അദാഹേ ന ച കര്തവ്യം സദാഹേ കാരയേദ്ബുധഃ । ദര്ഭപുത്തലകം കൃത്വാ വഹ്നിനാ ദാഹയേച്ഛവമ് ॥ ൨,൩൪.
ശവം ചിതയിടുന്നില്ലെങ്കില് അതു ചെയ്യരുത്; ചിതയിടുമ്പോള് ജ്ഞാനികള് അതു നിര്വഹിക്കണം. ദര്ഭയാല് ഒരു പ്രതിമ ഉണ്ടാക്കി, അതിനെ അഗ്നിയില് വെച്ച് ശവം പോലെ ദഹിപ്പിക്കണം.
പിതുഃ പുത്രേണ കര്തവ്യം ന കുര്ബ്വീത പിതാ സുതേ । അതിസ്നേഹാന്ന കര്തവ്യം സപിണ്ഡീകരണം സതേ ॥ ൨,൩൪.
മകനാണ് പിതാവിന് വേണ്ട ചടങ്ങുകള് നടത്തേണ്ടത്; മകന് വേണ്ടി പിതാവ് ചെയ്യരുത്. അത്യന്തം സ്നേഹത്താല് ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന മകനു വേണ്ടി സപിണ്ഡീകരണം ചെയ്യരുത്.
ബഹവോഽപി യദാ പുത്രാ വിധിമേകഃ സമാചരേത് । നവശ്രാദ്ധം സപിണ്ഡത്വം ശ്രാദ്ധാന്യന്യാനി ഷോഡശ ॥ ൨,൩൪.
എത്ര മക്കളുണ്ടായാലും, ഒരാളാണ് നിര്ദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്ന കര്മ്മങ്ങള് ചെയ്യേണ്ടത്: ഒമ്പത് ശ്രാദ്ധങ്ങള്, സപിണ്ഡീകരണം, പിന്നെ മറ്റുള്ള പതിനാറ് ശ്രാദ്ധങ്ങള്.
ഏകേനൈവ തു കാര്യാംണി അവിഭക്തധനേഷ്വപി । അന്ത്യേഷ്ടിം കുരുതേ ഹ്യേകോ മുനിഭൈഃ സമുദാഹൃതമ് ॥ ൨,൩൪.
വസ്തുക്കള് വിഭജിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിലും, ഒരാളാണ് ഈ കര്മ്മങ്ങള് ചെയ്യേണ്ടത്. അന്തിമ കര്മ്മം ഒരാളാണ് നടത്തേണ്ടതെന്ന് മുനികള് പറഞ്ഞു.
വിഭക്തൈശ്ച പൃഥക്കാര്യാ ക്രിയാ സാംവത്സരാദികാ । ഏകൈകേന ച കര്തവ്യാ പുത്രേണ ച സ്വയംസ്വയമ് ॥ ൨,൩൪.
വസ്തുക്കള് വിഭജിച്ചാല്, വാര്ഷികം തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകള് ഓരോരുത്തരും വേറേ ചെയ്യണം. ഓരോ മകനും തനിക്കു വേണ്ടത് സ്വയം നിര്വഹിക്കണം.
യസ്യൈതാനി ന ദത്താനി പ്രേതശ്രാദ്ധാനി ഷോഡശ । പിശാചത്വംസ്ഥിരം തസ്യ കൃതൈഃ ശ്രാദ്ധശതൈരപി ॥ ൨,൩൪.
departed-ന് വേണ്ട പതിനാറ് ശ്രാദ്ധങ്ങള് നല്കാത്തവര്ക്ക്, നൂറുകണക്കിന് ശ്രാദ്ധങ്ങള് ചെയ്താലും, പിശാച് അവസ്ഥ സ്ഥിരമായി തുടരുന്നു.
ഭ്രാതാ വാ ഭ്രാതൃപുത്രോ വാ സപിണ്ഡഃ ശിഷ്യ ഏവ വാ । സപിണ്ഡീകരണം കുര്യാത്പുത്രഹീനേ ഖഗേശ്വര ॥ ൨,൩൪.
പുത്രന് ഇല്ലെങ്കില്, സഹോദരന്, സഹോദരന്റെ മകന്, സപിണ്ഡന്, അല്ലെങ്കില് ശിഷ്യന് പോലും സപിണ്ഡീകരണം നടത്തണം, പക്ഷിരാജാവേ.
സര്വേഷാം പുത്രഹീനാനാം പത്രീ കുര്യാത്സപിണ്ഡനമ് । ഋത്വിജം കരായേദ്വാഥ പുരോഹിതമഥാപി വാ ॥ ൨,൩൪.
