ഗോചരം ഗ്രാമസീമാം തഡാഗാരാമഗഹ്വരമ് । കര്ഷയന്തി ച യേ ലോഭാത്പ്രേതാസ്തേ വൈ ഭവന്തി ഹി ॥ ൨,൨൨.
മേച്ചൽഭൂമി, ഗ്രാമപരിധി, കുളം, തോട്ടം, കാടുകൾ എന്നിവ ലാഭലോഭത്തിൽ പിടിച്ചെടുക്കുന്നവർ പ്രേതരായി മാറുന്നു.
ചണ്ഡാലാദുദകാത്സര്പാദ്ബ്രാഹ്മണാദ്ബൈദ്യുതാഗ്നിതഃ । ദംഷ്ട്രിഭ്യശ്ച പശുഭ്യശ്ച മരണം പാപകര്മിണാമ് ॥ ൨,൨൨.
ചണ്ഡാളൻ, വെള്ളം, പാമ്പ്, ബ്രാഹ്മണൻ, മിന്നൽ, പല്ലുള്ള മൃഗങ്ങൾ, മറ്റു മൃഗങ്ങൾ എന്നിവയാൽ മരണം സംഭവിക്കുന്നത് പാപികൾക്കാണ്.
ഉദ്ബന്ധനമൃതാ യേ ച വിഷശസ്ത്രഹതാശ്ച യേ । ആത്മോപഘാതിനോ യേ ച വിഷൂച്യാദിഹതാസ്തഥാ ॥ ൨,൨൨.
കയറ്റി കൊലപ്പെടുത്തപ്പെടുന്നവർ, വിഷം കഴിച്ച് മരിക്കുന്നവർ, ആയുധം കൊണ്ടു കൊല്ലപ്പെടുന്നവർ, സ്വയം ആത്മഹത്യ ചെയ്യുന്നവർ, വിഷൂചിക പോലുള്ള രോഗങ്ങളിൽ മരിക്കുന്നവർ —
മഹാരോഗൈര്മൃതാ യേ ച പാപരോഗൈശ്ച ദസ്യുഭിഃ । അസംസ്കൃതപ്രമീതാ യേ വിഹിതാചാരവര്ജിതാഃ ॥ ൨,൨൨.
വലിയ രോഗങ്ങളിൽ മരിക്കുന്നവർ, പാപരോഗങ്ങളിൽ മരിക്കുന്നവർ, കള്ളന്മാരാൽ കൊല്ലപ്പെടുന്നവർ, ശുദ്ധീകരണം ചെയ്യാതെ മരിക്കുന്നവർ, നിർദ്ദേശിച്ച ആചാരം പാലിക്കാത്തവർ —
വൃഷോത്സര്ഗാദിലുപ്താശ്ചലുപ്തമാസികപിണ്ഡകാഃ । യസ്യാനയതി ശൂദ്രോഗ്നിം തൃണകാഷ്ഠഹവീംഷി സഃ ॥ ൨,൨൨.
വൃഷഭം വിട്ടതുകൊണ്ട് ശവസംസ്കാരം നഷ്ടപ്പെടുന്നവർ, മാസിക പിണ്ഡം അർപ്പിക്കാത്തവർ, ശൂദ്രൻ അഗ്നി കൊണ്ടുവരാത്തവർ, പുല്ലും കാടും അർപ്പിക്കാത്തവർ —
പതനാത്പര്വതാനാം ച ഭിത്തിപാതേന യേ മൃതാഃ । രജസ്വലാദിദോഷൈശ്ച ന ച ഭൂമൌ മതാശ്ച യേ ॥ ൨,൨൨.
പർവതങ്ങളിൽ നിന്ന് വീണ് മരിക്കുന്നവർ, മതിൽ ഇടിഞ്ഞ് മരിക്കുന്നവർ, രജസ്വലാദി അശുദ്ധികളാൽ മരിക്കുന്നവർ, ഭൂമിയിൽ അടക്കം ചെയ്യപ്പെടാത്തവർ —
അന്തരിക്ഷേ മൃതാ യേ ച വിഷ്ണുസ്മരണവര്ജിതാഃ । സൂതകൈഃ ശ്വാദിസംപര്കൈഃ പ്രേതഭാവാ ഇഹ ക്ഷിതൌ ॥ ൨,൨൨.
