പ്രാങ്മുഖോദങ്മുഖം ദീപം ദേവാഗാരേ ദ്വിജാതയേ । കുര്യാദ്യാമ്യമുഖം പിത്രേ അദ്ഭിഃ സങ്കല്പ്യ സുസ്ഥിരമ് ॥ ൨,൩൧.
ദേവാലയത്തിൽ ബ്രാഹ്മണനു വേണ്ടി കിഴക്ക് അല്ലെങ്കിൽ വടക്കോട്ടു മുഖം നോക്കി വിളക്ക് വെക്കണം; പിതാവിനായി തെക്കോട്ടു മുഖം നോക്കി വെള്ളം ചേർത്ത് ഉറപ്പോടെ വെക്കണം.
സര്വോപഹാരയുക്താനി പദാന്യത്ര ത്രയോദശ । യോ ദദാതി മൃതസ്യേഹ ജീവന്നപ്യാത്മഹേതവേ । സ ഗച്ഛതി മഹാമാര്ഗേ മഹാകഷ്ടവിവര്ജിതഃ ॥ ൨,൩൧.
മരണിച്ചവർക്കോ ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ തന്നെ തനിക്കോ, എല്ലാ ഉപകരണങ്ങളോടും കൂടിയ പതിമൂന്ന് വിധത്തിലുള്ള ദാനങ്ങൾ നൽകുന്നവൻ, വലിയ കഷ്ടതകളില്ലാതെ മഹാവഴിയിൽ സുഖത്തോടെ സഞ്ചരിക്കും.
ആസനം ഭാജനം ഭോജ്യം ദീയതേ യദ്ദ്വിജായതേ । സുഖേ ന ഭുഞ്ജമാനസ്തു ദേന ഗച്ഛത്യലം പഥി ॥ ൨,൩൧.
ബ്രാഹ്മണനു നൽകുന്ന ഇരിപ്പിടം, പാത്രം, ഭക്ഷണം എന്നിവ, അവൻ സുഖത്തോടെ ഉപയോഗിക്കാതിരുന്നാലും, departed-ൻ എളുപ്പത്തിൽ വഴിയിലൂടെ പോകും.
കമണ്ഡലുപ്രദാനേന തൃഷിതഃ പിബതേ ജലമ് ॥ ൨,൩൧.
കമണ്ഡലു ദാനം ചെയ്താൽ ദാഹിച്ചവൻ വെള്ളം കുടിക്കും.
ഭാജനം വസ്ത്രദാനഞ്ച കുസുമഞ്ചാങ്ഗുലീയകമ് । ഏകാദശാ ഹേ ദാതവ്യം പ്രേതോദ്ധരണഹേതവേ ॥ ൨,൩൧.
പാത്രം, വസ്ത്രം, പുഷ്പം, വിരലിൽ ധരിക്കുന്ന മോതിരം — ഇവ പതിനൊന്ന് ദാനങ്ങൾ departed-നെ ഉയർത്താൻ നൽകണം.
ത്രയോദശ പദാനീത്ഥം പ്രേതസ്യ ശുഭമിച്ഛതാ । ദാതവ്യാനി യഥാശക്ത്യാ പ്രേതോഽസൌ പ്രീണിതോ ഭവേത് ॥ ൨,൩൧.
മരണിച്ചവന്റെ ക്ഷേമം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ, തങ്ങളുടെ ശേഷിയനുസരിച്ച്, ഈ പതിമൂന്ന് ദാനങ്ങൾ നൽകണം; അങ്ങനെ departed-ൻ സന്തോഷം പ്രാപിക്കും.
ഭോജനാ നി തിലാംശ്ചൈവ ഉദകുമ്ഭാംസ്ത്രയോദശ । മുദ്രികാം വസ്ത്രയുഗ്മഞ്ച തയാ യാതി പരാം ഗതിമ് ॥ ൨,൩൧.
ഭക്ഷണം, എള്ള്, പതിമൂന്ന് വെള്ളക്കുടങ്ങൾ, ഒരു മോതിരം, വസ്ത്രം രണ്ട് എന്നിവ ദാനം ചെയ്താൽ, അതിനാൽ ഉയർന്ന സ്ഥിതിയിൽ എത്താൻ കഴിയും.
യോഽശ്വം നാവം ഗജം വാപി ബ്രാഹ്മണേ പ്രതിപാദയേത് । സ മഹിമ്നോഽനുസാരേണ തത്തത്സുഖമുപാശ്നുതേ ॥ ൨,൩൧.
