ധര്മപ്ലവവിഹീനാനാം താരകോ ഹി ജനാര്ദനഃ । തിലാ ലോഹം ഹിരണ്യം ച കാര്പാസം ലവണം തഥാ ॥ ൨,൧൪.
ധർമ്മത്തിന്റെ തൂണില്ലാത്തവർക്കു രക്ഷകൻ ജനാർദ്ദനനാണ്. എള്ള്, ഇരിമ്പ്, പൊന്നు, കപ്പാസ്, ഉപ്പ് എന്നിവയും അർപ്പിക്കണം.
സപ്തധാന്യം ക്ഷിതിര്ഗാവോ ഹ്യേകൈകം പാവനം സ്മൃതമ് । തിലപാത്രാണി കുര്വീത ശയ്യാദാനം ച ദാപയേത് ॥ ൨,൧൪.
ഏഴു വിധ്യാന്യങ്ങൾ, ഭൂമി, പശു — ഇതൊന്നൊന്നും ശുദ്ധികരണമാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. എള്ള് നിറച്ച പാത്രങ്ങൾ അർപ്പിക്കുകയും, കിടക്കയും ദാനം ചെയ്യുകയും വേണം.
ദീനാനാഥവിശിഷ്ടേഭ്യോ ദദ്യാച്ഛക്ത്യാ ച ദക്ഷിണാമ് । ഏവം യഃ കുരുതേ താര്ക്ഷ്യ പുത്രവാനപ്യപുത്രവാന് ॥ ൨,൧൪.
ദരിദ്രർക്കും അനാഥർക്കും ശ്രേഷ്ഠർക്കും തക്ക ശേഷിയനുസരിച്ച് ദാനം നൽകണം. ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്നവൻ, ടാർക്ഷ്യ, അവനു മക്കളുണ്ടായാലോ ഇല്ലാതെയോ അതൊന്നും പ്രശ്നമല്ല.
സ സിദ്ധിം സമവാപ്നോതി യഥാ തേ ബ്രഹ്മചാരിണഃ । നിത്യം നൈമിത്തികം കുര്യാദ്യാവജ്ജീവതി മാനവഃ ॥ ൨,൧൪.
അവൻ ബ്രഹ്മചാരിമാരെപ്പോലെ സിദ്ധി നേടും. ഒരാൾ ജീവിക്കുന്നവരെല്ലാം നിത്യവും നൈമിത്തികമായും ഈ കർമ്മങ്ങൾ നിർവഹിക്കണം.
യഃ കശ്ചിത്ക്രിയതേ ധര്മസ്തത്ഫലം ചാക്ഷയം ഭവേത് । തീര്ഥയാത്രാവ്രതാദീനാം ശ്രാദ്ധം സംവത്സരസ്യ ഹി ॥ ൨,൧൪.
ഏത് ധർമ്മകർമ്മം ചെയ്താലും അതിന്റെ ഫലം അക്ഷയമാകും. തീർത്ഥയാത്ര, വ്രതം തുടങ്ങിയവയിൽ, വർഷത്തിൽ ഒരിക്കൽ ചെയ്യുന്ന ശ്രാദ്ധം അത്രമേൽ ഫലപ്രദമാണ്.
ദേവതാനാം ഗുരൂണാം ച മാതാപിത്രോസ്തഥൈവ ച । പുണ്യം ദേയം പ്രയത്നേന പ്രത്യഹം വര്ധതേ ഖഗ ॥ ൨,൧൪.
ദേവന്മാർക്കും ഗുരുക്കന്മാർക്കും മാതാപിതാക്കൾക്കും അർപ്പണം ശ്രദ്ധയോടെ ചെയ്യണം; അങ്ങനെ ചെയ്താൽ, ആ പുണ്യം ഓരോ ദിവസവും വളരുന്നു, പക്ഷീ.
അസ്മിന്യജ്ഞേഃ ഹിയഃ കശ്ചിദ്ഭൂരിദാനം പ്രയച്ഛതി । തത്തസ്യ ചാക്ഷയം സര്വം വേദികായാം യഥാ കില ॥ ൨,൧൪.
ഈ യാഗത്തിൽ ആരെങ്കിലും ധാരാളം ദാനം ചെയ്താൽ, ആ ദാനഫലം അവനു അക്ഷയമാകും. യാഗവേദിയിൽ ലഭിക്കുന്നതുപോലെയാണ് അതിന്റെ ഫലം.