ആകാശത്ത് മരിക്കുന്നവർ, വിഷ്ണുവിനെ ഓർക്കാത്തവർ, സൂതകത്തിൽ അശുദ്ധരുമായി, നായ്ക്കളുമായി തുടങ്ങിയവരുമായി സമ്പർക്കം പുലർത്തുന്നവർ — ഇവർ ഭൂമിയിൽ പ്രേതരാവുന്നു.
ഏവമാദിഭിരന്യൈശ്ച കുമൃത്യുവശഗാശ്ച യേ । തേ സര്വേ പ്രേതയോനിസ്ഥാ വിചരന്തി മരുസ്ഥലേ ॥ ൨,൨൨.
ഇങ്ങനെ അന്യായമായ മരണങ്ങൾ കൊണ്ടും, കാലമില്ലാതെ മരിച്ചവരും, അവരൊക്കെയും പ്രേതയോനിയിൽ മരുഭൂമിയിൽ അലഞ്ഞുതിരിയുന്നു.
മാതരം ഭഗിനീം ഭാര്യാം സ്നുഷാം ദുഹിതരം തഥാ । അദൃഷ്ടദോഷാം ത്യജതി സ പ്രേതോ ജായതേധ്രുവമ് ॥ ൨,൨൨.
അമ്മയെ, സഹോദരിയെ, ഭാര്യയെ, മരുമകളെ, മകളെ — അവർക്കു തെറ്റൊന്നുമില്ലാതെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നവൻ ഉറപ്പായും പ്രേതനാവുന്നു.
ഭ്രാതൃധ്രുഗ്ബ്രഹ്മഹാ ഗോഘ്നഃ സുരാപോ ഗുരുതല്പഗഃ । ഹേമക്ഷൌമഹരസ്താര്ക്ഷ്യ സ വൈ പ്രേതത്വമാപ്നുയാത് ॥ ൨,൨൨.
സഹോദരനെ വഞ്ചിക്കുന്നവൻ, ബ്രാഹ്മണനെ കൊല്ലുന്നവൻ, പശുവിനെ കൊല്ലുന്നവൻ, മദ്യം കുടിക്കുന്നവൻ, ഗുരുവിന്റെ ഭാര്യയെ സ്പർശിക്കുന്നവൻ, പൊന്നോ വസ്ത്രമോ മോഷ്ടിക്കുന്നവൻ — ടാർക്ഷ്യ, അവൻ പ്രേതവസ്ഥയിലാകും.
ന്യാസാപഹര്താ മിത്രധ്രുക്പരദാരരതസ്തഥാ । വിശ്വാസഘാതീ ക്രൂരസ്തു സ പ്രേതോ ജായതേ ധ്രുവമ് ॥ ൨,൨൨.
അമാനതുകൾ മോഷ്ടിക്കുന്നവൻ, സുഹൃത്തിനെ വഞ്ചിക്കുന്നവൻ, പരസ്ത്രീയുമായി ബന്ധം പുലർത്തുന്നവൻ, വിശ്വാസം തകർക്കുന്നവൻ, ക്രൂരൻ — അവൻ ഉറപ്പായും പ്രേതനാവും.
കുലമാര്ഗാംശ്ച സന്ത്യജ്യ പരധര്മരതസ്തഥാ । വിദ്യാവൃത്തവിഹീനശ്ച സ പ്രേതോ ജായതേധ്രുവമ് ॥ ൨,൨൨.
കുടുംബത്തിന്റെ മാർഗം ഉപേക്ഷിക്കുന്നവൻ, അന്യരുടെ ധർമ്മത്തിൽ ആസ്വാദനം കാണുന്നവൻ, വിദ്യയും ഉപജീവനവും ഇല്ലാത്തവൻ — അവൻ ഉറപ്പായും പ്രേതനാവും.
