ഗരുഡപുരാണമ്

മൃതാനാമപി ജന്തൂനാം ശ്രാദ്ധമാപ്യായനം യദി । നിര്വാണസ്യ പ്രദീപസ്യ തൈലം സംവര്ധയേച്ഛിഖാമ് ॥ ൨,൧൦.

മരിച്ചുപോയ ജന്തുക്കൾക്കു പോലും ശ്രാദ്ധം പോഷണം നൽകുന്നുവെങ്കിൽ, അകന്നു പോയ ദീപത്തിൽ എണ്ണ ചേർത്താൽ വീണ്ടും ജ്വലിക്കുന്നതുപോലെയാണ് അതു.

മൃതാശ്ച പുരുഷാഃ സ്വാമിന് സ്വകര്മജനിതാം ഗതിമ് । ഗാഹന്തഃ കേ കഥം സ്വസ്യ സുതസ്യ ശ്രേയ ആപ്നുയുഃ ॥ ൨,൧൦.

മരിച്ചുപോയ പുരുഷന്മാർ, സ്വകാർമ്മഫലമായി ലഭിച്ച അവസ്ഥയിൽ എത്തുമ്പോൾ, അവർക്കോ അവരുടെ പുത്രന്മാർക്കോ എങ്ങനെ നല്ലതൊന്നും ലഭിക്കും?

ശ്രീഭഗവാനുവാച । ശ്രുതേഃ പ്രത്യക്ഷതസ്താര്ക്ഷ്യ പ്രാമാണ്യം ബലവത്തരമ് । ശ്രുത്യാ തുഃ ബോധിതാര്ഥസ്യ പീയൂഷത്വാദിരൂപതാ ॥ ൨,൧൦.

ശ്രീഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: താര്ക്ഷ്യാ, ശ്രുതി എന്ന പ്രമാണം, നേരിട്ട് കാണുന്നതിനെക്കാൾ ശക്തമാണ്; ശ്രുതിയിൽ പഠിപ്പിച്ച കാര്യങ്ങൾ അമൃതംപോലെയുള്ള ഗുണങ്ങൾ ഉള്ളവയാണ്.

നാമഗോത്രം പിതൄണാം വൈ പ്രാപകം ഹവ്യകവ്യയോഃ । ശ്രാദ്ധസ്യ മന്ത്രാസ്തദ്വത്തു പ്രാപകാശ്ചൈവ ഭക്തിതഃ ॥ ൨,൧൦.

പിതാക്കന്മാരുടെ പേര്, ഗോത്രം എന്നിവയാണ് ഹവ്യവും കാവ്യവും അവരിലേക്ക് എത്താൻ വഴിയാക്കുന്നത്; അതുപോലെ, ശ്രാദ്ധത്തിലെ മന്ത്രങ്ങളും ഭക്തിയും അർപ്പിതം അവരിലേക്കെത്തിക്കുന്നു.

അചേതനാനി ചൈതാനി പ്രാപയന്തി കഥന്ത്വിതി । സുപര്ണ നാവഗന്തവ്യം പ്രാപകം വച്മി തേഽപരമ് ॥ ൨,൧൦.

ഇവയെല്ലാം ജഡമായിട്ടും എങ്ങനെ അർപ്പിതം എത്തിക്കുന്നു എന്ന് സംശയിക്കേണ്ട, സുപർണ്ണാ, ഞാൻ മറ്റൊരു മാർഗ്ഗവും പറയാം.

അഗ്നിഷ്വാത്താദയസ്തേഷാ മാധിപത്യേ വ്യവസ്ഥിതാഃ । കാലേ ന്യായാഗതം പാത്രേ വിധിനാ പ്രതിപാദിതമ് ॥ ൨,൧൦.