യഥാ പൂജ്യതമാ ലോകേ യതയോ ബ്രഹ്മചാരിണഃ । തഥൈവ പ്രതിപൂജ്യന്തേ ലോകേ സര്വേ ച നിത്യശഃ ॥ ൨,൧൪.
ലോകത്തിൽ യതിമാരും ബ്രഹ്മചാരിമാരും എങ്ങനെ ഏറ്റവും ആദരിക്കപ്പെടുന്നു, അതുപോലെ ഈവിധം ചെയ്യുന്നവരും എല്ലായിടത്തും എപ്പോഴും ആദരിക്കപ്പെടുന്നു.
വരദോഽഹം സദാ തസ്യ ചതുര്വക്ത്രസ്തഥാ ഹരഃ । തേ യാന്തി പരമാംല്ലോകാനിതി സത്യം വചോ മമ ॥ ൨,൧൪.
ഞാൻ എപ്പോഴും അവർക്കു വരദാനങ്ങൾ നൽകുന്നവനാണ്; നാലുമുഖനും ഹരനും അങ്ങനെ തന്നെയാണ്. അവർ പരമലോകങ്ങൾ പ്രാപിക്കും — ഇതാണ് എന്റെ സത്യവചനം.
ഉത്സൃഷ്ടോ വൃഷഭോ യത്ര പിബത്യപോ ജലാശയേ । ശൃങ്ഗേണാലിഖതേ വാപി ഭൂമിം നിത്യം പ്രഹര്ഷിതഃ ॥ ൨,൧൪.
വിട്ടയച്ച കാള കുളത്തിൽ വെള്ളം കുടിക്കുമ്പോഴും, അതിന്റെ കൊമ്പുകൊണ്ട് സന്തോഷത്തോടെ നിലം കുറിക്കുമ്പോഴും,
പിതൄണാമന്നപാനം ച പ്രഭൂതമുപതിഷ്ഠതി । പൌര്ണമാസ്യാമമായാം വാ തിലപാത്രാണി ദാപയേത് ॥ ൨,൧൪.
അവിടെ പിതാക്കന്മാർക്ക് ധാരാളം അന്നവും വെള്ളവും ലഭിക്കും. പൗർണമിയും അമാവാസ്യയും ദിവസങ്ങളിൽ എള്ള് നിറച്ച പാത്രങ്ങൾ അർപ്പിക്കണം.
സംക്രാന്തീനാം സഹസ്രാണി സൂര്യപര്വശതാനി ച । ദത്ത്വാ യത്ഫലമാപ്നോതി തദ്വൈ നീലവിസര്ജനേ ॥ ൨,൧൪.
സൂര്യന്റെ സംക്രാന്തികൾ ആയിരം തവണയും, പര്വദിനങ്ങൾ നൂറു തവണയും ദാനം ചെയ്താൽ കിട്ടുന്ന ഫലം, നീല കാളയെ വിട്ടയച്ചാൽ അതേ ഫലം ലഭിക്കും.
വത്സതര്യഃ പ്രദാതവ്യാ ബ്രാഹ്മണേഭ്യഃ പദാനി ച । തിലപാത്രാണി ദേയാനി ശിവഭക്തദ്വിജേഷു ച ॥ ൨,൧൪.
കാളക്കുട്ടികളും പശുക്കളും ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് നൽകണം. കൂടാതെ, ചെരിപ്പുകളുടെ ഒരു ജോഡിയും ശിവഭക്തരായ ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് എള്ള് നിറച്ച പാത്രങ്ങളും സമർപ്പിക്കണം.
ഉമാമഹേശ്വരം ചൈകം പരിധാപ്യ പ്രിദാപയേത് । അതസീപുഷ്പസങ്കാശം പീതവാസസമച്യുതമ് ॥ ൨,൧൪.
ഉമയും മഹേശ്വരനും ഉള്ള പ്രതിമയെ അതസി പൂവിന്റെ നിറമുള്ള മഞ്ഞ വസ്ത്രം അണിയിച്ച്, അക്ഷരമായ ഭാവത്തോടെ അർപ്പിക്കണം.
യേ നമസ്യന്തി ഗോവിന്ദം ന തേഷാം വിദ്യതേ ഭയമ് । പ്രേതത്വാന്മോക്ഷമിച്ഛന്തോ യേ കരിഷ്യന്തി സത്ക്രിയാമ് ॥ ൨,൧൪.
ഗോവിന്ദനെ ഭക്തിപൂർവ്വം വണങ്ങുന്നവർക്കു ഭയമൊന്നുമില്ല. പ്രേതാവസ്ഥയിൽ നിന്ന് മോക്ഷം ആഗ്രഹിക്കുന്നവരും ശരിയായ ക്രിയകൾ ചെയ്യുന്നവരും അതു നേടും.
യാസ്യന്തി തേ പരാംല്ലോകാനിതി സത്യം വചോ മമ । ഏതത്തേ സര്വമാഖ്യാതം മയാ ചൈവോര്ധ്വദൈഹികമ് ॥ ൨,൧൪.
അവർ ഉന്നത ലോകങ്ങളിൽ എത്തും — ഇതാണ് എന്റെ സത്യവചനം. മരണാനന്തര ക്രിയകളെക്കുറിച്ച് എല്ലാം ഞാൻ നിന്നോട് വിശദമായി പറഞ്ഞു.
യച്ഛ്രുത്വാ സര്വപാപേഭ്യോ മുച്യതേ നാത്ര സംശയഃ । ശ്രുത്വാ മഹാത്മ്യമതുലം ഗരുഡോ ഹര്ഷമാഗതഃ । മാനുഷാണാം ഹിതാര്ഥായ പുനഃ പ്രപച്ഛകേശവമ് ॥ ൨,൧൪.
ഇത് കേട്ടാൽ എല്ലാപാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചനം ലഭിക്കും — ഇതിൽ സംശയമില്ല. അതുല്യമായ മഹത്വം ശ്രവിച്ച ഗരുഡൻ സന്തോഷത്തോടെ, മനുഷ്യരുടെ ക്ഷേമത്തിനായി വീണ്ടും കേശവനോട് ചോദിച്ചു.
ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൧൫ ഗരുഡ ഉവാച । ബഗവന്ബ്രൂഹി മേ സര്വം യമലോകസ്യ നിര്ണയമ് । ജന്തോഃ പ്രയാണമാരഭ്യ മാഹാത്മ്യം വര്ത്മവിസ്തരമ് ॥ ൨,൧൫.
ഗരുഡൻ ചോദിച്ചു: ഭഗവനേ, യമലോകത്തിലെ വിധിയെക്കുറിച്ച്, ജീവന്റെ യാത്ര തുടങ്ങുന്നതിൽ നിന്ന് അതിന്റെ മഹത്വവും വഴിയുടെ വിശാലതയും വരെ എല്ലാം ദയവായി പറയൂ.
ശ്രീഭഗവാനുവാച । ശൃണു താര്ക്ഷ്യ പ്രവക്ഷ്യാമി യമമാര്ഗസ്യ നിര്ണയമ് । പ്രയാണകാനി സര്വാണി നഗരാണി ച ഷോഡശ ॥ ൨,൧൫.
ശ്രീഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: ടാർക്ഷ്യാ, ഞാൻ യമന്റെ വഴിയുടെ വിധിയും, യാത്രയുടെ എല്ലാ ഘട്ടങ്ങളും പതിനാറ് നഗരങ്ങളും വിശദമായി പറയാം, നീ കേൾക്കൂ.
ഷാഡശീതിസഹസ്രാണി യോജനാനാം പ്രമാണതഃ । യമലോകസ്യ ചോര്ധ്വം വൈ അന്തരാ മാനുഷസ്യ ച ॥ ൨,൧൫.
യമലോകത്തെയും മനുഷ്യലോകത്തെയും ഇടയിൽ എൺപത്തി ആറായിരം യോജന ദൂരം ഉണ്ട്.
കുകൃതം ദുഷ്കൃതം വാപി ഭുക്ത്വാ ലോകേ യഥാര്ജിതമ് । കര്മയോഗാദ്യദാ കശ്ചിദ്വ്യാധിരുത്പദ്യതേ ഖഗ ॥ ൨,൧൫.
ഈ ലോകത്തിൽ ചെയ്ത നല്ലതോ ചീത്തയോ കർമ്മഫലം അനുഭവിച്ച ശേഷം, കർമ്മത്തിന്റെ പ്രവാഹത്തിൽ ഒരാൾക്ക് രോഗം വരും.
നിമിത്തമാത്രം സര്വേഷാം കൃതകര്മാനുസാരതഃ । യസ്യ യോ വിഹിതോ മൃത്യുഃ സ തം ധ്രുവമവാപ്നുയാത് ॥ ൨,൧൫.
എല്ലാവരും തങ്ങളുടെ കർമ്മഫലത്തിന് അനുസൃതമായി ഒരു ഉപാധിയാണ്. ആരുടെ മരണം നിർണ്ണയിച്ചിട്ടുണ്ടോ, അവൻ അതിനെ നിർബന്ധമായും അനുഭവിക്കും.
കര്മയോഗാദ്യദാ ദേഹീ മുഞ്ചത്യത്ര നിജം വപുഃ । തദാ ഭൂമിഗതം കുര്യാദ്ഗോമയേനോപലിപ്യ ച ॥ ൨,൧൫.
കർമ്മഫലത്തിന്റെ പ്രകാരം ജീവൻ ശരീരം വിട്ടുപോകുമ്പോൾ, ആ ശരീരം നിലത്ത് വെച്ച് പശുവിന്റെ ചാണകത്തോടെ പുരട്ടണം.
തിലാന്ദര്ഭാന്വികീര്യാഥ മുഖേ സ്വര്ണം വിനിഃ ക്ഷിപേത് । തുലസീംസന്നിധൌ കൃത്വാ ശാലഗ്രാമശിലാം തഥാ ॥ ൨,൧൫.
എള്ളും ദർഭയും ചിതറണം, വായിൽ പൊന്നിടണം; തുളസിയും ശാലഗ്രാമശിലയും അടുത്ത് വയ്ക്കണം.
സേതു (ഏവം) സാമാദിസൂക്തൈസ്തു മരണം മുക്തിദായകമ് । ശലാകാസ്വര്ണവിക്ഷപൈഃ പ്രതപ്രാണിഗൃഹേഷുച ॥ ൨,൧൫.
ഇങ്ങനെ സാമവേദാദി മന്ത്രങ്ങൾ ചൊല്ലി മരണം മോക്ഷം നൽകുന്നതാകും; മരിച്ചവന്റെ വീട്ടിൽ പൊൻചുരുളുകൾ ചിതറണം.
ഏകാ വക്ത്രേ തു ദാതവ്യാ ഘ്രാണയുഗ്മേ തഥാ പുനഃ । അക്ഷ്ണോശ്ച കര്ണയോശ്ചൈവ ദ്വേദ്വേ ദേയേ യഥാക്രമമ് ॥ ൨,൧൫.
വായിൽ ഒന്നും, മൂക്കിൽ രണ്ടും, കണ്ണിലും ചെവിയിലും രണ്ടെണ്ണം വീതം ക്രമത്തിൽ ഇടണം.
അഥ ലിങ്ഗേ തഥാ ചൈകാ ത്വേകാം ബ്രഹ്മാണ്ഡകേക്ഷിപേത് । കരയുഗ്മേ ച കണ്ഠേ ച തുലസീം ച പ്രദാപയേത് ॥ ൨,൧൫.
ലിംഗത്തിൽ ഒന്ന്, ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിൽ ഒന്ന് ഇട്ടു, കൈകളിലും കഴുത്തിലും തുളസി വയ്ക്കണം.
വസ്ത്രയുഗ്മം ച ദാതവ്യം കങ്കുമൈശ്ചാക്ഷതൈര്യജേത് । പുഷ്പമാലായുതം കുര്യാദന്യദ്വാരേണ സന്നയേത് ॥ ൨,൧൫.
വസ്ത്രത്തിന്റെ ഒരു ജോഡി നൽകണം, കുങ്കുമം, അക്ഷതം എന്നിവകൊണ്ട് പൂജ നടത്തണം; പൂമാലയും മറ്റു ഭോജനങ്ങളും വാതിലിൽ ഒരുക്കണം.
പുത്രസ്തു ബാന്ധവൈഃ സാര്ധം വിപ്രസ്തു പുരവാസിഭിഃ । പിതുഃ പ്രേതം സ്വയം പുത്രഃ സ്കന്ധമാരോപ്യ ബാന്ധവൈഃ ॥ ൨,൧൫.
മകനും ബന്ധുക്കളും, പുരോഹിതനും നഗരവാസികളും ചേർന്ന് പിതാവിന്റെ ശരീരം കൊണ്ടുപോകണം; മകൻ തന്നെ ബന്ധുക്കളുടെ സഹായത്തോടെ പിതാവിന്റെ ശരീരം തോളിലേറ്റണം.
ഗത്വാ ശ്മശാനദേശേ തു പ്രാഡ്മുഖശ്ചോത്തരാമുഖമ് । അദഗ്ധപൂര്വാ യാ ഭൂമിശ്ചിതാം തത്രൈവ കാരയേത് ॥ ൨,൧൫.
ശ്മശാനത്തിൽ കിഴക്ക് അല്ലെങ്കിൽ വടക്ക് നോക്കി, മുമ്പ് ചുട്ടിട്ടില്ലാത്ത ഭൂമിയിൽ ചിത ഒരുക്കണം.