ഗരുഡപുരാണമ്

അഥ വാ രക്തവര്ണസ്തു സര്വേഷാമേവ ശസ്യതേ । പിതാ പിതാമഹശ്ചൈവ തഥൈവ പ്രപിതാമഹഃ ॥ ൨,൬.

അല്ലെങ്കിൽ, ചുവപ്പുനിറമുള്ള കാളയെ എല്ലാവർക്കും ഉത്തമമെന്നു പുകഴ്ത്തുന്നു; അച്ഛനും, അപ്പൂപ്പനും, അപ്പൂപ്പന്റെ അച്ഛനും ഒരുപോലെ.

ആശാസതേ സുതം ജാതം വൃഷോത്സര്ഗം കരിഷ്യതി । ധര്മസ്ത്വം വൃഷരൂപേണ ജഗദാനന്ദദായകഃ ॥ ൨,൬.

കുട്ടി ജനിച്ചാൽ വൃഷോത്സർഗം നടത്തുമെന്ന് അവർ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു; നീ തന്നെയാണ് വൃഷഭരൂപിയായ ധർമ്മം, ലോകത്തിന് ആനന്ദം നൽകുന്നവൻ.

അഷ്ടമൂര്തേരധിഷ്ഠാനമതഃ ശാന്തിം പ്രയച്ഛ മേ । ഗങ്ഗായമുനയോഃ പേയമന്തര്വേദി തൃണം ചര ॥ ൨,൬.

എട്ടു രൂപങ്ങളുള്ളവന്റെ വാസസ്ഥലമായ നീ, അതുകൊണ്ട് എനിക്ക് ശാന്തി നൽകണം; ഗംഗയും യമുനയും നദികളിലെ വെള്ളം കുടിച്ച്, യാഗശാലയ്ക്കുള്ളിൽ പുല്ല് മേയണം.

ധര്മരാജസ്യ പുരതോ വാച്യം മേ സുകൃതം വൃഷ । ദക്ഷിണാംസേ ത്രിശൂലാങ്കം വാമോരൌ ചക്രചിഹ്നിതമ് ॥ ൨,൬.

ധർമ്മരാജാവിന്റെ മുമ്പിൽ, എന്റെ നല്ല പ്രവൃത്തികൾ നീ പറഞ്ഞുതരണം, കാളേ; നിന്റെ വലതുചുമലിൽ ത്രിശൂലത്തിന്റെ അടയാളവും ഇടതുകാലിൽ ചക്രത്തിന്റെ ചിഹ്നവും ഉണ്ട്.

ഇതി സംപ്രാര്ഥ്യ വൃഷഭം ഗന്ധപുഷ്പാക്ഷതാദിഭിഃ । വൃഷം തത്സതരീയുക്തം പൂജയിത്വാ സമുത്സൃജേത് ॥ ൨,൬.

ഇങ്ങനെ പ്രാർത്ഥിച്ച്, സുഗന്ധം, പുഷ്പം, അക്ഷത എന്നിവകൊണ്ട് കാളയെ പൂജിച്ച്, പശുവിനൊപ്പം കെട്ടിയ കാളയെ ആദരപൂർവ്വം വിട്ടയക്കണം.

തസ്മാദ്രാജന് വിധാനേന വൃഷോത്സര്ഗം സമാചര । ബഹുസാധനയുക്തസ്യ നാന്യഥാ സദ്ഗതിസ്തവ ॥ ൨,൬.

അതുകൊണ്ട്, രാജാവേ, വിധിപ്രകാരം വൃഷോത്സർഗം നിർവഹിക്കണം; ധനസമ്പന്നനായവർക്കു നല്ല ഗതിക്ക് മറ്റൊരു മാർഗ്ഗമില്ല.

ആസീത്ത്രേതായുഗേ പൂര്വം വിദേഹനഗരേ നൃപ । ബ്രാഹ്മണോ ധര്മവത്സേതി സ്വകര്മനിരതഃ സുധീഃ ॥ ൨,൬.

ത്രേതായുഗത്തിൽ, വിഡേഹനഗരിയിൽ, ധർമ്മവത് എന്ന പേരുള്ള, തന്റെ കര്‍മ്മത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്ന ഒരു ബുദ്ധിമാൻ ബ്രാഹ്മണൻ ഉണ്ടായിരുന്നു.

വിഷ്ണുഭക്തോഽതിതേജസ്വീ യഥാലാഭേന തുഷ്ടികൃത് । പിതൃപര്വണി സംപ്രാപ്തേ കുശാര്യോ കാനനം യയൌ ॥ ൨,൬.

