കര്മജം ദേഹമാശ്രിത്യ പൂര്വദേഹം സമുത്സജേത് । അങ്ഗുഷ്ഠമാത്രോ വായുശ്ച ശമീപത്രംസമാരുഹേത് ॥ ൨,൧൮.
കർമ്മഫലത്തിൽ നിന്നുള്ള പുതിയ ശരീരം സ്വീകരിച്ച്, പഴയ ശരീരം ഉപേക്ഷിക്കുന്നു; അങ്ങുശ്ഠം വലിപ്പമുള്ള ജീവൻ ശമീ ഇലയിൽ കയറിയിരിക്കുന്നു.
വ്രജംസ്തിഷ്ഠന്പദൈകേന യഥൈവൈകേന ഗച്ഛതി । യഥാ തൃണജലൌകേവ ദേഹീ കര്മാനുഗോഽവശഃ ॥ ൨,൧൮.
ഒരുവൻ നടക്കുമ്പോഴും നിൽക്കുമ്പോഴും ഒരു കാലിൽ മാത്രം നീങ്ങുന്നവനായി, വെള്ളത്തിൽ ചിതൽപുഴു പോലെ, കർമ്മത്തിൽ അടിമപ്പെട്ട്, ശരീരധാരി നിർബ്ബലനായി നടക്കുന്നു.
വാസാംസി ജീര്ണാനി യഥാ വിഹായ നവാനി ഗൃഹ്ണാതി നരോഽപരാണി । തഥാ ശരീരാണി വിഹായ ജീര്ണാന്യന്യാനി സംയാതി നവാനി ദേഹീ ॥ ൨,൧൮.
ഒരു മനുഷ്യൻ പഴയ വസ്ത്രങ്ങൾ മാറ്റി പുതിയവ ധരിക്കുന്നതുപോലെ, ജീവൻ പഴയ ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ച് പുതിയ ശരീരത്തിലേക്ക് കടക്കുന്നു.
ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൧൯ ശ്രീഭഗവാനുവാച । വായുഭൂതഃ ക്ഷധാവിഷ്ടഃ കര്മജം ദേഹമാശ്രിതഃ । തേ ദേഹം സ സമാസാദ്യ യമേന സഹ ഗച്ഛതി ॥ ൨,൧൯.
ശ്രീഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: വായുവുപോലെ ആകുകയും, വിശപ്പിൽ പിടിക്കപ്പെടുകയും, കർമ്മത്തിൽ നിന്നുള്ള ശരീരം സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്ത്, ആ ശരീരത്തിൽ യമനോടൊപ്പം പോകുന്നു.
ചിത്രഗുപ്തപുരം തത്ര യോജനാനാം തു വിംശതിഃ । കായസ്ഥാസ്തത്ര പശ്യന്തി പാപപുണ്യാനി സര്വശഃ ॥ ൨,൧൯.
അവിടെ, ഇരുപത് യോജന ദൂരത്തിൽ, ചിത്രഗുപ്തന്റെ നഗരം ഉണ്ട്; അവിടെ കായസ്ഥന്മാർ എല്ലാവരുടെയും പാപവും പുണ്യവും നോക്കുന്നു.
മഹാദാനേഷുദത്തേഷു ഗതസ്തത്ര സുഖീ ഭവേത് । യോജനാനാം ചതുര്വിംശത്പുരം വൈവസ്വതം ശുഭമ് ॥ ൨,൧൯.
വലിയ ദാനങ്ങൾ നൽകിയവർ അവിടെ സന്തോഷത്തോടെ കഴിയുന്നു; നാല്പത് നാലു യോജന ദൂരത്ത് വൈവസ്വതന്റെ പുണ്യനഗരം ഉണ്ട്.
ലോഹം ലവണകാര്പാസം തിലപാത്രം ച യൈര്നരൈഃ । ദത്തം തേനൈവ തൃപ്യന്തി യമസ്യ പുരചാരിണഃ ॥ ൨,൧൯.
ഇരുമ്പ്, ഉപ്പ്, കപ്പാസ്, എള്ള് എന്നിവ ദാനം ചെയ്തവർക്ക്, യമന്റെ സേവകർ അതേ വസ്തുക്കൾകൊണ്ട് തൃപ്തരാകുന്നു.
ഗത്വാ ച തത്ര തേ സര്വേ പ്രതീഹാരം വദന്തി ഹി । ധര്മധ്വജപ്രതീഹാരസ്തത്ര തിഷ്ഠതി സര്വദാ ॥ ൨,൧൯.
