മാസത്രയേ ത്രിരാത്രം സ്യാത്ഷണ്മാസേന തു പക്ഷിണീ । അഹഃ സംവത്സരാദര്ബ്വാക്പൂര്ണേ ദത്ത്വോദകം ശുചിഃ । അനേനൈവാ നുസാരേണ ശുദ്ധിഃ സ്യാത്സാര്വവര്ണികീ ॥ ൨,൩൪.
മൂന്നു മാസം കഴിഞ്ഞാൽ മൂന്നു രാത്രി, ആറു മാസം കഴിഞ്ഞാൽ പക്ഷികൾക്കു അശുദ്ധി. ഒരു വർഷം കഴിഞ്ഞാൽ വെള്ളം അർപ്പിച്ചാൽ ശുദ്ധി ലഭിക്കും. ഈ രീതിയിൽ എല്ലാ വർഗ്ഗങ്ങൾക്കും ശുദ്ധി ബാധകമാണ്.
ഏകാദശാഹപ്രഭൃതി പുരതഃ പ്രതിവത്സരമ് । വിശ്വേദേവാംസ്തു സമ്പൂജ്യ പിണ്ഡമേകഞ്ച നിര്വപേത് ॥ ൨,൩൪.
പതിനൊന്നാം ദിവസമുതൽ, ഓരോ വർഷവും, വിശ്വദേവന്മാരെ ആരാധിച്ചശേഷം ഒരു പിണ്ഡം അർപ്പിക്കണം.
യഥാ താരാഗണാഃ സര്വേ ച്ഛാദ്യന്തേ രവിരശ്മിഭിഃ । ഏവം പ്രച്ഛാദ്യതേ സര്വം ന പ്രേതോ ഭവതി ക്വചിത് ॥ ൨,൩൪.
എങ്ങനെ സൂര്യന്റെ കിരണങ്ങൾ എല്ലാ നക്ഷത്രങ്ങളെയും മറയ്ക്കുന്നു, അതുപോലെ എല്ലാം മറഞ്ഞുപോകുന്നു; പ്രേതനെ എവിടെയും കണ്ടെത്താനാവില്ല.
ശയ്യാദാനം പ്രശംസന്തി സര്വദൈവ ദ്വിജോത്തമാഃ । അനിത്യം ജീവനം യ്സമാത്പശ്ചാത്കോ നു പ്രദാസ്യതി ॥ ൨,൩൪.
ഉത്തമ ബ്രാഹ്മണന്മാർ എപ്പോഴും കിടക്ക നൽകുന്നത് പ്രശംസിക്കുന്നു; ജീവൻ സ്ഥിരമല്ലാത്തതിനാൽ, പിന്നീടാരാണ് അത് നൽകുക?
താവദ്വന്ധുഃ പിതാ താവദ്യാവജ്ജീവതി മാനവഃ । മൃതേ മൃത ഇതി ജ്ഞാത്വാ ക്ഷണാത്സ്നേഹോ നിവര്തതേ ॥ ൨,൩൪.
മനുഷ്യൻ ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ മാത്രമാണ് ബന്ധുവോ അപ്പനോ. മരിച്ചാൽ 'അവൻ മരിച്ചു' എന്നു അറിഞ്ഞാൽ, ഒരു നിമിഷത്തിൽ സ്നേഹം അകന്നു പോകുന്നു.
ആത്മൈവ ഹ്യാത്മനോ ബന്ധുരേവം ജ്ഞാത്വാ മുഹുര്മുഹുഃ । ജീവന്നപീതി സഞ്ചിന്ത്യ സ്വീയം ഹിതമനുസ്തമരേത് ॥ ൨,൩൪.
സ്വയം തന്നെയാണ് സ്വത്തിന്റേതായ സ്നേഹിതൻ എന്ന് വീണ്ടും വീണ്ടും മനസ്സിലാക്കി, ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ തന്നെ തന്റെ ഭലമായ കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യണം.
മൃതാനാം കഃ സുതോ ദദ്യാദ്ദ്വിജേശയ്യാം സതൂലികാമ് । ഏവം ജാനന്നിദം സര്വം സ്വഹസ്തേനൈവ ദാപയേത് ॥ ൨,൩൪.
മരിച്ചവരുടെ മക്കളിൽ ആരാണ് ബ്രാഹ്മണന് ഒരു തൂശ് അടുക്കളയോടുകൂടി നൽകാൻ തയ്യാറാവുക? ഇതെല്ലാം മനസ്സിലാക്കി, സ്വന്തം കൈകൊണ്ടുതന്നെ അതു നൽകണം.
തസ്മാച്ഛയ്യാം സമാസാദ്യ സാരദാരുമര്യോ ദൃഢാമ് । ദന്താദിരുചിരാം രമ്യാം ഹേമപട്ടൈ രലങ്കൃതാമ് । തസ്യാം സംസ്ഥാപ്യ ഹൈമഞ്ച ഹരിം ലക്ഷ്മ്യാ സമന്വിതമ് ॥ ൨,൩൪.
അതുകൊണ്ട് നല്ല മരത്താൽ ഉണ്ടാക്കിയ, ദന്തം മുതലായവകൊണ്ടും പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള പറ്റകളും അലങ്കരിച്ചും മനോഹരമായും ദൃഢമായും ഉള്ള ഒരു തൂശ് ഒരുക്കണം. അതിന്മേൽ പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള ലക്ഷ്മിയോടൊപ്പം ഹരിയുടെ പ്രതിമ സ്ഥാപിക്കണം.
ഘൃതപൂര്ണഞ്ച കലശം പരികല്പയേത് । വിജ്ഞേയോ ഗരുഡ പ്രീത്യൈ സ നിദ്രാകലശോ ബുധൈഃ ॥ ൨,൩൪.
നെയ്യ് നിറച്ച ഒരു കലശം ഒരുക്കണം. ഗരുഡാ, പണ്ഡിതന്മാർ ഇതിനെ 'നിദ്രാകലശം' എന്നു വിളിക്കുന്നു; ഇത് ഗരുഡന്റെ സന്തോഷത്തിനായാണ്.
താമ്ബൂലകുങ്കുമക്ഷോദകര്പൂരാഗുരുചന്ദനമ് । ദീപികോപാനഹച്ഛത്രചാമരാസനഭാജനമ് ॥ ൨,൩൪.
താമ്പൂൽ, കുങ്കുമം, പഞ്ചസാരപ്പൊടി, കർപ്പൂരം, അഗരു, ചന്ദനം, വിളക്ക്, ചെരിപ്പ്, കുട, ചാമരം, ഇരിപ്പ്, പാത്രം—
പാര്ശ്വേഷു സ്ഥാപയേച്ഛക്ത്യാ സപ്തധാന്യാനി ചൈവഹി । ശയനസ്ഥസ്യ ഭവതി യച്ചാന്യദുപകാരകമ് ॥ ൨,൩൪.
ശക്തിയനുസരിച്ച് ഏഴു വിധം ധാന്യങ്ങൾ തൂശിന്റെ ഇരുപുറത്തും വയ്ക്കണം. തൂശിൽ കിടക്കുന്നവർക്കു ഉപകാരപ്പെടുന്ന മറ്റെന്തെങ്കിലും വയ്ക്കാം.
ഭൃങ്ഗാരകരകാദര്ശം പഞ്ചവര്ണം വിതാനകമ് । ശയ്യാമേവംവിധാം കൃത്വാ ബ്രാഹ്മണായ നിവേദയേത് ॥ ൨,൩൪.
കണ്ണാടി, അലങ്കാരപെട്ടി, അഞ്ചു വർണ്ണങ്ങളുള്ള തൂവാല എന്നിവയും ചേർത്ത് ഇങ്ങനെ ഒരുക്കിയ തൂശ് ബ്രാഹ്മണനു സമർപ്പിക്കണം.
സപത്നീകായ സമ്പൂജ്യ സ്വര്ലോകസുഖദായിനീമ് । വസ്ത്രൈഃ സുശോഭനൈഃ പൂജ്യ ചൈലകം പരിധാപയേത് ॥ ൨,൩൪.
ഭാര്യയോടൊപ്പം ആ തൂശിനെ ആരാധിച്ച ശേഷം, സ്വർഗ്ഗത്തിൽ സുഖം നൽകുന്നതെന്നു ആദരിച്ച്, മനോഹരമായ വസ്ത്രങ്ങൾ അണിയിച്ച് ഭംഗിയുള്ള ഒരു തുണി അതിന്മേൽ വിരിക്കണം.
കര്ണകണ്ഠാങ്ഗുലീബാഹുഭൂഷണൈശ്ചിത്രഭൂഷണൈഃ । ഗൃഹോപകരണൈര്യുക്തം ഗൃഹം ധേന്വാ സമന്വിതമ് ॥ ൨,൩൪.
കാതിനും കഴുത്തിനും വിരലുകൾക്കും കൈകൾക്കും വേണ്ട അലങ്കാരങ്ങൾ, വിവിധ ഭൂഷണങ്ങൾ, വീട്ടുപകരണങ്ങൾ, കൂടെ ഒരു പശുവും ചേർത്ത്—
തതോര്ഽഘഃ സമ്പ്രദാതവ്യഃ പഞ്ചരത്നഫലാക്ഷതൈഃ ॥ ൨,൩൪.
അതിനുശേഷം അഞ്ചു വിധ രത്നങ്ങളും അക്ഷതയും ചേർത്ത് അർഘ്യം അർപ്പിക്കണം.
യഥാ ന കൃഷ്ണശയനം ശൂന്യം സാഗരകന്യയാ । ശയ്യാ മമാപ്യശൂന്യാസ്തു തഥാ ജന്മനിജന്മനി ॥ ൨,൩൪.
സമുദ്രകുമാരിയോടൊപ്പം കൃഷ്ണന്റെ തൂശ് ഒരിക്കലും ശൂന്യമല്ലാത്തതുപോലെ, എന്റെ ഓരോ ജന്മത്തിലും എന്റെ തൂശ് ഒരിക്കലും ശൂന്യമാകരുതേ.
ദത്ത്വൈവം തല്പമമലം ക്ഷമാപ്യ ച വിസര്ജയേത് । തഥാ ചൈകാദശാഹേ തു വിധിരേഷ പ്രകീര്തിതഃ ॥ ൨,൩൪.
ഇങ്ങനെ നിർമ്മലമായ തൂശ് നൽകി, ക്ഷമ ചോദിച്ച ശേഷം ബ്രാഹ്മണനെ വിടണം. ഇങ്ങനെയാണ് പതിനൊന്നാം ദിവസത്തെ ക്രമം.
ദദാതി യോ ഹി ധര്മാര്ഥേ ബാന്ധവോ ബാന്ധവേ മൃതേ । വിശേഷമത്ര പക്ഷേ തു കഥ്യമാനം മയാ ശൃണു ॥ ൨,൩൪.
ധർമ്മാർത്ഥം മരിച്ചവന്റെ ബന്ധുവിന് ബന്ധു നൽകുമ്പോൾ, ഇതിൽ പ്രത്യേകത എന്തെന്നു ഞാൻ പറയുന്നതു ശ്രദ്ധിക്കൂ.
ഉപയുക്തഞ്ച തസ്യാസീത്യത്കിഞ്ചിത്സ്വഗൃഹേ പുരാ । തസ്യ യദ്ഗാത്രസം ലഗ്നം വസ്ത്രം ഭാജനവാഹനമ് । യദഭീഷ്ടഞ്ച തസ്യാസീത്തത്സര്വം പരികല്പയേത് ॥ ൨,൩൪.
അവൻ മുമ്പ് വീട്ടിൽ ഉപയോഗിച്ച വസ്ത്രം, പാത്രം, വാഹനങ്ങൾ, അവന്റെ ശരീരത്തിൽ സ്പർശിച്ചവ, ഇഷ്ടപ്പെട്ട മറ്റെല്ലാം—ഇവയെല്ലാം ഒരുക്കണം.
സ്ഥാപയേത്പുരുഷം ഹൈമം ശയ്യോപരി ശുഭം ബുധഃ । പൂജയിത്വാ പ്രദാതവ്യാ മൃതശയ്യാ യഥോദിതാ ॥ ൨,൩൪.
ഒരു സ്വർണ്ണപുരുഷപ്രതിമ തൂശിന്മേൽ വച്ച്, അതിനെ ആരാധിച്ച ശേഷം, മരിച്ചവർക്കുള്ള തൂശ് പറഞ്ഞതുപോലെ നൽകണം.
പുരന്ദരഗൃഹേ സര്വം സൂര്യപുത്രാലയേ തഥാ । ഉപതിഷ്ഠേത്സുഖം ജന്തോഃ ശയ്യാദാനപ്രഭാവതഃ ॥ ൨,൩൪.
ഇന്ദ്രന്റെ വീട്ടിലും സൂര്യപുത്രന്റെ ആലയത്തിലും, തൂശ് നൽകുന്ന പുണ്യഫലത്താൽ ജീവി സുഖം അനുഭവിക്കും.
പീഡയന്തി ന തം യാമ്യാഃ പുരുഷാ ഭീഷണാനനാഃ । ന ഘര്മേണ ന ശീതേന ബാധ്യതേ സ നരഃ ക്വചിത് ॥ ൨,൩൪.
ഭയങ്കരമായ മുഖമുള്ള യമദൂതന്മാർ അവനെ പീഡിപ്പിക്കില്ല; ആ മനുഷ്യന് എവിടെയും ചൂടോ തണുപ്പോ ബാധിക്കില്ല.
