ഗരുഡപുരാണമ്

പൃഥക്ശരാവയോര്ദദ്യാദേകാഹം ക്ഷീരമമ്ബു ച । ഏകോദ്ദിഷ്ടന്തു വൈ ശ്രാദ്ധം ചതുര്ഥേഽഹനി കാരയേത് ॥ ൨,൩൪.

ഒരു ദിവസം പാൽക്കും വെള്ളത്തിനും വേർതിരിച്ച പാത്രങ്ങളിൽ അർപ്പിക്കണം; നാലാം ദിവസം ഏകോദിഷ്ട ശ്രാദ്ധം നടത്തണം.

പ്രഥമേഽഹനി യഃ പിണ്ഡസ്തേന മൂര്ധാ പ്രജായതേ । ചക്ഷുഃ ശ്രോത്രഞ്ച നാസാ ച ദ്വിതീയേഽഹ്നി പ്രജായതേ ॥ ൨,൩൪.

ഒന്നാം ദിവസം അർപ്പിച്ച പിണ്ഡംകൊണ്ടു തല രൂപപ്പെടുന്നു; രണ്ടാം ദിവസം കണ്ണുകൾ, ചെവികൾ, മൂക്ക് എന്നിവ രൂപപ്പെടുന്നു.

ഗണ്ഡൌ വക്ത്രം തഥാ ഗ്രീവാ തൃതീയേഽഹനി ജായതേ । ഹൃദയം കുക്ഷിരുദരം ചതുര്ഥേ തദ്വദേവ ഹി ॥ ൨,൩൪.

മൂന്നാം ദിവസം കാമുകങ്ങൾ, വായ്, കഴുത്ത് എന്നിവ രൂപപ്പെടുന്നു; നാലാം ദിവസം ഹൃദയം, വശങ്ങൾ, വയറ് എന്നിവയും അതുപോലെ.

കടിപൃഷ്ഠം ഗുദഞ്ചാപി പഞ്ചമേഽഹനി ജായതേ । ഷഷ്ഠേ ഊരൂ ച വിജ്ഞേയേ സപ്തമേ ഗുല്ഫസമ്ഭവഃ ॥ ൨,൩൪.

അഞ്ചാം ദിവസം കടി, പുറം, ഗുദം എന്നിവ രൂപപ്പെടുന്നു; ആറാം ദിവസം തൊണ്ടകൾ, ഏഴാം ദിവസം കാൽമുട്ടുകൾ ഉണ്ടാകുന്നു.

അഷ്ടമേ ദിവസേ പ്രാപ്തേ ജങ്ഘേ ച ഭവതോഽണ്ഡജ । പാദൌ ച നവമേ ജ്ഞേയൌ ദശമേ ബലവത്ക്ഷുധാ ॥ ൨,൩൪.

എട്ടാം ദിവസം കാൽത്തണ്ടുകൾ രൂപപ്പെടുന്നു; ഒമ്പതാം ദിവസം കാൽപാദങ്ങൾ, പത്താം ദിവസം ശക്തമായ വിശപ്പ് ഉണ്ടാകുന്നു.

ഏകാദശാഹേ യഃ പിണ്ഡസ്തം ദദ്യാദാമിഷേണ തു । സിദ്ധാന്നം തസ്യ ദാതവ്യം കൃശരാഃ പൂപകാഃ പയഃ । പ്രക്ഷാല്യ വിപ്രചരണാവര്ഘ്യം ധൂപഞ്ച ദീപക്രമ് ॥ ൨,൩൪.

പതിനൊന്നാം ദിവസം പിണ്ഡം ഇറച്ചിയോടൊപ്പം അർപ്പിക്കണം; പാകം ചെയ്ത അന്നം, കഞ്ഞി, അപ്പം, പാൽ എന്നിവയും അർപ്പിക്കണം. കഴുകിയ ശേഷം, പാദജലം, അർഘ്യം, ധൂപം, വിളക്ക് എന്നിവ ക്രമത്തിൽ സമർപ്പിക്കണം.

ദ്വാദശ പ്രതിമാസ്യാനി ശ്രാദ്ധാന്യൈകാദശേ തഥാ । ത്രിപക്ഷഞ്ചാപി ഷണ്മാസേ ദ്വേ ശ്രാദ്ധാനി ച ഷോഡശ ॥ ൨,൩൪.

പതിനൊന്നാം ദിവസം പന്ത്രണ്ട് പ്രതിമകൾക്ക് ശ്രാദ്ധം നടത്തണം; അതുപോലെ, ആറു മാസം ഓരോ പകുതി കഴിഞ്ഞ്, പതിനാറ് ശ്രാദ്ധങ്ങൾ ആകെ നടത്തണം.

പ്രതി മാസം പ്രദാതവ്യം മൃതാഹേ യാ തിഥിര്ഭവേത് । സ മാസഃ പ്രഥമോ ജ്ഞേയ ഇതി വേദവിദോ വിദുഃ ॥ ൨,൩൪.

ഓരോ മാസം മരണത്തുദിനത്തിലെ അതേ തിഥിയിൽ തന്നെ ബലി അർപ്പിക്കണം. ഈ ആദ്യ മാസം അങ്ങനെയാണെന്ന് വേദം പഠിച്ചവർ പറയുന്നു.

ശവഹസ്തേ ച യച്ഛ്രാദ്ധം മൃതിസ്ഥാനേ ദ്വിജാസനേ । തദേവ പ്രഥമം ശ്രാദ്ധം തത്സ്യാദേകാദശേഽഹനി ॥ ൨,൩൪.

ശവം കൈവശം വെച്ച്, മരണസ്ഥലത്ത്, ബ്രാഹ്മണന്മാർ ഇരുന്നുകൊണ്ട് ചെയ്യുന്ന ശ്രാദ്ധം തന്നെയാണ് ആദ്യ ശ്രാദ്ധം; അത് പതിനൊന്നാം ദിവസം നടത്തണം.

സാ തിഥിര്മാസികേ ശ്രാദ്ധേ മൃതോ യസ്മിന് ദിനേ നരഃ । രിക്തയോശ്ച ത്രിപക്ഷേ ച സാ തിഥിര്നാദ്രിയേത വൈ ॥ ൨,൩൪.

മാസിക ശ്രാദ്ധത്തിന്, ആൾ മരിച്ച തിഥിയാണ് ഉപയോഗിക്കേണ്ടത്. എന്നാൽ, അതു ശൂന്യമായ ദിവസങ്ങളിലോ മൂന്നു പകുതികളിലോ വരുമ്പോൾ ആ തിഥി പ്രാധാന്യമില്ല.

പൌര്ണമാസ്യാം മൃതോ യോഽസൌ ചതുര്ഥീ തസ്യ ചോനകാ । ചതുര്ഥ്യാന്തു മൃതോ യസ്തു നവമീ തസ്യ ചോനകാ ॥ ൨,൩൪.

പൗർണമി ദിവസം മരിച്ചവർക്കു നാലാം തിഥി ശൂന്യമാണ്; നാലാം തിഥിയിൽ മരിച്ചവർക്കു ഒമ്പതാം തിഥി ശൂന്യമാണ്.

നവമ്യാഞ്ച മൃതോ യശ്ച രിക്താ തസ്യ ചതുര്ദശീ । ഏതാ രിക്താശ്ച വിജ്ഞേയാ അന്ത്യേഷ്ടൌ കുശലേന ച ॥ ൨,൩൪.

ഒമ്പതാം തിഥിയിൽ മരിച്ചവർക്കു പതിനാലാം തിഥി ശൂന്യമാണ്. ഈ ശൂന്യതിഥികൾ അന്തിമകർമ്മങ്ങളിൽ പരിഗണിക്കണമെന്ന് പരിചയമുള്ളവർ അറിയണം.

ഏകാദശാഹേ യച്ഛ്രാദ്ധം നവകം തത്പ്രകീര്തിതമ് । ചതുഷ്പഥേ ത്യജേദന്നം പുനഃ സ്നാനം സമാചരേത് ॥ ൨,൩൪.

പതിനൊന്നാം ദിവസം ചെയ്യുന്ന ശ്രാദ്ധം 'നവക'ം എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. ചതുരശ്ശേരിയിൽ അന്നം ഉപേക്ഷിച്ച് വീണ്ടും കുളിക്കണം.

ഏകാദശാഹാദാരഭ്യ ഘടസ്യാന്നം ജലാന്വിതമ് । ദിനേദിനേ ച ദാതവ്യമബ്ദം യാവദ്ദ്വിജോത്തമേ ॥ ൨,൩൪.

പതിനൊന്നാം ദിവസമുതൽ ഒരു വർഷം മുഴുവൻ, വെള്ളം ചേർത്ത അന്നം ദിവസേന ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് നൽകണം.

മാനുഷസ്യ ശരീരേ തു വിദ്യതേ ഹ്യസ്ഥിസഞ്ചയഃ । തത്സംഖ്യഃ സര്വദേഹേഷു ഷഷ്ട്യധികശതത്രയമ് ॥ ൨,൩൪.

മനുഷ്യശരീരത്തിൽ അസ്ഥികൾ ശേഖരിച്ചിരിക്കുന്നു. എല്ലാ ശരീരങ്ങളിലും അസ്ഥികളുടെ എണ്ണം നൂററയും അറുപതിയും ആറ് കൂടിയതായാണ്, അതായത് നൂററയും അറുപതിയും ആറും.

ഉദകുമ്ഭേന പുഷ്ടാനി താന്യസ്ഥീനി ഭവന്തി ഹി । ഏതസ്മാദ്ദീയതേ കുമ്ഭഃ പ്രീതിഃ പ്രേതസ്യ ജായതേ ॥ ൨,൩൪.

വെള്ളം നിറച്ച കുമ്പത്തിൽ ഈ അസ്ഥികൾ പോഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് കുമ്പം നൽകുന്നത്; അങ്ങനെ പ്രേതത്തിന് തൃപ്തി ലഭിക്കുന്നു.

യസ്മിന് ദിനേ മൃതോ ജന്തുരടവ്യാം വിഷമേഽപി വാ । യദാ തദാ ഭവേദ്ദാഹഃ സൂതകം മൃതവാസരാത് ॥ ൨,൩൪.

ഏത് ദിവസമാണ് ജീവി മരിക്കുന്നത്, കാടിലോ കഠിന സ്ഥലത്തോ ആയാലും, അന്നേ ദിവസം ദാഹം നടത്തണം; അശുദ്ധി മരണദിവസം മുതൽ ആരംഭിക്കും.

തിലപാത്രം തഥാന്നാദ്യം ഗന്ധധപാദികഞ്ച യത് । ഏകാദശാഹേ ദാതവ്യം തേന ശൂദ്ധോ ദ്വിജോ ഭവേത് ॥ ൨,൩൪.

എള്ളിലയിലുകൾ, അന്നം, സുഗന്ധവസ്തുക്കൾ എന്നിവ പതിനൊന്നാം ദിവസം നൽകണം; ഇതിലൂടെ ബ്രാഹ്മണൻ ശുദ്ധനാകും.

ക്ഷത്ത്രിയോ ദ്വാദശാഹേ തു വൈശ്യഃ പഞ്ചദശേ തഥാ । ശുദ്ധിഃ ശൂദ്രസ്യ മാസേന മൃതകേ ജാതസൂതകേ ॥ ൨,൩൪.

ക്ഷത്രിയന് പന്ത്രണ്ടാം ദിവസം, വൈശ്യന് പതിനഞ്ചാം ദിവസം, ശൂദ്രന് ഒരു മാസം കഴിഞ്ഞാൽ, മരണമോ ജനനമോ ഉണ്ടായാൽ ശുദ്ധി ലഭിക്കും.

മാസത്രയേ ത്രിരാത്രം സ്യാത്ഷണ്മാസേന തു പക്ഷിണീ । അഹഃ സംവത്സരാദര്ബ്വാക്പൂര്ണേ ദത്ത്വോദകം ശുചിഃ । അനേനൈവാ നുസാരേണ ശുദ്ധിഃ സ്യാത്സാര്വവര്ണികീ ॥ ൨,൩൪.

മൂന്നു മാസം കഴിഞ്ഞാൽ മൂന്നു രാത്രി, ആറു മാസം കഴിഞ്ഞാൽ പക്ഷികൾക്കു അശുദ്ധി. ഒരു വർഷം കഴിഞ്ഞാൽ വെള്ളം അർപ്പിച്ചാൽ ശുദ്ധി ലഭിക്കും. ഈ രീതിയിൽ എല്ലാ വർഗ്ഗങ്ങൾക്കും ശുദ്ധി ബാധകമാണ്.

ഏകാദശാഹപ്രഭൃതി പുരതഃ പ്രതിവത്സരമ് । വിശ്വേദേവാംസ്തു സമ്പൂജ്യ പിണ്ഡമേകഞ്ച നിര്വപേത് ॥ ൨,൩൪.

പതിനൊന്നാം ദിവസമുതൽ, ഓരോ വർഷവും, വിശ്വദേവന്മാരെ ആരാധിച്ചശേഷം ഒരു പിണ്ഡം അർപ്പിക്കണം.

യഥാ താരാഗണാഃ സര്വേ ച്ഛാദ്യന്തേ രവിരശ്മിഭിഃ । ഏവം പ്രച്ഛാദ്യതേ സര്വം ന പ്രേതോ ഭവതി ക്വചിത് ॥ ൨,൩൪.

എങ്ങനെ സൂര്യന്റെ കിരണങ്ങൾ എല്ലാ നക്ഷത്രങ്ങളെയും മറയ്ക്കുന്നു, അതുപോലെ എല്ലാം മറഞ്ഞുപോകുന്നു; പ്രേതനെ എവിടെയും കണ്ടെത്താനാവില്ല.

ശയ്യാദാനം പ്രശംസന്തി സര്വദൈവ ദ്വിജോത്തമാഃ । അനിത്യം ജീവനം യ്സമാത്പശ്ചാത്കോ നു പ്രദാസ്യതി ॥ ൨,൩൪.

ഉത്തമ ബ്രാഹ്മണന്മാർ എപ്പോഴും കിടക്ക നൽകുന്നത് പ്രശംസിക്കുന്നു; ജീവൻ സ്ഥിരമല്ലാത്തതിനാൽ, പിന്നീടാരാണ് അത് നൽകുക?

താവദ്വന്ധുഃ പിതാ താവദ്യാവജ്ജീവതി മാനവഃ । മൃതേ മൃത ഇതി ജ്ഞാത്വാ ക്ഷണാത്സ്നേഹോ നിവര്തതേ ॥ ൨,൩൪.

മനുഷ്യൻ ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ മാത്രമാണ് ബന്ധുവോ അപ്പനോ. മരിച്ചാൽ 'അവൻ മരിച്ചു' എന്നു അറിഞ്ഞാൽ, ഒരു നിമിഷത്തിൽ സ്നേഹം അകന്നു പോകുന്നു.

ആത്മൈവ ഹ്യാത്മനോ ബന്ധുരേവം ജ്ഞാത്വാ മുഹുര്മുഹുഃ । ജീവന്നപീതി സഞ്ചിന്ത്യ സ്വീയം ഹിതമനുസ്തമരേത് ॥ ൨,൩൪.

സ്വയം തന്നെയാണ് സ്വത്തിന്റേതായ സ്നേഹിതൻ എന്ന് വീണ്ടും വീണ്ടും മനസ്സിലാക്കി, ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ തന്നെ തന്റെ ഭലമായ കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യണം.

മൃതാനാം കഃ സുതോ ദദ്യാദ്ദ്വിജേശയ്യാം സതൂലികാമ് । ഏവം ജാനന്നിദം സര്വം സ്വഹസ്തേനൈവ ദാപയേത് ॥ ൨,൩൪.

മരിച്ചവരുടെ മക്കളിൽ ആരാണ് ബ്രാഹ്മണന് ഒരു തൂശ് അടുക്കളയോടുകൂടി നൽകാൻ തയ്യാറാവുക? ഇതെല്ലാം മനസ്സിലാക്കി, സ്വന്തം കൈകൊണ്ടുതന്നെ അതു നൽകണം.

തസ്മാച്ഛയ്യാം സമാസാദ്യ സാരദാരുമര്യോ ദൃഢാമ് । ദന്താദിരുചിരാം രമ്യാം ഹേമപട്ടൈ രലങ്കൃതാമ് । തസ്യാം സംസ്ഥാപ്യ ഹൈമഞ്ച ഹരിം ലക്ഷ്മ്യാ സമന്വിതമ് ॥ ൨,൩൪.

അതുകൊണ്ട് നല്ല മരത്താൽ ഉണ്ടാക്കിയ, ദന്തം മുതലായവകൊണ്ടും പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള പറ്റകളും അലങ്കരിച്ചും മനോഹരമായും ദൃഢമായും ഉള്ള ഒരു തൂശ് ഒരുക്കണം. അതിന്മേൽ പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള ലക്ഷ്മിയോടൊപ്പം ഹരിയുടെ പ്രതിമ സ്ഥാപിക്കണം.

ഘൃതപൂര്ണഞ്ച കലശം പരികല്പയേത് । വിജ്ഞേയോ ഗരുഡ പ്രീത്യൈ സ നിദ്രാകലശോ ബുധൈഃ ॥ ൨,൩൪.

നെയ്യ് നിറച്ച ഒരു കലശം ഒരുക്കണം. ഗരുഡാ, പണ്ഡിതന്മാർ ഇതിനെ 'നിദ്രാകലശം' എന്നു വിളിക്കുന്നു; ഇത് ഗരുഡന്റെ സന്തോഷത്തിനായാണ്.

താമ്ബൂലകുങ്കുമക്ഷോദകര്പൂരാഗുരുചന്ദനമ് । ദീപികോപാനഹച്ഛത്രചാമരാസനഭാജനമ് ॥ ൨,൩൪.

താമ്പൂൽ, കുങ്കുമം, പഞ്ചസാരപ്പൊടി, കർപ്പൂരം, അഗരു, ചന്ദനം, വിളക്ക്, ചെരിപ്പ്, കുട, ചാമരം, ഇരിപ്പ്, പാത്രം—