മകനില്ലാത്ത എല്ലാവര്ക്കും ബന്ധുവാണ് സപിണ്ഡീകരണം ചെയ്യേണ്ടത്. അല്ലെങ്കില് യജ്ഞികനെയോ കുടുംബപുരോഹിതനെയോ നിയോഗിക്കാം.
മൃതേ പിതര്യബ്ദമധ്യേ ഹ്യുപരാഗോ യദാ ഭവേത് । പാര്വണം ന സുതൈഃ കാര്യം ശ്രാദ്ധം നാന്ദീമുഖം ന ച ॥ ൨,൩൪.
പിതാവ് മരിച്ച് ഒരു വര്ഷത്തിനുള്ളില് അശുദ്ധി വന്നാല്, മക്കള് പക്ഷദിന ശ്രാദ്ധം അല്ലെങ്കില് നന്ദീമുഖ ശ്രാദ്ധം ചെയ്യരുത്.
തീര്ഥശ്രാദ്ധം ഗയാശ്രാദ്ധം ശ്രാദ്ധമന്യച്ച പൈതൃകമ് । അബ്ദമധ്യേ ന കുര്വീത മഹാഗുരുവിപത്തിഷു ॥ ൨,൩൪.
തീര്ത്ഥ ശ്രാദ്ധം, ഗയാശ്രാദ്ധം, മറ്റ് പിതൃശ്രാദ്ധങ്ങള് ഒരു വര്ഷത്തിനുള്ളില് ചെയ്യരുത്, വലിയ ദുരന്തമുണ്ടായാല് മാത്രമേ ചെയ്യാവൂ.
യമകേ ച ഗജച്ഛായാമന്വാദിഷു യുഗാദിഷു । പിതൃപിണ്ഡോ ന ദാതവ്യഃ സപിണ്ഡീകരണം വിനാ ॥ ൨,൩൪.
യമദ്വിതീയ, ആനയുടെ നിഴല്, സംക്രമം, യുഗാരംഭം എന്നിവയില് സപിണ്ഡീകരണം കൂടാതെ പിതൃപിണ്ഡം നല്കരുത്.
യജ്ഞപുരുഷസ്യ യദ്ദാനം ദേവാദീനാഞ്ച യത്തഥാ । അപൂര്ണേഽപ്യബ്ദമധ്യേപി കര്തവ്യമിതി കേ ച ന ॥ ൨,൩൪.
യജ്ഞപുരുഷനു നല്കുന്ന ദാനം, ദേവന്മാര്ക്കും മറ്റുള്ളവര്ക്കുമുള്ള ദാനങ്ങള് വര്ഷം പൂര്ത്തിയാകാതിരുന്നാലും ചിലര് ചെയ്യണമെന്ന് പറയുന്നു.
പിതൃഭ്യോപി ഹി യദ്ദത്തമര്ഘപിണ്ഡവിവര്ജിതമ് । കര്തവ്യം തച്ച വൈ സര്വമേഷ ഏവ വിധിഃ സ്മൃതഃ ॥ ൨,൩൪.
പിതാക്കന്മാര്ക്കു അര്ഘവും പിണ്ഡവും ഒഴികെയുള്ള ദാനങ്ങള് ചെയ്യണം; ഇതാണ് എല്ലാ കര്മ്മങ്ങള്ക്കും നിയമം.
ദേവാനാം പിതരോ ദേവാ പിതൄണാമൃഷയസ്തഥാ । ഋഷീണാം പിതരോ ദേവാഃ പിതാ ജയതി തേന വൈ ॥ ൨,൩൪.
ദേവന്മാര്ക്കു പിതാക്കന്മാരാണ് ദേവന്മാര്, പിതാക്കന്മാര്ക്കു ഋഷിമാര് പിതാക്കന്മാര്, ഋഷിമാര്ക്കു പിതാക്കന്മാര് ദേവന്മാരാണ്. അങ്ങനെ പിതാവാണ് വിജയിക്കുന്നത്.
പിതൃദേവമനുഷ്യാണാം യജ്ഞനഥോ വിഭുര്ഭവേത് । യജ്ഞനാഥസ്യ യദ്ദത്തം തദ്ദത്തം സര്വദേഹിനാമ് ॥ ൨,൩൪.
പിതാക്കന്മാരിലും ദേവന്മാരിലും മനുഷ്യരിലും യജ്ഞനാഥന് ആണ് പ്രധാനന്. യജ്ഞനാഥന് നല്കുന്നതെന്തും എല്ലാ ജീവികള്ക്കും നല്കിയതുപോലെയാണ്.