അത്രൈവോദാഹരന്തീമമിതിഹാസം പുരാതനമ് । യുധിഷ്ഠിരസ്യ സംവാദം ഭീഷ്മേണ സഹ സുവ്രത । തദഹം കഥയിഷ്യാമി യച്ഛ്രുത്വാ സൌഖ്യമാപ്നുയാത് ॥ ൨,൨൨.
ഇവിടെയാണ് പുരാതനമായ ഒരു കഥ പറയുന്നത് — യുദ്ധിഷ്ഠിരനും ഭീഷ്മനും തമ്മിലുള്ള സംഭാഷണം. അതു ഞാൻ പറയാം; അതു കേട്ടാൽ ഒരാൾക്ക് സുഖം ലഭിക്കും.
യുധിഷ്ഠിര ഉവാച । കേന കര്മവിപാകേന പ്രേതത്വമുപജായതേ । കേന വാ മുച്യതേ കസ്മാത്തന്മേ ബ്രൂഹി പിതാമഹ । യച്ഛ്രുത്വാ ന പുനര്മോഹമേവം യാസ്യാ മി സുവ്രത ॥ ൨,൨൨.
യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ പറഞ്ഞു: ഏത് കർമ്മഫലത്താൽ ഒരാൾ പ്രേതനാവുന്നു? ഏതു വഴി മോചിതനാകുന്നു? അതെന്തുകൊണ്ടാണ്? അതെനിക്ക് പറയൂ, പിതാമഹാ. ഞാൻ ഇത് കേട്ടാൽ ഇനി ഒരിക്കലും മോഹത്തിൽ ആകാതിരിക്കും.
ഭീഷ്മ ഉവാച । യേനൈവ ജായതേ പ്രേതോ യേനൈവ സ വിമുച്യതേ । പ്രാപ്നോതി നരകം ഘോരം ദുസ്തരം ദൈവതൈരപി ॥ ൨,൨൨.
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു: ഒരാൾ പ്രേതനായി ജനിക്കാൻ കാരണമായത് കൊണ്ടുതന്നെ അവൻ മോചിതനാകുന്നു; അതല്ലെങ്കിൽ ദേവന്മാർക്കുപോലും കടക്കാൻ പ്രയാസമുള്ള ഭയങ്കരമായ നരകമാണ് അവൻ പ്രാപിക്കുന്നത്.
സതതം ശ്രവണാദ്യസ്യ പുണ്യശ്രവണകീര്തനാത് । മാനവാ വിപ്രമുച്യന്തേ ആപന്നാഃ പ്രേതയോനിഷു ॥ ൨,൨൨.
ആയാളുടെ പുണ്യകഥകൾ എപ്പോഴും കേൾക്കുകയും പാടുകയും ചെയ്യുന്നവരെ, മനുഷ്യർ പ്രേതയോണിയിൽ വീഴുന്നതിൽ നിന്ന് മോചിതരാകുന്നു.
ശ്രൂയതേ ഹി പുരാ വത്സ ബ്രാഹ്മണഃ ശംസിതവ്രതഃ । നാമ്നാ സന്തപ്തകഃ ഖ്യാത സ്തപോര്ഽഥേ വനമാശ്രിതഃ ॥ ൨,൨൨.
കുഞ്ഞേ, പഴയകാലത്ത് ശുദ്ധവ്രതങ്ങൾ പാലിച്ചിരുന്ന സന്തപ്തക എന്ന പേരിലുള്ള ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ തപസ്സിനായി കാടിൽ താമസിച്ചിരുന്നുവെന്ന് കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
സ്വാധ്യായയുക്തോ ഹോമേന യോ (യാ) ഗയുക്തോ ദയാന്വിതഃ । യജന്സ സകലാന്യജ്ഞാന്യുക്ത്യാ കാലം ച വിക്ഷിപന് ॥ ൨,൨൨.
സ്വാധ്യായത്തിൽ ഏർപ്പെട്ട് ഹോമം നടത്തി, ദയയുള്ളവനായി, എല്ലാ യജ്ഞങ്ങളും യഥാവിധി നടത്തി, ഇങ്ങനെ സമയം കഴിച്ചു.
ബ്രഹാമചര്യസമായുക്തോ യുക്തസ്തപസി മാര്ദവേ । പരലോകഭയോപേതഃ സത്യശൌചൈശ്ച നിര്മലഃ ॥ ൨,൨൨.
