അന്നഞ്ചൈവ തഥാ തോയം പരിത്യജ്യ നരോ യദി । പീതമത്പാദതോയശ്ച ന പുനര്ജായതേ ക്ഷിതൌ ॥ ൨,൩൬.
ആഹാരവും വെള്ളവും ഉപേക്ഷിച്ച് എന്റെ പാദജലമാത്രം കുടിച്ചാൽ, അവൻ ഭൂമിയിൽ വീണ്ടും ജനിക്കുകയില്ല.
കൃത്ത്യാസീനന്തത്തീര്ഥഗതം രക്ഷന്തി വനദേവതാഃ । യമദൂതാ വിശേഷേണ ന യാമ്യാസ്തസ്യ പാര്ശ്വഗാഃ ॥ ൨,൩൬.
തല മുണ്ഡനം ചെയ്ത് തീർത്ഥത്തിൽ എത്തിയവനെ കാട്ടുദേവതകൾ പ്രത്യേകമായി രക്ഷിക്കുന്നു; യമദൂതന്മാർ അവന്റെ അടുത്ത് വരാറില്ല.
തീര്ഥസേവീ നരോ യസ്തു സര്വകില്ബിഷവര്ജിതഃ । തത്ര മ്രിയതേ ദഹ്യേത തത്തീര്ഥഫലഭാഗ്ഭവേത് ॥ ൨,൩൬.
തീർത്ഥത്തിൽ സേവനം ചെയ്ത് പാപരഹിതനായവൻ അവിടെ മരിച്ചാൽ, അവൻ അഗ്നിയിൽ ദഹിച്ചശേഷം ആ തീർത്ഥഫലം അനുഭവിക്കും.
സേവിതേഽപി സദാ തഥി ഹ്യന്യത്ര മ്രിയതേ യദി । ശുഭേ ദേശേ കുലേ ധീമാന് സ ഭവേദ്വേദവിദ്ദ്വിജഃ ॥ ൨,൩൬.
എപ്പോഴും തീർത്ഥസേവനം ചെയ്തവൻ മറ്റിടത്ത് മരിച്ചാലും, നല്ല ദേശത്തും കുടുംബത്തിലും വേദപാരായണിയായ ജ്ഞാനിയാകുന്നു.
കൃത്വാ നിരശനം താര്ക്ഷ്യ പുനര്ജീവതി മാനവഃ । ബ്രാഹ്മണാന് സ സമാഹൂയ സര്വസ്വം യത്പരിത്യജേത് ॥ ൨,൩൬.
താർക്ഷ്യ, ഉപവാസം ചെയ്ത ശേഷം മനുഷ്യൻ വീണ്ടും ജീവിച്ചാൽ, ബ്രാഹ്മണന്മാരെ വിളിച്ച് തന്റെ എല്ലാ സമ്പത്തും ദാനം ചെയ്യണം.
ചാന്ദ്രായണം ചരേത്കൃത്സ്നമനുജ്ഞാതശ്ച തൈര്ദ്വിജൈഃ । അനൃതം ന വദേത്പശ്ചാദ്ധര്മമേവ സമാചരേത് ॥ ൨,൩൬.
ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ അനുമതിയോടെ ചന്ദ്രായണവ്രതം പൂർണ്ണമായി പാലിക്കണം; പിന്നീട് കള്ളം പറയാതെയും ധർമ്മം മാത്രം അനുഷ്ഠിക്കാതെയും ഇരിക്കണം.
തീര്ഥേ ഗത്വാ ച യഃ കോഽപി പുനരായാതി വൈ ഗൃഹമ് । അനുജ്ഞാതഃ സ വൈ വിപ്രൈഃ പ്രായശ്ചിത്തമഥാചരേത് ॥ ൨,൩൬.
തീർത്ഥയാത്രയ്ക്ക് പോയി പിന്നെ വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങുന്നവൻ ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ അനുമതിയോടെ പ്രായശ്ചിത്തം ചെയ്യണം.
ദത്ത്വാ വാ സ്വര്ണദാനാനി ഗോമഹീഗജവാജിനഃ । തീര്ഥം യദി ലഭേദ്യസ്തു മൃത്യുകാലേ സ ഭാഗ്യവാന് ॥ ൨,൩൬.
മരണസമയത്ത് സ്വർണ്ണം, പശു, ഭൂമി, ആന, കുതിര എന്നിവ ദാനം ചെയ്ത് തീർത്ഥം പ്രാപിക്കുന്നവൻ ഭാഗ്യവാനാണ്.
ഗൃഹാത്പ്രചലിതസ്തീര്ഥം മരണേ സമുപസ്ഥിതേ । പദേപദേ തു ഗോദാനം യദി ഹിംസാ ന ജായതേ ॥ ൨,൩൬.
