പഞ്ചൈതാനി ഹി സൃജ്യന്തേ ഗര്ഭസ്ഥസ്യൈവ ദേഹിനഃ । കര്മണാ ജായതേ ജന്തുഃ കര്മണൈവ പ്രലീയതേ ॥ ൨,൩൨.
ഈ അഞ്ചും ഗർഭത്തിലെ ശരീരിക്ക് തന്നെ നിർണ്ണയിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ജീവി കർമ്മം കൊണ്ടാണ് ജനിക്കുന്നത്, കർമ്മം കൊണ്ടുതന്നെ അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നു.
സുഖം ദുഃഖം ഭയം ക്ഷേമം കര്മണൈവാഭിപദ്യതേ । അധോമുഖം ചോര്ധ്വപാദം ഗര്ഭാദ്വായുഃ പ്രകര്ഷതി ॥ ൨,൩൨.
സുഖം, ദുഃഖം, ഭയം, രക്ഷ—ഇവയൊക്കെയും കർമ്മം മൂലമാണ് അനുഭവപ്പെടുന്നത്. തലകീഴായി കാലുകൾ മേലായി, വായു ജീവിയെ ഗർഭത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തേക്കു കൊണ്ടുപോകുന്നു.
ജന്മതോ വൈഷ്ണവീ മായാ സംമോഹയതി സത്വരമ് । സ്വകര്മകൃതസമ്ബന്ധോ ജന്തുര്ജന്മ പ്രപദ്യതേ ॥ ൨,൩൨.
ജനനത്തോടുകൂടി വിഷ്ണുവിന്റെ മായാ അതിവേഗം ജീവിയെ മയക്കുന്നു. താൻ ചെയ്ത കർമ്മങ്ങൾകൊണ്ടു ബന്ധിച്ചാണ് ജീവി ജനിക്കുന്നത്.
സുകൃതാദുത്തമോ ഭോഗഭോഗ്യവാന് സുകുലേ ഭവേത് । യഥായഥാ ദുഷ്കൃതം തത്കുലേ ഹീനേ പ്രജായതേ ॥ ൨,൩൨.
നല്ല കർമ്മം ചെയ്തവർ ഉന്നത കുടുംബത്തിൽ ജനിച്ച് സൗഖ്യങ്ങൾ അനുഭവിക്കും. ദുഷ്കർമ്മം അനുസരിച്ച്, താഴ്ന്ന കുടുംബത്തിൽ ജനനം ലഭിക്കും.
ദരിദ്രോ വ്യാധിതോ മൂര്ഖഃ പാപകൃദ്ദുഃഖഭാജനമ് । അതഃ പരം കിമര്ഥം തേ കഥയാമി ഖഗേശ്വര ॥ ൨,൩൨.
ദരിദ്രൻ, രോഗി, മണ്ടൻ, പാപം ചെയ്യുന്നവൻ, ദുഃഖം അനുഭവിക്കുന്നവൻ—ഇതിൽപുറമെ ഞാൻ എന്ത് പറയേണ്ടതുണ്ട്, ഖഗേശ്വര?
ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൩൩ ഗരുഡ ഉവാച । ഉത്പത്തിലക്ഷണം ജന്തോഃ കഥിതം മയി പുത്ത്രകേ । യമലോകഃ കിയന്മാത്രസ്ത്രൈലോക്യേ സചരാചരേ । വിസ്തരം തസ്യ മേ ബ്രൂഹി അധ്വാ ചൈവ കിയാന് സ്മൃതഃ ॥ ൨,൩൩.
ഗരുഡൻ ചോദിച്ചു: ജനനത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ അച്ഛൻ എന്നോട് പറഞ്ഞു. മൂന്നു ലോകങ്ങളിലെയും ചലനശീലികളായും അചലങ്ങളായും ഉള്ളവരിൽ, യമലോകം എത്ര വലിയതാണ്? അതിന്റെ വിശാലതയും, അതിലേക്കുള്ള വഴി എത്ര ദൂരമാണെന്നും ദയവായി വിശദമായി പറയൂ.
കൈശ്ച പാപൈഃ കൃതൈര്ദേവ കേന വാ ശുഭകര്മണാ । ഗച്ഛന്തി മാനവാസ്തത്ര കഥയസ്വ വിശേഷതഃ ॥ ൨,൩൩.
ദേവാ, മനുഷ്യർ ഏത് പാപങ്ങൾ കൊണ്ടോ, അല്ലെങ്കിൽ ഏത് നല്ല പ്രവർത്തികൾ കൊണ്ടോ അവിടെ പോകുന്നു? ദയവായി ഇതിന്റെ വിശദാംശങ്ങൾ പറയൂ.