അഗ്നിഷ്വാത്തന്മാർ മുതലായവർ അവർക്കുള്ള അധികാരികളായി നിൽക്കുന്നു; ശരിയായ സമയത്ത്, യോഗ്യനായവർക്കു, വിധിപ്രകാരം അർപ്പിതം അവരിലേക്ക് എത്തിക്കുന്നു.

അന്നം നയന്തി തത്രൈതേ ജന്തുര്യത്രാവതിഷ്ഠതേ । നാമ ഗോത്രഞ്ച മന്ത്രാശ്ച ദത്തമന്നം നയന്തി തേ ॥ ൨,൧൦.

അവരായ ദേവതകൾ, ആ ആത്മാവ് എവിടെയാണോ താമസിക്കുന്നത്, അവിടെത്തന്നെ അന്നം കൊണ്ടുപോകുന്നു; പേര്, ഗോത്രം, മന്ത്രങ്ങൾ എന്നിവയോടൊപ്പം അർപ്പിച്ച അന്നം അവിടെയെത്തുന്നു.

അപി യോനിശതം പ്രാപ്താംസ്താംസ്തൃപ്തിരുപതിഷ്ഠതി । തേഷാം ലോകാന്തരസ്ഥാനാം വിവിധൈര്നാമഗോത്രകൈഃ ॥ ൨,൧൦.

അവർക്കു നൂറു ജന്മങ്ങൾ ഉണ്ടായാലും, തൃപ്തി അവരെ തേടിപ്പോകുന്നു; വിവിധ ലോകങ്ങളിൽ, പല പേരിലും ഗോത്രങ്ങളിലും ജനിച്ചവർക്കും അതു ലഭിക്കുന്നു.

അപസവ്യം ക്ഷിതൌ ദര്ഭേ ദത്താഃ പിണ്ഡാസ്ത്രയസ്തു വൈ । യാന്തി താംസ്തര്പയന്ത്യേവം പ്രേതസ്ഥാനസ്ഥിതാന്പിതൄന് ॥ ൨,൧൦.

പിന്നാക്ക് ഇടം മാറ്റി, ഭൂമിയിൽ ദർഭയിൽ വെക്കുന്ന മൂന്നു പിണ്ടങ്ങൾ, പ്രേതലോകത്തിൽ താമസിക്കുന്ന പിതാക്കന്മാരെ തേടി പോയി അവരെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തുന്നു.

അപ്രാപ്തയാതനാസ്ഥാനാഃ ശ്രേഷ്ഠാ യേ ഭുവി പഞ്ചധാ । നാനാരൂപാസ്തു ജാതാ യേ തിര്യഗ്യോന്യാദിജാതിഷു ॥ ൨,൧൦.

ശിക്ഷയിടം എങ്കിലും എത്താത്തവർ, ഭൂമിയിലെ അഞ്ചു വിധത്തിൽ ഉത്തമരായവർ, മൃഗാദികളായ പല രൂപങ്ങളിൽ ജനിച്ചവർ—

യദാഹാരാ ഭവന്ത്യേതേ പിതരോ യത്ര യോനിഷു । താസുതാസു തദാഹാരഃ ശ്രാദ്ധാ അവതിഷ്ഠതി ॥ ൨,൧൦.

പിതാക്കന്മാർ ഏത് യോനികളിൽ എങ്ങനെയോ ഭക്ഷണം ലഭിക്കുന്നുവോ, അതേ ഭക്ഷണം ശ്രാദ്ധം മൂലം അവിടെയെത്തുന്നു.

യഥാ ഗോഷു പ്രനഷ്ടാസു വത്സോ വിന്ദതി മാതരമ് । തഥാന്നം നയതേ വിപ്ര ജന്തുര്യത്രാവതിഷ്ഠതേ ॥ ൨,൧൦.

പശുക്കൾ കാണാതായാലും, കിടാവിന് അമ്മയെ കണ്ടെത്താൻ കഴിയുന്നതുപോലെ, ബ്രാഹ്മണാ, അർപ്പിച്ച അന്നം ആ ജീവൻ എവിടെയാണോ അവിടെത്തന്നെ എത്തുന്നു.

