പിഷ്ടകേന സകൃദ്ധോമം പൂഷാഗാ ഇതി മന്ത്രതഃ । ഉഭയോഃ സ്വിഷ്ടികൂദ്ധോമശ്ചരുണാ പായസേന ച ॥ ൨,൪൧.
പിഷ്ടകത്താൽ 'പൂഷാഗാ' എന്ന മന്ത്രം ചൊല്ലി ഒരിക്കൽ ഹോമം നടത്തണം; ഇരുവർക്കും സ്വിഷ്ടികൃത്ത് ഹോമം ചാറും പായസവും ചേർത്ത് നടത്തണം.
പ്രഥമം വ്യാഹൃതിഹോമഃ പ്രായശ്ചിത്തം പ്രജാപതിഃ । സംസ്ത്രവപ്രാശനം കുര്യാത്പ്രണീതാപരിമോക്ഷണമ് ॥ ൨,൪൧.
ആദ്യമായി വ്യാഹൃതിഹോമം ചെയ്യണം, പിന്നെ പ്രജാപതിക്ക് പ്രായശ്ചിത്തം അർപ്പിക്കണം; വെള്ളം ചൊല്ലി കുടിച്ച്, ശേഷം യജ്ഞോപവീതം അഴിയണം.
പവിത്രപ്രതിപത്തിശ്ച ബ്രാഹ്മണേ ദക്ഷൈണാ തതഃ । ഷഡങ്ഗരുദ്രജാപ്യേന പ്രോതോ മോക്ഷമവാപ്നുയാത് ॥ ൨,൪൧.
ബ്രാഹ്മണന് വിശുദ്ധജാനുവിന്റെ ധാരണം, അതിനോടൊപ്പം വേണ്ടിയുള്ള ദാനം, ആറംഗരുദ്രജപം എന്നിവ ചെയ്യുമ്പോള് അതിന്റെ ഫലമായി മരിച്ചവന് മോക്ഷം ലഭിക്കും.
ഏകവര്ണം വൃഷഞ്ചൈവ സകൃദ്വത്സതരീം ഖഗ । സ്നാപയിത്വാ തതഃ കുര്യാത്സര്വാലങ്കാരഭൂഷിതമ് ॥ ൨,൪൧.
ഒരു നിറമുള്ള കാളയും, ഒരു കിടാവുള്ള പശുവും നന്നായി കുളിപ്പിച്ച ശേഷം എല്ലാ ആഭരണങ്ങളും അണിയിച്ച് അണിനിരത്തണം.
പ്രതിഷ്ഠാപ്യ ച തദ്യുഗ്മം പ്രേതോ മോക്ഷമവാപ്നുയാത് । പുച്ഛേച തര്പണം കാര്യമുച്ഛ്രിതേ മന്ത്രപൂര്വകമ് । ബ്രാഹ്മണാന് ഭോജയേത്പശ്ചാദ്ദക്ഷിണാഭിശ്ച തോഷയേത് ॥ ൨,൪൧.
അവരെ ഇരുവരെയും സ്ഥാപിച്ച ശേഷം, മരിച്ചവന് മോക്ഷം ലഭിക്കും. പശുവിന്റെ വാലില് മന്ത്രങ്ങളോടുകൂടി തൃപ്തി അർപ്പണം നടത്തണം. പിന്നീട് ബ്രാഹ്മണന്മാരെ ഭക്ഷണം കൊടുത്ത് ദാനങ്ങളാൽ സന്തോഷിപ്പിക്കണം.
തതഃ ശ്രാദ്ധം സമുദ്ദിഷ്ടമേകോദ്ദിഷ്ടം യഥാവിധി । ജലമന്നം തഥാ ദേയം പ്രേതോദ്ധരണഹേതവേ ॥ ൨,൪൧.
അതിനുശേഷം, ഏകോദ്ദിഷ്ടശ്രാദ്ധം വിധിപ്രകാരം നടത്തണം. ജലം, അന്നം എന്നിവയും മരിച്ചവന്റെ ഉദ്ധാരണത്തിനായി അർപ്പിക്കണം.
