മഹാധനീ ച ധര്മജ്ഞഃ സര്വശാസ്ത്രവിശാരദഃ । പുനഃ സ യാതി വൈകുണ്ഠം മൃതോഽസൌ നരപുങ്ഗവഃ ॥ ൨,൩൪.
അവന് വലിയ സമ്പത്തുള്ളവനും ധര്മ്മജ്ഞനും എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളിലും പ്രാവീണ്യമുള്ളവനും ആകുന്നു; മരിച്ചശേഷം ആ മഹാനായ മനുഷ്യന് വീണ്ടും വൈകുണ്ഠം ലഭിക്കും.
ദിവ്യം വിമാനമാരുഹ്യ അപ്സരോഭിഃ സമാവൃതഃ । അഹോഽസൌ ഹവ്യകവ്യേഷു പിതൃഭിഃ സഹ മോദതേ ॥ ൨,൩൪.
ദിവ്യമായ വിമാനം കയറി, അപ്സരസുകള് ചുറ്റും, അവന് പിതാക്കളോടൊപ്പം ഹവ്യകവ്യങ്ങള് അനുഭവിച്ച് ആനന്ദിക്കുന്നു.
അഷ്ടകാസു കൃതം ശ്രാദ്ധമമാവാസ്യാദിനേ തഥാ । മഘാസു പിതൃപര്വാണി യാനിയാനി ച തേഷു ച ॥ ൨,൩൪.
അഷ്ടകാ ദിവസങ്ങളിലും അമാവാസ്യ ദിനത്തിലും, മഘാ നക്ഷത്രത്തിലെ പിതൃപർവ്വ ദിവസങ്ങളിലും, അത്തരത്തിലുള്ള എല്ലാ അവസരങ്ങളിലും ചെയ്യുന്ന ശ്രാദ്ധം നിർവഹിക്കണം.
ശൃണു താര്ക്ഷ്യ യഥാന്യായം പ്രേതത്വേ പിതരോ യദി । നോപതിഷ്ഠന്തി ശ്രാദ്ധാനി സപിണ്ഡീകരണം വിനാ ॥ ൨,൩൪.
താർക്ഷ്യ, ശ്രദ്ധിക്കൂ, യഥാക്രമം പറയാം: പിതാക്കന്മാർ പ്രേതാവസ്ഥയിൽ ഉണ്ടെങ്കിൽ, സപിണ്ഡീകരണം ഇല്ലാതെ അവർ ശ്രാദ്ധം സ്വീകരിക്കില്ല.
സപിണ്ഡീകരണം കാര്യം പൂര്ണേ വര്ഷേ ന സംശയഃ । ആദ്യന്തു ശവശുദ്ധ്യര്ഥം കൃത്വാ ചൈവാക്ഷ ഷോഡശീമ് ॥ ൨,൩൪.
ഒരു വർഷം പൂർത്തിയായപ്പോൾ സപിണ്ഡീകരണം നിർബന്ധമായും നടത്തണം, ഇതിൽ സംശയമില്ല. ആദ്യം, ശവശുദ്ധിക്കായി പതിനാറ് ശ്രാദ്ധങ്ങൾ നടത്തണം.
പിതൃപാങ്ക്തിവിശുര്ധ്യം ശതാര്ധേന? തു യോജയേത് । വൃദ്ധിം പ്രാപ്യാഗ്രതഃ കുര്യാച്ഛൂദ്രസ്യ സ്വച്ഛയൈവ ഹി ॥ ൨,൩൪.
പിതൃപംക്തി ശുദ്ധിക്കായി അമ്പത് തവണ ശ്രാദ്ധം ചെയ്യണം. വർദ്ധനവുണ്ടായാൽ ആദ്യം അതു നടത്തണം. ശൂദ്രൻ ആണെങ്കിൽ, അവൻ തനിക്കിഷ്ടമുള്ള വിധത്തിൽ ചെയ്യാം.
സാമ്പ്രതം സാഗ്നികേ കാര്യം ദ്വാദശാഹേ സപിണ്ഡനമ് । ന ചാസൌ കുരുതേ യാവത്പ്രേത ഏവ സ വഹ്നിമാന് । ദ്വാദശാഹേ തതഃ കാര്യം സാഗ്നികേന സപിണ്ഡനമ് ॥ ൨,൩൪.
ഇപ്പോൾ, അഗ്നിയോടെ സപിണ്ഡീകരണം പന്ത്രണ്ടാം ദിവസം നടത്തണം. അതുവരെ, departed ആത്മാവ് അഗ്നിയോടെ പ്രേതനായി തുടരുന്നു. പന്ത്രണ്ടാം ദിവസത്തിന് ശേഷം അഗ്നിയോടെ സപിണ്ഡീകരണം നിർവഹിക്കണം.
