ഉഭയത്ര ദശാഹാനി കുലസ്യാന്നം വിവര്ജിയേത് । ദാനം പ്രതിഗ്രഹോ ഹോമഃ സ്വാധ്യായശ്ച നിവര്തതേ ॥ ൨,൩൯.
ഇരുവിധത്തിലും, പത്തു ദിവസം കുടുംബം അന്നം ഒഴിവാക്കണം; ദാനം, സ്വീകരിക്കൽ, ഹോമം, സ്വാധ്യായം എന്നിവ നിർത്തണം.
ദേശം കാലം തഥാത്മാനം ദ്രവ്യം ദ്രവ്യപ്രയാജനമ് । ഉപപത്തിംവ്മവസ്ഥാഞ്ച ജ്ഞാത്വാം കര്മ സമാചരേത് ॥ ൨,൩൯.
ദേശവും കാലവും സ്വയം, ദ്രവ്യവും അതിന്റെ ഉപയോഗവും, സാഹചര്യവും അവസ്ഥയും മനസ്സിലാക്കി, നിർദ്ദിഷ്ട കർമ്മം ചെയ്യണം.
ഗുഹാവഹ്നിപ്രവേസേ ച ദേശാന്തരമൃതേഷു ച । സ്നാനം സചേലം കര്തവ്യം സദ്യഃ ശൌചം വിധീയതേ ॥ ൨,൩൯.
ഗുഹയിലേക്കോ, അഗ്നിയിലേക്കോ, വിദേശത്തേക്കോ കടക്കുമ്പോൾ, വസ്ത്രം അഴിയാതെ തന്നെ സ്നാനം ചെയ്യണം; അപ്പോൾ ഉടനെ ശുദ്ധി ലഭിക്കും.
ആമഗര്ഭാശ്ച യേ ജീവാ യേ ച ഗര്ഭാദ്വിനിഃ സൃതാഃ । ന തേഷാമഗ്നിസംസ്കാരോ നാശൌചം നോദകക്രിയാ ॥ ൨,൩൯.
ഗർഭത്തിൽ തന്നെ മരിച്ചവർക്കും, ഗർഭത്തിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണമായി ജനിക്കാതെ പോയവർക്കും അഗ്നിസംസ്കാരമോ, അശുദ്ധിയോ, ജലക്രീയയോ വേണ്ടതില്ല.
ശില്പിനഃ കാരവോ വൈദ്യാ ദാസീദാസാസ്തഥൈവ ച । രാജാനഃ ശ്രോതിയാശ്ചൈവ സദ്യഃ ശൌചാഃ പ്രകീര്തിതാഃ ॥ ൨,൩൯.
കലാകാരന്മാർക്കും, കൂലിപ്പണിക്കാർക്കും, വൈദ്യന്മാർക്കും, ദാസികളും ദാസന്മാരും, രാജാക്കന്മാർക്കും, വേദപാരായണികൾക്കും ഉടനെ ശുദ്ധി ലഭിക്കുന്നതാണെന്ന് പറയുന്നു.
സത്രീ ച (വ്രതീ) മന്ത്രപൂതശ്ച ആഹിതാഗ്നിര്നൃപസ്തഥാ । ഏതേഷാം സൂതകം നാസ്തി യസ്യ ചേച്ഛന്തി പാര്ഥിവാഃ ॥ ൨,൩൯.
വ്രതം പാലിക്കുന്ന സ്ത്രീക്കും, മന്ത്രശുദ്ധിയുള്ളവർക്കും, അഹിതാഗ്നിയായ ഗൃഹസ്ഥനും, രാജാവിനും, ഭരിക്കുന്നവർ ഇച്ഛിച്ചാൽ അശുദ്ധി ബാധിക്കില്ല.
പ്രസവേ ച സപിണ്ഡാനാം ന കുര്യാത്സങ്കരം ദ്വിജഃ । ദശാഹാച്ഛ്രുധ്യതേ മാതാ അവഗാഹ്യ പിതാ ശുചിഃ ॥ ൨,൩൯.
പ്രസവസമയത്ത് ബന്ധുക്കളുമായി സംയോജനം ചെയ്യരുത്; പത്ത് ദിവസം കഴിഞ്ഞാൽ അമ്മയ്ക്ക് ശുദ്ധി ലഭിക്കും, അച്ഛന് സ്നാനം ചെയ്താൽ ശുദ്ധനാകും.
വിവാഹോത്സവയജ്ഞേഷു അന്തരാ മൃതസൂതകേ । പൂര്വസങ്കല്പിതം വിത്തം ഭോജ്യം തന്മനുരബ്രവീത് ॥ ൨,൩൯.