ദ്വാദശാഹേ തതഃ കുര്യാന്മാസേമാസേ പൃഥക്പഥക് । ഏവം വിധിഃ സമായുക്തഃ പ്രേതമോക്ഷേ കരോതി ഹി ॥ ൨,൪൧.
പന്ത്രണ്ടാം ദിവസത്തിന് ശേഷം, ഓരോ മാസവും വേർതിരിച്ച് ആചാരങ്ങൾ നടത്തണം. ഇങ്ങനെയുള്ള വിധിപൂർവ്വമായ ക്രമം പാലിച്ചാൽ മരിച്ചവന് മോക്ഷം ലഭിക്കും.
ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൪൨ ശ്രീവിഷ്ണുരുവാച । യഥാ ധേനുസഹസ്രേഷു വത്സോ വിന്ദതി മാതരമ് । തഥാ പൂര്വകൃതം കര്മ കര്താരമനുഗച്ഛതി ॥ ൨,൪൨.
ശ്രീവിഷ്ണു പറഞ്ഞു: ആയിരം പശുക്കളിൽ ഇടയിൽ, കിടാവ് തന്റെ അമ്മയെ കണ്ടെത്തുന്നതുപോലെ, മുമ്പ് ചെയ്ത കർമ്മം അതിന്റെ കര്ത്താവിനെ പിന്തുടരും.
ആദിത്യോ വരുണോ വിഷ്ണുര്ബ്രഹ്മാ സോമോ ഹുതാശനഃ । ശൂലപാണിശ്ച ഭഗവാനഭിനന്ദതി ഭൂമിദമ് ॥ ൨,൪൨.
സൂര്യൻ, വരുണൻ, വിഷ്ണു, ബ്രഹ്മാവ്, സോമൻ, അഗ്നി, ത്രിശൂലധാരി ഭഗവാൻ ഇവർ എല്ലാം ഭൂമിദാനത്തിൽ സന്തോഷിക്കുന്നു.
നാസ്തി ഭൂമിസമം ദാനം നാസ്തി ഭൂമിസമോ നിധിഃ । നാസ്തി സത്യസമോ ധര്മോ നാനൃതാത്പാതകം പരമ് ॥ ൨,൪൨.
ഭൂമിയേക്കാൾ വലിയ ദാനം ഇല്ല, ഭൂമിയേക്കാൾ വലിയ സമ്പത്ത് ഇല്ല. സത്യത്തേക്കാൾ വലിയ ധർമ്മം ഇല്ല, അസത്യത്തേക്കാൾ വലിയ പാപം ഇല്ല.
അഗ്നേരപത്യം പ്രഥമം സുവര്ണം ഭൂര്വൈഷ്ണവീ സൂര്യസുതാശ്ച ഗാവഃ । ലോകത്രയം തേന ഭവേത്പ്രദത്തം യഃ കാഞ്ചനം ഗാം ച മഹീം ച ദദ്യാത് ॥ ൨,൪൨.
പൊന്നാണ് അഗ്നിയുടെ ആദ്യ സന്തതി, ഭൂമി വിഷ്ണുവിന്റെതാണ്, പശുക്കൾ സൂര്യന്റെ പുത്രിമാരാണ്. അതുകൊണ്ട് പൊൻ, പശു, ഭൂമി എന്നിവ ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ മൂന്നു ലോകവും ദാനം ചെയ്തതുപോലെയാണ്.
ത്രീണ്യാഹുരതിദാനാനി ഗാവഃ പൃഥ്വീ സരസ്വതീ । നരകാദുദ്ധരന്ത്യേതേ ജപപൂജനഹോമതഃ ॥ ൨,൪൨.
പശു, ഭൂമി, സരസ്വതി — ഇവയെ മൂന്നു ഏറ്റവും ഉത്തമമായ ദാനങ്ങളായി പറയുന്നു. ജപം, പൂജ, ഹോമം എന്നിവയിലൂടെ ഇവ നരകത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കുന്നു.