ബ്രഹ്മചര്യത്തിൽ ഉറച്ചവനായി, മൃദുവായ തപസ്സിൽ സ്ഥിരനായി, പരലോകഭയത്തിൽ നിറഞ്ഞവനായി, സത്യത്തിലും ശുദ്ധിയിലും നിർമലനായി ജീവിച്ചു.
യുക്തോഽഹി ഗുരുവാക്യേന യുക്തശ്ചാതിഥിപൂജനേ । ആത്മയോഗേ സദോദ്യുക്തഃ സര്വദ്വന്ദ്വവിവര്ജിതഃ ॥ ൨,൨൨.
ഗുരുവിന്റെ വാക്ക് അനുസരിച്ച് ജീവിച്ചു, അതിഥികളെ ആദരിക്കാൻ എപ്പോഴും തയ്യാറായിരുന്നു, ആത്മസംയമനത്തിൽ നിരന്തരം ശ്രദ്ധയോടെ, എല്ലാ ദ്വന്ദങ്ങളും വിട്ടു ജീവിച്ചു.
യോഗാഭ്യാസേ സദാ യുക്തഃ സംസാരവിജിഗീഷയാ । ഏവംവൃത്തഃ സദാചാരോ മോക്ഷകാങ്ക്ഷീ ജിതേന്ദ്രിയഃ ॥ ൨,൨൨.
യോഗാഭ്യാസത്തിൽ എപ്പോഴും ലീനനായി, സംസാരത്തെ ജയിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, നല്ല ആചാരത്തിൽ ഉറച്ചവനായി, മോക്ഷം തേടി, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ജയിച്ചവനായി ജീവിച്ചു.
ബഹൂന്യബ്ദാനി വിജനേ വനേ തസ്യ ഗതാനി വൈ । തസ്യ ബുദ്ധിസ്തതോ ജാതാ തീര്ഥാനുഗമനം പ്രതി ॥ ൨,൨൨.
വനത്തിലെ ഏകാന്തതയിൽ അനേകം വർഷങ്ങൾ അവൻ കഴിച്ചു; പിന്നീട് അവന്റെ മനസ്സ് തീർത്ഥാടനത്തിലേക്ക് തിരിഞ്ഞു.
പുണ്യൈസ്തീര്ഥജലൈരേവ ശോഷയിഷ്യേ കലേവരമ് । സ തീര്ഥേത്വരിതം സ്നാത്വാ തപസ്വീ ഭാസ്കരോദയേ । കൃതജാപ്യനമസ്കാരോ ഹ്യധ്വാനം പ്രത്യപദ്യത ॥ ൨,൨൨.
പുണ്യമായ തീർത്ഥജലങ്ങൾകൊണ്ട് ഈ ശരീരം ക്ഷയിപ്പിക്കാമെന്നു വിചാരിച്ച്, ആ തപസ്വി സൂര്യോദയത്തിൽ തീർത്ഥത്തിൽ स्नാനം ചെയ്തു, ജപവും നമസ്കാരവും നടത്തി യാത്രയ്ക്ക് പുറപ്പെട്ടു.
ഏകസ്മിന്ദിവസേ വിപ്രോ മാര്ഗഭ്രഷ്ടോ മഹാതപാഃ । ദദര്ശാധ്വനി ഗച്ഛന്സ പഞ്ച പ്രേതാന് സുദാരുണാന് ॥ ൨,൨൨.
ഒരു ദിവസം, ആ മഹാതപസ്വിയായ ബ്രാഹ്മണൻ വഴിതെറ്റി നടക്കുമ്പോൾ, വഴിയിൽ അഞ്ചു ഭയങ്കരമായ പ്രേതന്മാരെ കണ്ടു.
അരണ്യേ നിര്ജനേ ദേശേ സംകടേ വൃക്ഷവര്ജിതേ । പഞ്ചൈതാന്വികൃതാകാരാന്ദൃഷ്ട്വാ വൈ ഘോരദര്ശനാന് । ഈഷത്സന്ത്രസ്തഹൃദയോഽതിഷ്ഠദുന്മീല്യ ലോചനേ ॥ ൨,൨൨.