വിഷ്ണുഭക്തനും മഹാതേജസ്സും, ലഭിക്കുന്നതിൽ തൃപ്തനായവനും ആയിരുന്ന അവൻ, പിതൃകർമ്മദിവസം വന്നപ്പോൾ ദർഭയും പലയിലയും ശേഖരിക്കാൻ കാടിലേക്ക് പോയി.

അടന്നിതസ്തതസ്തത്ര ചിന്വന് കുശപലാശകമ് । സഹസോപേത്യ പുരുഷാശ്ചാത്വാരശ്ചാരുദര്ശനാഃ ॥ ൨,൬.

അവിടെ അവൻ ഇങ്ങും അങ്ങും തിരിഞ്ഞു ദർഭയും പലയിലയും ശേഖരിക്കുമ്പോൾ, അപ്രത്യക്ഷമായി ഭയാനകമായ രൂപമുള്ള നാലു പുരുഷന്മാർ അവന്റെ അടുത്തെത്തി.

വിഭ്രാന്തമനസം ഗൃഹ്യ പ്രത്യഗ്ജഗ്മുര്വിഹായസാ । ബഹുവൃക്ഷസമാകീര്ണം ഗിരിദുര്ഗഭയാനകമ് ॥ ൨,൬.

ഭ്രമിച്ച മനസ്സോടെ അവനെ പിടിച്ചു, ആകാശമാർഗ്ഗം പടിഞ്ഞാറോട്ട് കൊണ്ടുപോയി; അനേകം മരങ്ങൾ നിറഞ്ഞു, മലകളും ഭയാനകതയും ഉള്ള കാടിലേക്ക്.

വനാദ്വനാന്തരം നിന്യുര്നദീനദസമാകുലമ് । സ തത്ര നഗരം രാജന് ദദര്ശ ബഹുവിസ്തരമ് ॥ ൨,൬.

അവർ അവനെ ഒരു കാട്ടിൽ നിന്ന് മറ്റൊരിടത്തേക്ക്, നദികളും പുഴകളും നിറഞ്ഞ പ്രദേശങ്ങളിലൂടെ കൊണ്ടുപോയി; അവിടെ, രാജാവേ, വലിയ വിസ്തൃതിയുള്ള ഒരു നഗരം അവൻ കണ്ടു.

ഗോപുരദ്വാരരചിതം സൌധപ്രാസാദമണ്ഡിതമ് । ചത്വരാപണപണ്യാദിനരനാരീസമാകുലമ് ॥ ൨,൬.

ഗോപുരങ്ങളാലും ദ്വാരങ്ങളാലും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട, കൊട്ടാരങ്ങളും ഭവനങ്ങളും കൊണ്ട് ഭംഗിയാർന്ന, ചത്വരങ്ങളും ചന്തകളും വ്യാപാരികളും പുരുഷന്മാരും സ്ത്രീകളും നിറഞ്ഞ ഒരു നഗരം അവിടെ കാണാം.

തൂര്യദ്വന്ദ്വാഭിനിര്ഘോഷവീണാപടഹനാദിതമ് । കാംശ്ചിത്ക്ഷുധാര്ദിതാന്ദീനാന്മലിനാന്വിഗതൌജസഃ ॥ ൨,൬.

വാദ്യജോഡികളുടെ മുഴക്കം, വീണയും മൃദംഗവും മുഴങ്ങുന്ന ശബ്ദം നിറഞ്ഞതായിരുന്നു അവിടം. അതിനകത്ത് ചിലർ വിശപ്പാൽ കഷ്ടപ്പെടുന്നവരും, ദു:ഖിതരുമായ മലിനരൂപികളും ശക്തിയില്ലാത്തവരുമായിരുന്നു.

തതോഽതിതുഷ്ടാന്മലിനാന്വസ്ത്രഖണ്ഡസമാവൃതാന് । അഗ്രതോ ഹൃഷ്ടപുഷ്ടാംശ്ച സ്വര്ണവസ്ത്രോപശോഭിതാന് ॥ ൨,൬.

അതിനുശേഷം, വളരെ സന്തുഷ്ടരായ, പഴയ വസ്ത്രം ധരിച്ചവരെയും, മുമ്പിൽ സന്തോഷത്തോടും ആരോഗ്യമോടും കൂടിയ, പൊന്നും വിലയേറിയ വസ്തുക്കളും ധരിച്ചവരെയും അവൻ കണ്ടു.

തതോഽപി സുരസംകാശാന്സ ദൃഷ്ട്വാ വിസ്മിതോഽഭവത് । കിം സ്വപ്ന ഉത മായാ വൈ മദീയോ മാനസോ ഭ്രമഃ ॥ ൨,൬.

അതിനപ്പുറം, ദേവന്മാരെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്നവരെ കണ്ടപ്പോൾ അവൻ അത്ഭുതപ്പെട്ടു: 'ഇത് സ്വപ്നമാണോ, മായയാണോ, അല്ലെങ്കിൽ എന്റെ മനസ്സിന്റെ ഭ്രമമാണോ?' എന്ന് ചിന്തിച്ചു.

സന്ദിഹാനം ദ്വിജം നിന്യുഃ പുരുഷാ രാജസന്നിധിമ് । സതദ്ദദര്ശ വിപ്രസ്തു സ്വര്ണപ്രാസാദമന്ദിരേ ॥ ൨,൬.

അവൻ സംശയത്തോടെ ഇരിക്കുമ്പോൾ, ചിലർ ആ ബ്രാഹ്മണനെ രാജാവിന്റെ സന്നിധിയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി. അവിടെ ആ ബ്രാഹ്മണൻ പൊന്നാൽ അലങ്കരിച്ച ഒരു കൊട്ടാരം കണ്ടു.

സിംഹാസനംമഹാദിവ്യം ഛത്രചാമരവീജിതമ് । തത്രോപ വിഷ്ടം രാജാനം കിരീടകനകോജ്ജ്വലമ് ॥ ൨,൬.

വലിയ ദിവ്യമായ സിംഹാസനം, കുടയും ചാമരവും വീശുന്നവയും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു. അതിൽ പൊന്നുപൊലിഞ്ഞ കിരീടം ധരിച്ച രാജാവു ഇരുന്നിരുന്നു.

മഹത്യാ ച ശ്രിയാ യുക്തം സ്തൂയമാനം സുവന്ദിഭിഃ । രാജാപി ദൃഷ്ട്വാ തം വിപ്രം പ്രത്യുത്ഥായ കൃതാഞ്ജലിഃ ॥ ൨,൬.

വലിയ ഐശ്വര്യത്തോടെ, മികച്ച വന്ദികൾ വാഴ്ത്തുന്ന രാജാവിനെ അവിടെ കണ്ടു. രാജാവു ബ്രാഹ്മണനെ കണ്ടപ്പോൾ എഴുന്നേറ്റ് കൈകൂപ്പി ആദരവോടെ വരവേറ്റു.

പൂജയാമാസ വിധിവന്മധുപര്കാസ നാദിഭിഃ । സന്തുഷ്ടമനസം ദേവമസ്തൌഷീത്പരയാ മുദാ ॥ ൨,൬.

ഉചിതമായ രീതിയിൽ, മധുപർകാദി അർപ്പണങ്ങൾ നൽകി അവനെ ആദരിച്ചു. മനസ്സിൽ തൃപ്തിയോടെ, ആ ദേവനെ പരമാനന്ദത്തോടെ സ്തുതിച്ചു.

അദ്യ മേ സഫലം ജന്മ പാവിതഞ്ച കുലം പ്രഭോ । വിഷ്ണുഭക്തസ്യ ധര്മസ്യ യത്തേ ദൃഗ്ഗോചരം ഗതഃ ॥ ൨,൬.

'ഇന്നാണ് എന്റെ ജന്മം ഫലപ്രദമായത്, എന്റെ കുടുംബം ശുദ്ധമായതും. വിഷ്ണുഭക്തനും ധർമ്മനിഷ്ഠനുമായ ഒരാൾ നിങ്ങളുടെ കാഴ്ചയിൽ എത്തിയത് കൊണ്ടാണ്, പ്രഭോ.'

നത്വാ സ്തുത്വാ ബഹുവിധമുവാചാനുവസന്നൃപഃ । യതഃ സമാഗതോ ദേവഃ പുനസ്തത്രൈവ നീയതാമ് ॥ ൨,൬.

വളരെയധികം നമസ്കരിച്ചു, പലവിധത്തിൽ സ്തുതിച്ച ശേഷം, രാജാവ് ഇരുന്ന് പറഞ്ഞു: 'ദേവൻ ഇവിടെ എത്തിയതുകൊണ്ട്, അവനെ വീണ്ടും അവിടെ തന്നെ കൊണ്ടുപോകട്ടെ.'

ഇതി ശ്രുത്വാ വചോ രാജ്ഞഃ പപ്രച്ഛ ദ്വിജപുങ്ഗവഃ । ബ്രാഹ്മണ ഉവാച । കോഽയം ദേശ കുതോ ലോകാ ഉത്തമാ മധ്യമാധമാഃ ॥ ൨,൬.

രാജാവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠൻ ചോദിച്ചു: ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു: 'ഇത് ഏത് ദേശമാണ്? ഈ ലോകങ്ങൾ എവിടുനിന്നാണ്? ഉത്തമം, മധ്യസ്ഥം, അധമം എന്നിങ്ങനെ.'