കൃത്വാ ബഹൂനി പാപാനി രൌദ്രാണി വിപുലാനി ച । അപി ഗോചര്മമാത്രേണ ഭൂമിദാനേന ശുധ്യതി ॥ ൨,൪൨.
വളരെ വലിയ ഭയങ്കരമായ പാപങ്ങൾ ചെയ്താലും, ഒരു പശുവിന്റെ തൊലി അളവിലൊന്നും ഭൂമിദാനം ചെയ്താൽ പോലും ശുദ്ധി ലഭിക്കും.
ഹരന്തമപി ലോഭേന നിരുധ്യൈനം നിവാരയേത് । സ യാതി നരകേ ഘോരേ യസ്തം ന പരിരക്ഷതി ॥ ൨,൪൨.
ലോഭം കൊണ്ട് ഭൂമി പിടിച്ചെടുക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നവനെ തടയണം. അതിനെ സംരക്ഷിക്കാത്തവൻ ഭയങ്കരമായ നരകത്തിൽ പോകും.
അകര്തവ്യം ന കര്തവ്യം പ്രാണൈഃ കണ്ഠഗതൈരപി । കര്തവ്യമേവ കര്തവ്യമിതി ധര്മവിദോ വിദുഃ ॥ ൨,൪൨.
ചെയ്യരുതാത്തത്, ജീവൻ കണ്പത്തെത്തിയാലും ചെയ്യരുത്. ചെയ്യേണ്ടത് ചെയ്യേണ്ടതുതന്നെ ആകണം — ഇങ്ങനെ ധർമ്മം അറിയുന്നവർ പറയുന്നു.
ആകാരപ്രവര്തനേ പാപം ഗോസഹസ്രവധൈഃസമമ് । വൃത്തിച്ഛേദേ തഥാ വൃത്തേഃ കരണം ലക്ഷധേനുകമ് ॥ ൨,൪൨.
തെറ്റായ പ്രവൃത്തി ആരംഭിക്കുന്നത് ആയിരം പശുക്കളെ കൊല്ലുന്നതിന് തുല്യമായ പാപമാണ്. മറ്റൊരാളുടെ ഉപജീവനം നശിപ്പിക്കുന്നത് ലക്ഷം പശുക്കളെ കൊല്ലുന്നതിന് തുല്യമായ പാപമാണ്.
വരമേകാപ്യപഹൃതാ ന തു ദത്തം ഗവാം ശതമ് । ഏകാം ഹൃത്വാ ശതം ദത്ത്വാ ന തേന സമതാ ഭവേത് ॥ ൨,൪൨.
ഒരു പശു മോഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നത് പോലും, നൂറ് പശുക്കൾ ദാനം ചെയ്ത് പിന്നെ തിരിച്ചു വാങ്ങുന്നതിനേക്കാൾ നല്ലതാണ്. ഒരൊറ്റ പശു മോഷ്ടിച്ചാലും, നൂറ് പശു ദാനം ചെയ്ത ശേഷം തിരിച്ചു വാങ്ങിയാൽ അതിന് സമത്വമില്ല.
സ്വയമേവ തു യോ ദത്ത്വാ സ്വയമേവ പ്രബാധതേ । സ പാപീ നരകം യാതി യാവദാഭൂതസംപ്ലവമ് ॥ ൨,൪൨.
സ്വയം ദാനം ചെയ്ത ശേഷം, പിന്നെ സ്വയം അതിനെ പീഡിപ്പിക്കുന്നവൻ പാപിയാണ്; അവൻ സൃഷ്ടി സംഹാരമുണ്ടാകുന്നതുവരെ നരകത്തിൽ പോകും.
ന ചാശ്വമേധേന തഥാ വിധിവദ്ദക്ഷിണാവതാ । അവൃത്തികര്ശിതേ ദീനേ ബ്രാഹ്മണേ രക്ഷിതേ യഥാ ॥ ൨,൪൨.