അസ്ഥിപോക്ഷേ ഗയാശ്രാദ്ധം ശ്രാദ്ധഞ്ചാപരപക്ഷികമ് । അബ്ദമധ്യേ ന കുര്വീത സപിണ്ഡീകരണം വിനാ ॥ ൨,൩൪.
അസ്ഥിപോക്ഷ സമയത്തും, ഗയാശ്രാദ്ധത്തിലും, മറ്റൊരു പക്ഷത്തിലെ ശ്രാദ്ധത്തിലും, സപിണ്ഡീകരണം നടത്താതെ ഒരു വർഷത്തിനുള്ളിൽ ഇവ ചെയ്യരുത്.
സപത്ന്യോ യദി ബഹ്വ്യഃ സ്യുരേകാ പുത്രവതീ ഭവേത് । സര്വാസ്താഃ പുത്രവത്യഃ സ്യുസ്തേനൈകേനാത്മജേന ഹി ॥ ൨,൩൪.
ഒരാളിന് പല സഹപത്നികൾ ഉണ്ടെങ്കിൽ, അവരിൽ ഒരാൾക്ക് മകൻ ഉണ്ടെങ്കിൽ, ആ മകന്റെ വഴി എല്ലാ സഹപത്നികൾക്കും മകൻ ഉണ്ടായതുപോലെ കണക്കാക്കണം.
നാസപിണ്ഡോഗ്നിമാന് പുത്രഃ പിതൃയജ്ഞം സമാചരേത് । സമാചാരാദ്ഭവേത്പാപീ പിതൃഹാ ചാപി ജായതേ ॥ ൨,൩൪.
സപിണ്ഡനല്ലാത്ത, അഗ്നിയുള്ള മകൻ പിതൃയജ്ഞം നടത്തരുത്. ശരിയായ രീതിയിൽ ചെയ്യാതെ ചെയ്താൽ, അവൻ പാപം ചെയ്യുകയും പിതൃഹത്യക്കാരനായി ജനിക്കുകയും ചെയ്യും.
മൃതേ ഭര്തരി യാ നാരീ പ്രാണാംശ്ചൈവ പരിത്യജേത് । ഭര്ത്രൈവ ഹി സമം തസ്യാഃ പ്രകുര്വീത സപിണ്ഡനമ് ॥ ൨,൩൪.
ഭർത്താവ് മരിച്ചപ്പോൾ, അവനോടൊപ്പം ജീവൻ ഉപേക്ഷിച്ച സ്ത്രീക്കായി, ഭർത്താവിനോടൊപ്പം തന്നെ സപിണ്ഡീകരണം നടത്തണം.
അസ്ഥാനികാപി യാ വ്യൂഢാ വൈശ്യാ വാ ക്ഷത്ത്രിയാപി വാ । യാഃ പത്ന്യോ വൈ പിതുഃ കശ്ചിത്കുര്യാത്പുത്രഃ സപിണ്ഡനമ് ॥ ൨,൩൪.
സ്ഥലത്തില്ലാത്തവളായാലും, വിവാഹിതയായാലും, വൈശ്യയോ ക്ഷത്രിയയോ ആയാലും, പിതാവിന്റെ ഏത് ഭാര്യയാണെങ്കിലും, മകൻ അവർക്കായി സപിണ്ഡീകരണം നടത്തണം.
വിപ്രേണൈവ യദാ ശൂദ്രാ പരിണീതാ പ്രമാദതഃ । ഏകോദ്ദിഷ്ടന്തു തച്ഛ്രാദ്ധ സാ തു തേനൈവ യുജ്യതേ ॥ ൨,൩൪.
ബ്രാഹ്മണൻ അജ്ഞാനത്തിൽ ശൂദ്രസ്ത്രീയെ വിവാഹം കഴിച്ചാൽ, അവള്ക്ക് ഏകോദ്ദിഷ്ടം എന്നൊരു ശ്രാദ്ധം മാത്രം നടത്തണം; അതിലൂടെയാണ് അവൾക്ക് പങ്ക്.
അന്യേ തു ദശ യേ പുത്രാ ജാതാ വര്ണ ചതുഷ്ടയേ । തേ താസുതാസു യോക്ത്വയാഃ സപിണ്ഡീകരണേ സദാ ॥ ൨,൩൪.
മറ്റു നാലു വർണ്ണങ്ങളിൽ ജനിച്ച പത്ത് മക്കളെ അവരുടെ മാതാവിനോടൊപ്പം എല്ലായ്പ്പോഴും സപിണ്ഡീകരണത്തിൽ ചേർക്കണം.
അന്വഷ്ടകാസു യച്ഛ്രാദ്ധ യച്ഛ്രാദ്ധം വൃദ്ധിഹേതുകമ് । പിതുഃ പൃഥക്പ്രദാവ്യം സ്ത്രിയാഃ പിണ്ഡം സപിണ്ഡനേ ॥ ൨,൩൪.
അന്വഷ്ടകാ ദിവസങ്ങളിലും വർദ്ധനവിനായി ചെയ്യുന്ന ശ്രാദ്ധവും പിതാവിനായി വേറിട്ടു നൽകണം; സ്ത്രീക്കുള്ള പിണ്ഡം സപിണ്ഡീകരണത്തിൽ ചേർക്കണം.
പിതാമഹ്യാ സമം മാതുഃ പിതുഃ സഹപിതാമഹൈഃ । സപിണ്ഡീകരണം കാര്യമിതി താര്ക്ഷ്യ മതം മമ ॥ ൨,൩൪.
പിതാമഹിയെ അമ്മയോടൊപ്പം, പിതാവിനെ പിതാമഹന്മാരോടൊപ്പം ചേർത്ത് സപിണ്ഡീകരണം നടത്തണം; താർക്ഷ്യ, ഇതാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം.
അപുത്രായാം മൃതായാം തു പതിഃ കുര്യാത്സപിണ്ഡനമ് । മാത്രാദിതിസൃഭിഃ സാര്ധമേവം ധര്മേണ യോജയേത് ॥ ൨,൩൪.
മകനില്ലാതെ ഒരു സ്ത്രീ മരിച്ചാൽ, ഭർത്താവ് അവളുടെ അമ്മയെയും മറ്റുപെൺകുട്ടികളെയും ചേർത്ത് സപിണ്ഡീകരണം നടത്തണം.
പുത്രോ നാസ്തി ന ഭര്താ ച സ്ത്രീണാം താര്ക്ഷ്യ സപിണ്ഡനമ് । കാരയേദ്വൃദ്ധിസമയേ ഭ്രാതൃദായാദദേവരൈഃ ॥ ൨,൩൪.
സ്ത്രീകൾക്ക് മകനുമില്ല, ഭർത്താവുമില്ലെങ്കിൽ, താർക്ഷ്യ, വർദ്ധന സമയത്ത് സഹോദരന്മാർ, അവകാശികൾ, അല്ലെങ്കിൽ ദേവര്മാർ സപിണ്ഡീകരണം നടത്തണം.
പതിപുത്രവിഹീനാനാം ഗോത്രീ നാസ്തി ന ദേവരഃ । ഏകോദ്ദിഷ്ടേന ദാതവ്യം പരേണ സഹ ഭ്രാതൃഭിഃ ॥ ൨,൩൪.
ഭർത്താവോ മകനോ ഇല്ലാത്തവർക്കും, ഗോത്രബന്ധുവോ ദേവരോ ഇല്ലെങ്കിൽ, മറ്റൊരാൾ സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം ഏകോദ്ദിഷ്ടം എന്ന ശ്രാദ്ധം നൽകണം.
അജ്ഞാനാദ്വിഘ്നതോ വാപി ന കൃതഞ്ചേത്സപിണ്ഡനമ് । നവകം ഷോഡശശ്രാദ്ധമാബ്ദികം കാരയേത്തതഃ ॥ ൨,൩൪.
അജ്ഞാനത്താലോ തടസ്സം മൂലമോ സപിണ്ഡീകരണം നടത്താതെ പോയാൽ, അതിനുശേഷം നവക, പതിനാറ്, വാർഷിക ശ്രാദ്ധങ്ങൾ നടത്തണം.
അദാഹേ ന ച കര്തവ്യം സദാഹേ കാരയേദ്ബുധഃ । ദര്ഭപുത്തലകം കൃത്വാ വഹ്നിനാ ദാഹയേച്ഛവമ് ॥ ൨,൩൪.
ശവം ചിതയിടുന്നില്ലെങ്കില് അതു ചെയ്യരുത്; ചിതയിടുമ്പോള് ജ്ഞാനികള് അതു നിര്വഹിക്കണം. ദര്ഭയാല് ഒരു പ്രതിമ ഉണ്ടാക്കി, അതിനെ അഗ്നിയില് വെച്ച് ശവം പോലെ ദഹിപ്പിക്കണം.
പിതുഃ പുത്രേണ കര്തവ്യം ന കുര്ബ്വീത പിതാ സുതേ । അതിസ്നേഹാന്ന കര്തവ്യം സപിണ്ഡീകരണം സതേ ॥ ൨,൩൪.
മകനാണ് പിതാവിന് വേണ്ട ചടങ്ങുകള് നടത്തേണ്ടത്; മകന് വേണ്ടി പിതാവ് ചെയ്യരുത്. അത്യന്തം സ്നേഹത്താല് ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന മകനു വേണ്ടി സപിണ്ഡീകരണം ചെയ്യരുത്.
ബഹവോഽപി യദാ പുത്രാ വിധിമേകഃ സമാചരേത് । നവശ്രാദ്ധം സപിണ്ഡത്വം ശ്രാദ്ധാന്യന്യാനി ഷോഡശ ॥ ൨,൩൪.
എത്ര മക്കളുണ്ടായാലും, ഒരാളാണ് നിര്ദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്ന കര്മ്മങ്ങള് ചെയ്യേണ്ടത്: ഒമ്പത് ശ്രാദ്ധങ്ങള്, സപിണ്ഡീകരണം, പിന്നെ മറ്റുള്ള പതിനാറ് ശ്രാദ്ധങ്ങള്.
ഏകേനൈവ തു കാര്യാംണി അവിഭക്തധനേഷ്വപി । അന്ത്യേഷ്ടിം കുരുതേ ഹ്യേകോ മുനിഭൈഃ സമുദാഹൃതമ് ॥ ൨,൩൪.
വസ്തുക്കള് വിഭജിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിലും, ഒരാളാണ് ഈ കര്മ്മങ്ങള് ചെയ്യേണ്ടത്. അന്തിമ കര്മ്മം ഒരാളാണ് നടത്തേണ്ടതെന്ന് മുനികള് പറഞ്ഞു.
വിഭക്തൈശ്ച പൃഥക്കാര്യാ ക്രിയാ സാംവത്സരാദികാ । ഏകൈകേന ച കര്തവ്യാ പുത്രേണ ച സ്വയംസ്വയമ് ॥ ൨,൩൪.
വസ്തുക്കള് വിഭജിച്ചാല്, വാര്ഷികം തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകള് ഓരോരുത്തരും വേറേ ചെയ്യണം. ഓരോ മകനും തനിക്കു വേണ്ടത് സ്വയം നിര്വഹിക്കണം.
യസ്യൈതാനി ന ദത്താനി പ്രേതശ്രാദ്ധാനി ഷോഡശ । പിശാചത്വംസ്ഥിരം തസ്യ കൃതൈഃ ശ്രാദ്ധശതൈരപി ॥ ൨,൩൪.
departed-ന് വേണ്ട പതിനാറ് ശ്രാദ്ധങ്ങള് നല്കാത്തവര്ക്ക്, നൂറുകണക്കിന് ശ്രാദ്ധങ്ങള് ചെയ്താലും, പിശാച് അവസ്ഥ സ്ഥിരമായി തുടരുന്നു.
ഭ്രാതാ വാ ഭ്രാതൃപുത്രോ വാ സപിണ്ഡഃ ശിഷ്യ ഏവ വാ । സപിണ്ഡീകരണം കുര്യാത്പുത്രഹീനേ ഖഗേശ്വര ॥ ൨,൩൪.
പുത്രന് ഇല്ലെങ്കില്, സഹോദരന്, സഹോദരന്റെ മകന്, സപിണ്ഡന്, അല്ലെങ്കില് ശിഷ്യന് പോലും സപിണ്ഡീകരണം നടത്തണം, പക്ഷിരാജാവേ.
സര്വേഷാം പുത്രഹീനാനാം പത്രീ കുര്യാത്സപിണ്ഡനമ് । ഋത്വിജം കരായേദ്വാഥ പുരോഹിതമഥാപി വാ ॥ ൨,൩൪.
മകനില്ലാത്ത എല്ലാവര്ക്കും ബന്ധുവാണ് സപിണ്ഡീകരണം ചെയ്യേണ്ടത്. അല്ലെങ്കില് യജ്ഞികനെയോ കുടുംബപുരോഹിതനെയോ നിയോഗിക്കാം.
മൃതേ പിതര്യബ്ദമധ്യേ ഹ്യുപരാഗോ യദാ ഭവേത് । പാര്വണം ന സുതൈഃ കാര്യം ശ്രാദ്ധം നാന്ദീമുഖം ന ച ॥ ൨,൩൪.
പിതാവ് മരിച്ച് ഒരു വര്ഷത്തിനുള്ളില് അശുദ്ധി വന്നാല്, മക്കള് പക്ഷദിന ശ്രാദ്ധം അല്ലെങ്കില് നന്ദീമുഖ ശ്രാദ്ധം ചെയ്യരുത്.
തീര്ഥശ്രാദ്ധം ഗയാശ്രാദ്ധം ശ്രാദ്ധമന്യച്ച പൈതൃകമ് । അബ്ദമധ്യേ ന കുര്വീത മഹാഗുരുവിപത്തിഷു ॥ ൨,൩൪.
തീര്ത്ഥ ശ്രാദ്ധം, ഗയാശ്രാദ്ധം, മറ്റ് പിതൃശ്രാദ്ധങ്ങള് ഒരു വര്ഷത്തിനുള്ളില് ചെയ്യരുത്, വലിയ ദുരന്തമുണ്ടായാല് മാത്രമേ ചെയ്യാവൂ.