ഗരുഡപുരാണമ്

ഗൃഹദ്വാരേ ശ്മശാനേ വാ തീര്ഥേ ദേവാലയേഽപി വാ । യത്രാദ്യോ ദീയതേ പിണ്ഡസ്തത്ര സര്വാന് സമാപയേത് ॥ ൨,൩൪.

വീട്ടുവാതിലിൽ, ശ്മശാനത്തിൽ, തീർത്ഥത്തിൽ, അല്ലെങ്കിൽ ദേവാലയത്തിൽ—എവിടെയാണു ആദ്യം പിണ്ഡം അർപ്പിക്കുന്നത്, അവിടെ തന്നെ എല്ലാ ചടങ്ങുകളും പൂർത്തിയാക്കണം.

ഏകാദശാഹേ യച്ഛ്രാദ്ധം തത്സാമാന്യമുദാഹൃതമ് । ചതുര്ണാമേകവര്ണാനാം ശുദ്ധ്യര്ഥം സ്നാനമുച്യതേ ॥ ൨,൩൪.

പതിനൊന്നാം ദിവസം ചെയ്യുന്ന ശ്രാദ്ധം പൊതുചടങ്ങ് എന്നാണു പറയുന്നത്. എല്ലാ നാലു വർഗ്ഗങ്ങൾക്കും ശുദ്ധീകരണത്തിനായി കുളിയ്ക്കേണ്ടതാണു നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നത്.

കൃത്വാ ചൈകാദശാഹഞ്ച പുനഃ സ്നാത്വാ ശുചിര്ഭവേത് । ദദ്യാദ്വിപ്രായ യഃ ശയ്യാം യഥോക്തം പ്രേതമോക്ഷദാമ് ॥ ൨,൩൪.

പതിനൊന്നാം ദിവസം കഴിഞ്ഞു വീണ്ടും കുളിച്ച് ശുദ്ധനായ ശേഷം, നിർദ്ദേശിച്ചപോലെ, ബ്രാഹ്മണന് ഒരു കിടക്ക ദാനം ചെയ്യണം. അതു പ്രേതന്റെ മോക്ഷത്തിനായി നൽകേണ്ടതാണ്.

ന ഭവേത്യദാ സ ഗോത്രോ പരോഽപി വിധിമാചരേത് । ഭാര്യാ വാ പുരുഷഃ കശ്ചിത്തുഷ്ടശ്ച കുരുതേ സ്ത്രിയഃ ॥ ൨,൩൪.

ആ കുടുംബത്തിൽ ആരുമില്ലെങ്കിൽ, മറ്റാരെങ്കിലും ആ ചടങ്ങ് നടത്താം. ഭാര്യയോ, ഏതെങ്കിലും പുരുഷനോ, സന്തുഷ്ടയായ സ്ത്രീയോ ഈ ചടങ്ങ് നിർവഹിക്കാം.

പ്രഥമേഽഹനി യഃ പിണ്ഡോ ദീയതേ വിധിപൂര്വകമ് । അന്നാദ്യേന ച തേനൈവ സര്വശ്രാദ്ധാനി കാരയേത് ॥ ൨,൩൪.

ഒന്നാം ദിവസം നിയമപ്രകാരം അർപ്പിച്ച പിണ്ഡം ഉപയോഗിച്ചുതന്നെ എല്ലാ ശ്രാദ്ധചടങ്ങുകളും നടത്തണം.

അമന്ത്രം കാരയേച്ഛ്രാദ്ധം ദശാഹം നാമഗോത്രതഃ । ശ്രാദ്ധം കൃതന്തു യൈര്വസ്ത്രൈസ്താനി ത്യക്ത്വാ ഗൃഹം വിശേത് ॥ ൨,൩൪.

പത്ത് ദിവസം ശ്രാദ്ധം മന്ത്രങ്ങളില്ലാതെ, പേരും കുടുംബം പറഞ്ഞ് മാത്രം നടത്തണം. ശ്രാദ്ധം കഴിഞ്ഞാൽ ഉപയോഗിച്ച വസ്ത്രങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച് വീട്ടിൽ പ്രവേശിക്കണം.

അസഗോത്രഃ സഗോത്രോ വാ യദി സ്ത്രീ യദി വാ പുമാന് । പ്രഥമേഽഹനി യഃ കുര്യാത്സ ദശാഹം സമാപയേത് ॥ ൨,൩൪.

കുടുംബം ഒന്നാണോ വേറെയാണോ, സ്ത്രീയോ പുരുഷനോ ആയാലും, ആരാണു ഒന്നാം ദിവസം ചടങ്ങ് തുടങ്ങുന്നതോ, അവൻ പത്ത് ദിവസം മുഴുവൻ പൂർത്തിയാക്കണം.

