സകൃദൂനശതാര്ധേന സമ്ഭവേത്പങ്ക്തിസന്നിധഃ । മേലനീയഃ ശതാര്ധേന സന്ധിഃ ശ്രാദ്ധേന തത്ത്വതഃ ॥ ൨,൩൫.
ഒരിക്കൽ നൂറരത്തിൽ കുറവായാലും പിതൃവംശത്തിൽ ഇടം കിട്ടും. നൂറരത്തോടൊപ്പം ചേർന്നാൽ യഥാർത്ഥ ബന്ധം ശ്രാദ്ധംകൊണ്ട് ഉറപ്പാക്കപ്പെടും.
(അഥ ശവാവിധിഃ) । ശവസ്യ ശിബികായാം കരചരണബന്ധനം തത്ര കര്തവ്യമ് । ഏവം ചേന്ന വിധാനം വിധീയതേ തത്പിശാചപരിഭവനമ് ॥ ൨,൩൫.
ശവം ശിബികയിൽ വെക്കുമ്പോൾ കൈയും കാലും കെട്ടണം. ഇങ്ങനെ ചെയ്യാതെ വിട്ടാൽ, പ്രേതങ്ങൾ ശവത്തെ ഉപദ്രവിക്കും.
സംജായതേ രജന്യാഞ്ച ശവനിര്ഗമനേ രാഷ്ട്രം ഭയശൂന്യമ് । ശവം ന മുഞ്ചേത മുച്യതേ ചേത്ദുഃ സ്പര്ശാദ്ദുര്ഗതിര്ഭവേത് ॥ ൨,൩൫.
രാത്രിയിൽ ശവം പുറത്തെടുക്കുമ്പോൾ ദേശം ഭയമില്ലാത്തതാകും. ശവം വിട്ടുവിടരുത്; വിട്ടാൽ തൊട്ടവർക്കു ദുർഭാഗ്യം വരും.
ഗ്രാമമധ്യേ സ്ഥിതേ പ്രേതേ ശ്രുതേ ഭുങ്ക്തേ യദൃച്ഛയാ । തദന്നം മാംസവജ്ജ്ഞേയം തത്തോയം രുധിരോപമമ് ॥ ൨,൩൫.
ഗ്രാമത്തിൽ ശവം നില്ക്കുമ്പോൾ ആരെങ്കിലും അതറിയാതെ ഭക്ഷണം കഴിച്ചാൽ, ആ അന്നം മാംസത്തോടു തുല്യവും ആ വെള്ളം രക്തംപോലെയും ആകും.
(൩൫.൪൫) ജ്ഞാതിസമ്ബന്ധിനാമേവം വ്യവഹാരഃ ഖഗേശ്വര । വിലുപ്യ ജ്ഞാതിധര്മഞ്ച പ്രേതപാപേന ലിപ്യതേ ॥ ൨,൩൫.
പക്ഷിരാജാവേ, ബന്ധുക്കളുടെയും കുടുംബത്തിന്റെയും കർമ്മങ്ങൾ ഇങ്ങനെ തന്നെയാണ്. ബന്ധുക്കളുടെ ധർമ്മം പാലിക്കാതെ പോയാൽ, പ്രേതപാപം ബാധിക്കും.
ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൩൬ താര്ക്ഷ്യൌവാച । കസ്മാദനശനം പുണ്യമക്ഷയ്യഗതിദായകമ് । സ്വഗൃഹന്തു പരിത്യജ്യ തീര്ഥേ വൈ മ്രിയതേ യദി ॥ ൨,൩൬.
താർക്ഷ്യൻ ചോദിച്ചു: ഉപവാസം എന്തുകൊണ്ട് പുണ്യവും ശാശ്വതമോക്ഷവും നൽകുന്നു? സ്വന്തം വീട് ഉപേക്ഷിച്ച് തീർത്ഥത്തിൽ മരിച്ചാൽ എന്താണ് ഫലം?
അപ്രാപ്യ തീര്ഥം മ്രിയതേ ഗൃഹേ വാ മൃത്യു മാഗതഃ । ബൂത്വാ കുടീചരോ യസ്തു സ കാം ഗതിമവാപ്നുയാത് ॥ ൨,൩൬.
തീർത്ഥം എത്താൻ കഴിയാതെ, വീട്ടിൽ തന്നെ മരണം വന്നാൽ, കാട്ടിൽ താമസിക്കുന്നവനായി മാറിയാൽ, അവൻക്ക് എങ്ങനെയുള്ള ഗതി ലഭിക്കും?