കാടിന്റെ ഏകാന്തവും മരങ്ങളില്ലാത്തും കഠിനവുമായ സ്ഥലത്ത്, ആ അഞ്ചു ഭീകരരൂപങ്ങളെയും ഭയാനകദർശനങ്ങളെയും കണ്ടപ്പോൾ, അവന്റെ ഹൃദയം അല്പം ഭയപ്പെട്ടു, കണ്ണുകൾ വലുതാക്കി നിന്നു.
അവലമ്ബ്യ തതോ ധൈര്യം ഭയമുത്സൃജ്യ ദൂരതഃ । പപ്രച്ഛ മധുരാഭാഷീ കേ യൂയം വികൃതാനനാഃ ॥ ൨,൨൨.
പിന്നീട് ധൈര്യം പിടിച്ച് ഭയം വിട്ട് ദൂരത്ത് നിന്ന് മധുരമായി ചോദിച്ചു: 'നിങ്ങൾ ആരാണ്, ഇങ്ങനെ വിരൂപമായ മുഖങ്ങളോടെ?'
കിഞ്ചാശുഭം കൃതം കര്മ യേന പ്രാപ്താഃ സ്ഥ വൈകൃതമ് । കഥം വാ ചൈകതഃ കര്മ പ്രസ്ഥിതാഃ കുത്ര നിശ്ചിതമ് ॥ ൨,൨൨.
'ഏത് ദുഷ്കർമ്മം ചെയ്തതുകൊണ്ടാണ് നിങ്ങൾക്ക് ഇങ്ങനെയുള്ള അവസ്ഥയുണ്ടായത്? നിങ്ങൾ എല്ലാവരും എങ്ങനെ ഒന്നിച്ച് ചേർന്നു, എവിടേക്കാണ് പോകുന്നത്?'
പ്രേതരാജ ഉവാച । സ്വൈഃ സ്വൈസ്തു കര്മഭിഃ പ്രാപ്തം പ്രേതത്വം ഹി ദ്വിജോത്തമ । പരദ്രോഹരതാഃ സര്വേ പാപമൃത്യുവശം ഗതാഃ ॥ ൨,൨൨.
പ്രേതരാജാവ് പറഞ്ഞു: ഞങ്ങൾ സ്വന്തം പ്രവൃത്തികൾകൊണ്ടാണ് ഈ പ്രേതാവസ്ഥയിലായത്, മഹാനായ ബ്രാഹ്മണേ; ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും മറ്റുള്ളവരെ ദ്രോഹിക്കാൻ ആസ്വദിച്ചവരായി പാപമരണത്തിന്റെ അധീനരായി പോയവരാണ്.
ക്ഷുത്പിപാസാര്ദിതാ നിത്യം പ്രേതത്വം സമുപാഗതാഃ । ഹതവാക്യാ ഹതശ്രീകാ ഹത സംജ്ഞാ വിചേതസഃ ॥ ൨,൨൨.
എപ്പോഴും വിശപ്പും ദാഹവും കൊണ്ട് പീഡിതരായി, പ്രേതാവസ്ഥയിലായിരിക്കുന്നു; വാക്കില്ലാതെയും ഐശ്വര്യവുമില്ലാതെയും ബോധം നഷ്ടപ്പെട്ടും ഭ്രമിച്ചും കഴിയുന്നു.
ന ജാനീമോ ദിശം താത വിദിശം ചാതിദുഃ ഖിതാഃ । ക്വ നു ഗച്ഛാമഹേ മൂഢാഃ പിശാചാഃ കര്മജാ വയമ് ॥ ൨,൨൨.
ഞങ്ങൾക്ക് ദിശയോ ദിക്കോ അറിയില്ല, പ്രിയനേ; അത്രയേറെ ദുഃഖിതരായിരിക്കുന്നു; ഞങ്ങൾ ആരാണ് എവിടേക്കാണ് പോകുന്നത് എന്നറിയാതെ, കർമ്മഫലത്തിൽ ജനിച്ച പിശാചുകളാണ്.