ശയ്യാദാനപ്രഭാവേണ പ്രേതോ മുച്യതേ ബന്ധനാത് । അപിഃ പാപസമായുക്തഃ സ്വര്ഗലോകം സ ഗച്ഛതി ॥ ൨,൩൪.
തൂശ് ദാനം ചെയ്ത പുണ്യഫലത്താൽ പ്രേതൻ ബന്ധനത്തിൽ നിന്നു മോചിതനാകും; പാപം ഉണ്ടായിരുന്നാലും സ്വർഗ്ഗലോകം പ്രാപിക്കും.
വിമാനവരമാരൂഢഃ സേവ്യമാനോഽപ്സരോഗണൈഃ । ആഭൂതസംപ്ലവം യാവത്തിഷ്ഠേത്പാതകവര്ജിതഃ ॥ ൨,൩൪.
ഉത്തമമായ വിമാനത്തിൽ കയറി, അപ്സരസുകളുടെ സേവനം ലഭിച്ച്, സൃഷ്ടിയുടെ അവസാനംവരെ പാപരഹിതനായി അവൻ നിലകൊള്ളുന്നു.
നവകം ഷോഡശശ്രാദ്ധം ശയ്യാ സാംവത്സരം തഥാ । ഭര്തുര്യാ കുരുതേ നാരീ തസ്യാഃ ശ്രേയോ ഹ്യനന്തകമ് ॥ ൨,൩൪.
ഭര്ത്താവിന് വേണ്ടി ഒമ്പതോ പതിനാറോ ശ്രാദ്ധങ്ങള് നടത്തി, ഒരു വര്ഷം കിടക്ക ഒരുക്കുന്ന സ്ത്രീക്ക് അനന്തമായ പുണ്യം ലഭിക്കും.
ഉപകാരായ സാ ഭര്തുര്ജീവന്തീ ന മൃതാ തഥാ । ഉദ്ധരേജ്ജീവമാനാ സാ സതീ സത്യവതീ പ്രിയമ് ॥ ൨,൩൪.
ഭര്ത്താവ് ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോള് അവളുടെ എല്ലാ പ്രവൃത്തികളും അവന്റെ ഉപകാരത്തിനായിരിക്കും; മരിച്ചശേഷവും സത്യസന്ധയായ ഭക്തിയായ ഭാര്യ തന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവനെ ഉന്നതത്തിലേക്ക് ഉയര്ത്തും.
സ്ത്രിയാ ദധ്യന്നശയനേ ഹേമകുങ്കുമമഞ്ജനമ് । വസ്ത്രഭൂഷാ തഥാ ശയ്യാ സര്വമേതദ്ധി ദാപയേത് ॥ ൨,൩൪.
സ്ത്രീ തൈര്ചോറും കിടക്കയും പൊന്നും കുങ്കുമവും കാജലും വസ്ത്രവും ആഭരണങ്ങളും കിടക്കയും ഇവയെല്ലാം സമര്പ്പിക്കണം.
ഉപകാരകരം സ്ത്രീണാം യദ്ഭവോദിഹ കിഞ്ചന । ഭൂഷണം ഗാത്രലഗ്നഞ്ച വസ്തു ഭോഗ്യാദികഞ്ച യത് ॥ ൨,൩൪.
ഈ ലോകത്ത് സ്ത്രീകള്ക്ക് ഉപകാരപ്പെടുന്ന ആഭരണങ്ങള്, ശരീരത്തില് ധരിക്കുന്ന വസ്തുക്കള്, ഉപഭോഗത്തിനുള്ള സാധനങ്ങള് തുടങ്ങിയവ എല്ലാം
തത്സര്വം മേലയിത്വാ തു സ്വേസ്വേ സ്ഥാനേ നിയോജയേത് । പൂജയേല്ലോകപാലാംശ്ച ഗ്രഹാന് ദേവീം വിനായകമ് ॥ ൨,൩൪.
അവയെല്ലാം ഒന്നിച്ച് കൂട്ടി തക്കതായ സ്ഥലങ്ങളില് വയ്ക്കണം; ലോകപാലന്മാരെയും ഗ്രഹങ്ങളെയും ദേവിയെയും വിനായകനെയും ആരാധിക്കണം.
തതഃ ശുക്ലാമ്ബരധരോ ഗൃഹീതകുസുമാഞ്ജലിഃ । ഇമമുച്ചാരയേന്മന്ത്രം വിപ്രസ്യ പുരതോ ബുധഃ ॥ ൨,൩൪.
ശുദ്ധവസ്ത്രം ധരിച്ച് പൂക്കള് കൈയില് എടുത്ത്, ഒരു ബ്രാഹ്മണന്റെ മുമ്പില് ഈ മന്ത്രം ഉച്ചരിക്കണം.