മരണം അടുത്തപ്പോൾ വീട്ടിൽ നിന്ന് തീർത്ഥയാത്രയ്ക്ക് പുറപ്പെടുമ്പോൾ ഓരോ പടിയിലും പശു ദാനം ചെയ്താൽ, അവനു യാതൊരു ദോഷവും ഉണ്ടാകില്ല.
ഗൃഹേ തു യത്കൃതം പാപം തീര്ഥസ്നാനേന ശുധ്യതി । കുരുതേ തത്ര പാപഞ്ചേദ്വജ്രലേപസമം ഹി തത് ॥ ൨,൩൬.
വീട്ടിൽ ചെയ്ത പാപം തീർത്ഥസ്നാനത്തിലൂടെ ശുദ്ധിയാകും; എന്നാൽ അവിടെ പാപം ചെയ്താൽ, അതു വജ്രംപോലെയുള്ള മൂടൽപോലെയാണ്.
ക്ലിശ്യേത്സ നാത്ര സന്ദേഹോ യാവച്ചന്ദ്രാര്കതാരകമ് । തത്ര ദത്താനി ദാനാനി ജായന്തേ ചാക്ഷയാണി വൈ ॥ ൨,൩൬.
ചന്ദ്രനും സൂര്യനും നക്ഷത്രങ്ങളും നിലനിൽക്കുന്നിടത്തോളം ഒരാൾക്ക് കഷ്ടം അനുഭവിക്കേണ്ടി വരും എന്നതിൽ സംശയമില്ല. എന്നാൽ അവിടെയൊക്കെ നൽകിയ ദാനങ്ങൾ ഒരിക്കലും നശിക്കാതെ നിലനിൽക്കും.
ആതുരേ സതി ദാതവ്യം നിര്ധനൈരപി മാനവൈഃ । ഗാവസ്തിലാ ഹിരണ്യഞ്ച സപ്തധാന്യം വിശേഷതഃ ॥ ൨,൩൬.
ആരെങ്കിലും രോഗിയായിരിക്കുമ്പോൾ, ദാരിദ്ര്യത്തിലായിരുന്നാലും മനുഷ്യർ ദാനം ചെയ്യണം. പ്രത്യേകിച്ച് പശു, എള്ള്, പൊന്നും ഏഴു വിധം ധാന്യങ്ങളും നൽകുന്നത് ഉത്തമം.
ദാനവന്തം നരം ദൃഷ്ട്വാ ഹൃഷ്ടാഃ സര്വേ ദിവൌകസഃ । ഋഷിഭിഃ സഹ ധര്മണ ചിത്രഗുപ്തേന സര്വദാ ॥ ൨,൩൬.
ദാനശീലനായ മനുഷ്യനെ ദേവന്മാർ കാണുമ്പോൾ, അവർ ഋഷിമാരോടും ധർമ്മനോടും ചിത്രഗുപ്തനോടും കൂടെ സന്തോഷത്തോടെ ആനന്ദിക്കുന്നു.
ആത്മായത്തം ധനം യാവത്താവദ്വിപ്രേ സമര്പയേത് । പരാധീനം മൃതേ സര്വം കൃപയാ കഃ പ്രദാസ്യതി ॥ ൨,൩൬.
സ്വന്തം കൈവശം ഉള്ള സമ്പത്ത് ഉണ്ടാകുമ്പോൾ അതു ബ്രാഹ്മണനോട് സമർപ്പിക്കണം. മരിച്ചതിന് ശേഷം മറ്റുള്ളവരുടെ കൈവശം വന്നാൽ, ആരാണ് കരുണയോടെ അത് നൽകുക?
പിത്രുദ്ദേശേന യഃ പുത്ത്രൈര്ധനം വിപ്രകരേഽര്പിതമ് । ആത്മാനം സധനം തേന ചക്രേ പുത്രപ്രപൌത്രകൈഃ ॥ ൨,൩൬.
പിതാവിന്റെ പേരിൽ മകന്മാർ ബ്രാഹ്മണനോട് സമ്പത്ത് സമർപ്പിച്ചാൽ, അങ്ങനെ മകന്മാരുടെയും മക്കളുടെയും സഹായത്തോടെ അവനും അവന്റെ സമ്പത്തും നിലനിൽക്കും.
പിതുഃ ശതഗുണം ദത്തം സഹസ്രം മാതുരുച്യതേ । ഭഗിന്യാ ശതസാഹസ്രം സോദര്യേ ദത്തമക്ഷയമ് ॥ ൨,൩൬.
