ഋഗ്വേദപാരഗേ ദദ്യാജ്ജാതസസ്യാം വസുന്ധരാമ് । യജുര്വേദമയേ വിപ്രേ ഗാഞ്ച ദദ്യാത്പയസ്വിനീമ്
ഋഗ്വേദം പഠിച്ചവനു പുതുതായി വിളഞ്ഞ നിലം നൽകണം; യജുർവേദം പഠിച്ച ബ്രാഹ്മണനു പാൽകറക്കുന്ന പശു നൽകണം.
സാമഗായ ശിവോദ്ദേശാത്പ്രദദ്യാത്കലധൌതകമ് । യമോദ്ദേശാത്തിലാംല്ലോഹം തതോ ദദ്യാച്ച ദക്ഷിണാമ്
സാമവേദം പാടുന്നവനു ശിവനുവേണ്ടി ക്ഷാരത്തിൽ കഴുകിയ പാത്രം നൽകണം; യമനുവേണ്ടി എള്ളും ഇരുമ്പും, പിന്നെ ദക്ഷിണയും നൽകണം.
പശ്ചാത്പുത്തലകം കാര്യം സര്വൌഷധിസമന്വിതമ് । പലാശസ്യ ച വൃന്താനാം വിഭാഗം ശൃണു കാശ്യപ
ശേഷം എല്ലാ ഔഷധികളും ചേർന്ന ഒരു ബോംബ് ഉണ്ടാക്കണം. കാശ്യപാ, ഇനി പാലാശവൃക്ഷത്തിന്റെ കുരുക്കളുടെ വിഭജനം കേൾക്കൂ.
കൃഷ്ണാജിനം സമാസ്തീര്യ കുശൈശ്ച പുരുഷാകൃതിമ് । ശതത്രയേണ ഷഷ്ട്യാ ച വൃന്തൈഃ പ്രോക്തോഽസ്ഥിസഞ്ചയഃ
കൃഷ്ണമൃഗത്വച് വിരിച്ചും ദർഭയാൽ മനുഷ്യരൂപം ഒരുക്കിയും, മൂന്നു നൂറ് അറുപത് കുരുക്കൾ അസ്ഥികൾക്കായി ഉപയോഗിക്കണം.
വിന്യസ്യ താനി വൃന്താനി അങ്ഗേഷ്വേഷു പൃഥക്പൃഥക് । ചത്വാരിംശച്ഛിരോദേശേ ഗ്രീവായാം ദശ വിന്യസേത്
ആ കുരുക്കൾ ഓരോ അവയവത്തിലും വേർതിരിച്ച് വയ്ക്കണം; തലയിൽ നാല്പത്, കഴുത്തിൽ പത്ത് വയ്ക്കണം.
വിംശത്യുരഃ സ്ഥലേ ദദ്യാദ്വിംശതിം ജഠരേഽപി ച । ബാഹുയുഗ്മേ ശതം ദദ്യാത്കടി ദേശേ ച വിംശതിമ്
മാര്ബ്ബിൽ ഇരുപത്, വയറ്റിൽ ഇരുപത്, ഇരുകൈകളിൽ നൂറ്, കമറിൽ ഇരുപത് കുരുക്കൾ വയ്ക്കണം.
ഊരുദ്വയേ ശതഞ്ചാപി ത്രിംശജ്ജങ്ഘാദ്വയേ ന്യസേത് । ദദ്യാച്ചതുഷ്ടയം ശിശ്നേ ഷഡ്ദദ്യാദ്വൃഷണദ്വയേ । ദശ പാദാങ്ഗുലീഭാഗേ ഏവമസ്ഥീനി വിന്യസേത്
രണ്ടു തോളിൽ നൂറ്, ഇരുകാൽപാടങ്ങളിൽ മുപ്പത്, ലിംഗത്തിൽ നാല്, വൃക്കങ്ങളിൽ ആറു, പാദം വിരലുകളിൽ പത്ത് — ഇങ്ങനെ അസ്ഥികൾ ക്രമീകരിക്കണം.
നാരികേലം ശിരഃ സ്ഥാനേ തുമ്ബം ദദ്യാച്ച താലുകേ । പഞ്ചരത്നം മുഖേ ദദ്യാജ്ജിഹ്വായാം കദലീഫലമ്
തലസ്ഥാനത്ത് തേങ്ങ, താലുവിൽ കുമ്പളം, വായിൽ അഞ്ചു രത്നങ്ങൾ, നാവിൽ വാഴപ്പഴം വയ്ക്കണം.