ശ്രീഭഗവാനുവാച । ഷടശീതിസഹസ്രാണി യോജനാനാം പ്രമാണതഃ । യമലോകസ്യ ചാധ്വാനമന്തരാ മാനുഷസ്യ ച ॥ ൨,൩൩.
ശ്രീഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: യമലോകത്തിലേക്കുള്ള ദൂരം അളവിൽ എൺപത്താറായിരം യോജനമാണ്. മനുഷ്യലോകത്തെയും യമലോകത്തെയും തമ്മിലുള്ള വഴിയാണിത്.
ധ്മാതതാമ്രമിവാതപ്തോ ജ്വലദ്ദുര്ഗോ മഹാപഥഃ । തത്ര ഗച്ഛന്തി പാപിഷ്ഠാ മാനവാ മൂഢചേതസഃ ॥ ൨,൩൩.
ചൂടുള്ള ഉരുക്കുപോലെ കത്തുന്ന ഭയങ്കരമായ ഒരു വലിയ പാത അവിടെ കിടക്കുന്നു. അവിടേക്ക് പാപഭാരമുള്ള, അജ്ഞാനികളായ മനുഷ്യർ മുന്നോട്ട് പോകുന്നു.
കണ്ടകാശ്ച സുതീക്ഷ്ണാ വൈ വിവിധാ ഘോരദര്ശനാഃ । തൈസ്തുവാലുക്ഷിതിര്വ്യാപ്താ ഹുതാശശ്ച തഥോല്ബണഃ ॥ ൨,൩൩.
അവിടെ വളരെ മൂർച്ചയുള്ള, ഭയപ്പെടുത്തുന്ന പലതരത്തിലുള്ള മുള്ളുകൾ ഉണ്ട്. ആ മുള്ളുകൾ കൊണ്ട് നിലം മുഴുവൻ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; അതുപോലെ ഭയങ്കരമായ അഗ്നിയും അവിടെ ഉണ്ട്.
വൃക്ഷച്ഛായാ ന തത്രാസ്തി യത്ര വിശ്രമതേ നരഃ । ഗൃഹീതഃ കാലപാശൈശ്ച കൃതൈഃ കര്മഭിരുല്ബണൈഃ ॥ ൨,൩൩.
അവിടെ വിശ്രമിക്കാൻ മരത്തിന്റെ തണൽ എവിടെയും ഇല്ല. മനുഷ്യൻ തന്റെ ഭയങ്കരമായ കർമ്മങ്ങൾ കൊണ്ടു കാലത്തിന്റെ കയറുകളിൽ കുടുങ്ങിയിരിക്കുന്നു.
തസ്മിന്മാര്ഗേ ന ചാന്നാദ്യം യേന പ്രാണാന് പ്രപോഷയേത് । ന ജലം ദൃശ്യതേ തത്ര തൃഷാ യേന വിലീയതേ ॥ ൨,൩൩.
ആ വഴിയിൽ ജീവൻ നിലനിർത്താൻ ഭക്ഷണവും കുടിപ്പാനും ഒന്നുമില്ല; ദാഹം തീർക്കാൻ വെള്ളം പോലും അവിടെ കാണാനില്ല.
ക്ഷുധയാ പീഡിതോ യാതി തൃഷ്ണയാ ച മഹാപഥേ । ശീതേന കമ്പതേ ക്വാപി യമമാര്ഗേഽതിദുര്ഗമേ ॥ ൨,൩൩.
വിശപ്പിന്റെ വേദനയിലും ദാഹത്തിന്റെ പീഡയിലും ആ വലിയ വഴിയിൽ അവൻ മുന്നോട്ട് പോകുന്നു; യമന്റെ അതി ദുഷ്കരമായ വഴിയിൽ എവിടെയോ അവൻ തണുപ്പിൽ വിറയുന്നു.
യദ്യസ്യ യാദൃശം പാപം സ പന്ഥാസ്തസ്യ താദൃശഃ । സുദീനാഃ കൃപണാ മൂഢാ ദുഃ ഖൈര്വ്യാപ്താസ്തരന്തി തമ് ॥ ൨,൩൩.
ഏതൊരാളുടെ പാപം എങ്ങനെയാണോ, അവന്റെ വഴി അതുപോലെയാണ്. ദു:ഖത്തിൽ മുങ്ങിയ, ദയനീയരായ, അജ്ഞാനികളായ അവർ ആ വഴി കടക്കുന്നു.
രുദന്തി ദാരുണം കേചിത്കേചിദ്ദ്രോഹം വദന്തി ച । ആത്മകര്മകൃതൈര്ദേഷൈഃ പച്യമാനാ മുഹുര്മുഹുഃ ॥ ൨,൩൩.