പിതാവിന്റെ പേരിൽ നൽകിയ ദാനം നൂറിരട്ടി ഫലം നൽകുന്നു, മാതാവിന്റെ പേരിൽ ആയിരംപടി, സഹോദരിയുടെ പേരിൽ ഒരു ലക്ഷംപടി ഫലം ലഭിക്കുകയും, അതു ഒരിക്കലും നശിക്കാതെ നിലനിൽക്കും.
യദി ലോഭാന്ന യച്ഛന്തി പ്രമാദാന്മോഹതോഽപി വാ । മൃതാഃ ശോചന്തി തേ സര്വേ കദര്യാഃ പാപിനസ്ത്വിതി ॥ ൨,൩൬.
ലോഭം, അവധാനം, അജ്ഞാനം എന്നിവ കാരണം അവർ ദാനം ചെയ്യാതെ ഇരിക്കുകയാണെങ്കിൽ, അത്തരം കഞ്ചാവും പാപികളുമെല്ലാം മരിച്ചതിന് ശേഷം ദുഃഖിക്കും.
അതിക്ലേശേന ലബ്ധസ്യ പ്രകൃത്യാ ചഞ്ചലസ്യ ച । ഗതിരേകൈവ വിത്തസ്യ ദാനമന്യാ വിപത്തയഃ ॥ ൨,൩൬.
വലിയ പ്രയത്നത്തോടെ സമ്പാദിച്ച സമ്പത്ത് സ്വഭാവത്തിൽ തന്നെ സ്ഥിരതയില്ലാത്തതാണ്. അതിന്റെ ഒരേയൊരു നല്ല വഴി ദാനമാണ്; മറ്റെല്ലാ വഴികളും നാശത്തിലേക്കാണ്.
മൃത്യുഃ ശരീഗോപ്താരം വസുരക്ഷം വസുന്ധരാ । ദുശ്ചാരിണീവ ഹസതി സ്വപതിം പുത്രവത്സലമ് ॥ ൨,൩൬.
ശരീരത്തെ സംരക്ഷിക്കുന്നവനെയും, സമ്പത്ത് സൂക്ഷിക്കുന്നവനെയും, ഭൂമിയെ തന്നെ മരണദേവൻ പരിഹസിക്കുന്നു; അതുപോലെ ദുഷ്ടഭാര്യ ഭർത്താവിനെ പരിഹസിക്കുന്നതുപോലെയാണ്.
ഉദാസേ ധാര്മികഃ സൌമ്യഃ പ്രാപ്യാപി വിപുലം ധനമ് । തൃണവന്മന്യതേ താര്ക്ഷ്യ ആത്മാനം വിത്തമപ്യഥ ॥ ൨,൩൬.
താർക്ഷ്യ, ധാർമ്മികനും സൌമ്യനും ആയ ഒരാൾ എത്ര വലിയ സമ്പത്ത് ലഭിച്ചാലും, തനെയും തന്റെ സമ്പത്തും പുല്ലുപോലെയാണ് കണക്കാക്കുന്നത്.
ന ചൈവോപദ്രവാസ്തസ്യ മോഹജാലോ ന ചൈവ ഹി । മൃത്യുകാലേ ന ച ഭയം യമദൂതസമുദ്ഭവമ് ॥ ൨,൩൬.
അവനു ദു:ഖങ്ങളോ, മായാജാലങ്ങളോ ഇല്ല. മരണസമയത്ത് യമദൂതന്മാരെ കണ്ടു ഭയപ്പെടേണ്ടതുമില്ല.
സമാഃ സഹസ്രാണി ച സപ്ത വൈ ജലേ ദശൈകമഗ്നൌ പവനേ ച ഷോഡശ । മഹാഹവേ പഷ്ടിരശീതിര്ഗോഗൃഹേ അനാശകേ കാശ്യപ ചാക്ഷയാ ഗതിഃ ॥ ൨,൩൬.
ജലത്തിൽ ഏഴായിരം വർഷം, അഗ്നിയിൽ പതിനൊന്ന്, കാറ്റിൽ പതിനാറ്, മഹായുദ്ധത്തിൽ എൺപത്താറ്, പശുശാലയിലോ ക്ഷാമകാലത്തോ അനന്തമായ കാലം — കാശ്യപ, അവിടെ ലഭിക്കുന്ന ഫലം ഒരിക്കലും നശിക്കില്ല.
ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൩൭ താര്ക്ഷ്യ ഉവാച । ഉദകുമ്ഭപ്രദാനം മേ കഥയസ്വ യഥാതഥമ് । വിധിനാ കേന കര്തവ്യാ കൃതിരേഷാ ജനാര്ദന ॥ ൨,൩൭.
