മൃതേ ഭര്തരി യാ നാരീ പ്രാണാംശ്ചൈവ പരിത്യജേത് । ഭര്ത്രൈവ ഹി സമം തസ്യാഃ പ്രകുര്വീത സപിണ്ഡനമ് ॥ ൨,൩൪.
ഭർത്താവ് മരിച്ചപ്പോൾ, അവനോടൊപ്പം ജീവൻ ഉപേക്ഷിച്ച സ്ത്രീക്കായി, ഭർത്താവിനോടൊപ്പം തന്നെ സപിണ്ഡീകരണം നടത്തണം.
അസ്ഥാനികാപി യാ വ്യൂഢാ വൈശ്യാ വാ ക്ഷത്ത്രിയാപി വാ । യാഃ പത്ന്യോ വൈ പിതുഃ കശ്ചിത്കുര്യാത്പുത്രഃ സപിണ്ഡനമ് ॥ ൨,൩൪.
സ്ഥലത്തില്ലാത്തവളായാലും, വിവാഹിതയായാലും, വൈശ്യയോ ക്ഷത്രിയയോ ആയാലും, പിതാവിന്റെ ഏത് ഭാര്യയാണെങ്കിലും, മകൻ അവർക്കായി സപിണ്ഡീകരണം നടത്തണം.
വിപ്രേണൈവ യദാ ശൂദ്രാ പരിണീതാ പ്രമാദതഃ । ഏകോദ്ദിഷ്ടന്തു തച്ഛ്രാദ്ധ സാ തു തേനൈവ യുജ്യതേ ॥ ൨,൩൪.
ബ്രാഹ്മണൻ അജ്ഞാനത്തിൽ ശൂദ്രസ്ത്രീയെ വിവാഹം കഴിച്ചാൽ, അവള്ക്ക് ഏകോദ്ദിഷ്ടം എന്നൊരു ശ്രാദ്ധം മാത്രം നടത്തണം; അതിലൂടെയാണ് അവൾക്ക് പങ്ക്.
അന്യേ തു ദശ യേ പുത്രാ ജാതാ വര്ണ ചതുഷ്ടയേ । തേ താസുതാസു യോക്ത്വയാഃ സപിണ്ഡീകരണേ സദാ ॥ ൨,൩൪.
മറ്റു നാലു വർണ്ണങ്ങളിൽ ജനിച്ച പത്ത് മക്കളെ അവരുടെ മാതാവിനോടൊപ്പം എല്ലായ്പ്പോഴും സപിണ്ഡീകരണത്തിൽ ചേർക്കണം.
അന്വഷ്ടകാസു യച്ഛ്രാദ്ധ യച്ഛ്രാദ്ധം വൃദ്ധിഹേതുകമ് । പിതുഃ പൃഥക്പ്രദാവ്യം സ്ത്രിയാഃ പിണ്ഡം സപിണ്ഡനേ ॥ ൨,൩൪.
അന്വഷ്ടകാ ദിവസങ്ങളിലും വർദ്ധനവിനായി ചെയ്യുന്ന ശ്രാദ്ധവും പിതാവിനായി വേറിട്ടു നൽകണം; സ്ത്രീക്കുള്ള പിണ്ഡം സപിണ്ഡീകരണത്തിൽ ചേർക്കണം.
പിതാമഹ്യാ സമം മാതുഃ പിതുഃ സഹപിതാമഹൈഃ । സപിണ്ഡീകരണം കാര്യമിതി താര്ക്ഷ്യ മതം മമ ॥ ൨,൩൪.
പിതാമഹിയെ അമ്മയോടൊപ്പം, പിതാവിനെ പിതാമഹന്മാരോടൊപ്പം ചേർത്ത് സപിണ്ഡീകരണം നടത്തണം; താർക്ഷ്യ, ഇതാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം.
അപുത്രായാം മൃതായാം തു പതിഃ കുര്യാത്സപിണ്ഡനമ് । മാത്രാദിതിസൃഭിഃ സാര്ധമേവം ധര്മേണ യോജയേത് ॥ ൨,൩൪.
മകനില്ലാതെ ഒരു സ്ത്രീ മരിച്ചാൽ, ഭർത്താവ് അവളുടെ അമ്മയെയും മറ്റുപെൺകുട്ടികളെയും ചേർത്ത് സപിണ്ഡീകരണം നടത്തണം.
പുത്രോ നാസ്തി ന ഭര്താ ച സ്ത്രീണാം താര്ക്ഷ്യ സപിണ്ഡനമ് । കാരയേദ്വൃദ്ധിസമയേ ഭ്രാതൃദായാദദേവരൈഃ ॥ ൨,൩൪.