അവരിൽ ചിലർ കഠിനമായി കരയുന്നു, ചിലർ ദ്രോഹത്തിന്റെ വാക്കുകൾ പറയുന്നു; സ്വന്തം കർമ്മഫലങ്ങളിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും പെടുന്നു.
ഈദൃഗ്വിധഃ സ വൈ പന്ഥാ വിജ്ഞേയോ ദാരുണഃ ഖഗ । വിതൃഷ്ണാ യേ നരാ ലോകേ സുഖം തസ്മിന് വ്രജന്തി തേ ॥ ൨,൩൩.
അങ്ങനെയാണ് ആ ഭയങ്കരമായ വഴി, പക്ഷീ, മനസ്സിലാക്കേണ്ടത്. ഈ ലോകത്ത് ആഗ്രഹം ഇല്ലാത്തവർക്ക് ആ വഴി എളുപ്പത്തിൽ കടക്കാനാകും.
യാനിയാനി ച ദാനാനി ദത്താനി ഭുവി മാനവൈഃ । താനിതാന്യുപതിഷ്ഠന്തി യമലോകേ പുരഃ പഥി ॥ ൨,൩൩.
മനുഷ്യർ ഭൂമിയിൽ നൽകിയ എല്ലാ ദാനങ്ങളും അവരെ യമലോകത്തിലെ വഴിയിൽ കൂടെ അനുഗമിക്കും.
പാപിനോ നോപതിഷ്ഠന്തി ദാഹശ്രാദ്ധജലാഞ്ജലി । ഭ്രമന്തി വായുഭൂതാസ്തേ യേ ക്ഷുദ്രാഃ പാപകര്മിണഃ ॥ ൨,൩൩.
പാപികൾക്ക് ജലതർപ്പണവും ശ്രാദ്ധജലവും അവിടെ ലഭ്യമാവില്ല; അത്തരം ചെറുതായും പാപകരമായും ജീവിച്ചവർ കാറ്റുപോലെ അലഞ്ഞുതിരിയുന്നു.
ഈദൃശം വര്ത്മ തദ്രൌദ്രം കഥിതം തവ സുവ്രത । പുനശ്ച കഥയിഷ്യാമി യമമാര്ഗസ്യ യാ സ്ഥിതിഃ ॥ ൨,൩൩.
ഇങ്ങനെ ആ ഭയങ്കരമായ വഴി ഞാൻ നിന്നോട് വിവരിച്ചു, ധർമ്മനിഷ്ഠനായവനേ. ഇനി യമന്റെ വഴിയിലെ അവസ്ഥയെക്കുറിച്ച് വീണ്ടും പറയും.
യാമ്യനൈരൃതയോര്മധ്യേ പുരം വൈവസ്വതസ്യ തു । സര്വം വജ്രമയം ദിവ്യമഭേദ്യം തത്സുരാസുരൈഃ ॥ ൨,൩൩.
യമനും നിരൃതിയും തമ്മിൽ വൈവസ്വതന്റെ നഗരം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു; അതു മുഴുവൻ വജ്രംകൊണ്ടാണ് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്, ദൈവികവും ദേവന്മാരാലും അസുരന്മാരാലും തകർക്കാനാകാത്തതുമാണ്.
ചതുരശ്രം ചതുര്ദ്വാരം സപ്തപ്രാകാരതോരണമ് । സ്വയം തിഷ്ഠതി വൈ യസ്യാം യമോ ദൂതൈഃ സമന്വിതഃ ॥ ൨,൩൩.
ആ നഗരം ചതുരശ്രാകൃതിയിലാണ്, നാലു വാതിലുകളും ഏഴു മതിലുകളും ഗോപുരങ്ങളുമുണ്ട്; അവിടെ യമൻ തന്റെ ദൂതന്മാരോടൊപ്പം ഇരിക്കുന്നു.
യോജനാനാം സഹസ്രം വൈ പ്രമാണേന തദുച്യതേ । സര്വരത്നമയം ദിവ്യം വിദ്യുജ്ജ്വാലാര്കതൈജസമ് ॥ ൨,൩൩.
ആ നഗരം ആയിരം യോജന ദൈർഘ്യമാണെന്ന് പറയുന്നു; അതു എല്ലാവിധ രത്നങ്ങളാലും നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടതും ദൈവികവും മിന്നുന്ന മിന്നലിനെയും സൂര്യനെയുംപ്പോലെയും പ്രകാശിക്കുന്നതുമാണ്.