പിതരഃ ശ്രാദ്ധമോക്താരോ വിശ്വേര്ദേവൈഃ സദാ സഹ । ഏതേ ശ്രാദ്ധം സദാ ഭുക്ത്വാ പിതൄന്സന്തര്പയന്ത്യതഃ ॥ ൨,൧൦.

പിതാക്കന്മാർ, എല്ലാദേവതകളോടൊപ്പം, എപ്പോഴും ശ്രാദ്ധം സ്വീകരിക്കുന്നവരായി അറിയപ്പെടുന്നു; അവർ ശ്രാദ്ധം അനുഭവിച്ച്, പിതാക്കന്മാരെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തുന്നു.

വസുരുദ്രാദിതിസുതാഃ പിതരഃ ശ്രാദ്ധദേവതാഃ । പ്രീണയാതേ മനുഷ്യാണാം പിതൄഞ്ശ്രാദ്ധേഷു തര്പിതാഃ ॥ ൨,൧൦.

വസുക്കൾ, രുദ്രന്മാർ, ആദിത്യന്മാർ ഇവർ അദിതിയുടെ മക്കളാണ്. പിതാക്കന്മാർ ആണ് ശ്രാദ്ധ ചടങ്ങിലെ ദേവതകൾ. ശ്രാദ്ധത്തിൽ അവർ തൃപ്തരാകുമ്പോൾ, മനുഷ്യരുടെ പിതാക്കന്മാർ സന്തോഷത്തോടെ അനുഗ്രഹിക്കുന്നു.

ആത്മാനം ഗുര്വിണീ ഗര്ഭമപി പ്രീണാതി വൈ യഥാ । ദോഹദേന തഥാ ദേവാഃ ശ്രാദ്ധൈഃ സ്വാംശ്ച പിതൄന്നൃണാമ് ॥ ൨,൧൦.

ഗർഭിണിയായ സ്ത്രീക്ക് തനിക്കു തന്നെ, ഗർഭത്തിലുള്ള കുഞ്ഞിനും സന്തോഷം ലഭിക്കുന്നതുപോലെ, ദേവന്മാർക്കും മനുഷ്യരുടെ പിതാക്കന്മാർക്കും ശ്രാദ്ധത്തിൽ നൽകിയ ഭോജനങ്ങൾ സന്തോഷം നൽകുന്നു.

ഹൃഷ്യന്തി പിതരഃ ശ്രുത്വാ ശ്രാദ്ധകാലമുപസ്ഥിതമ് । അന്യോന്യം മനസാ ധ്യാത്വാ സമ്പതന്തി മനോജവമ് ॥ ൨,൧൦.

ശ്രാദ്ധ സമയമെത്തിയെന്ന് കേട്ടാൽ പിതാക്കന്മാർ ആനന്ദിക്കുന്നു. അവർ പരസ്പരം മനസ്സിൽ ഓർത്തു, ചിന്തയുടെ വേഗത്തിൽ അവിടെ എത്തുന്നു.

ബ്രാഹ്മണൈഃ സഹ ചാശ്നന്തി പിതരോ ഹ്യന്തരിക്ഷഗാഃ । വായുഭൂതാശ്ച തിഷ്ഠന്തി ഭുക്ത്വാ യാന്തി പരാം ഗതിമ് ॥ ൨,൧൦.

ആകാശത്തിൽ വസിക്കുന്ന പിതാക്കന്മാർ ബ്രാഹ്മണന്മാരോടൊപ്പം ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നു. അവർ വായുവിന്റെ രൂപത്തിൽ അവിടെ നിലകൊള്ളുന്നു; ഭക്ഷണം കഴിച്ചതിന് ശേഷം ഉന്നതലോകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു.