വിധിപ്രകാരം ദാനങ്ങളോടുകൂടി അശ്വമേധയാഗം ചെയ്താലും, ഉപജീവനം നഷ്ടപ്പെട്ട ദരിദ്രനായ ബ്രാഹ്മണനെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനെക്കാൾ അതിന് മഹത്വമില്ല.
ന തദ്ഭവതി വേദേഷു യജ്ഞേ സുബഹുദക്ഷിണേ । യത്പുണ്യം ദുര്ബലേ ത്രസ്തേ ബ്രാഹ്മണേ പരിരക്ഷിതേ ॥ ൨,൪൨.
ദുർബലനും ഭയപ്പെട്ടും ആയ ബ്രാഹ്മണനെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിൽ ലഭിക്കുന്ന പുണ്യം, വേദങ്ങളിലും, വലിയ ദാനങ്ങളോടുകൂടിയ യാഗങ്ങളിലും പോലും ലഭ്യമല്ല.
ബ്രഹ്മസ്വൈശ്ച സുപുഷ്ടാനി വാഹനാനി ബലാനി ച । യുദ്ധകാലേ വിശീര്യന്തേ സൈകതാഃ സേതവോ യഥാ ॥ ൨,൪൨.
ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ സമ്പത്തുകളും, വാഹനങ്ങളും, സൈന്യങ്ങളും എത്രയും പോഷിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, യുദ്ധസമയത്ത് അവ മണൽതിട്ടകൾപോലെ തകർന്നുപോകുന്നു.
സ്വദത്താം പരദത്താം വാ യോ ഹരേച്ച വസുന്ധരാമ് । ഷഷ്ടിവര്ഷസഹസ്രാണി വിഷ്ഠായാം ജായതേ കൃമിഃ ॥ ൨,൪൨.
സ്വയം തന്നതോ മറ്റൊരാൾ തന്നതോ ആയ ഭൂമി ആരെങ്കിലും കവർന്നാൽ, അത്തരം വ്യക്തി അറുപതിനായിരം വർഷം മലയിൽ കീടമായി ജനിക്കും.
ബ്രഹ്മസ്വം പ്രണയാദ്ഭുക്തം ദഹത്യാസപ്തമം കുലമ് । തദേവ ചൌര്യരൂപേണ ദഹത്യാചന്ദ്രതാരകമ് ॥ ൨,൪൨.
സ്നേഹത്തോടുകൂടി ബ്രാഹ്മണന്റെ സമ്പത്ത് ഉപയോഗിച്ചാൽ ഏഴാം തലമുറവരെ കുടുംബം നശിക്കും; മോഷ്ടിച്ചാൽ ചന്ദ്രനും നക്ഷത്രങ്ങളും നിലനിൽക്കുന്നവരെ ആ നാശം തുടരും.
ലോഹചൂര്ണാശ്മചൂര്ണാനി കദാചിജ്ജരയേത്പുമാന് । ബ്രഹ്മസ്വന്ത്രിഷു ലോകേഷു കഃ പുമാഞ്ജരയിഷ്യതി ॥ ൨,൪൨.
ഇരുമ്പ് പൊടി അല്ലെങ്കിൽ കല്ല് പൊടി ഒരാൾക്ക് ഒരിക്കലെങ്കിലും ചുരണ്ടി തീർക്കാൻ കഴിയാം; പക്ഷേ, മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും ബ്രാഹ്മണന്റെ സമ്പത്ത് ആരും ചുരണ്ടി തീർക്കാൻ കഴിയില്ല.
ദേവദ്രവ്യവിനാശേന ബ്രഹ്മസ്വഹരണേന ച । കുലാന്യകുലതാം യാന്തി ബ്രാഹ്മണാതിക്രമേണ ച ॥ ൨,൪൨.
ദൈവസമ്പത്ത് നശിപ്പിച്ചാൽ, ബ്രാഹ്മണന്റെ സമ്പത്ത് കവർന്നാൽ, ബ്രാഹ്മണന്മാരെ അപമാനിച്ചാൽ, കുടുംബങ്ങൾ അവരുടെ മഹത്വം നഷ്ടപ്പെടുന്നു.
ബ്രാഹ്മണാതി ക്രമോ നാസ്തി വിപ്രേ വിദ്യാവിവര്ജിതേ । ജ്വലന്തമഗ്നിമുത്സൃജ്യ ന ഹി ഭസ്മനി ഹൂയതേ ॥ ൨,൪൨.
വിദ്യയില്ലാത്ത ബ്രാഹ്മണനെ അപമാനിക്കുന്നതിൽ പാപമില്ല; കത്തുന്ന അഗ്നി ഉപേക്ഷിച്ച് ചാരത്തിൽ ഹോമം നടത്തുന്നതുപോലെയാണ് അത്.
സംക്രാന്തൌ യാനി ദാനാനി ഹവ്യകവ്യാനി യാനി ച । സപ്തകല്പക്ഷയം യാവദ്ദദാത്യര്കഃ പുനഃ പുനഃ ॥ ൨,൪൨.
ഭൂമി കൈമാറുമ്പോൾ നൽകിയ ദാനങ്ങളും ഹോമങ്ങളും, ദേവന്മാർക്കും പിതൃകൾക്കും നൽകിയതും, ഏഴു സൃഷ്ടികാലം കഴിയുന്നതുവരെ സൂര്യൻ വീണ്ടും വീണ്ടും തിരിച്ചുനൽകുന്നു.
പ്രതിഗ്രഹാധ്യാപനയാജനേഷു പ്രതിഗ്രഹം സ്വേഷ്ടതമം വദന്തി । പ്രതിഗ്രഹാച്ഛ്രുധ്യതി ജാപ്യഹോമം ന യാജനം കര്മ പുനന്തി വേദാഃ ॥ ൨,൪൨.
ദാനം സ്വീകരിക്കൽ, പഠിപ്പിക്കൽ, യാഗത്തിൽ മുഖ്യഭാഗം വഹിക്കൽ എന്നിവയിൽ ദാനം സ്വീകരിക്കലാണ് ഏറ്റവും ഉത്തമം എന്ന് പറയുന്നു; ദാനം സ്വീകരിച്ചാൽ ജപവും ഹോമവും ശുദ്ധിയില്ലാതാകും; യാഗം നടത്തുന്നതു മാത്രം കര്മത്തെ ശുദ്ധീകരിക്കില്ലെന്ന് വേദങ്ങൾ പറയുന്നു.
സദാ ജാപീ സദാ ഹോമീ പരപാകവിവര്ജിതഃ । രത്നപൂര്ണാമപി മഹീം പ്രതിഗൃഹ്ണന്ന ലിപ്യതേ ॥ ൨,൪൨.
എപ്പോഴും ജപവും ഹോമവും ചെയ്യുന്നവനും, മറ്റുള്ളവരുടെ പാചകഭക്ഷണം ഒഴിവാക്കുന്നവനും, രത്നങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ഭൂമി പോലും സ്വീകരിച്ചാലും പാപം ബാധിക്കില്ല.
ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൪൩ ശ്രീവിഷ്ണുരുവാച । ജലാഗ്നിബന്ധനഭ്രഷ്ടാ പ്രവ്രജ്യാനാശകച്യുതാഃ । ഐന്ദവാഭ്യാം വിശുധ്യന്തി ദത്ത്വാ ധേനും തഥാ വൃഷമ് ॥ ൨,൪൩.
താർക്ഷ്യ, വെള്ളത്തിൽ, അഗ്നിയിൽ, ബന്ധനത്തിൽ, മേഘത്തിൽ നിന്ന് വീണവർ, സന്യാസം നഷ്ടപ്പെട്ടവർ, ഒരു പശുവും കാളയും ദാനം നൽകി ചന്ദ്രയാഗം ചെയ്താൽ ശുദ്ധിയാകും.