ആശ്വം, നാവ്, ആന എന്നിവ ബ്രാഹ്മണന് നൽകുന്നവൻ, ദാനത്തിന്റെ മഹത്വം അനുസരിച്ച് ആനന്ദം അനുഭവിക്കും.
നാനാലോകാന് വിചരതി മഹിഷീഞ്ച ദദാതി യഃ । യമപുത്ത്രസ്യ യാ മാതാ മഹിഷീ സുഗതിപ്രദാ ॥ ൨,൩൧.
മഹിഷികളെ ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ വിവിധ ലോകങ്ങളിൽ സഞ്ചരിക്കും; യമന്റെ മകന്റെ അമ്മയായ മഹിഷി ദാനം ചെയ്താൽ നല്ല ഗതി ലഭിക്കും.
താമ്ബൂലം കുസുമം ദേയം യാമ്യാനാം ഹര്ഷവര്ധനമ് । തേന സമ്പ്രീണിതാഃ സര്വേ തസ്മിന് ക്ലേശം ന കുര്വതേ ॥ ൨,൩൧.
താമ്പൂലവും പൂക്കളും യമന്റെ സേവകരെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ നൽകണം; അങ്ങനെ അവർ സന്തോഷിച്ചാൽ, ആ വ്യക്തിക്ക് അവർ വേദന നൽകുന്നില്ല.
ഗോഭൂതിലഹിരണ്യാനി ദാനാന്യാഹുഃ സ്വശക്തിതഃ ॥ ൨,൩൧.
പശു, ഭൂമി, പൊന്നു എന്നിവ സ്വശക്തിയനുസരിച്ച് ദാനം ചെയ്യണമെന്ന് പറയുന്നു.
മൃതോദ്ദേശേന യോ യദ്യാജ്ജലപാത്രഞ്ച മൃന്മയമ് । ഉദപാത്രസഹസ്രസ്യ ഫലമാപ്നോതി മാനവഃ ॥ ൨,൩൧.
മരണപ്പെട്ടവരുടെ പേരിൽ മൺചട്ടി വെള്ളക്കുടം നൽകുന്നവൻ, ആയിരം വെള്ളക്കുടം നൽകിയതിന്റെ ഫലം നേടും.
യമദൂതാ മഹാരൌദ്രാഃ കരാലാഃ കൃഷ്ണപിങ്ഗലാഃ । ന ഭീഷയന്തി തം യാമ്യാ വസ്ത്രദാനേ കൃതേ സതി ॥ ൨,൩൧.
യമന്റെ ദൂതന്മാർ ഭയാനകരും കറുത്ത മുഖവും ഉള്ളവരായിരുന്നാലും, യമന്റെ സേവകർക്ക് വസ്ത്രം ദാനം ചെയ്താൽ, അവർ ആ വ്യക്തിയെ ഭയപ്പെടുത്തുന്നില്ല.
മാര്ഗേ ഹി ഗച്ഛമാനസ്തു തൃഷ്ണാര്തഃ ശ്രമപീഡിതഃ । ഘടാന്നദാനയോഗേന സുഖീ ഭവതി നിശ്ചിതമ് ॥ ൨,൩൧.
യാത്രയിൽ പോകുന്നവൻ ദാഹവും ക്ഷീണവും അനുഭവിക്കുമ്പോൾ, വെള്ളക്കുടം ലഭിച്ചാൽ അവൻ സന്തോഷവാനാകും.
ശയ്യാ ദക്ഷിണയാ യുക്താ ആയുധാമ്ബരസംയുതാ । ഹൈമശ്രീപതിനാ യുക്താ ദേയാ വിപ്രായ ശര്മണേ । തഥാ പ്രേതത്വമുക്തോഽസൌ മോദതേ സഹ ദൈവതൈഃ ॥ ൨,൩൧.
തെക്കേ ദിശയിലായുള്ള കിടക്ക, ആയുധങ്ങളും വസ്ത്രങ്ങളും പൊന്നാൽ അലങ്കരിച്ചിട്ടുള്ളത്, ബ്രാഹ്മണന് ക്ഷേമത്തിനായി നൽകണം; അങ്ങനെ, പ്രേതാവസ്ഥയിൽ നിന്ന് മോചിതനായി ദേവതകളോടൊപ്പം ആനന്ദിക്കും.
ഏതത്തേ കഥിതം താര്ക്ഷ്യ ദാനമന്ത്യേഷ്ടികര്മജമ് । അധുനാ കഥയിഷ്യേഽഹമന്യദേഹപ്രവേശനമ് ॥ ൨,൩൧.
താർക്ഷ്യാ, അന്തിമകർമ്മവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ദാനങ്ങൾ ഞാൻ പറഞ്ഞുതുടങ്ങി; ഇനി മറ്റൊരു ശരീരത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നത് ഞാൻ പറയാം.
ജാതസ്യ മൃത്യുലോകേ വൈ പ്രാണിനോ മരണം ധ്രുവമ് । മൃതിഃ കുര്യാത്സ്വധര്മേണ യാസ്യതശ്ച പരന്തപ ॥ ൨,൩൧.
മനുഷ്യലോകത്ത് ജനിച്ചവർക്കെല്ലാം മരണം ഉറപ്പാണ്; ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ ധർമ്മം അനുസരിച്ച് മരിച്ച് പിന്നെ യാത്രതിരിക്കണം.
പൂര്വകാലേ മൃതാനാഞ്ച പ്രാണിനാഞ്ച ഖഗേശ്വര । സൂക്ഷ്മോഭൂത്വാ ത്വസൌ വായുര്നിര്ഗച്ഛത്യാസ്യമണ്ഡലാത് ॥ ൨,൩൧.
പക്ഷിരാജാ, പഴയകാലത്ത് ജീവികൾ മരിക്കുമ്പോൾ, പ്രാണവായു സൂക്ഷ്മമായി മാറി വായിലൂടെ പുറത്ത് പോകുന്നു.
നവദ്വാരൈ രോമഭിശ്ച ജനാനാം താലുരന്ധ്രകേ । പാപിഷ്ഠാനാമപാനേന ജീവോ നിഷ്ക്രാമതി ധ്രുവമ് ॥ ൨,൩൧.
ഒമ്പത് വാതിലുകൾ, രോമരന്ധ്രങ്ങൾ, താലുവിലെ ദ്വാരം എന്നിവയിലൂടെ, പാപികൾക്ക് ജീവൻ താഴേക്കുള്ള വഴി വഴി പുറത്ത് പോകുന്നു.
ശരീരഞ്ച പതേത്പശ്ചാന്നിര്ഗതേ മരുതീശ്വരേ । വാതാഹതഃ പതത്യേവ നിരാധാരോ യഥാ ദ്രുമഃ ॥ ൨,൩൧.
പ്രാണനാഥൻ പുറത്ത് പോയ ശേഷം, ശരീരം വീഴും; കാറ്റ് അടിച്ചാൽ, ആധാരമില്ലാതെ മരത്തുപോലെ വീഴുന്നു.
പൃഥിവ്യാം ലീയതേ പൃഥ്വീ ആപശ്ചൈവ തഥാപ്സു ച । തേജസ്തേജസി ലീയതേ സമീരണഃ സമീരണേ । ആകാശേ ച തഥാ കാശഃ സര്വവ്യാപീ ച ശങ്കരേ ॥ ൨,൩൧.
ഭൂമി ഭൂമിയിലേക്കും, വെള്ളം വെള്ളത്തിലേക്കും, അഗ്നി അഗ്നിയിലേക്കും, വായു വായുവിലേക്കും, ആകാശം ആകാശത്തിലേക്കും ലയിക്കുന്നു; എല്ലായിടത്തും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ശങ്കരൻ മാത്രം ശേഷിക്കുന്നു.
തത്ര കാമസ്തഥാ ക്രോധഃ കായേ പഞ്ചേന്ദ്രിയാണി ച । ഏതേ താര്ക്ഷ്യ സമാഖ്യാതാ ദേഹേ തിഷ്ഠന്തി തസ്കരാഃ ॥ ൨,൩൧.
താർക്ഷ്യാ, ആ ശരീരത്തിൽ, ആഗ്രഹം, കോപം, അഞ്ചു ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ എന്നിവ കള്ളന്മാരായി താമസിക്കുന്നു എന്നാണ് പറയുന്നത്.
കാമഃ ക്രോധോ ഹ്യഹങ്കാരോ മനസ്തത്രൈവ നായകഃ । സംഹാരകശ്ച കാലോഽയം പുണ്യപാപസമന്വിതഃ ॥ ൨,൩൧.
ആഗ്രഹം, കോപം, അഹങ്കാരം, മനസ്സ് എന്നിവയാണ് അവിടെയുള്ള നേതാക്കൾ; പുണ്യവും പാപവും ഉള്ള കാലം എല്ലാം സംഹരിക്കുന്നവനാണ്.