നിമന്ത്രിതാസ്തു യേ വിപ്രാഃ ശ്രാദ്ധപൂര്വദിനേഃ ഖഗ । പ്രവിശ്യ പിതരസ്തേഷു ഭുക്ത്വാ യാന്തി സ്വമാലയമ് ॥ ൨,൧൦.

ശ്രാദ്ധത്തിന് മുമ്പുള്ള ദിവസം ബ്രാഹ്മണന്മാരെ ക്ഷണിച്ചാൽ, ആ ബ്രാഹ്മണന്മാരിൽ പിതാക്കന്മാർ പ്രവേശിച്ച് ഭോജനം കഴിച്ച്, പിന്നെ തങ്ങളുടെ ലോകത്തിലേക്ക് മടങ്ങുന്നു.

ശ്രാദ്ധകര്ത്രാ തു യദ്യേകഃ ശ്രാദ്ധേ വിപ്രോ നിമന്ത്രിതഃ । ഉദരസ്ഥഃ പിതാ തസ്യ വാമപാര്ശ്വേ പിതാമഹഃ ॥ ൨,൧൦.

ശ്രാദ്ധം ചെയ്യുന്നവൻ ഒരാൾ മാത്രം ബ്രാഹ്മണനെ ക്ഷണിച്ചാൽ, ആ ബ്രാഹ്മണന്റെ വയറ്റിൽ പിതാവ്, ഇടതുഭാഗത്ത് പിതാമഹൻ വസിക്കുന്നു.

പ്രപിതാമഹോ ദക്ഷിണതഃ പൃഷ്ഠതഃ പിണ്ഡഭക്ഷകഃ । ശ്രാദ്ധകാലേ യമഃ പ്രേതാന്പിതൄംശ്ചാപി യമാലയാത് ॥ ൨,൧൦.

വലതുഭാഗത്ത് പ്രപിതാമഹൻ, പിന്നിൽ പിണ്ഡം കഴിക്കുന്നവൻ. ശ്രാദ്ധ സമയത്ത് യമൻ, യമലോകത്തിൽ നിന്നുള്ള പ്രേതന്മാരെയും പിതാക്കന്മാരെയും വിട്ടയക്കുന്നു.

വിസര്ജയതി മാനുഷ്യേ നിരയസ്ഥാംശ്ച കാശ്യപ । ക്ഷുധാര്താഃ കീര്തയന്തശ്ച ദുഷ്കൃതഞ്ച സ്വയങ്കൃതമ് ॥ ൨,൧൦.

കശ്യപാ, യമൻ നരകത്തിൽ കഴിയുന്നവരെയും, വിശപ്പാൽ പീഡിതരായി തങ്ങൾ ചെയ്ത പാപങ്ങൾ ഓർക്കുന്നവരെയും മനുഷ്യലോകത്തേക്ക് വിടുന്നു.

കാങ്ക്ഷന്തി പുത്രപൌത്രേഭ്യഃ പായസം മധുസംയുതമ് । തസ്മാത്താംസ്തത്ര വിധിനാ തര്പയേത്പായസേന തു ॥ ൨,൧൦.

പുത്രന്മാരിൽ നിന്നും മക്കളിൽ നിന്നും തേൻ കലർന്ന പായസം കിട്ടുമെന്ന പ്രതീക്ഷയിലാണ് അവർ. അതുകൊണ്ട് അവരെ ആ ചടങ്ങിൽ വിധിപ്രകാരം പായസം നൽകി തൃപ്തിപ്പെടുത്തണം.

ഗരുഡ ഉവാച । സ്വാമിന്കേനാപി തേ ദൃഷ്ടാ ആഗതാഃ പിതരോ ദ്വിജ । ലോകാദമുഷ്മാദാഗത്യ ഭുഞ്ജന്തോ ഭുവി മാനദ ॥ ൨,൧൦.