വിവാഹം, ഉത്സവം, യാഗം തുടങ്ങിയവയ്ക്കിടയിൽ മരണമോ ജനനമോ മൂലം അശുദ്ധി വന്നാൽ, മുമ്പ് നിശ്ചയിച്ച ധനവും ഭക്ഷ്യവും ഉപയോഗിക്കാമെന്ന് മനു പറയുന്നു.
സര്വേഷാമേവമാശൌചം മാതാപിത്രോസ്തു സൂതകമ് । സൂകതം മാതുരേവസ്യാദുപസ്പൃശ്യ പിതാ ശുചിഃ ॥ ൨,൩൯.
എല്ലാവർക്കും അശുദ്ധി ഇങ്ങനെ തന്നെയാണ്; പക്ഷേ അമ്മയ്ക്കും അച്ഛനും, അമ്മയ്ക്ക് മാത്രമാണ് അശുദ്ധി ബാധിക്കുക, അച്ഛന് വെള്ളം തളിച്ച് ശുദ്ധനാകും.
അന്തര്ദശാഹേ സ്യാതാഞ്ചേത്പുനര്മരണജന്മനീ । താവത്സ്യാദശുചിര്വിപ്രോ യാവത്തത്സ്യാദനിര്ദശമ് ॥ ൨,൩൯.
പത്ത് ദിവസത്തിനുള്ളിൽ വീണ്ടും മരണമോ ജനനമോ സംഭവിച്ചാൽ, അതിന്റെ പത്ത് ദിവസം കഴിയുന്നതുവരെ അശുദ്ധി തുടരും.
ഉദിതേ നിയമേ ദാനേ ആര്തേ വിപ്രേ നിവേദയേത് । തഥൈവ ഋഷിഭിഃ പ്രോക്തം യഥാകാലം ന ദുഷ്യതി ॥ ൨,൩൯.
ദാനം ചെയ്യാനുള്ള നിയമം ഉണ്ടെങ്കിൽ, കഷ്ടപ്പാടിൽ ബ്രാഹ്മണനെ അറിയിക്കണം; സമയത്തിന് അനുസരിച്ച് ചെയ്യുമ്പോൾ തെറ്റല്ലെന്ന് ഋഷിമാർ ഉപദേശിക്കുന്നു.
മൃന്മയേന തു പാത്രേണ തിലൈര്മിശ്രജലൈഃ സഹ । മൃത്തികയാ തഥാന്തേ ച നരഃ സ്നാത്വാ ശുചിര്ഭവേത് ॥ ൨,൩൯.
മൺപാത്രത്തിൽ എള്ള് കലർന്ന വെള്ളം ഉപയോഗിച്ച്, അവസാനം മണ്ണ് ഉപയോഗിച്ച് സ്നാനം ചെയ്താൽ, മനുഷ്യൻ ശുദ്ധനാകും.
ദാനം പരിഷദേ ദദ്യാത്സുവര്ണം ഗോവൃഷം ദ്വിജേ । ക്ഷത്ത്രിയോ ദ്വിഗുണം ചൈവ വൈശ്യസ്തു ത്രിഗുണം തഥാ ॥ ൨,൩൯.
സമൂഹത്തിൽ ദാനം ചെയ്യുമ്പോൾ, ബ്രാഹ്മണന് സ്വർണ്ണമോ കാളയോ നൽകണം; ക്ഷത്രിയൻ ഇരട്ടിയുള്ളത്, വൈശ്യൻ മൂന്നിരട്ടിയുള്ളത് നൽകണം.
ചതുര്ഗുണന്തു ശൂദ്രേണ ദാതവ്യം ബ്രാഹ്മണേ ധനമ് । ഏവ മനുക്രമേണൈവ ചാതുര്വര്ണ്യം വിശുധ്യതി ॥ ൨,൩൯.
ശൂദ്രൻ ബ്രാഹ്മണന് നാലിരട്ടിയുള്ള ധനം നൽകണം; ഇങ്ങനെ മനുവിന്റെ ക്രമത്തിൽ നാലു വർണ്ണങ്ങളും ശുദ്ധിയാകും.
സപ്താഷ്ടമാന്തരൈ ശീര്ണേ ഗൃഹ്യസംസ്കാരവര്ജിതേ । അഹസ്തു സൂതകം തസ്യ ത്വബ്ദാനാം സംഖ്യയാ സ്മൃതമ് ॥ ൨,൩൯.
ഏഴാമോ എട്ടാമോ തലമുറയ്ക്ക് ഗൃഹസംസ്കാരങ്ങൾ നടത്താതെ കഴിഞ്ഞാൽ, എത്ര വർഷം കഴിഞ്ഞുവോ അത്ര വർഷം അശുദ്ധി നിലനിൽക്കും.
ബ്രാഹ്മണാര്ഥേ വിപന്നാ യേ നാരീണാം ഗോഗ്രഹേഷു ച । ആഹവേഷു വിപന്നാനാമേകരാത്ത്രമശൌചകമ് ॥ ൨,൩൯.
ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ രക്ഷയ്ക്കായി, സ്ത്രീകൾ പശുക്കളുടെ സംരക്ഷണത്തിനായി, യുദ്ധത്തിൽ വീരമൃത്യു വരിച്ചവർക്കും, അശുദ്ധി ഒരു രാത്രി മാത്രമേ ഉണ്ടാകൂ.
ന തേഷാമശുഭം കിഞ്ചിദ്വിപ്രാണാം ശുഭകര്മണി । അനാഥപ്രേതസംസ്കാരം യേ കുര്വന്തു നരോത്തമഃ ॥ ൨,൩൯.
ശുഭകര്യങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് അശുദ്ധി ഒന്നുമില്ല; അനാഥരുടെ പ്രേതകർമ്മം ചെയ്യുന്നവർ മഹാന്മാരാണ്.
ന തേഷാമശുഭങ്കിഞ്ചിദ്വിപ്രേണ സഹകാരിണാ । ജലാവഗാഹനാത്തേഷാം സദ്യഃ ശുദ്ധിരുദാഹൃതാ ॥ ൨,൩൯.
ബ്രാഹ്മണനെ സഹായിക്കുന്നവർക്കും അശുദ്ധി ബാധിക്കില്ല; അവർ വെള്ളത്തിൽ കുളിച്ചാൽ ഉടനെ ശുദ്ധി ലഭിക്കും.
വിനിവൃത്താ യദാ ശൂദ്രാ ഉദകാന്തമുപസ്ഥിതാഃ । തദാവിപ്രേണദ്രഷ്ടവ്യാ ഇതി വേദവിദോവിദുഃ ॥ ൨,൩൯.
ശൂദ്രന്മാർ പിന്മാറി വെള്ളത്തീരത്ത് എത്തിയാൽ, അപ്പോൾ ബ്രാഹ്മണൻ അവരെ കാണാം എന്നു വേദജ്ഞർ പറയുന്നു.
ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൪൦ താര്ക്ഷ്യ ഉവാച । ഭഗവന്ബ്രാഹ്മണാഃ കേചിദപമൃത്യുവശം ഗതാഃ । കഥം തേഷാം ഭവേന്മാര്ഗഃ കിം സ്ഥാനം കാ ഗതിര്ഭവേത്
താർക്ഷ്യൻ ചോദിച്ചു: ഭഗവാനേ, ചില ബ്രാഹ്മണന്മാർ അകാലമൃത്യുവിന് കീഴടങ്ങുമ്പോൾ, അവരുടെ യാത്ര എങ്ങനെയാകും? അവർ എത്തുന്ന സ്ഥലം എവിടെയാണ്? അവരുടെ ഗതി എന്താണ്?
കിഞ്ച യുക്തം ഭവേത്തേഷാം വിധാനം വാപി കീദൃശമ് । തദഹം ശ്രോതുമിച്ഛാമി ബ്രൂഹി മേ മധുസൂദന
ഇവർക്കു എന്താണ് യുക്തമായത്? എങ്ങനെയാണ് ആചാരങ്ങൾ പാലിക്കേണ്ടത്? ഇതെനിക്ക് അറിയാൻ ആഗ്രഹമുണ്ട്. ദയവായി പറയൂ, മധുസൂദനാ.
ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച । പ്രേതീഭൂതേ ദ്വിജാതീനാം സമ്ഭൂതേ മൃത്യുവൈകൃതേ । തേഷാം മാര്ഗഗതിസ്ഥാനം വിധാനം കഥയാമ്യഹമ്
ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: ദ്വിജന്മാർ മരിച്ചാൽ, മരണത്തിനു ശേഷം അവരുടെ യാത്രയും ഗതിയും അവർക്കുള്ള ആചാരങ്ങളും ഞാൻ വിശദമായി പറയും.
ശൃണു താര്ക്ഷ്യ പരം ഗോപ്യം ജാതേ ദുര്മരണേ സതി । ലങ്ഘനൈര്യേ മൃതാ വിപ്രാ ദംഷ്ട്രിഭിശ്ചാഭിഘാതിതാഃ
താർക്ഷ്യാ, അന്യായമായി മരിക്കുന്നവരെക്കുറിച്ചുള്ള പരമ രഹസ്യം നീ കേൾക്കൂ. വീണു മരിക്കുന്നവരും, പല്ലുള്ള ജീവികൾ കടിച്ചു കൊല്ലപ്പെടുന്ന ബ്രാഹ്മണന്മാരുമാണ് ഇവർ.
കണ്ഠഗ്രാഹ വിമഗ്നാനാം ക്ഷീണാനാം തുണ്ഡഘാതിനാമ് । വിഷാഗ്നിവൃഷവിപ്രേഭ്യോ വിഷൂച്യാ ചാത്മഘാതകാഃ
കഴുത്ത് ഞെരിച്ച്, മുങ്ങി, വായിൽ അടിയേറ്റ്, വിഷം, തീ, കാള, ബ്രാഹ്മണൻ, വിഷൂചിക, സ്വയം കൊല്ലൽ എന്നിവയാൽ മരിക്കുന്നവരും ഇവരിൽപ്പെടുന്നു.
പതനോദ്വന്ധനജലൈര്മൃതാനാം ശൃണു സംസ്ഥിതിമ് । യാന്തി തേ നരകേ ഘോരേ യേ ച മ്ലേച്ഛാദിഭിര്ഹതാഃ
വീണു, തൂങ്ങി, വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങി മരിക്കുന്നവരുടെ അവസ്ഥയും കേൾക്കൂ. ചണ്ഡാളന്മാരോ മറ്റുള്ളവരോ കൊല്ലുന്നവർ ഭയാനകമായ നരകത്തിൽ പോകുന്നു.
ശ്വശൃഗാലാദിസംസ്പൃഷ്ടാ അദഗ്ധാഃ കൃമിസംങ്കുലാഃ । ഉല്ലങ്ഘിതാ മൃതാ യേ ച മഹാരോഗൈശ്ച പീഡിതാഃ
നായ്ക്കളോ, നായരോ തുടങ്ങിയവയാൽ തൊടപ്പെട്ടവരും, ചിതയിൽ കത്തിക്കൊള്ളാത്തവരും, പുഴുക്കൾ നിറഞ്ഞവരും, മറ്റുള്ളവർ ചാടിക്കടന്നവരും, വലിയ രോഗങ്ങൾ ബാധിച്ചവരും ഇവരിൽപ്പെടുന്നു.
അഭിസസ്താസ്തഥാവ്യങ്ഗാ യേ ച പാപാന്നപോഷിതാഃ । ചണ്ഡാലാദുദകാത്സര്പാദ്ബ്രാഹ്മണാദ്വൈദ്യുതാഗ്നിതഃ
ശാപം ലഭിച്ചവരും, ദേഹഭംഗം വന്നവരും, പാപകരമായ ഭക്ഷണം കഴിച്ചവരും, ചണ്ഡാളജലം, പാമ്പ്, ബ്രാഹ്മണൻ, മിന്നൽ, തീ എന്നിവകൊണ്ട് അശുദ്ധരായവരും ഇവരിൽപ്പെടുന്നു.
ദഷ്ട്രിഭ്യശ്ച പശുഭ്യശ്ച വൃക്ഷാദിപതനാന്മൃതാഃ । ഉദക്യാമൂതകീശൂദ്രാരജകീസങ്ഗദൂഷിതാഃ
പല്ലുള്ള മൃഗങ്ങളോ മറ്റുമൃഗങ്ങളോ കൊല്ലുന്നവരും, മരത്തിൽനിന്ന് വീണു മരിക്കുന്നവരും, മലിനജലം, മൂത്രം, ശൂദ്രൻ, വസ്ത്രധോവകൻ എന്നിവരുമായി ബന്ധം വച്ചവരും അശുദ്ധരാവുന്നു.
തേന പാപേന നരകാന്മുക്താഃ പ്രേതത്വഭാഗിനഃ । ന തേഷാം കാരയേദ്ദാഹം സൂതകം നോദകക്രിയാമ്
അവരവരുടെ പാപം മൂലം നരകത്തിൽ നിന്ന് മോചിതരായി പ്രേതരാവുന്നു. ഇവർക്കായി ചിതയിടുകയോ, സൂതകം പാലിക്കുകയോ, ജലകർമ്മ നടത്തുകയോ ചെയ്യരുത്.
ന വിധാനം മൃതാദ്യം ച ന കുര്യാദൌര്ധ്വദൈഹികമ് । തേഷാം താര്ക്ഷ്യ പ്രകുര്വീത നാരായണബലിക്രിയാമ്
മരണാനന്തര കർമങ്ങൾ ഇവർക്കു ചെയ്യരുത്, താർക്ഷ്യാ. പകരം നാരായണബലി നടത്തണം.