ജഗതശ്ച സ്വരൂപന്തു നിര്മിതം സ്വേന കര്മണാ । പുനര്ദേഹാന്തരം യാതി സുകൃതൈര്ദുഷ്കൃതൈര്നരഃ ॥ ൨,൩൧.
ലോകത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം ഓരോരുത്തരുടെയും കർമ്മം കൊണ്ടാണ് രൂപപ്പെടുന്നത്; നല്ലതോ ചീത്തയോ കർമ്മം അനുസരിച്ച് മനുഷ്യൻ മറ്റൊരു ശരീരം നേടുന്നു.
പഞ്ചേന്ദ്രിയസമായുക്തം സകലൈര്വിഷ്യൈഃ സഹ । പ്രവിശേത്സ നവം ദേഹം ഗൃഹേ ദഗ്ധേ യഥാ ഗൃഹീ ॥ ൨,൩൧.
അഞ്ചു ഇന്ദ്രിയങ്ങളും അവയുടെ എല്ലാ വിഷയങ്ങളും കൂടെക്കൊണ്ടു, അതു പുതിയ ശരീരത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കും. പഴയ വീട് കത്തിയാൽ വീട്ടുകാരൻ പുതിയ വീട്ടിൽ കടക്കുന്നതുപോലെ തന്നെയാണ് ഇത്.
ശരീരേ യേ സമാസീനാ സമ്ഭവേത്സര്വധാതവഃ । ഷാട്കൌശികോ ഹ്യയം കായോ മാതാ പിത്രോശ്ച ധാതവഃ ॥ ൨,൩൧.
ശരീരത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന എല്ലാ ഘടകങ്ങളും ആറ് പാളികളായാണ് നിലകൊള്ളുന്നത്. ഇവ അമ്മയുടെയും അച്ഛന്റെയും ഘടകങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്.
സമ്ഭവേയുസ്തഥാ താര്ക്ഷ്യ സര്വേ വാതാശ്ച ദേഹിനാമ് । മൂത്രം പുരീഷം തദ്യോഗാ യേ ചാന്യേ വ്യാധയസ്തഥാ ॥ ൨,൩൧.
അതു പോലെ തന്നെ, താർക്ഷ്യാ, ജീവികൾക്കുള്ള എല്ലാ വായുവുകളും, മൂത്രം, മല, കൂടാതെ അവയുടെ കൂട്ടത്തിൽ നിന്നുള്ള മറ്റു രോഗങ്ങളും ഉണ്ടാകുന്നു.
അസ്ഥി ശുക്രം തഥാ സ്നായുഃ ദേഹേന സഹ ദഹ്യതേ । ഏഷ തേ കഥിതസ്താര്ക്ഷ്യ വിനാശഃ സര്വദേഹിനാമ് ॥ ൨,൩൧.
എല്ലാ അസ്ഥികളും, വീര്യവും, സ്നായുവും ശരീരത്തോടൊപ്പം കത്തിപ്പോകുന്നു. ഇതാണ്, താർക്ഷ്യാ, എല്ലാ ജീവികൾക്കും സംഭവിക്കുന്ന നാശം ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞത്.
കഥയാമി പുനസ്തേഷാം ശരീരഞ്ച യഥാ ഭവേത് । ഏകസ്തമ്ഭം സ്നായുബദ്ധം സ്ഥൂണാദ്വയസമുദ്ധൃതമ് ॥ ൨,൩൧.
ഇനി ഞാൻ വീണ്ടും അവരുടെ ശരീരം എങ്ങനെയാണെന്ന് പറയാം: സ്നായുവാൽ ബന്ധിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു തൂണുപോലെയാണ് അത്, രണ്ട് അടിസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്ന് ഉയർത്തിയതുപോലെയും.
ഇന്ദ്രിയൈശ്ച സമായുക്തം നവദ്വാരം ശരീരകമ് । വിഷയൈശ്ച സമാക്രാന്തം കാമക്രോധസമാകുലമ് ॥ ൨,൩൧.
ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ഉള്ളതും, ഒമ്പത് വാതിലുകളുള്ളതുമായ ഈ ശരീരം, വിഷയങ്ങളാൽ ആക്രമിക്കപ്പെട്ടതും, ആസക്തിയും കോപവും കൊണ്ട് അലമുറയിടുന്നതുമാണ്.