ഗരുഡൻ ചോദിച്ചു: ദ്വിജന്മാരേ, പിതാക്കന്മാർ ആ ലോകത്തിൽ നിന്ന് വന്ന് ഭൂമിയിൽ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നതെന്തെങ്കിലും അവരുടെ സ്വന്തം സന്തതികൾ കണ്ടിട്ടുണ്ടോ?

ശ്രീഭഗവാനുവാച । ഗരുത്മഞ്ഛൃണു വക്ഷ്യാമി യഥാ ദൃഷ്ടാസ്തു സീതയാ । പിതരോ വിപ്രദേഹേ വൈ ശ്വശുരാദ്യാസ്ത്രയഃ ക്വചിത് ॥ ൨,൧൦.

ശ്രീഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: ഗരുഡാ, ഞാൻ പറയാം — സീതാ ഒരു ബ്രാഹ്മണന്റെ രൂപത്തിൽ, ചിലപ്പോൾ തന്റെ ശ്വശുരനും മറ്റും മൂവരും, പിതാക്കന്മാരെ കണ്ടതെങ്ങനെ എന്നത്.

ഗൃഹീത്വാ പിതുരാജ്ഞാം വൈ രാമോ വനമുപാഗമത് । തതഃ പുഷ്കരയാത്രാര്ഥം രാമോഽയാത്സീതയാ സഹ ॥ ൨,൧൦.

തന്റെ അച്ഛന്റെ കല്പന സ്വീകരിച്ച് രാമൻ വനത്തിലേക്ക് പോയി. പിന്നെ, പുഷ്കരയാത്രയ്ക്കായി രാമൻ സീതയോടൊപ്പം പുറപ്പെട്ടു.

തീര്ഥം ചാപി സമാഗത്യ ശ്രാദ്ധം പ്രാരബ്ധവാംസ്തു സഃ । ഫലം പക്വന്തു ജാനക്യാ സിദ്ധം രാമേ നിവേദിതമ് ॥ ൨,൧൦.

തീർത്ഥത്തിൽ എത്തി ശ്രാദ്ധം ആരംഭിച്ചു. ജാനകി പാകം ചെയ്ത ഭക്ഷണം തയ്യാറായപ്പോൾ രാമനു സമർപ്പിച്ചു.

സ്നാതപ്രിയോക്തവാക്യാത്തു സുസ്നാതാ നമപാലയത് । നഭോമധ്യഗതേ സൂര്യേ കാലേ കുതുപ ആഗതേ ॥ ൨,൧൦.

കുളിച്ച്, ശുഭവാക്കുകൾ പറഞ്ഞ്, സീതാ ശുദ്ധമായി ഭക്തിപൂർവ്വം കാത്തുനിന്നു. സൂര്യൻ ആകാശത്തിന്റെ നടുവിൽ എത്തിയപ്പോൾ, ശ്രാദ്ധത്തിന് യോജിച്ച സമയം വന്നു.

അയാതാ ഋഃഷയഃ സര്വേ യേ രാമേണ നിമന്ത്രിതാഃ । താന്മുനീനാഗതാന്ദൃഷ്ട്വാ വൈദേഹീ ജനകാത്മകാ ॥ ൨,൧൦.

രാമൻ ക്ഷണിച്ചിരുന്ന എല്ലാ ഋഷികളും അപ്പോൾ വന്നിരുന്നില്ല. മുനികൾ വരാത്തത് കണ്ടു, ജനകപുത്രിയായ വൈദേഹി,

രാമാജ്ഞയാന്നമാദായ പരിവേഷ്ടുമുപാഗതാ । അപാസര്പത്തതോ ദൂരേ വിപ്രമധ്യേ തു സംസ്ഥിതാ ॥ ൨,൧൦.

രാമന്റെ കല്പനപ്രകാരം സീതാ ഭക്ഷണം എടുത്ത് വിളമ്പാൻ സമീപിച്ചു. പിന്നെ അവൾ ദൂരത്ത് ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ ഇടയിൽ നിന്നു പിന്മാറി.