താർക്ഷ്യൻ ചോദിച്ചു: ജാനാർദ്ദനാ, ഉദകുംഭം നൽകുന്നത് എങ്ങനെ ചെയ്യണം എന്ന് വിശദമായി പറയൂ. ഏത് വിധത്തിൽ ഈ കര്മ്മം നടത്തണം?
കിംലക്ഷണാഃ കേന പൂര്ണാഃ കസ്യ ദേയാ ജനാര്ദന । കസ്മിന് കാലേ പ്രദാതവ്യാ പ്രേതതൃപ്തിപ്രസാധകാഃ ॥ ൨,൩൭.
അവയ്ക്ക് എങ്ങനെയുള്ള പ്രത്യേകതകൾ വേണം, എന്തുകൊണ്ട് നിറയ്ക്കണം, ആരോട് നൽകണം, ജാനാർദ്ദനാ? departed-നെ തൃപ്തിപ്പെടുത്താൻ ഏത് സമയത്ത് നൽകണം?
ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച । സത്യം പുനഃ പ്രവക്ഷ്യാമി ഉദകുമ്ഭപ്രദാനകമ് । പ്രേതോദ്ദേശേന ദാതവ്യാ അന്നപാനീയസംയുതാഃ । വിശേഷേണ മഹാപക്ഷിന് പ്രേതമുക്തിപ്രദായകാഃ ॥ ൨,൩൭.
ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: ഞാൻ വീണ്ടും സത്യം പറയുന്നു — ഉദകുംഭം നൽകുന്നത് departed-നു വേണ്ടി, അന്നവും വെള്ളവും നിറച്ച് നൽകണം. പ്രത്യേകിച്ച്, മഹാപക്ഷീ, departed-ന് മോക്ഷം നൽകുന്നതാണ് ഇതു.
ദ്വാദശാഹേ ച പണ്മാസേ ത്രൈപക്ഷേ വാപി വത്സരേ । ഉദകുമ്ഭാഃ പ്രദാതവ്യാ മാര്ഗേ തസ്യ സുഖായ വൈ ॥ ൨,൩൭.
പന്ത്രണ്ടാം ദിവസം, ആറാം മാസം, മൂന്നാം പക്ഷം, അല്ലെങ്കിൽ ഒരു വർഷം കഴിഞ്ഞ് — departed-ന്റെ യാത്രയ്ക്ക് സൗഖ്യത്തിനായി ഉദകുംഭങ്ങൾ നൽകണം.
അഹന്യഹനി ദാതവ്യാ ഉദകുമ്ഭാസ്തിലൈര്യുതാഃ । സുലിപ്തേ ഭൂമിഭാഗേ തു പക്കാന്നജലപൂരിതാഃ ॥ ൨,൩൭.
പ്രതിദിനം എള്ള് ചേർത്ത ഉദകുംഭങ്ങൾ, നന്നായി പുരട്ടിയ നിലത്ത് വെച്ച്, പാകം ചെയ്ത അന്നവും വെള്ളവും നിറച്ച് നൽകണം.
പ്രേതസ്യ തത്ര ദാതവ്യം ഭാജനഞ്ച യദൃച്ഛയാ । സുപ്രീതസ്തേന ദത്തേന പ്രേതോ യാമ്യൈഃ സ ഗച്ഛതി ॥ ൨,൩൭.
departed-നു വേണ്ടി അവിടം vessel ഇഷ്ടാനുസരണം നൽകണം. അങ്ങനെ നൽകിയാൽ departed സന്തോഷത്തോടെ യമദൂതന്മാരോടൊപ്പം പോകുന്നു.
ദ്വാദശാഹേ വിശേഷേണ ഉദകമ്ഭാന് പ്രദാപയേത് । വിധിനാ തത്ര സങ്കല്പയ ഘടാന് ദ്വാദശസംഖ്യകാന് ॥ ൨,൩൭.
പന്ത്രണ്ടാം ദിവസത്തിൽ പ്രത്യേകമായി, വിധിപ്രകാരം പന്ത്രണ്ടു കലശങ്ങൾ വെള്ളം നിറച്ച് സമർപ്പിക്കണം.
ഏകാഷി ബര്ധനീ തത്ര പക്വാന്നഫലപൂരിതാ । വിഷ്ണുമുദ്ദിശ്യ ദാതവ്യാ സംകല്പ്യ ബ്രാഹ്മണേ ശുഭേ ॥ ൨,൩൭.
അവിടെ ഒരു വലിയ പാത്രം പാകം ചെയ്ത അന്നവും പഴവും നിറച്ച്, വിഷ്ണുവിന് സമർപ്പിക്കാമെന്നു മനസ്സിൽ ഉറപ്പാക്കി, ഒരു ശുഭ്രനായ ബ്രാഹ്മണനു നൽകണം.