ്ടു കാര്യങ്ങളും മറന്നുപോയാലും, മുന്‍പുപോലെ തന്നെ ആ രണ്ടും സ്വീകരിച്ച് കര്‍മം നടത്തണം.

ഗൃഹസ്ഥേ പ്രോഷിതേ യച്ച കശ്ചിത്തു മ്രിയതേ ഗൃഹേ । ആസൌചാപഗമേ യത്ര പ്രാരബ്ധേ ശ്രാദ്ധകര്മണി ॥ ൨,൪൫.

വീട്ടുകാരന്‍ വീട്ടില്‍ ഇല്ലാതിരിക്കുമ്പോള്‍ ആരെങ്കിലുമവിടെ മരിച്ചാല്‍, അശൗചം കഴിഞ്ഞ ശേഷം കര്‍മം ആരംഭിക്കണം.

പ്രത്യാഗതശ്ചേജ്ജാനാതി തത്ര വൃത്തം ഗൃഹീ തഥാ । ആശൌചം ഗൃഹിണസ്തേഷാം ന ദ്രവ്യാദേസ്തദാ ഭവേത് ॥ ൨,൪൫.

വീട്ടുകാരന്‍ തിരിച്ചു വന്ന് സംഭവിച്ചതു അറിയുമ്പോള്‍, അവന്‍ അശൗചം വസ്തുക്കള്‍ക്കു ബാധകമാകില്ല.

പുത്രാദിനാ യദാരബ്ധം ശ്രാദ്ധം തത്ത്വേന വാഖിലമ് । സമാപനീയം തത്രാപി ശ്രാദ്ധം ഗൃഹീതു ദൂരതഃ ॥ ൨,൪൫.

മകനോ മറ്റാരെങ്കിലുമോ ശരിയായി ആരംഭിച്ച കര്‍മം പൂര്‍ത്തിയാക്കണം; വീട്ടുകാരന്‍ ദൂരത്ത് നിന്നാലും കര്‍മം സ്വീകരിക്കണം.

ദാത്രാ ബോക്ത്രാ ച ന ജ്ഞാതം സൂതകം മൃതകം തഥാ । ഉഭയോരപി തദ്ദോഷം നാരോപയതി കര്ഹിചിത് ॥ ൨,൪൫.

ദാനം നല്‍കുന്നവനും സ്വീകരിക്കുന്നവനും അശൗചം അല്ലെങ്കില്‍ മരണം അറിയില്ലെങ്കില്‍, ആ കുറ്റം ആര്ക്കും ബാധകമാവില്ല.

യദാ ത്വന്യതരജ്ഞാതം സൂതകം മൃതകം തഥാ । ഭോക്തുരേവ തദാ ദോഷോ നാന്യോ ദാതാ പ്രദുഷ്യതി ॥ ൨,൪൫.

പക്ഷേ, അവരില്‍ ഒരാള്‍ക്കെങ്കിലും അശൗചം അല്ലെങ്കില്‍ മരണം അറിയാമെങ്കില്‍, കുറ്റം സ്വീകരിക്കുന്നവനു മാത്രം ബാധകമാകും, നല്‍കുന്നവനു ബാധകമാവില്ല.

ഇത്യുക്തേന പ്രകാരേണ യഃ കുര്യാന്മൃതവാസരമ് । അവിജ്ഞാതമൃതാഹസ്യ സതതം താരയത്യസൌ ॥ ൨,൪൫.

മരണദിവസം അറിയാത്തവനു ഈ വിധത്തില്‍ കര്‍മം ചെയ്താല്‍, അവനെ എപ്പോഴും രക്ഷിക്കാം.

നിത്യശ്രാദ്ധേഽഥ ഗന്ധാദ്യൈര്ദ്വിജാനഭ്യര്ച്യ ഭക്തിതഃ । സര്വാന് പിതൃഗണാന് സമ്യക്സഹൈവോദ്ദിശ്യ യോജയേത് ॥ ൨,൪൫.

നിത്യകര്‍മത്തില്‍ ഗന്ധം മുതലായവ ഉപയോഗിച്ച് ദ്വിജന്മാരെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിച്ച ശേഷം, എല്ലാ പിതൃവൃന്ദങ്ങള്‍ക്കും ഒരുമിച്ച് അര്‍പ്പണം നടത്തണം.

ആവാഹനം സ്വധാകാരോ പിണ്ഡാഗ്നൌകരണാദികമ് । ബ്രഹ്മചര്യാദിനിയമാ വിശ്വദേവാസ്തഥൈവ ച ॥ ൨,൪൫.

ആവാഹനം, സ്വധാ അര്‍പ്പിക്കല്‍, പിണ്ഡം അഗ്നിയില്‍ ഇടല്‍, ബ്രഹ്മചര്യം തുടങ്ങിയ നിയന്ത്രണങ്ങള്‍, വിശ്വദേവാരാധന — ഇവയൊക്കെയും നിര്‍വഹിക്കണം.

നിത്യശ്രാദ്ധേ ത്യജേദേതാന് ഭോജ്യമന്നം പ്രകല്പയേത് । ദത്ത്വാ തു ദക്ഷിണാം ശക്ത്യാ നമസ്കാരൈര്വിസര്ജയേത് ॥ ൨,൪൫.

നിത്യകര്‍മത്തില്‍ ഇവ ഒഴിവാക്കി ഭക്ഷ്യമായ അന്നം ഒരുക്കണം; ശേഷം കഴിയുന്ന വിധം ദക്ഷിണ നല്‍കി, നമസ്കാരം ചെയ്ത് വിടവാങ്ങണം.