ജീവസ്യ ദശഭിഃ പിണ്ഡൈര്ദേഹോ നിഷ്പാദ്യതേ ധ്രുവമ് । വൃദ്ധിശ്ച ദശഭിര്മാസൈര്ഗര്ഭസ്ഥസ്യ യഥാ ഭവേത് ॥ ൨,൩൪.

പത്ത് പിണ്ഡങ്ങൾകൊണ്ടു ജീവിയുടെ ശരീരം നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു; അതുപോലെ തന്നെ ഗർഭത്തിൽ പത്ത് മാസം വളരുന്നതുപോലെയാണ്.

ആശൌചം യാവദേതസ്യ താവത്പിണ്ഡോദകക്രിയാ । ചതുര്ണാമപി വര്ണാനാമേഷ ഏവ വിധിഃ സ്മൃതഃ ॥ ൨,൩൪.

ആശൗചം നിലനിൽക്കുന്നത്രയും കാലം പിണ്ഡവും വെള്ളവും അർപ്പിക്കണം. ഇത് എല്ലാ നാലു വർഗ്ഗങ്ങൾക്കും ഒരുപോലെ പ്രമാണമാണ്.

യത്ര ത്രിരാത്രമാശൌചം തത്രാദൌ ത്രീന് പ്രദാപയേത് । ചതുരസ്തു ദ്വിതീയേഽഹ്നി തൃതീയേ ത്രീംശ്തഥൈവ ച ॥ ൨,൩൪.

മൂന്നു രാത്രിയാണ് ആശൗചം എങ്കിൽ, ആദ്യം മൂന്ന് പിണ്ഡം അർപ്പിക്കണം; രണ്ടാം ദിവസം നാല്, മൂന്നാം ദിവസം വീണ്ടും മൂന്ന് പിണ്ഡം അർപ്പിക്കണം.

പൃഥക്ശരാവയോര്ദദ്യാദേകാഹം ക്ഷീരമമ്ബു ച । ഏകോദ്ദിഷ്ടന്തു വൈ ശ്രാദ്ധം ചതുര്ഥേഽഹനി കാരയേത് ॥ ൨,൩൪.

ഒരു ദിവസം പാൽക്കും വെള്ളത്തിനും വേർതിരിച്ച പാത്രങ്ങളിൽ അർപ്പിക്കണം; നാലാം ദിവസം ഏകോദിഷ്ട ശ്രാദ്ധം നടത്തണം.

പ്രഥമേഽഹനി യഃ പിണ്ഡസ്തേന മൂര്ധാ പ്രജായതേ । ചക്ഷുഃ ശ്രോത്രഞ്ച നാസാ ച ദ്വിതീയേഽഹ്നി പ്രജായതേ ॥ ൨,൩൪.

ഒന്നാം ദിവസം അർപ്പിച്ച പിണ്ഡംകൊണ്ടു തല രൂപപ്പെടുന്നു; രണ്ടാം ദിവസം കണ്ണുകൾ, ചെവികൾ, മൂക്ക് എന്നിവ രൂപപ്പെടുന്നു.

ഗണ്ഡൌ വക്ത്രം തഥാ ഗ്രീവാ തൃതീയേഽഹനി ജായതേ । ഹൃദയം കുക്ഷിരുദരം ചതുര്ഥേ തദ്വദേവ ഹി ॥ ൨,൩൪.

മൂന്നാം ദിവസം കാമുകങ്ങൾ, വായ്, കഴുത്ത് എന്നിവ രൂപപ്പെടുന്നു; നാലാം ദിവസം ഹൃദയം, വശങ്ങൾ, വയറ് എന്നിവയും അതുപോലെ.

കടിപൃഷ്ഠം ഗുദഞ്ചാപി പഞ്ചമേഽഹനി ജായതേ । ഷഷ്ഠേ ഊരൂ ച വിജ്ഞേയേ സപ്തമേ ഗുല്ഫസമ്ഭവഃ ॥ ൨,൩൪.

അഞ്ചാം ദിവസം കടി, പുറം, ഗുദം എന്നിവ രൂപപ്പെടുന്നു; ആറാം ദിവസം തൊണ്ടകൾ, ഏഴാം ദിവസം കാൽമുട്ടുകൾ ഉണ്ടാകുന്നു.

അഷ്ടമേ ദിവസേ പ്രാപ്തേ ജങ്ഘേ ച ഭവതോഽണ്ഡജ । പാദൌ ച നവമേ ജ്ഞേയൌ ദശമേ ബലവത്ക്ഷുധാ ॥ ൨,൩൪.

എട്ടാം ദിവസം കാൽത്തണ്ടുകൾ രൂപപ്പെടുന്നു; ഒമ്പതാം ദിവസം കാൽപാദങ്ങൾ, പത്താം ദിവസം ശക്തമായ വിശപ്പ് ഉണ്ടാകുന്നു.

ഏകാദശാഹേ യഃ പിണ്ഡസ്തം ദദ്യാദാമിഷേണ തു । സിദ്ധാന്നം തസ്യ ദാതവ്യം കൃശരാഃ പൂപകാഃ പയഃ । പ്രക്ഷാല്യ വിപ്രചരണാവര്ഘ്യം ധൂപഞ്ച ദീപക്രമ് ॥ ൨,൩൪.

പതിനൊന്നാം ദിവസം പിണ്ഡം ഇറച്ചിയോടൊപ്പം അർപ്പിക്കണം; പാകം ചെയ്ത അന്നം, കഞ്ഞി, അപ്പം, പാൽ എന്നിവയും അർപ്പിക്കണം. കഴുകിയ ശേഷം, പാദജലം, അർഘ്യം, ധൂപം, വിളക്ക് എന്നിവ ക്രമത്തിൽ സമർപ്പിക്കണം.

ദ്വാദശ പ്രതിമാസ്യാനി ശ്രാദ്ധാന്യൈകാദശേ തഥാ । ത്രിപക്ഷഞ്ചാപി ഷണ്മാസേ ദ്വേ ശ്രാദ്ധാനി ച ഷോഡശ ॥ ൨,൩൪.

പതിനൊന്നാം ദിവസം പന്ത്രണ്ട് പ്രതിമകൾക്ക് ശ്രാദ്ധം നടത്തണം; അതുപോലെ, ആറു മാസം ഓരോ പകുതി കഴിഞ്ഞ്, പതിനാറ് ശ്രാദ്ധങ്ങൾ ആകെ നടത്തണം.

പ്രതി മാസം പ്രദാതവ്യം മൃതാഹേ യാ തിഥിര്ഭവേത് । സ മാസഃ പ്രഥമോ ജ്ഞേയ ഇതി വേദവിദോ വിദുഃ ॥ ൨,൩൪.

ഓരോ മാസം മരണത്തുദിനത്തിലെ അതേ തിഥിയിൽ തന്നെ ബലി അർപ്പിക്കണം. ഈ ആദ്യ മാസം അങ്ങനെയാണെന്ന് വേദം പഠിച്ചവർ പറയുന്നു.

ശവഹസ്തേ ച യച്ഛ്രാദ്ധം മൃതിസ്ഥാനേ ദ്വിജാസനേ । തദേവ പ്രഥമം ശ്രാദ്ധം തത്സ്യാദേകാദശേഽഹനി ॥ ൨,൩൪.

ശവം കൈവശം വെച്ച്, മരണസ്ഥലത്ത്, ബ്രാഹ്മണന്മാർ ഇരുന്നുകൊണ്ട് ചെയ്യുന്ന ശ്രാദ്ധം തന്നെയാണ് ആദ്യ ശ്രാദ്ധം; അത് പതിനൊന്നാം ദിവസം നടത്തണം.

സാ തിഥിര്മാസികേ ശ്രാദ്ധേ മൃതോ യസ്മിന് ദിനേ നരഃ । രിക്തയോശ്ച ത്രിപക്ഷേ ച സാ തിഥിര്നാദ്രിയേത വൈ ॥ ൨,൩൪.

മാസിക ശ്രാദ്ധത്തിന്, ആൾ മരിച്ച തിഥിയാണ് ഉപയോഗിക്കേണ്ടത്. എന്നാൽ, അതു ശൂന്യമായ ദിവസങ്ങളിലോ മൂന്നു പകുതികളിലോ വരുമ്പോൾ ആ തിഥി പ്രാധാന്യമില്ല.

പൌര്ണമാസ്യാം മൃതോ യോഽസൌ ചതുര്ഥീ തസ്യ ചോനകാ । ചതുര്ഥ്യാന്തു മൃതോ യസ്തു നവമീ തസ്യ ചോനകാ ॥ ൨,൩൪.

പൗർണമി ദിവസം മരിച്ചവർക്കു നാലാം തിഥി ശൂന്യമാണ്; നാലാം തിഥിയിൽ മരിച്ചവർക്കു ഒമ്പതാം തിഥി ശൂന്യമാണ്.

നവമ്യാഞ്ച മൃതോ യശ്ച രിക്താ തസ്യ ചതുര്ദശീ । ഏതാ രിക്താശ്ച വിജ്ഞേയാ അന്ത്യേഷ്ടൌ കുശലേന ച ॥ ൨,൩൪.

ഒമ്പതാം തിഥിയിൽ മരിച്ചവർക്കു പതിനാലാം തിഥി ശൂന്യമാണ്. ഈ ശൂന്യതിഥികൾ അന്തിമകർമ്മങ്ങളിൽ പരിഗണിക്കണമെന്ന് പരിചയമുള്ളവർ അറിയണം.

ഏകാദശാഹേ യച്ഛ്രാദ്ധം നവകം തത്പ്രകീര്തിതമ് । ചതുഷ്പഥേ ത്യജേദന്നം പുനഃ സ്നാനം സമാചരേത് ॥ ൨,൩൪.

പതിനൊന്നാം ദിവസം ചെയ്യുന്ന ശ്രാദ്ധം 'നവക'ം എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. ചതുരശ്ശേരിയിൽ അന്നം ഉപേക്ഷിച്ച് വീണ്ടും കുളിക്കണം.

ഏകാദശാഹാദാരഭ്യ ഘടസ്യാന്നം ജലാന്വിതമ് । ദിനേദിനേ ച ദാതവ്യമബ്ദം യാവദ്ദ്വിജോത്തമേ ॥ ൨,൩൪.

പതിനൊന്നാം ദിവസമുതൽ ഒരു വർഷം മുഴുവൻ, വെള്ളം ചേർത്ത അന്നം ദിവസേന ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് നൽകണം.

മാനുഷസ്യ ശരീരേ തു വിദ്യതേ ഹ്യസ്ഥിസഞ്ചയഃ । തത്സംഖ്യഃ സര്വദേഹേഷു ഷഷ്ട്യധികശതത്രയമ് ॥ ൨,൩൪.

മനുഷ്യശരീരത്തിൽ അസ്ഥികൾ ശേഖരിച്ചിരിക്കുന്നു. എല്ലാ ശരീരങ്ങളിലും അസ്ഥികളുടെ എണ്ണം നൂററയും അറുപതിയും ആറ് കൂടിയതായാണ്, അതായത് നൂററയും അറുപതിയും ആറും.

ഉദകുമ്ഭേന പുഷ്ടാനി താന്യസ്ഥീനി ഭവന്തി ഹി । ഏതസ്മാദ്ദീയതേ കുമ്ഭഃ പ്രീതിഃ പ്രേതസ്യ ജായതേ ॥ ൨,൩൪.

വെള്ളം നിറച്ച കുമ്പത്തിൽ ഈ അസ്ഥികൾ പോഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് കുമ്പം നൽകുന്നത്; അങ്ങനെ പ്രേതത്തിന് തൃപ്തി ലഭിക്കുന്നു.

യസ്മിന് ദിനേ മൃതോ ജന്തുരടവ്യാം വിഷമേഽപി വാ । യദാ തദാ ഭവേദ്ദാഹഃ സൂതകം മൃതവാസരാത് ॥ ൨,൩൪.

ഏത് ദിവസമാണ് ജീവി മരിക്കുന്നത്, കാടിലോ കഠിന സ്ഥലത്തോ ആയാലും, അന്നേ ദിവസം ദാഹം നടത്തണം; അശുദ്ധി മരണദിവസം മുതൽ ആരംഭിക്കും.

തിലപാത്രം തഥാന്നാദ്യം ഗന്ധധപാദികഞ്ച യത് । ഏകാദശാഹേ ദാതവ്യം തേന ശൂദ്ധോ ദ്വിജോ ഭവേത് ॥ ൨,൩൪.

എള്ളിലയിലുകൾ, അന്നം, സുഗന്ധവസ്തുക്കൾ എന്നിവ പതിനൊന്നാം ദിവസം നൽകണം; ഇതിലൂടെ ബ്രാഹ്മണൻ ശുദ്ധനാകും.

ക്ഷത്ത്രിയോ ദ്വാദശാഹേ തു വൈശ്യഃ പഞ്ചദശേ തഥാ । ശുദ്ധിഃ ശൂദ്രസ്യ മാസേന മൃതകേ ജാതസൂതകേ ॥ ൨,൩൪.

ക്ഷത്രിയന് പന്ത്രണ്ടാം ദിവസം, വൈശ്യന് പതിനഞ്ചാം ദിവസം, ശൂദ്രന് ഒരു മാസം കഴിഞ്ഞാൽ, മരണമോ ജനനമോ ഉണ്ടായാൽ ശുദ്ധി ലഭിക്കും.