അവിടെ എത്തുമ്പോൾ, എല്ലാവരും വാതിൽക്കാവലുകാരനോട് അറിയിക്കുന്നു; ധർമ്മധ്വജം എന്ന കാവലുകാരൻ അവിടെ എല്ലായ്പ്പോഴും നില്ക്കുന്നു.
സപ്തധാന്യസ്യ ദാനേന പ്രീതോ ധര്മധ്വജോ ഭവേത് । തത്ര ഗത്വാ പ്രതീഹാരോ ബ്രൂതേ തസ്യ ശുഭാശുഭമ് ॥ ൨,൧൯.
ഏഴു ധാന്യങ്ങൾ ദാനം ചെയ്താൽ ധർമ്മധ്വജം സന്തോഷിക്കുന്നു; അവിടെ എത്തിയാൽ, കാവലുകാരൻ അവന്റെ പുണ്യവും പാപവും പറയുന്നു.
ധര്മരാജസ്യ യദ്രൂപം സന്തഃ സുകൃതിനോ ജനാഃ । പശ്യന്തി ച ദുരാത്മാനോ യമരൂപം സുഭീഷണമ് ॥ ൨,൧൯.
ധാർമ്മികർ ധർമ്മരാജാവിന്റെ രൂപം കാണുന്നു; ദുഷ്ടന്മാർ ഭയാനകമായ യമന്റെ രൂപം കാണുന്നു.
തം ദൃഷ്ട്വാ ഭയഭീതസ്തു ഹാഹേതി വദതേ ജനഃ । കൃതം ദാനം ച യൈര്മര്ത്യൈസ്തേഷാം നാസ്തി ഭയം ക്വചിത് ॥ ൨,൧൯.
അവനെ കണ്ടാൽ ജനങ്ങൾ ഭയത്തോടെ 'ഹാ' എന്നു നിലവിളിക്കുന്നു; എന്നാൽ ദാനം ചെയ്തവർക്ക് എവിടെയും ഭയം ഇല്ല.
പ്രാപ്തം സുകൃതിനം ദൃഷ്ട്വാ സ്ഥാനാച്ച ലതി സൂര്യജഃ । ഏഷ മേ മണ്ഡലം ഭിത്ത്വാ ബ്രഹ്മലോകം പ്രയാസ്യതി ॥ ൨,൧൯.
സുകൃതവാനായവനെ കണ്ടാൽ, സൂര്യപുത്രൻ തന്റെ സ്ഥാനത്തിൽ നിന്ന് മാറി, 'ഇവൻ എന്റെ മണ്ഡലം തുരന്ന് ബ്രഹ്മലോകത്തിലേക്ക് പോകും' എന്നു പറയുന്നു.
ദാനേന സുലഭോ ധര്മോ യമമാര്ഗഃ സുഖാവഹഃ । ഏഷ മാര്ഗോ വിശാലോഽത്ര ന കേനാപ്യ നുഗമ്യതേ । ദാനപുണ്യം വിനാ വത്സ ന ഗച്ഛേദ്ധര്മമന്ദിരമ് ॥ ൨,൧൯.
ദാനത്തിലൂടെ ധർമ്മം എളുപ്പത്തിൽ ലഭിക്കുന്നു, യമന്റെ വഴി സന്തോഷം നൽകുന്നു; ഈ വഴി വലിയതാണെങ്കിലും, ദാനപുണ്യം ഇല്ലാതെ ആരും അതിൽ പോകുന്നില്ല. ദാനപുണ്യം ഇല്ലെങ്കിൽ, മകനേ, ധർമ്മമന്ദിരത്തിൽ എത്താൻ കഴിയില്ല.
തസ്മിന്മാര്ഗേ തു രൌദ്രേ വൈ ഭീഷണാ യമകിങ്കരാഃ । ഏകൈകസ്യ പുരസ്യാഗ്രേ തിഷ്ഠത്യേകസഹസ്രകമ് ॥ ൨,൧൯.
ആ ഭയാനകമായ വഴിയിൽ, യമന്റെ ഭീകരസേവകർ ഓരോ നഗരത്തിന്റെ വാതിലിൽ ആയിരം പേരായി നില്ക്കുന്നു.
പചന്തി പാപിനം പ്രാപ്യ ഉദകേ യാതനാകരാഃ । ഗൃഹ്ണന്തി മാസമാസാന്തേ പാദശേഷം തു തദ്ഭവേത് ॥ ൨,൧൯.
പാപിയെ പിടിച്ചെടുത്ത്, യാതനാദൂതന്മാർ വെള്ളത്തിൽ വേവിക്കുന്നു; ഓരോ മാസവും അവസാനിക്കുമ്പോൾ, അവന്റെ കാലിന്റെ ഒരു ഭാഗം മാത്രം ശേഷിക്കും.