മൃതേ പിതര്യബ്ദമധ്യേ യഃ ശ്രാദ്ധം കാരയേത്സുതഃ । സപ്തജന്മകൃതാ ധര്മാഥീയതേ നാത്ര സംശയഃ ॥ ൨,൩൪.
പിതാവ് മരിച്ച ശേഷം ഒരു വര്ഷത്തിനുള്ളില് മകന് ശ്രാദ്ധം ചെയ്താല് ഏഴ് ജന്മങ്ങള് വരെയുള്ള ഫലം ലഭിക്കും; ഇതില് സംശയമില്ല.
പ്രേതീഭൂതാസ്തു പിതരോ ലുപ്തപിണ്ഡോദകക്രിയാഃ । ഭ്രമന്തി വായുനാ സര്വേ ക്ഷുത്തൃഡ്ഭ്യാം പരിപീഡിതാഃ ॥ ൨,൩൪.
പിതാക്കന്മാര് പ്രേതരായപ്പോള് പിണ്ഡവും ജലകര്മ്മവും നിര്വഹിക്കാതെ പോയാല്, അവര് എല്ലാവരും വായുവിനോടൊപ്പം അലയുന്നു, വിശപ്പും ദാഹവും അനുഭവിക്കുന്നു.
പിതരി പ്രേതതാപന്നേ ലുപ്യതേ പൈതൃകീ ക്രിയാ । അഥ മാതുര്വിപത്തിഃ സ്യാത്പിതൃകാര്യം ന ലുപ്യതേ ॥ ൨,൩൪.
പിതാവ് പ്രേതനാകുമ്പോള് പിതൃകര്മ്മങ്ങള് നിലച്ചു പോകുന്നു; അമ്മ മരിച്ചാല് പിതാവിന് വേണ്ട കര്മ്മങ്ങള് നിലയ്ക്കുന്നില്ല.
മൃതാ മാതാ പിതാ തിഷ്ഠേജ്ജീവന്തീ ച പിതാമഹീ । സപിണ്ഡനന്തു കര്തവ്യം പിതാമഹ്യാ സഹൈവ തു ॥ ൨,൩൪.
അമ്മ മരിച്ചിട്ടും അച്ഛൻ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നപ്പോൾ, അച്ഛന്റെ അമ്മയും ജീവിച്ചിരിക്കുകയാണെങ്കിൽ, അച്ഛന്റെ അമ്മയോടൊപ്പം ചേർന്ന് സപിണ്ഡകർമ്മം നിർവഹിക്കണം.
സത്യംസത്യം പുനഃ സത്യം ശ്രൂയതാം വചനം മമ । ന പിണ്ഡോ മിലിതോ യേഷാം മൃതാനാന്തു നൃണാം ഭുവി ॥ ൨,൩൪.
ഇതെല്ലാം സത്യമാണ്, വീണ്ടും വീണ്ടും ഞാൻ പറയുന്നു, എന്റെ വാക്കുകൾ ശ്രദ്ധിക്കൂ: ഭൂമിയിൽ മരിച്ചവർക്കായി സപിണ്ഡകർമ്മം ചെയ്യാതെ പോയാൽ, അവർക്കായി നൽകിയ അർപ്പണങ്ങൾ അവരിലേക്കു ചേർന്നില്ല.
ഉപതിഷ്ഠേന്ന വേ തേഷാം പുത്രൈര്ദത്തമനേകധാ । ഹന്തകാരസ്തദുദ്ദേശേ ശ്രാദ്ധം നൈവ ജലാഞ്ജലിഃ ॥ ൨,൩൪.
മക്കൾ എത്രയവണയും അർപ്പണം ചെയ്താലും, സപിണ്ഡകർമ്മം ചെയ്യാതെ പോയാൽ, ആ അർപ്പണങ്ങൾ മരിച്ചവർക്കു ലഭിക്കില്ല; അപ്പോൾ ആ ശ്രാദ്ധവും ജലാർപ്പണവും ഫലപ്രദമാകില്ല.
ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൩൫ തര്ക്ഷ്യ ഉവാച । അപരം മമ സന്ദേഹം കഥയസ്വ ജനാര്ദന । പുരുഷസ്യ ച കസ്യാപി മതാ പഞ്ചത്വമാഗതാ ॥ ൨,൩൫.
തർക്ഷ്യൻ ചോദിച്ചു: ജനാർദ്ദനാ, എന്റെ മറ്റൊരു സംശയം നീ പറഞ്ഞുതരണമേ; ഒരു പുരുഷന്റെ അമ്മ മരിച്ചാൽ,
പിതാമഹീ ജീവതി ച തഥാ ച പ്രപിതാമഹീ । വൃദ്ധപ്രപിതാമഹീ തദ്വന്മാതൃസക്തഃ പിതാ തഥാ ॥ ൨,൩൫.
അച്ഛന്റെ അമ്മയും, അതുപോലെ വലിയമ്മയും, അതുപോലെ വൃദ്ധവലിയമ്മയും, അമ്മയുടെ വംശത്തോട് ചേർന്ന അച്ഛനും,
പ്രമാതാമഹശ്ച തഥാ വൃദ്ധപ്രമാതാമഹസ്തഥാ । കേന സാ മേല്യതേ മാതാ ഏതത്കഥയ മേ പ്രഭോ ॥ ൨,൩൫.
അമ്മയുടെ വലിയപ്പനും, വൃദ്ധവലിയപ്പനും, ഇവരിൽ ആരാണ് അമ്മയുമായി ചേർക്കുന്നത്? ദൈവമേ, ഇതിന് ഉത്തരം പറയൂ.
ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച । പുനരുക്തം പ്രവക്ഷ്യാമി സപിണ്ഡീകരണം ഖഗ । ഉമാ ലക്ഷ്മീശ്ച സാവിത്രീത്യതാഭിര്മേലയേദ്ധ്രുവമ് ॥ ൨,൩൫.
ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: പക്ഷീ, ഞാൻ വീണ്ടും സപിണ്ഡകർമ്മം വിശദീകരിക്കാം; ഉമ, ലക്ഷ്മി, സാവിത്രി ഇവരാൽ ചേർക്കൽ ഉറപ്പാണ്.
ത്രയഃ പിണ്ഡഭുജോ ജ്ഞേയാസ്ത്യജാകാശ്ച ത്രയഃ സ്മൃതാഃ । ത്രയഃ പിണ്ഡാനുലേപാശ്ച ദശമഃ പങ്ക്തിസംന്നിധഃ ॥ ൨,൩൫.
മൂന്നു പേർ അർപ്പണം സ്വീകരിക്കുന്നവരായി അറിയപ്പെടുന്നു, മൂന്നുപേർ അർപ്പണം ഉപേക്ഷിക്കുന്നവരായി, മൂന്നുപേർ അർപ്പണം പുരട്ടുന്നവരായി, പത്താമൻ അണിയിലിരിക്കുന്നു.
ഇത്യേതേ പുരുഷാഃ ഖ്യാതാഃ പിതൃമാതൃകുലേഷു ച । താരയേദ്യജമാനസ്തു ദശ പൂര്വാന് ദശാവരാന് ॥ ൨,൩൫.
ഈ വ്യക്തികൾ അച്ഛന്റെ വംശത്തിലും അമ്മയുടെ വംശത്തിലും അറിയപ്പെടുന്നു; യജമാനൻ പത്ത് മുൻപുള്ളവരെയും പത്ത് പിന്നിലുള്ളവരെയും രക്ഷിക്കുന്നു.
സപിണ്ഡഃ സ ഭവേദാദൌ സപിണ്ഡീകരണേ കൃതേ । അന്ത്യസ്തു ത്യാജകോ ജ്ഞേയോ യോ വൃദ്ധപ്രപിതാമഹഃ ॥ ൨,൩൫.
സപിണ്ഡകർമ്മം ചെയ്താൽ ആദ്യം അവൻ ചേർന്നവനാകും; അവസാനത്തേത് ഉപേക്ഷിക്കുന്നവനാണ്, അതായത് വൃദ്ധവലിയപ്പൻ.
അന്തിമസ്ത്യാജകോ ജ്ഞേയോ ലേപകഃ പ്രഥമോ ഭവേത് । ലേപകസ്ത്വന്തിമോ യസ്തു സ ഭവേത്പങ്ക്തിസന്നിധഃ ॥ ൨,൩൫.
അവസാനത്തേത് ഉപേക്ഷിക്കുന്നവനാണ്, ആദ്യത്തേത് പുരട്ടുന്നവനാകും; അണിയിലിരിപ്പവൻ അവസാനത്തേത് പുരട്ടുന്നവനാണ്.
യജമാനോ ഭവേദേകോ ദശ പൃര്ത്വേ ദശാവരേ । ഇത്യേതേ പിതരോ ജ്ഞേയാ ഏകവിംശതി സംഖ്യകാഃ ॥ ൨,൩൫.
യജമാനൻ ഒരാളാണ്, പത്ത് മുൻപുള്ളവരും പത്ത് പിന്നിലുള്ളവരും; ഇങ്ങനെ, ഈ പിതാക്കന്മാർ ഇരുപത്തൊന്ന് പേരാണ്.