സംന്യാസം കുരുതേ യസ്തു തീര്ഥേ വാപി ഗൃഹേഽപി വാ । കഥം തസ്യ പ്രകര്തവ്യമപ്രാപ്തനിധനേഽപി വാ ॥ ൨,൩൬.
തീർത്ഥത്തിലും വീട്ടിലും സന്ന്യാസം സ്വീകരിച്ചാൽ, മരണം വരുന്നതിന് മുമ്പ് ആചാരങ്ങൾ എങ്ങനെ നടത്തണം?
നിയമേ ചേത്കൃതേ ദേവ ചിത്തഭങ്ഗോ ഹി ജായതേ । കേന തസ്യ ഭവേത്സിദ്ധിഃ കൃതേനാപ്യകൃതേന വാ ॥ ൨,൩൬.
ദേവനേ, വ്രതം സ്വീകരിച്ചിട്ടും മനസ്സിൽ ചഞ്ചലത വരുമെങ്കിൽ, വ്രതം പൂർത്തിയാക്കിയാലോ അല്ലയോ, എങ്ങനെ സിദ്ധി ലഭിക്കും?
ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച । കൃത്വാ നിരശനം യോ വൈ മൃത്യുമാപ്നോതി കോഽപി ചേത് । മാനുപീം തനുമുത്സൃജ്യ മമ തുല്യോ വിരാജതേ ॥ ൨,൩൬.
ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: ഉപവാസം സ്വീകരിച്ച് മരണമെത്തുന്നവൻ, മനുഷ്യശരീരം വിട്ട്, എനിക്കു തുല്യനായി പ്രകാശിക്കും.
യാവന്ത്യഹാനി ജീവേത്വ്രതേ നിരശനേ കൃതേ । ക്രതുഭിസ്താനി തുല്യാനി സമഗ്രവദക്ഷിണൈഃ ॥ ൨,൩൬.
ഉപവാസവ്രതം പാലിക്കുന്ന ഓരോ ദിവസവും, ആ ദിവസം സമ്പൂർണ്ണ ദാനങ്ങളോടു കൂടിയ യാഗഫലത്തോട് തുല്യമാണ്.
തീര്ഥേ ഗൃഹേ വാ സംന്യാസം നീത്വാ ചേന്മ്രിയതേ യദി । പ്രത്യഹം ലഭതേ സോഽപി പൂര്വോക്തം ദ്വിഗുണം ഫലമ് ॥ ൨,൩൬.
തീർത്ഥത്തോ വീട്ടിലോ സന്ന്യാസം സ്വീകരിച്ച് മരിച്ചാൽ, അവൻക്ക് മുമ്പ് പറഞ്ഞ ഫലത്തിന്റെ ഇരട്ടിയായി ഓരോ ദിവസവും ലഭിക്കും.
മഹാരോഗോപപത്തൌ ച ഗൃഹീതേഽനശനേ കൃതേ । പുനര്ന ജായതേ രോഗോ ദേവവദ്ധി വിരാജതേ ॥ ൨,൩൬.
വലിയ രോഗം വന്നപ്പോൾ ഉപവാസം ചെയ്താൽ, ആ രോഗം വീണ്ടും വരികയില്ല; അത്തരം മനുഷ്യൻ ദേവന്മാരെപ്പോലെ പ്രഭയോടെ തിളങ്ങുന്നു.
യ ആതുരഃ സന് സന്ന്യാസം ഗൃഹ്ണാതി യദി മാനവഃ । പുനര്ന ജായതേ ഭൂമൌ സംസാരേ ദുഃ ഖസാഗരേ ॥ ൨,൩൬.
ആരെങ്കിലും രോഗാവസ്ഥയിൽ സന്ന്യാസം സ്വീകരിച്ചാൽ, അവൻ ഭൂമിയിൽ ഈ കഷ്ടപ്പാടുകളുടെ സമുദ്രത്തിൽ വീണ്ടും ജനിക്കേണ്ടി വരികയില്ല.
അഹന്യഹനി ദാതവ്യം ബ്രാഹ്മണാനാഞ്ച ഭോജനമ് । തിലപാത്രം യഥാശക്തി ദീപദാനം സുരാര്ചനമ് ॥ ൨,൩൬.
