യമകേ ച ഗജച്ഛായാമന്വാദിഷു യുഗാദിഷു । പിതൃപിണ്ഡോ ന ദാതവ്യഃ സപിണ്ഡീകരണം വിനാ ॥ ൨,൩൪.
യമദ്വിതീയ, ആനയുടെ നിഴല്, സംക്രമം, യുഗാരംഭം എന്നിവയില് സപിണ്ഡീകരണം കൂടാതെ പിതൃപിണ്ഡം നല്കരുത്.
യജ്ഞപുരുഷസ്യ യദ്ദാനം ദേവാദീനാഞ്ച യത്തഥാ । അപൂര്ണേഽപ്യബ്ദമധ്യേപി കര്തവ്യമിതി കേ ച ന ॥ ൨,൩൪.
യജ്ഞപുരുഷനു നല്കുന്ന ദാനം, ദേവന്മാര്ക്കും മറ്റുള്ളവര്ക്കുമുള്ള ദാനങ്ങള് വര്ഷം പൂര്ത്തിയാകാതിരുന്നാലും ചിലര് ചെയ്യണമെന്ന് പറയുന്നു.
പിതൃഭ്യോപി ഹി യദ്ദത്തമര്ഘപിണ്ഡവിവര്ജിതമ് । കര്തവ്യം തച്ച വൈ സര്വമേഷ ഏവ വിധിഃ സ്മൃതഃ ॥ ൨,൩൪.
പിതാക്കന്മാര്ക്കു അര്ഘവും പിണ്ഡവും ഒഴികെയുള്ള ദാനങ്ങള് ചെയ്യണം; ഇതാണ് എല്ലാ കര്മ്മങ്ങള്ക്കും നിയമം.
ദേവാനാം പിതരോ ദേവാ പിതൄണാമൃഷയസ്തഥാ । ഋഷീണാം പിതരോ ദേവാഃ പിതാ ജയതി തേന വൈ ॥ ൨,൩൪.
ദേവന്മാര്ക്കു പിതാക്കന്മാരാണ് ദേവന്മാര്, പിതാക്കന്മാര്ക്കു ഋഷിമാര് പിതാക്കന്മാര്, ഋഷിമാര്ക്കു പിതാക്കന്മാര് ദേവന്മാരാണ്. അങ്ങനെ പിതാവാണ് വിജയിക്കുന്നത്.
പിതൃദേവമനുഷ്യാണാം യജ്ഞനഥോ വിഭുര്ഭവേത് । യജ്ഞനാഥസ്യ യദ്ദത്തം തദ്ദത്തം സര്വദേഹിനാമ് ॥ ൨,൩൪.
പിതാക്കന്മാരിലും ദേവന്മാരിലും മനുഷ്യരിലും യജ്ഞനാഥന് ആണ് പ്രധാനന്. യജ്ഞനാഥന് നല്കുന്നതെന്തും എല്ലാ ജീവികള്ക്കും നല്കിയതുപോലെയാണ്.
മൃതേ പിതര്യബ്ദമധ്യേ യഃ ശ്രാദ്ധം കാരയേത്സുതഃ । സപ്തജന്മകൃതാ ധര്മാഥീയതേ നാത്ര സംശയഃ ॥ ൨,൩൪.
പിതാവ് മരിച്ച ശേഷം ഒരു വര്ഷത്തിനുള്ളില് മകന് ശ്രാദ്ധം ചെയ്താല് ഏഴ് ജന്മങ്ങള് വരെയുള്ള ഫലം ലഭിക്കും; ഇതില് സംശയമില്ല.
പ്രേതീഭൂതാസ്തു പിതരോ ലുപ്തപിണ്ഡോദകക്രിയാഃ । ഭ്രമന്തി വായുനാ സര്വേ ക്ഷുത്തൃഡ്ഭ്യാം പരിപീഡിതാഃ ॥ ൨,൩൪.
പിതാക്കന്മാര് പ്രേതരായപ്പോള് പിണ്ഡവും ജലകര്മ്മവും നിര്വഹിക്കാതെ പോയാല്, അവര് എല്ലാവരും വായുവിനോടൊപ്പം അലയുന്നു, വിശപ്പും ദാഹവും അനുഭവിക്കുന്നു.
പിതരി പ്രേതതാപന്നേ ലുപ്യതേ പൈതൃകീ ക്രിയാ । അഥ മാതുര്വിപത്തിഃ സ്യാത്പിതൃകാര്യം ന ലുപ്യതേ ॥ ൨,൩൪.
പിതാവ് പ്രേതനാകുമ്പോള് പിതൃകര്മ്മങ്ങള് നിലച്ചു പോകുന്നു; അമ്മ മരിച്ചാല് പിതാവിന് വേണ്ട കര്മ്മങ്ങള് നിലയ്ക്കുന്നില്ല.
മൃതാ മാതാ പിതാ തിഷ്ഠേജ്ജീവന്തീ ച പിതാമഹീ । സപിണ്ഡനന്തു കര്തവ്യം പിതാമഹ്യാ സഹൈവ തു ॥ ൨,൩൪.
അമ്മ മരിച്ചിട്ടും അച്ഛൻ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നപ്പോൾ, അച്ഛന്റെ അമ്മയും ജീവിച്ചിരിക്കുകയാണെങ്കിൽ, അച്ഛന്റെ അമ്മയോടൊപ്പം ചേർന്ന് സപിണ്ഡകർമ്മം നിർവഹിക്കണം.
സത്യംസത്യം പുനഃ സത്യം ശ്രൂയതാം വചനം മമ । ന പിണ്ഡോ മിലിതോ യേഷാം മൃതാനാന്തു നൃണാം ഭുവി ॥ ൨,൩൪.
ഇതെല്ലാം സത്യമാണ്, വീണ്ടും വീണ്ടും ഞാൻ പറയുന്നു, എന്റെ വാക്കുകൾ ശ്രദ്ധിക്കൂ: ഭൂമിയിൽ മരിച്ചവർക്കായി സപിണ്ഡകർമ്മം ചെയ്യാതെ പോയാൽ, അവർക്കായി നൽകിയ അർപ്പണങ്ങൾ അവരിലേക്കു ചേർന്നില്ല.
ഉപതിഷ്ഠേന്ന വേ തേഷാം പുത്രൈര്ദത്തമനേകധാ । ഹന്തകാരസ്തദുദ്ദേശേ ശ്രാദ്ധം നൈവ ജലാഞ്ജലിഃ ॥ ൨,൩൪.
മക്കൾ എത്രയവണയും അർപ്പണം ചെയ്താലും, സപിണ്ഡകർമ്മം ചെയ്യാതെ പോയാൽ, ആ അർപ്പണങ്ങൾ മരിച്ചവർക്കു ലഭിക്കില്ല; അപ്പോൾ ആ ശ്രാദ്ധവും ജലാർപ്പണവും ഫലപ്രദമാകില്ല.
ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൩൫ തര്ക്ഷ്യ ഉവാച । അപരം മമ സന്ദേഹം കഥയസ്വ ജനാര്ദന । പുരുഷസ്യ ച കസ്യാപി മതാ പഞ്ചത്വമാഗതാ ॥ ൨,൩൫.
തർക്ഷ്യൻ ചോദിച്ചു: ജനാർദ്ദനാ, എന്റെ മറ്റൊരു സംശയം നീ പറഞ്ഞുതരണമേ; ഒരു പുരുഷന്റെ അമ്മ മരിച്ചാൽ,
പിതാമഹീ ജീവതി ച തഥാ ച പ്രപിതാമഹീ । വൃദ്ധപ്രപിതാമഹീ തദ്വന്മാതൃസക്തഃ പിതാ തഥാ ॥ ൨,൩൫.
അച്ഛന്റെ അമ്മയും, അതുപോലെ വലിയമ്മയും, അതുപോലെ വൃദ്ധവലിയമ്മയും, അമ്മയുടെ വംശത്തോട് ചേർന്ന അച്ഛനും,
പ്രമാതാമഹശ്ച തഥാ വൃദ്ധപ്രമാതാമഹസ്തഥാ । കേന സാ മേല്യതേ മാതാ ഏതത്കഥയ മേ പ്രഭോ ॥ ൨,൩൫.
അമ്മയുടെ വലിയപ്പനും, വൃദ്ധവലിയപ്പനും, ഇവരിൽ ആരാണ് അമ്മയുമായി ചേർക്കുന്നത്? ദൈവമേ, ഇതിന് ഉത്തരം പറയൂ.
ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച । പുനരുക്തം പ്രവക്ഷ്യാമി സപിണ്ഡീകരണം ഖഗ । ഉമാ ലക്ഷ്മീശ്ച സാവിത്രീത്യതാഭിര്മേലയേദ്ധ്രുവമ് ॥ ൨,൩൫.
ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: പക്ഷീ, ഞാൻ വീണ്ടും സപിണ്ഡകർമ്മം വിശദീകരിക്കാം; ഉമ, ലക്ഷ്മി, സാവിത്രി ഇവരാൽ ചേർക്കൽ ഉറപ്പാണ്.
ത്രയഃ പിണ്ഡഭുജോ ജ്ഞേയാസ്ത്യജാകാശ്ച ത്രയഃ സ്മൃതാഃ । ത്രയഃ പിണ്ഡാനുലേപാശ്ച ദശമഃ പങ്ക്തിസംന്നിധഃ ॥ ൨,൩൫.
മൂന്നു പേർ അർപ്പണം സ്വീകരിക്കുന്നവരായി അറിയപ്പെടുന്നു, മൂന്നുപേർ അർപ്പണം ഉപേക്ഷിക്കുന്നവരായി, മൂന്നുപേർ അർപ്പണം പുരട്ടുന്നവരായി, പത്താമൻ അണിയിലിരിക്കുന്നു.
ഇത്യേതേ പുരുഷാഃ ഖ്യാതാഃ പിതൃമാതൃകുലേഷു ച । താരയേദ്യജമാനസ്തു ദശ പൂര്വാന് ദശാവരാന് ॥ ൨,൩൫.
ഈ വ്യക്തികൾ അച്ഛന്റെ വംശത്തിലും അമ്മയുടെ വംശത്തിലും അറിയപ്പെടുന്നു; യജമാനൻ പത്ത് മുൻപുള്ളവരെയും പത്ത് പിന്നിലുള്ളവരെയും രക്ഷിക്കുന്നു.
സപിണ്ഡഃ സ ഭവേദാദൌ സപിണ്ഡീകരണേ കൃതേ । അന്ത്യസ്തു ത്യാജകോ ജ്ഞേയോ യോ വൃദ്ധപ്രപിതാമഹഃ ॥ ൨,൩൫.
സപിണ്ഡകർമ്മം ചെയ്താൽ ആദ്യം അവൻ ചേർന്നവനാകും; അവസാനത്തേത് ഉപേക്ഷിക്കുന്നവനാണ്, അതായത് വൃദ്ധവലിയപ്പൻ.
അന്തിമസ്ത്യാജകോ ജ്ഞേയോ ലേപകഃ പ്രഥമോ ഭവേത് । ലേപകസ്ത്വന്തിമോ യസ്തു സ ഭവേത്പങ്ക്തിസന്നിധഃ ॥ ൨,൩൫.
അവസാനത്തേത് ഉപേക്ഷിക്കുന്നവനാണ്, ആദ്യത്തേത് പുരട്ടുന്നവനാകും; അണിയിലിരിപ്പവൻ അവസാനത്തേത് പുരട്ടുന്നവനാണ്.
യജമാനോ ഭവേദേകോ ദശ പൃര്ത്വേ ദശാവരേ । ഇത്യേതേ പിതരോ ജ്ഞേയാ ഏകവിംശതി സംഖ്യകാഃ ॥ ൨,൩൫.
യജമാനൻ ഒരാളാണ്, പത്ത് മുൻപുള്ളവരും പത്ത് പിന്നിലുള്ളവരും; ഇങ്ങനെ, ഈ പിതാക്കന്മാർ ഇരുപത്തൊന്ന് പേരാണ്.
വിധിനാ കുരുതേ യസ്തു സംസാരേ ശ്രാദ്ധമുത്തമമ് । ജായതേഽത്ര ന സന്ദേഹഃ ശൃണു തസ്യാപി യത്ഫലമ് ॥ ൨,൩൫.
ആചാരപ്രകാരം ലോകത്തിൽ ഉത്തമമായ ശ്രാദ്ധം ചെയ്യുന്നവൻ ഇവിടെ ജനിക്കുന്നു, ഇതിൽ സംശയമില്ല; അതിന്റെ ഫലവും കേൾക്കൂ.
പിതാ ദദാതി പുത്ത്രാന് വൈ വിച്ഛിന്നസന്തതിഃ ഖഗ । ഹോമദാതാ ഭവേത്സോപി യസ്തസ്യ പ്രപിതാമഹഃ ॥ ൨,൩൫.
അച്ഛൻ മക്കളെ നൽകുന്നു, പക്ഷീ, വംശം തകർന്നാലും; ഹോമം ചെയ്യുന്നവനും അവന്റെ വലിയപ്പൻ ഉൾപ്പെടുന്നവനാണ്.
കൃതേ ശ്രാദ്ധേ ഗുണാ ഹ്യേതേ പിതൄണാം തപേണേ സ്മൃതാഃ । ദദ്യാദ്വിപുലമന്നാദ്യം വൃദ്ധസ്തു പ്രപിതാമഹഃ ॥ ൨,൩൫.
ശ്രാദ്ധം ചെയ്താൽ, പിതാക്കന്മാരുടെ ഈ ഗുണങ്ങൾ തപസ്സിലൂടെ ഓർത്തിരിക്കുന്നു; വൃദ്ധവലിയപ്പന് ധാരാളം അന്നവും പാനീയവും നൽകണം.
യസ്യ പുംസശ്ച മര്ത്യേ വൈ വിച്ഛിന്നാ സന്തതിഃ ഖഗ । സ വസേന്നരകേ ഘോരേ പങ്കേ മഗ്നഃ കരീ യഥാ ॥ ൨,൩൫.
ഭൂമിയിൽ ആരുടെയെങ്കിലും വംശം തകർന്നാൽ, പക്ഷീ, ആൾ ഭയങ്കരമായ നരകത്തിൽ, ചെളിയിൽ മുങ്ങിയ ആനപോലെ, കഴിയേണ്ടിവരും.
യോന്യന്തരേഷു ജായതേ യത്ര വൃക്ഷസരീസൃപാഃ । ന സന്തതിം വിനാ സോഽത്ര മുച്യതേ നരകാദ്ധ്രുവമ് ॥ ൨,൩൫.
അവൻ മറ്റുള്ള ജീവികളിൽ ജനിക്കും, അപ്പോൾ മരങ്ങളും പാമ്പുകളും ഒക്കെയുണ്ടാകും; വംശം ഇല്ലാതെ അവൻ നരകത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാവില്ല.
ആചാര്യസ്തസ്യ ശിഷ്യോ വാ യോ ദൂരേഽപി ഹി ഗാത്രേജഃ । നാരായണബലിം കുര്യാത്തസ്യാദ്ദേശേന ഭക്തിതഃ ॥ ൨,൩൫.
ആചാര്യനോ ശിഷ്യനോ, അകലെ ആയാലും, ഒരേ രക്തത്തിൽ പിറന്നവൻ, ഭക്തിയോടെ ആ സ്ഥലത്ത് നാരായണനു വേണ്ടി ബലി അർപ്പിക്കണം.
വിശുദ്ധഃ സര്വപാപേഭ്യോ മുക്തഃ സ നരകാദ്ധ്രുവമ് । നിവസേന്നാകലോകേ ച നാത്ര കാര്യാ വിചാരണാ ॥ ൨,൩൫.
സകല പാപങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള ശുദ്ധനായി, അവൻ ഉറപ്പായും നരകത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്നു; ദേവതകളുടെ ലോകത്തിൽ വാസം ചെയ്യുന്നു; ഇതിൽ കൂടുതൽ സംശയിക്കേണ്ട ആവശ്യമില്ല.
ആദൌ കൃത്വാ ധനിഷ്ഠാഞ്ച ഏതന്നക്ഷത്രപഞ്ചകമ് । രേവത്യന്തം സദാ ദൂഷ്യമശുഭം സര്വദാ ഭവേത് ॥ ൨,൩൫.
ആദിയിൽ ധനിഷ്ഠയും രേവതി വരെ ഉള്ള ഈ അഞ്ചു നക്ഷത്രങ്ങളും ഉണ്ടായാൽ, എല്ലായ്പ്പോഴും അശുഭവും ദോഷവും ഉണ്ടാകും.
ദാഹ (ബലി) സ്തത്ര ന കര്തവ്യോ വിപ്രദിസര്വജാതിഷു । ദീയതേ ന ജലം തത്ര അശുഭം ജായതേ ധ്രുവമ് । ലോകയാത്രാ ന കര്തവ്യാ ദുഃ ഖാര്തഃ സ്വജനോ യദി ॥ ൨,൩൫.
അത്തരം സമയത്ത്, ബ്രാഹ്മണർക്കോ മറ്റേതു ജാതിക്കാര്ക്കും ചിതയിടൽ നടത്തരുത്; അവിടെ വെള്ളം അർപ്പിക്കരുത്, അങ്ങനെ ചെയ്താൽ നിർബന്ധമായും ദുർഭാഗ്യം വരും; കുടുംബം ദുഃഖത്തിൽ ആണെങ്കിലും, അന്ത്യയാത്ര നടത്തരുത്.
പഞ്ചകാനന്തരം തസ്യ കര്തവ്യം സര്വമന്യഥാ । പുത്രാണാം ഗോത്രിണാം തസ്യ സന്താപോഽപ്യുപജായതേ ॥ ൨,൩൫.
ആ അഞ്ചു നക്ഷത്രങ്ങൾ കടന്നശേഷം മാത്രമേ എല്ലാ കർമ്മങ്ങളും നടത്താവൂ; അതല്ലാതെ ചെയ്താൽ, മരിച്ചവന്റെ മക്കൾക്കും ബന്ധുക്കൾക്കും ദു:ഖം ഉണ്ടാകും.