കേന പുണ്യേന തു ഭവാന്പാരമേഷ്ട്യവിഭൂഷിതഃ । കിമര്ഥമഹമാനീതഃ പുനസ്തത്രൈവ നീയതേ ॥ ൨,൬.

'ഏത് പുണ്യഫലത്താലാണ് നിങ്ങൾ ബ്രഹ്മയുടെ ഐശ്വര്യത്തോടെ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടത്? എന്നെ ഇവിടെ കൊണ്ടുവന്നത് എന്തിനാണ്? വീണ്ടും അവിടെ കൊണ്ടുപോകുന്നതെന്തിനാണ്?'

അപൂര്വമിവ പശ്യാമി സര്വം സ്വപ്നഗതോ യഥാ । രാജോവാച । സ്വധര്മനിരതോ യസ്തു ഹരിഭക്തിരതഃ സദാ ॥ ൨,൬.

'എനിക്ക് എല്ലാം പുതിയതുപോലെയാണ് തോന്നുന്നത്, സ്വപ്നത്തിൽ കാണുന്നതുപോലെ.' രാജാവ് പറഞ്ഞു: 'സ്വധർമ്മത്തിൽ നിഷ്ഠയുള്ളവനും, എപ്പോഴും ഹരിഭക്തിയുള്ളവനും—'

വിരക്ത ഇന്ദ്രിയാര്ഥേഭ്യഃ സ മേ പൂജ്യോ ന സംശയഃ । തീര്ഥയാത്രാപരോ നിത്യം വൃഷോത്സര്ഗവിശേഷവിത് ॥ ൨,൬.

'ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങളിൽ അകപ്പെട്ടിട്ടില്ലാത്തവൻ, അവൻ എനിക്ക് ആരാധനാർഹനാണ്, സംശയമില്ല; തീർത്ഥയാത്രയിൽ എപ്പോഴും താൽപര്യമുള്ളവനും, കാളയിടപാടിന്റെ പ്രത്യേകതകൾ അറിയുന്നവനും.'

സത്യദാനപരോ യസ്തു സ നമസ്യോ ദിവൌകസാമ് । ദര്ശനാര്ഥമിഹാനീതഃ പൂജാര്ഹശ്ച പരന്തപ ॥ ൨,൬.

'സത്യത്തിലും ദാനത്തിലും സ്ഥിരനുള്ളവൻ, ദേവതകൾക്കും നമസ്കാരാർഹനാണ്; അവനെ ദർശിക്കാനാണ് ഇവിടെ കൊണ്ടുവന്നത്, അവൻ ആരാധനയ്ക്ക് യോജ്യനാണ്, ശത്രുനാശകനേ.'

അനുഗൃഹാണ മാം ദേവ ക്ഷമസ്വ മമ സാഹസമ് । ഇത്യുക്ത്വാ ദര്ശയാമാസ മന്ത്രിണാം സംജ്ഞയാ ഭ്രുവഃ ॥ ൨,൬.

'ദേവാ, ദയവായി എന്നെ അനുഗ്രഹിക്കണം, എന്റെ പാപം ക്ഷമിക്കണം.' എന്ന് പറഞ്ഞ്, അവൻ കൺവളയാൽ മന്ത്രിമാരെ സൂചിപ്പിച്ചു.

വദിഷ്യതി സമഗ്രം തേ സ്വയം വക്തും ന സാമ്പ്രതമ് । സാമന്തഃ സര്വവേദജ്ഞോ ജ്ഞാത്വാ ഹാര്ദം നൃപസ്യ ച ॥ ൨,൬.

'സമഗ്രമായി എല്ലാം അവൻ തന്നെ പറയും; ഇപ്പോൾ ഞാൻ പറയേണ്ട സമയമല്ല.' എല്ലാ വേദങ്ങളും രാജാവിന്റെ മനസ്സും അറിയുന്ന പ്രധാനമന്ത്രി—

വിപശ്ചിദുവാച । പൂര്വജന്മനി വൈശ്യോഽയം വിശ്വമ്ഭര ഇതി ശ്രുതഃ । വിരാധനഗരേ വിപ്ര ദ്വിജദേവവിഭൂഷിതേ ॥ ൨,൬.

പണ്ഡിതൻ പറഞ്ഞു: 'മുൻജന്മത്തിൽ ഇവൻ വിശ്വംഭരൻ എന്ന പേരുള്ള ഒരു വൈശ്യനായിരുന്നു, വിരാധനപുരത്തിൽ, ബ്രാഹ്മണന്മാരും ദേവതകളും പ്രശസ്തരായ നഗരത്തിൽ.'