പ്രതിദിനം ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് ഭക്ഷണം നൽകണം; കഴിവനുസരിച്ച് എള്ള് നിറച്ച പാത്രം, വിളക്ക്, ദേവാരാധന എന്നിവയും അർപ്പിക്കണം.
ഏവം വൃത്തസ്യ ദഹ്യന്തേ പാപാന്യുച്ചാവചാനി ച । മൃതോ മുക്തിമവാപ്നോതി യഥാ സര്വേ മഹര്ഷയഃ ॥ ൨,൩൬.
ഇങ്ങനെ ജീവിക്കുന്നവന്റെ വലിയതും ചെറുതുമായ പാപങ്ങൾ എല്ലാം ദഹിക്കപ്പെടുന്നു; മരിച്ചാൽ, മഹർഷിമാരെപോലെ മോക്ഷം ലഭിക്കും.
തസ്മാദനശനം നൄണാം വൈകുണ്ഠപദദായകമ് । തസ്മാത്സ്വസ്ഥേ ചോത്തരേ വാ സാധയേന്മോക്ഷലക്ഷണമ് ॥ ൨,൩൬.
ഉപവാസം മനുഷ്യരെ വൈകുണ്ഠത്തിൽ എത്തിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ട് ആരോഗ്യവാനായാലും ജീവിതാവസാനത്തായാലും മോക്ഷം നേടാൻ ശ്രമിക്കണം.
പുത്ത്രദ്രവ്യാദി സന്ത്യജ്യ തീര്ഥം വ്രജതി യോ നരഃ । ബ്രഹ്മാദ്യാ ദേവതാസ്തസ്യ ഭവേയുസ്തുഷ്ടിപുഷ്ടിദാഃ ॥ ൨,൩൬.
മകൻ, സമ്പത്ത് എന്നിവ ഉപേക്ഷിച്ച് തീർത്ഥയാത്രയ്ക്ക് പോകുന്നവനു ബ്രഹ്മാവിനും മറ്റു ദേവന്മാർക്കും സന്തോഷവും പോഷണവും നൽകുന്നു.
യസ്തീര്ഥസംമുഖോ ഭൂത്വാ വ്രതേ ഹ്യനശനേ കൃതേ । ചേന്മ്രിയേതാന്തരാലേഽപി ഋഷീണാം മണ്ഡലേ വസേത് ॥ ൨,൩൬.
തീർത്ഥയാത്രയ്ക്ക് പുറപ്പെട്ട് ഉപവാസവ്രതം സ്വീകരിച്ച് യാത്രാമധ്യേ മരിച്ചാൽ, അവൻ ഋഷിമാരുടെ കൂട്ടത്തിൽ വാസം ചെയ്യുന്നു.
വ്രതം നിരശന കൃത്വാ സ്വഗൃഹേഽപി മൃതോ യദി । സ്വകുലാനി പരിത്യജ്യ ഏകാകീ വിചരേദ്ദിവി ॥ ൨,൩൬.
ഉപവാസവ്രതം പാലിച്ച് വീട്ടിൽ തന്നെ മരിച്ചാലും, അവൻ കുടുംബത്തെ വിട്ട് സ്വർഗത്തിൽ ഒറ്റയ്ക്ക് സഞ്ചരിക്കും.
അന്നഞ്ചൈവ തഥാ തോയം പരിത്യജ്യ നരോ യദി । പീതമത്പാദതോയശ്ച ന പുനര്ജായതേ ക്ഷിതൌ ॥ ൨,൩൬.
ആഹാരവും വെള്ളവും ഉപേക്ഷിച്ച് എന്റെ പാദജലമാത്രം കുടിച്ചാൽ, അവൻ ഭൂമിയിൽ വീണ്ടും ജനിക്കുകയില്ല.
കൃത്ത്യാസീനന്തത്തീര്ഥഗതം രക്ഷന്തി വനദേവതാഃ । യമദൂതാ വിശേഷേണ ന യാമ്യാസ്തസ്യ പാര്ശ്വഗാഃ ॥ ൨,൩൬.
തല മുണ്ഡനം ചെയ്ത് തീർത്ഥത്തിൽ എത്തിയവനെ കാട്ടുദേവതകൾ പ്രത്യേകമായി രക്ഷിക്കുന്നു; യമദൂതന്മാർ അവന്റെ അടുത്ത് വരാറില്ല.
തീര്ഥസേവീ നരോ യസ്തു സര്വകില്ബിഷവര്ജിതഃ । തത്ര മ്രിയതേ ദഹ്യേത തത്തീര്ഥഫലഭാഗ്ഭവേത് ॥ ൨,൩൬.
തീർത്ഥത്തിൽ സേവനം ചെയ്ത് പാപരഹിതനായവൻ അവിടെ മരിച്ചാൽ, അവൻ അഗ്നിയിൽ ദഹിച്ചശേഷം ആ തീർത്ഥഫലം അനുഭവിക്കും.
സേവിതേഽപി സദാ തഥി ഹ്യന്യത്ര മ്രിയതേ യദി । ശുഭേ ദേശേ കുലേ ധീമാന് സ ഭവേദ്വേദവിദ്ദ്വിജഃ ॥ ൨,൩൬.
എപ്പോഴും തീർത്ഥസേവനം ചെയ്തവൻ മറ്റിടത്ത് മരിച്ചാലും, നല്ല ദേശത്തും കുടുംബത്തിലും വേദപാരായണിയായ ജ്ഞാനിയാകുന്നു.
കൃത്വാ നിരശനം താര്ക്ഷ്യ പുനര്ജീവതി മാനവഃ । ബ്രാഹ്മണാന് സ സമാഹൂയ സര്വസ്വം യത്പരിത്യജേത് ॥ ൨,൩൬.
താർക്ഷ്യ, ഉപവാസം ചെയ്ത ശേഷം മനുഷ്യൻ വീണ്ടും ജീവിച്ചാൽ, ബ്രാഹ്മണന്മാരെ വിളിച്ച് തന്റെ എല്ലാ സമ്പത്തും ദാനം ചെയ്യണം.
ചാന്ദ്രായണം ചരേത്കൃത്സ്നമനുജ്ഞാതശ്ച തൈര്ദ്വിജൈഃ । അനൃതം ന വദേത്പശ്ചാദ്ധര്മമേവ സമാചരേത് ॥ ൨,൩൬.
ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ അനുമതിയോടെ ചന്ദ്രായണവ്രതം പൂർണ്ണമായി പാലിക്കണം; പിന്നീട് കള്ളം പറയാതെയും ധർമ്മം മാത്രം അനുഷ്ഠിക്കാതെയും ഇരിക്കണം.
തീര്ഥേ ഗത്വാ ച യഃ കോഽപി പുനരായാതി വൈ ഗൃഹമ് । അനുജ്ഞാതഃ സ വൈ വിപ്രൈഃ പ്രായശ്ചിത്തമഥാചരേത് ॥ ൨,൩൬.
തീർത്ഥയാത്രയ്ക്ക് പോയി പിന്നെ വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങുന്നവൻ ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ അനുമതിയോടെ പ്രായശ്ചിത്തം ചെയ്യണം.
ദത്ത്വാ വാ സ്വര്ണദാനാനി ഗോമഹീഗജവാജിനഃ । തീര്ഥം യദി ലഭേദ്യസ്തു മൃത്യുകാലേ സ ഭാഗ്യവാന് ॥ ൨,൩൬.
മരണസമയത്ത് സ്വർണ്ണം, പശു, ഭൂമി, ആന, കുതിര എന്നിവ ദാനം ചെയ്ത് തീർത്ഥം പ്രാപിക്കുന്നവൻ ഭാഗ്യവാനാണ്.
ഗൃഹാത്പ്രചലിതസ്തീര്ഥം മരണേ സമുപസ്ഥിതേ । പദേപദേ തു ഗോദാനം യദി ഹിംസാ ന ജായതേ ॥ ൨,൩൬.
മരണം അടുത്തപ്പോൾ വീട്ടിൽ നിന്ന് തീർത്ഥയാത്രയ്ക്ക് പുറപ്പെടുമ്പോൾ ഓരോ പടിയിലും പശു ദാനം ചെയ്താൽ, അവനു യാതൊരു ദോഷവും ഉണ്ടാകില്ല.
ഗൃഹേ തു യത്കൃതം പാപം തീര്ഥസ്നാനേന ശുധ്യതി । കുരുതേ തത്ര പാപഞ്ചേദ്വജ്രലേപസമം ഹി തത് ॥ ൨,൩൬.
വീട്ടിൽ ചെയ്ത പാപം തീർത്ഥസ്നാനത്തിലൂടെ ശുദ്ധിയാകും; എന്നാൽ അവിടെ പാപം ചെയ്താൽ, അതു വജ്രംപോലെയുള്ള മൂടൽപോലെയാണ്.