സ്ത്രീകൾക്ക് മകനുമില്ല, ഭർത്താവുമില്ലെങ്കിൽ, താർക്ഷ്യ, വർദ്ധന സമയത്ത് സഹോദരന്മാർ, അവകാശികൾ, അല്ലെങ്കിൽ ദേവര്മാർ സപിണ്ഡീകരണം നടത്തണം.
പതിപുത്രവിഹീനാനാം ഗോത്രീ നാസ്തി ന ദേവരഃ । ഏകോദ്ദിഷ്ടേന ദാതവ്യം പരേണ സഹ ഭ്രാതൃഭിഃ ॥ ൨,൩൪.
ഭർത്താവോ മകനോ ഇല്ലാത്തവർക്കും, ഗോത്രബന്ധുവോ ദേവരോ ഇല്ലെങ്കിൽ, മറ്റൊരാൾ സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം ഏകോദ്ദിഷ്ടം എന്ന ശ്രാദ്ധം നൽകണം.
അജ്ഞാനാദ്വിഘ്നതോ വാപി ന കൃതഞ്ചേത്സപിണ്ഡനമ് । നവകം ഷോഡശശ്രാദ്ധമാബ്ദികം കാരയേത്തതഃ ॥ ൨,൩൪.
അജ്ഞാനത്താലോ തടസ്സം മൂലമോ സപിണ്ഡീകരണം നടത്താതെ പോയാൽ, അതിനുശേഷം നവക, പതിനാറ്, വാർഷിക ശ്രാദ്ധങ്ങൾ നടത്തണം.
അദാഹേ ന ച കര്തവ്യം സദാഹേ കാരയേദ്ബുധഃ । ദര്ഭപുത്തലകം കൃത്വാ വഹ്നിനാ ദാഹയേച്ഛവമ് ॥ ൨,൩൪.
ശവം ചിതയിടുന്നില്ലെങ്കില് അതു ചെയ്യരുത്; ചിതയിടുമ്പോള് ജ്ഞാനികള് അതു നിര്വഹിക്കണം. ദര്ഭയാല് ഒരു പ്രതിമ ഉണ്ടാക്കി, അതിനെ അഗ്നിയില് വെച്ച് ശവം പോലെ ദഹിപ്പിക്കണം.
പിതുഃ പുത്രേണ കര്തവ്യം ന കുര്ബ്വീത പിതാ സുതേ । അതിസ്നേഹാന്ന കര്തവ്യം സപിണ്ഡീകരണം സതേ ॥ ൨,൩൪.
മകനാണ് പിതാവിന് വേണ്ട ചടങ്ങുകള് നടത്തേണ്ടത്; മകന് വേണ്ടി പിതാവ് ചെയ്യരുത്. അത്യന്തം സ്നേഹത്താല് ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന മകനു വേണ്ടി സപിണ്ഡീകരണം ചെയ്യരുത്.
ബഹവോഽപി യദാ പുത്രാ വിധിമേകഃ സമാചരേത് । നവശ്രാദ്ധം സപിണ്ഡത്വം ശ്രാദ്ധാന്യന്യാനി ഷോഡശ ॥ ൨,൩൪.
എത്ര മക്കളുണ്ടായാലും, ഒരാളാണ് നിര്ദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്ന കര്മ്മങ്ങള് ചെയ്യേണ്ടത്: ഒമ്പത് ശ്രാദ്ധങ്ങള്, സപിണ്ഡീകരണം, പിന്നെ മറ്റുള്ള പതിനാറ് ശ്രാദ്ധങ്ങള്.
ഏകേനൈവ തു കാര്യാംണി അവിഭക്തധനേഷ്വപി । അന്ത്യേഷ്ടിം കുരുതേ ഹ്യേകോ മുനിഭൈഃ സമുദാഹൃതമ് ॥ ൨,൩൪.
വസ്തുക്കള് വിഭജിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിലും, ഒരാളാണ് ഈ കര്മ്മങ്ങള് ചെയ്യേണ്ടത്. അന്തിമ കര്മ്മം ഒരാളാണ് നടത്തേണ്ടതെന്ന് മുനികള് പറഞ്ഞു.
വിഭക്തൈശ്ച പൃഥക്കാര്യാ ക്രിയാ സാംവത്സരാദികാ । ഏകൈകേന ച കര്തവ്യാ പുത്രേണ ച സ്വയംസ്വയമ് ॥ ൨,൩൪.
വസ്തുക്കള് വിഭജിച്ചാല്, വാര്ഷികം തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകള് ഓരോരുത്തരും വേറേ ചെയ്യണം. ഓരോ മകനും തനിക്കു വേണ്ടത് സ്വയം നിര്വഹിക്കണം.