തദ്ഗുഹം ധര്മരാജസ്യ വിസ്തീര്ണം കാഞ്ചനപ്രഭമ് । യോജനാനാം പഞ്ചശതപ്രമാണേന സമുച്ഛ്രിതമ് ॥ ൨,൩൩.
ധർമ്മരാജാവിന്റെ ആ മഹാലയം വിശാലവും പൊന്നുപോലെ പ്രകാശിക്കുന്നതും അഞ്ചു നൂറ് യോജന ഉയരമുള്ളതുമാണ്.
വൃതം സ്തമ്ഭസഹസ്രൈസ്തു വൈദൂര്യമണിമണ്ഡിതമ് । മുക്താജാലഗവാക്ഷം ച പതാകാശതഭൂഷിതമ് ॥ ൨,൩൩.
ആ മഹാലയം ആയിരം തൂണുകൾകൊണ്ടും വൈദൂര്യവും രത്നങ്ങളും കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു; മുത്ത് വേലികളുള്ള ജനാലകളും നൂറുകണക്കിന് പതാകകളും അണിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
ഘണ്ടാശതനിനാദാഢ്യം തോരണാനാം ശതൈര്വൃതമ് । ഏവമാദിഭിരന്യൈശ്ച ഭൂഷണൈര്ഭൂഷിതം സദാ ॥ ൨,൩൩.
നൂറുകണക്കിന് മണികളുടെ ശബ്ദം മുഴങ്ങുന്ന, നൂറുകണക്കിന് ഗോപുരങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട, ഇങ്ങനെ മറ്റു പല അലങ്കാരങ്ങളാലും എല്ലായ്പ്പോഴും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
തത്രസ്ഥോ ഭഗവാന് ധര്മ ആസനേ തു സമേ ശുഭേ । ദശയോ ജനവിസ്തീര്ണേ നീലജീമൂതസന്നിഭേ ॥ ൨,൩൩.
അവിടെ ഭഗവാൻ ധർമ്മൻ സമതലമായ, ശുഭമായ, പത്തു യോജന വീതിയുള്ള, കറുത്ത മേഘംപോലെയുള്ള സിംഹാസനത്തിൽ ഇരിക്കുന്നു.
ധര്മജ്ഞോ ധര്മശീലശ്ച ധര്മയുക്തോ ഹിതോ യമഃ । ഭയദഃ പാപയുക്താനാം ധാര്മികാണാം സുഖപ്രദഃ ॥ ൨,൩൩.
ധർമ്മത്തെ അറിയുന്നവനും, ധാർമ്മികസ്വഭാവമുള്ളവനും, എല്ലായിടത്തും ധർമ്മത്തിൽ ചേർന്നവനും, എല്ലാവർക്കും ഉപകാരപ്രദനുമായ യമൻ, പാപം ചെയ്യുന്നവർക്കു ഭയം നൽകുന്നവനും, സത്പുരുഷന്മാർക്ക് സന്തോഷം നൽകുന്നവനും ആണു.
മന്ദമാരു തസംയോഗൈരുത്സവൈര്വിവിധൈസ്തഥാ । വ്യാഖ്യാനൈര്വിവിധൈര്യുക്തഃ ശങ്ഖവാദിത്രനിഃ സ്വനൈഃ ॥ ൨,൩൩.
അവനെ ചുറ്റി സുഖകരമായ കാറ്റും, പലവിധ ഉത്സവങ്ങളും, വിവിധമായ വിവരണങ്ങളും, ശംഖവും വാദ്യോപകരണങ്ങളുടെയും ശബ്ദവും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
പുരമധ്യപ്രവേശേ തു ചിത്രഗുപ്തസ്യ വൈ ഗൃഹമ് । പഞ്ചവിംശതിസംഖ്യാനാം യോജനാനാം സുവിസ്തരമ് ॥ ൨,൩൩.
നഗരത്തിന്റെ നടുവിൽ, ഇരുപത്തഞ്ച് യോജന വീതിയുള്ള, വിശാലമായ ചിത്രഗുപ്തന്റെ ഭവനം നിലകൊള്ളുന്നു.
ദശോച്ഛ്രിതം മഹാദിവ്യം ലോഹപ്രാകാരവോഷ്ടിതമ് । പ്രതോലീശതസംചാരം പതതാകാശതശോഭിതമ് ॥ ൨,൩൩.
പത്ത് അളവോളം ഉയരമുള്ള, അത്ഭുതകരമായ ദിവ്യമായ ആ ഭവനം ഇരുമ്പ് മതിലാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടതും, നൂറുകണക്കിന് കവാടങ്ങളോടും പതാകകളോടും അലങ്കരിച്ചതുമാണ്.