ഔര്ധ്വദൈഹികദാനാനി യൈര്ന ദത്താനി കാശ്യപ । മഹാകഷ്ടേന തേ യാന്തി തസ്മാദ്ദേയാനി ശക്തിതഃ । അദത്ത്വാ പശുവദ്യാന്തി ഗൃഹീതോ വന്ധബന്ധനൈഃ ॥ ൨,൧൯.
കാശ്യപാ, അർദ്ധവൈഹിക ദാനങ്ങൾ നൽകാത്തവർ വലിയ കഷ്ടത്തിൽ പോകുന്നു; അതിനാൽ, കഴിയുന്നത്ര ദാനം ചെയ്യണം. ദാനം ചെയ്യാതെ പോയാൽ, അവരെ കയറ്റി കെട്ടി, മൃഗങ്ങളെപ്പോലെ കൊണ്ടുപോകുന്നു.
ഏവം കൃതേന സമ്പശ്യേത്സ നരഃ ഭൂതകര്മണാ । ദൈവികീം പൈതൃകീം യോനിം മാനുഷീം വാഥ നാരകീമ് ॥ ൨,൧൯.
അവനു ചെയ്ത പ്രവൃത്തികൾക്കനുസരിച്ചു, ആൾക്കാർക്ക് ദൈവികം, പിതൃസംബന്ധമായത്, മനുഷ്യജന്മം, അല്ലെങ്കിൽ നരകത്തിൽ ജനനം എന്നിങ്ങനെ വിവിധ ജന്മങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നു.
ധര്മരാജസ്യ വചനാന്മുക്തിര്ഭവതി വാ തതഃ । മാനുഷ്യം തത്ത്വതഃ പ്രാപ്യ സ പുത്ത്രഃ പുത്ത്രതാം വ്രജേത് ॥ ൨,൧൯.
ധർമ്മരാജാവിന്റെ കല്പനപ്രകാരം മോക്ഷം ലഭിക്കാം; അല്ലെങ്കിൽ, സത്യമായി മനുഷ്യജന്മം ലഭിച്ചാൽ, അവൻ പുത്രനായി ജനിച്ച് പുത്രത്വം പ്രാപിക്കും.
യഥായഥാ കൃതം കര്മ താന്താം യോനിം വ്രജേന്നരഃ । തത്തഥൈവ ച ഭുഞ്ജാനോ വിചരേത്സര്വലോകഗഃ ॥ ൨,൧൯.
യാതൊരു പ്രവൃത്തിയാണവൻ ചെയ്തതോ, അതനുസരിച്ച് ആ ജന്മം അവൻ പ്രാപിക്കും; അതുപോലെ അനുഭവിച്ചുകൊണ്ട്, എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും സഞ്ചരിക്കും.
അശാശ്വതം പരിജ്ഞായ സര്വലോകോത്തരം സുഖമ് । യദാ ഭവതി മാനുഷ്യം തദാ ധര്മം സമാചരേത് ॥ ൨,൧൯.
ലോകത്തിലെ എല്ലാ സുഖങ്ങളും നശ്വരമാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, മനുഷ്യജന്മം ലഭിച്ചാൽ, അപ്പോൾ ധർമ്മം ആചരിക്കണം.
കൃമയോ ഭസ്മ വിഷ്ഠാ വാ ദേഹാനാം പ്രകൃതിഃ സദാ । അന്ധകൂപേ മഹാരൌദ്രേ ദീപഹസ്തഃ പാതേത്തു വൈ ॥ ൨,൧൯.
ദേഹത്തിന്റെ സ്വഭാവം എപ്പോഴും പുഴുക്കൾ, ചാരം, അല്ലെങ്കിൽ മല തന്നെയാണ്; ഭയങ്കരമായ ഇരുണ്ട കുഴിയിൽ, വിളക്കേന്തി ഒരാൾ വീഴാം.
മഹാപുണ്യപ്രഭാവേണ മാനുഷ്യം ജന്മ ലഭ്യതേ । യസ്തത്പ്രാപ്യ ചരേദ്ധര്മം സ ഗച്ഛേത്പരമാം ഗതിമ് ॥ ൨,൧൯.
വലിയ പുണ്യത്തിന്റെ ഫലമായി മനുഷ്യജന്മം ലഭിക്കുന്നു; ആ ജന്മം പ്രാപിച്ച് ധർമ്മം ആചരിക്കുന്നവൻ പരമഗതിയെ പ്രാപിക്കും.
അപി ജാനന്വൃഥാ ധര്മം ദുഃ ഖമായാതി യാതി ച ॥ ൨,൧൯.
ധർമ്മം അറിയുന്നവനും, അതിനൊന്നും പ്രയോജനപ്പെടാതെ, ദു:ഖത്തിൽ അലയുന്നു.