അന്ത്രേഷു നാലകം ദദ്യാദ്ബാലകം പ്രാണ ഏവ ച । വസായീം മേദകം ദദ്യാദ്ഗോമൂത്രേണ തു മൂത്രകമ്
കുടലിൽ നാളികേരം, ശ്വാസത്തിൽ ചെറുകൊമ്പ്, കൊഴുപ്പിന് മജ്ജ, മൂത്രത്തിന് പശുവിന്റെ മൂത്രം ഉപയോഗിക്കണം.
ഗന്ധകം ധാതവോ ദേയോ ഹരിതാലം മനഃ ശിലാ । രേതഃ സ്ഥാനേ പാരദഞ്ച പുരീഷേ പിത്തലം തഥാ
ഗന്ധകം, ലോഹങ്ങൾ, ഹരിതാളം, മനശ്ശില — ഇതെല്ലാം നൽകണം; വീര്യത്തിന് പാർദം, മലത്തിന് പിത്തളം ഉപയോഗിക്കണം.
മനഃ ശിലാം തഥാ ഗാത്രേ തിലകല്കഞ്ച സന്ധിഷു । യവപിഷ്ടം തഥാ മാംസേ മധു വൈ ക്ഷൌദ്രമേവ ച
മനശ്ശില ശരീരത്തിൽ, സംയുക്തങ്ങളിൽ എള്ള് മാവു, മാംസത്തിൽ യവപ്പൊടി, മധു — യഥാർത്ഥ തേൻ തന്നെ — ഇടണം.
കേശേഷു വൈ വടജടാ ത്വചി ദദ്യാന്മൃഗത്വചമ് । കര്ണയോസ്താലപത്ത്രഞ്ച സ്തനയോശ്ചൈവ ഗുഞ്ജികാഃ
മുടിക്ക് ആൽമരക്കുരു, ചർമ്മത്തിന് മൃഗത്വക്ക്, ചെവിയിൽ ഓല, മുലയിൽ കുഞ്ഞികക്കുരു വയ്ക്കണം.
നാസായാം ശതപത്ത്രം ച കമലം നാഭിമണ്ഡലേ । വൃന്താകം വൃഷണദ്വന്ദ്വേ ലിങ്ഗേ സ്യാദ്ഗൃഞ്ജനം ശുഭമ്
മൂക്കിൽ താമരപ്പൂവിന്റെ ഇല, നാഭിയിൽ താമരപ്പൂ, വൃക്കകളിൽ വഴുതന, ലിംഗത്തിൽ സുഗന്ധി ഗന്ധം ഇടണം.
ഘൃതം നാഭ്യാം പ്രദേയം സ്യാത്കൌപീനേ ച ത്രപു സ്മൃതമ് । മൌക്തികം സ്തനയോര്മൂര്ധ്നി കുങ്കുമേന വിലേപനമ്
നാഭിയിൽ നെയ്യ്, കൗപ്പീനത്തിൽ തകരം, മുലയിലും തലയിൽ മുത്ത്, ശരീരത്തിൽ കുങ്കുമം പുരട്ടണം.
കര്പൂരാഗുരുധൂപൈശ്ച ശുഭൈര്മാല്യൈഃ സുഗന്ധിഭിഃ । പരിധാനം പട്ടസൂത്രം ഹൃദയേ രുക്മകം ന്യസേത്
കർപ്പൂരവും അഗരു ധൂപവും, മനോഹരമായ സുഗന്ധമുള്ള പൂമാലകളും അണിയിച്ച്, ഒരു വസ്ത്രവും പൊന്നിനിറമുള്ള അലങ്കാരവും ഹൃദയത്തിൽ വയ്ക്കണം.
ഋദ്ധിവൃദ്ധീ ഭുജൌ ദ്വൌ ച ചക്ഷുഷോശ്ച കപര്ദകൌ । സിന്ദൂരം നേത്രകോണേ ച താമ്ബൂലാദ്യുപഹാരകൈഃ
ഇരുവശത്തും കൈകളിൽ ഐശ്വര്യത്തിന്റെയും വളർച്ചയുടെയും ചിഹ്നങ്ങൾ അണിയിക്കുക. കണ്ണുകളിൽ ശംഖാകൃതിയിലുള്ള അലങ്കാരങ്ങൾ, കണ്ണ് മൂലകളിൽ ചുവപ്പു ചാർത്തുക, കൂടാതെ വെറ്റിലാദി ഭോജനങ്ങൾ അർപ്പിക്കുക.
സര്വൌഷധിയുതം പ്രേതം കൃത്വാ പൂജാ യഥോദിതാ । സാഗ്നികേ (കൈശ്ചാ) ചാപി വിധിനാ യജ്ഞപാത്രം ന്യസേത്ക്രമാത്
എല്ലാ ഔഷധങ്ങൾ ചേർത്ത് മരിച്ചവനെ ഒരുക്കി, നിർദ്ദേശിച്ച പ്രകാരം പൂജ നടത്തി, നിയമപ്രകാരം അഗ്നിയുള്ള യജ്ഞപാത്രം ക്രമത്തിൽ വയ്ക്കണം.
ശിരോമേ ശ്രീരിതി ഋചാ പുനന്തു വരുണേതി ച । പ്രേതസ്യ പാവനം കൃത്വാ ശാലിശാലശിലോദകൈഃ
തലയിൽ 'ശ്രീ' എന്ന മന്ത്രവും 'പാവന വരുണ' എന്ന മന്ത്രവും ഉച്ചരിച്ച്, അരി, യവം, കല്ല് മുതലായ പാത്രങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വെള്ളം ഉപയോഗിച്ച് മരിച്ചവനെ ശുദ്ധീകരിക്കണം.
വിഷ്ണുമുദ്ദിശ്യ ദാതവ്യാ സുശീലാഗൌഃ പയസ്വിനീ
വിഷ്ണുവിന് സമർപ്പിച്ച് നല്ല സ്വഭാവമുള്ള, പാൽകൊടുക്കുന്ന ഒരു പശുവിനെ ദാനം ചെയ്യണം.
(തിലാ ലോഹം ഹിരണ്യം ച കാര്പാസം ലവണം തഥാ । സപ്തധാന്യം ക്ഷിതിര്ഗാവ ഏകൈകം പാനം സമൃതമ്
എള്ള്, ഇരുമ്പ്, പൊന്നു, കപ്പാസ്, ഉപ്പ്, ഏഴു വിധം ധാന്യങ്ങൾ, മണ്ണ്, പശുക്കൾ എന്നിവയും ഓരോന്നിനും പാത്രവും നിയമപ്രകാരം അർപ്പിക്കണം.
മഹാദാനാനി ദേയാനി തിലപാത്രം തഥേതി ച । തതോ വൈതരണീ ദേയാ സര്വാഭരണഭൂഷിതാ
മഹാദാനങ്ങൾ നൽകണം, എള്ള് നിറച്ച ഒരു പാത്രവും അർപ്പിക്കണം; അതിനുശേഷം എല്ലാ അലങ്കാരങ്ങളും അണിഞ്ഞ വൈതരണി പശുവിനെ ദാനം ചെയ്യണം.
കര്തവ്യം വൈഷ്ണവം ശ്രാദ്ധം പ്രേതമുക്ത്യര്ഥ മാത്മവാന് । പ്രേതംമോക്ഷം തതഃ കുര്യാദ്ധൃദി വിഷ്ണും പ്രകല്പ്യ ച
മരിച്ചവന്റെ മോചനത്തിനായി വൈഷ്ണവ ശ്രാദ്ധം നിർവഹിക്കണം; പിന്നെ ഹൃദയത്തിൽ വിഷ്ണുവിനെ ധ്യാനിച്ച്, അവന്റെ മോക്ഷം പ്രാപിപ്പിക്കണം.
ഓം വിഷ്ണുരിതി സംസ്മൃത്യ പ്രേതം തന്മൃത്യുമേവ ച । അഗ്നിദാഹം തതഃ കുര്യാത്സൂതകന്തു ദിനത്രയമ്
'ഓം വിഷ്ണു' എന്ന് ഓർത്ത്, മരിച്ചവന്റെ മരണം മനസ്സിലാക്കി, അഗ്നിദാഹം നടത്തണം; അശുദ്ധി കാലം മൂന്നു ദിവസം നീളും.
ദശാഹകര്ത്രാ പിണ്ഡാശ്ച കര്തവ്യാഃ പ്രേതഭുക്തയേ । സര്വം വര്ഷവിധിം കുര്യാദേവം പ്രേതശ്ച മുക്തിഭാക്
പത്ത് ദിവസത്തെ കര്മ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവൻ, മരിച്ചവന്റെ പോഷണത്തിനായി പിണ്ഡങ്ങൾ അർപ്പിക്കണം; മുഴുവൻ വർഷവിധിയും നടത്തണം, അങ്ങനെ മരിച്ചവന് മോക്ഷം ലഭിക്കും.
ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൪൧ ശ്രീവിഷ്ണുരുവാച । വൃഷോത്സര്ഗം പ്രകുര്വീത വിധിപൂര്വം ഖഗേശ്വര । കാര്തികാദിഷു മാസേഷു പൌര്ണമാസ്യാം ശുഭേ ദിനേ ॥ ൨,൪൧.
ശ്രീവിഷ്ണു പറഞ്ഞു: കാർത്തികമാസം തുടങ്ങി ഉത്സവമായ പൗർണമി ദിനങ്ങളിൽ, നിയമപ്രകാരം ഒരു കാളയെ വിടുതൽ ചെയ്യണം, ഖഗേശ്വരാ.
വിവാഹോത്സര്ജനം ശ്രാദ്ധം നാന്ദീമുഖമുപക്രമേത് । കുര്യാദ്ഭുവശ്ച സംസ്കാരാനഗ്നിസ്ഥാപനമേവ ച ॥ ൨,൪൧.
വിവാഹത്തിനുള്ള വിടുതൽ ചടങ്ങ്, നന്ദിമുഖ ശ്രാദ്ധത്തോടെ ആരംഭിക്കണം; ഭൂമിയുടെ ശുദ്ധികർമ്മങ്ങളും അഗ്നി സ്ഥാപനം എന്നിവയും നടത്തണം.
വാപ്യാം കൂപേ ഗവാം ഗോഷ്ഠേ സ്ഥാപ്യാഗ്നിം വിധിവത്തതഃ । വിവാഹവിധിനാ സര്വം കുര്യാദ്ബ്രാഹ്മണവാചനമ് ॥ ൨,൪൧.
തടാകത്തിൽ, കിണറ്റിൽ, അല്ലെങ്കിൽ പശുവളപ്പിൽ അഗ്നി ശരിയായി സ്ഥാപിക്കണം; ശേഷം, വിവാഹവിധി പ്രകാരം എല്ലാം ബ്രാഹ്മണൻ ഉച്ചരിച്ച് നടത്തണം.
പാത്രാസാദനം ശ്രപണമുപയമനകുശാദികമ് । പുര്യുക്ഷണാന്തേ ഹോമം ച കര്യാ ദ്വൈ ബ്രാഹ്മണേന തു ॥ ൨,൪൧.
പാത്രങ്ങൾ ഒരുക്കൽ, പാൽ ചൂടാക്കൽ, ദർഭ തുടങ്ങിയവ കൊണ്ടുവരൽ, പവിത്രജലം തളിച്ച ശേഷം ഹോമം എന്നിവ രണ്ടുപേർ ബ്രാഹ്മണന്മാർ ചെയ്യണം.
ആഘാരാവാജ്യഭാഗൌ ച ചക്ഷുഷീ ച പ്രദാ പയേത് । പ്രഥമേഽഹരിതി മന്ത്രേണ ഹോതവ്യാശ്ച ഷഡാഹുതീഃ (തയഃ) ॥ ൨,൪൧.
ആഘാരവും ആജ്യഭാഗവും, കണ്ണുകൾക്കുള്ള അർപ്പണവും നൽകണം; 'ആദ്യദിനം' എന്ന മന്ത്രം ചൊല്ലി ആറു ഹോമങ്ങൾ അർപ്പിക്കണം.
ആഘാരാവാജ്യഭാഗൌ തു പായസേനാങ്ഗദേവതാഃ । അഗ്നയേ രുദ്രായ ശര്വായ പശുപതയേ ഉഗ്രായ ശിവായ । ഭവായ മഹാദേവായേശാനായ യമായ ച ॥ ൨,൪൧.
ആഘാരവും ആജ്യഭാഗവും പായസം ചേർത്ത് അംഗദേവതകൾക്ക് അർപ്പിക്കണം: അഗ്നി, രുദ്രൻ, ശർവൻ, പശുപതി, ഉഗ്രൻ, ശിവൻ, ഭവൻ, മഹാദേവൻ, ഈശാനൻ, യമൻ എന്നിവർക്കും.