യസ്യൈതാനി ന ദത്താനി പ്രേതശ്രാദ്ധാനി ഷോഡശ । പിശാചത്വംസ്ഥിരം തസ്യ കൃതൈഃ ശ്രാദ്ധശതൈരപി ॥ ൨,൩൪.
departed-ന് വേണ്ട പതിനാറ് ശ്രാദ്ധങ്ങള് നല്കാത്തവര്ക്ക്, നൂറുകണക്കിന് ശ്രാദ്ധങ്ങള് ചെയ്താലും, പിശാച് അവസ്ഥ സ്ഥിരമായി തുടരുന്നു.
ഭ്രാതാ വാ ഭ്രാതൃപുത്രോ വാ സപിണ്ഡഃ ശിഷ്യ ഏവ വാ । സപിണ്ഡീകരണം കുര്യാത്പുത്രഹീനേ ഖഗേശ്വര ॥ ൨,൩൪.
പുത്രന് ഇല്ലെങ്കില്, സഹോദരന്, സഹോദരന്റെ മകന്, സപിണ്ഡന്, അല്ലെങ്കില് ശിഷ്യന് പോലും സപിണ്ഡീകരണം നടത്തണം, പക്ഷിരാജാവേ.
സര്വേഷാം പുത്രഹീനാനാം പത്രീ കുര്യാത്സപിണ്ഡനമ് । ഋത്വിജം കരായേദ്വാഥ പുരോഹിതമഥാപി വാ ॥ ൨,൩൪.
മകനില്ലാത്ത എല്ലാവര്ക്കും ബന്ധുവാണ് സപിണ്ഡീകരണം ചെയ്യേണ്ടത്. അല്ലെങ്കില് യജ്ഞികനെയോ കുടുംബപുരോഹിതനെയോ നിയോഗിക്കാം.
മൃതേ പിതര്യബ്ദമധ്യേ ഹ്യുപരാഗോ യദാ ഭവേത് । പാര്വണം ന സുതൈഃ കാര്യം ശ്രാദ്ധം നാന്ദീമുഖം ന ച ॥ ൨,൩൪.
പിതാവ് മരിച്ച് ഒരു വര്ഷത്തിനുള്ളില് അശുദ്ധി വന്നാല്, മക്കള് പക്ഷദിന ശ്രാദ്ധം അല്ലെങ്കില് നന്ദീമുഖ ശ്രാദ്ധം ചെയ്യരുത്.
തീര്ഥശ്രാദ്ധം ഗയാശ്രാദ്ധം ശ്രാദ്ധമന്യച്ച പൈതൃകമ് । അബ്ദമധ്യേ ന കുര്വീത മഹാഗുരുവിപത്തിഷു ॥ ൨,൩൪.
തീര്ത്ഥ ശ്രാദ്ധം, ഗയാശ്രാദ്ധം, മറ്റ് പിതൃശ്രാദ്ധങ്ങള് ഒരു വര്ഷത്തിനുള്ളില് ചെയ്യരുത്, വലിയ ദുരന്തമുണ്ടായാല് മാത്രമേ ചെയ്യാവൂ.
യമകേ ച ഗജച്ഛായാമന്വാദിഷു യുഗാദിഷു । പിതൃപിണ്ഡോ ന ദാതവ്യഃ സപിണ്ഡീകരണം വിനാ ॥ ൨,൩൪.
യമദ്വിതീയ, ആനയുടെ നിഴല്, സംക്രമം, യുഗാരംഭം എന്നിവയില് സപിണ്ഡീകരണം കൂടാതെ പിതൃപിണ്ഡം നല്കരുത്.
യജ്ഞപുരുഷസ്യ യദ്ദാനം ദേവാദീനാഞ്ച യത്തഥാ । അപൂര്ണേഽപ്യബ്ദമധ്യേപി കര്തവ്യമിതി കേ ച ന ॥ ൨,൩൪.
യജ്ഞപുരുഷനു നല്കുന്ന ദാനം, ദേവന്മാര്ക്കും മറ്റുള്ളവര്ക്കുമുള്ള ദാനങ്ങള് വര്ഷം പൂര്ത്തിയാകാതിരുന്നാലും ചിലര് ചെയ്യണമെന്ന് പറയുന്നു.
പിതൃഭ്യോപി ഹി യദ്ദത്തമര്ഘപിണ്ഡവിവര്ജിതമ് । കര്തവ്യം തച്ച വൈ സര്വമേഷ ഏവ വിധിഃ സ്മൃതഃ ॥ ൨,൩൪.
പിതാക്കന്മാര്ക്കു അര്ഘവും പിണ്ഡവും ഒഴികെയുള്ള ദാനങ്ങള് ചെയ്യണം; ഇതാണ് എല്ലാ കര്മ്മങ്ങള്ക്കും നിയമം.
ദേവാനാം പിതരോ ദേവാ പിതൄണാമൃഷയസ്തഥാ । ഋഷീണാം പിതരോ ദേവാഃ പിതാ ജയതി തേന വൈ ॥ ൨,൩൪.
ദേവന്മാര്ക്കു പിതാക്കന്മാരാണ് ദേവന്മാര്, പിതാക്കന്മാര്ക്കു ഋഷിമാര് പിതാക്കന്മാര്, ഋഷിമാര്ക്കു പിതാക്കന്മാര് ദേവന്മാരാണ്. അങ്ങനെ പിതാവാണ് വിജയിക്കുന്നത്.
പിതൃദേവമനുഷ്യാണാം യജ്ഞനഥോ വിഭുര്ഭവേത് । യജ്ഞനാഥസ്യ യദ്ദത്തം തദ്ദത്തം സര്വദേഹിനാമ് ॥ ൨,൩൪.
പിതാക്കന്മാരിലും ദേവന്മാരിലും മനുഷ്യരിലും യജ്ഞനാഥന് ആണ് പ്രധാനന്. യജ്ഞനാഥന് നല്കുന്നതെന്തും എല്ലാ ജീവികള്ക്കും നല്കിയതുപോലെയാണ്.
മൃതേ പിതര്യബ്ദമധ്യേ യഃ ശ്രാദ്ധം കാരയേത്സുതഃ । സപ്തജന്മകൃതാ ധര്മാഥീയതേ നാത്ര സംശയഃ ॥ ൨,൩൪.
പിതാവ് മരിച്ച ശേഷം ഒരു വര്ഷത്തിനുള്ളില് മകന് ശ്രാദ്ധം ചെയ്താല് ഏഴ് ജന്മങ്ങള് വരെയുള്ള ഫലം ലഭിക്കും; ഇതില് സംശയമില്ല.
പ്രേതീഭൂതാസ്തു പിതരോ ലുപ്തപിണ്ഡോദകക്രിയാഃ । ഭ്രമന്തി വായുനാ സര്വേ ക്ഷുത്തൃഡ്ഭ്യാം പരിപീഡിതാഃ ॥ ൨,൩൪.
പിതാക്കന്മാര് പ്രേതരായപ്പോള് പിണ്ഡവും ജലകര്മ്മവും നിര്വഹിക്കാതെ പോയാല്, അവര് എല്ലാവരും വായുവിനോടൊപ്പം അലയുന്നു, വിശപ്പും ദാഹവും അനുഭവിക്കുന്നു.
പിതരി പ്രേതതാപന്നേ ലുപ്യതേ പൈതൃകീ ക്രിയാ । അഥ മാതുര്വിപത്തിഃ സ്യാത്പിതൃകാര്യം ന ലുപ്യതേ ॥ ൨,൩൪.
പിതാവ് പ്രേതനാകുമ്പോള് പിതൃകര്മ്മങ്ങള് നിലച്ചു പോകുന്നു; അമ്മ മരിച്ചാല് പിതാവിന് വേണ്ട കര്മ്മങ്ങള് നിലയ്ക്കുന്നില്ല.
മൃതാ മാതാ പിതാ തിഷ്ഠേജ്ജീവന്തീ ച പിതാമഹീ । സപിണ്ഡനന്തു കര്തവ്യം പിതാമഹ്യാ സഹൈവ തു ॥ ൨,൩൪.
അമ്മ മരിച്ചിട്ടും അച്ഛൻ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നപ്പോൾ, അച്ഛന്റെ അമ്മയും ജീവിച്ചിരിക്കുകയാണെങ്കിൽ, അച്ഛന്റെ അമ്മയോടൊപ്പം ചേർന്ന് സപിണ്ഡകർമ്മം നിർവഹിക്കണം.
സത്യംസത്യം പുനഃ സത്യം ശ്രൂയതാം വചനം മമ । ന പിണ്ഡോ മിലിതോ യേഷാം മൃതാനാന്തു നൃണാം ഭുവി ॥ ൨,൩൪.
ഇതെല്ലാം സത്യമാണ്, വീണ്ടും വീണ്ടും ഞാൻ പറയുന്നു, എന്റെ വാക്കുകൾ ശ്രദ്ധിക്കൂ: ഭൂമിയിൽ മരിച്ചവർക്കായി സപിണ്ഡകർമ്മം ചെയ്യാതെ പോയാൽ, അവർക്കായി നൽകിയ അർപ്പണങ്ങൾ അവരിലേക്കു ചേർന്നില്ല.