ജാതീശതേന ലഭതേ കില മാനുഷത്വം തത്രാപി ദുര്ലഭതരം ഖഗ ഭോ ദ്വിജത്വമ് । യസ്തത്ര പാലയതി ലാലയതി വ്രതാനി തസ്യാമൃതം ഭവതി ഹസ്തഗതം പ്രസാദാത് ॥ ൨,൧൯.
നൂറ് ജന്മങ്ങൾക്കു ശേഷം മാത്രമേ മനുഷ്യജന്മം ലഭിക്കൂ; പക്ഷേ, മനുഷ്യരിൽ ദ്വിജത്വം അതിലും ദുർലഭം. അവിടെ വ്രതങ്ങൾ പാലിച്ച് പ്രീതിയോടെ ജീവിക്കുന്നവർക്കു ദൈവകൃപയാൽ അമൃതം കൈവശമാകുന്നതുപോലെയാണ്.
ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൨൦ ഗരുഡ ഉവാച । യേ കേചിത്പ്രേതരൂപേണ കുത്ര വാസം ലഭന്തി തേ । പ്രേതലോകാദ്വിനിര്മുക്താഃ കഥം കുത്ര വ്രജന്തി തേ ॥ ൨,൨൦.
ഗരുഡൻ ചോദിച്ചു: പ്രേതരൂപത്തിൽ എവിടെയോ വസിക്കുന്നവർ, പ്രേതലോകത്തിൽ നിന്ന് മോചിതരായാൽ, എങ്ങനെയും എവിടേക്കാണവർ പോകുന്നത്?
ചതുര്യുക്താശീതി ലക്ഷൈര്നരകൈഃ പര്യുപാസിതാഃ । യമേന രക്ഷിതാസ്തത്ര ഭൂതൈശ്ചൈവ സഹസ്രശഃ ॥ ൨,൨൦.
നാല്പത്തിയൊന്നായിരം നരകങ്ങളിൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, അവിടെ യമനും ആയിരക്കണക്കിന് ഭൂതങ്ങളും അവരെ കാത്തിരിക്കുന്നു.
വിചരന്തി കഥം ലോകേ നരകാച്ച വിനിര്ഗതാഃ । ഗരുഡോദീരിതം ശ്രുത്വാ ലക്ഷ്മീനാഥോഽബ്രവീദിദമ് ॥ ൨,൨൦.
നരകത്തിൽ നിന്ന് മോചിതരായവർ ലോകത്ത് എങ്ങനെയാണ് സഞ്ചരിക്കുന്നത്? ഗരുഡന്റെ ചോദ്യം കേട്ട് ലക്ഷ്മീപതി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച । പക്ഷിരാജ ശൃണുഷ്വ ത്വം യത്ര പ്രേതാശ്ചരന്തി വൈ । പരാര്ഥദാരഗ്രഹണാച്ഛ (ബ) ലാദ്ദ്രോഹാന്നിശാചരാഃ ॥ ൨,൨൦.
ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: പക്ഷിരാജാവേ, മറ്റുള്ളവരുടെ ഭാര്യയെ കൈവശമാക്കുന്നവരും, മോഷ്ടാക്കളും, ദ്രോഹികളുമാണ് രാത്രിയിൽ അലയുന്ന പ്രേതരാകുന്നത്. അവർ എവിടെയാണു സഞ്ചരിക്കുന്നത് എന്ന് ഞാൻ പറയാം, കേൾക്കൂ.
തഥൈവ സര്വപാപിഷ്ഠഃ സ്വാത്മജാന്വേഷണേ രതാഃ । വിചരന്ത്യശരീരാസ്തേ ക്ഷുപ്തിപാസാര്ദിതാ ഭൃശമ് ॥ ൨,൨൦.
അതിനുപോലെ തന്നെ, ഏറ്റവും പാപികളായവരും, സ്വന്തം മക്കളെ അന്വേഷിക്കുന്നവരും, ദേഹമില്ലാതെ, അതിവിശേഷം വിശപ്പും ദാഹവും അനുഭവിച്ച് അലയുന്നു.
ബന്ദീഗൃഹവി നിര്മുക്താ യേഭ്യോ നശ്യന്തി ജന്തവഃ । തേ വ്യവസ്യന്തി ച പ്രേതാ വധോപായം ച ബന്ധുഷു ॥ ൨,൨൦.
ജയിൽ വിട്ടു പുറത്തുവരുന്നവരും, മറ്റുള്ളവരെ കൊല്ലുന്നവരും, ആ പ്രേതങ്ങൾ ബന്ധുക്കളെ നശിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു.