ഗരുഡപുരാണമ്

മൃത്തികാഭിസ്തു ദര്ഭൈര്വാ വൃഷം കൃത്വാ വിമോചയേത് । യദിഷ്ടം ജീവതസ്തസ്യ ദദ്യാദേകാദശേഽഹനി ॥ ൨,൫.

കാളയെ മണ്ണാലോ ദർഭയാലോ ഉണ്ടാക്കി വിട്ടയക്കണം. ആവശ്യമെങ്കിൽ, ജീവനോടെ ഇരിക്കുമ്പോൾ തന്നെ പതിനൊന്നാം ദിവസം ഇത് നടത്താം.

മൃതമുദ്ദിശ്യ ദാതവ്യം ശയ്യാധേന്വാദികം തഥാ । വിപ്രാന്ബഹൂന് ഭോജയീത പ്രേതസ്യ ക്ഷുദ്വിശാന്തയേ ॥ ൨,൫.

മരിച്ചവനെ അനുസ്മരിച്ച് കിടക്ക, പശു മുതലായവ ദാനം ചെയ്യണം. കൂടാതെ, പ്രേതന്റെ വിശപ്പു തീർക്കാൻ അനേകം ബ്രാഹ്മണന്മാരെ ഭക്ഷണം കൊടുക്കണം.

തൃതീയാം ഷോഡശീം വച്മി വൈനതേയ ശൃണുഷ്വ താമ് । ദ്വാദശ പ്രതിമാസ്യാനി ആദ്യം ഷാണ്മാസികം തഥാ ॥ ൨,൫.

വിനതയുടെ മകനേ, മൂന്നാമത്തെയും പതിനാറാമത്തെയും ചടങ്ങുകൾ ഞാൻ പറയാം, കേൾക്കൂ. പന്ത്രണ്ടു അനുസ്മരണ ചടങ്ങുകളുണ്ട്; ആദ്യത്തേത് ആറുമാസം കഴിഞ്ഞാണ്.

സപിണ്ഡീകരണം ചൈവ തൃതീയാ ഷോഡശീ മതാ । ദ്വാദശാഹേ ത്രിപക്ഷേ ച ഷണ്മാസേ മാസികേഽബ്ദികേ ॥ ൨,൫.

മൂന്നാമത്തെയും പതിനാറാമത്തെയും ചടങ്ങുകൾ സപിണ്ഡീകരണമാണെന്ന് കരുതുന്നു. ഇവ പന്ത്രണ്ടാം ദിവസം, മൂന്നു പക്വഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞ്, ആറുമാസം, മാസംതോറും, വർഷംതോറും എന്നിവയിൽ നടത്തണം.

തൃതീയാം ഷോഡശീമേനാം വദന്തി മതഭേദതഃ । യസ്യൈതാനി ന ദത്താനി പ്രേതശ്രാദ്ധാനി ഷോഡശ ॥ ൨,൫.

ഈ മൂന്നാമത്തെയും പതിനാറാമത്തെയും ചടങ്ങുകൾ വിവിധ അഭിപ്രായങ്ങൾ പ്രകാരം വ്യത്യസ്തമായി പറയുന്നു. ഈ പതിനാറു പ്രേതശ്രാദ്ധങ്ങൾ നടത്താതെ പോയാൽ,

പിശാചത്വം സ്ഥിരം തസ്യ ദത്തൈഃ ശ്രാദ്ധശതൈരപി । ഏകാദശേ ദ്വാദശേ വാ ദിനേ ആദ്യം പ്രകീര്തിതമ് ॥ ൨,൫.

നൂറുകണക്കിന് ശ്രാദ്ധങ്ങൾ ചെയ്താലും, അവൻ ഉറച്ച പ്രേതാവസ്ഥയിൽ തന്നെ തുടരും. ആദ്യ ചടങ്ങ് പതിനൊന്നാം അല്ലെങ്കിൽ പന്ത്രണ്ടാം ദിവസമാണ് നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നത്.

മാസാദൌ പ്രതിമാസഞ്ച ശുദ്ധം മൃതതിഥൌ ഖഗ । ഏകേനാഹ്നാ ത്രിഭിര്വാപി ഹീനേഷു വിനതാസുത ॥ ൨,൫.

മാസാരംഭത്തിലും, ഓരോ മാസവും, മരിച്ച ദിവസം ശുദ്ധമായ ചടങ്ങ് നടത്തണം, പക്ഷിയേ. വിട്ടുപോയാൽ, ഒരു ദിവസം അല്ലെങ്കിൽ മൂന്നു ദിവസത്തിനുള്ളിൽ നടത്താം, വിനതയുടെ മകനേ.

മാസഷണ്മാസവര്ഷേഷു ത്രിപക്ഷേഷു ഭവന്തി ഹി । ശ്രാദ്ധാന്യഥസ്യാത്സാപിണ്ഡ്യം പൂര്ണേ വര്ഷേ തദര്ധകേ ॥ ൨,൫.

മാസം, ആറുമാസം, വർഷം, മൂന്നു പക്വഷങ്ങൾ എന്നിവയിൽ ശ്രാദ്ധങ്ങൾ നടത്തണം. സപിണ്ഡീകരണം വർഷം പൂർത്തിയായാലോ, അരവർഷം കഴിഞ്ഞാലോ നടത്താം.

ത്രിപക്ഷേഽഭ്യുദയേ വാപി ദ്വാദശാഹേഽഥ വാ നൃണാമ് । ആനന്ത്യാത്കുലധര്മാണാം പുംസാഞ്ചൈവായുഷഃ ക്ഷയാത് ॥ ൨,൫.

മൂന്നു പക്വഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞാലോ, പന്ത്രണ്ടാം ദിവസമോ, പുരുഷന്മാർക്ക് കുടുംബധർമ്മങ്ങൾ അനന്തമായതിനാലും മനുഷ്യജീവിതം ചുരുങ്ങിയതിനാലും,

അസ്ഥിരത്വാച്ഛരീരസ്യ ദ്വാദശാഹേ പ്രശസ്യതേ । സപിണ്ഡീകരണേഷ്വേവം വിധിം പക്ഷീന്ദ്ര മേ ശൃണു ॥ ൨,൫.

ശരീരം സ്ഥിരമല്ലാത്തതിനാൽ പന്ത്രണ്ടാം ദിവസം ചടങ്ങ് നടത്തുന്നതാണ് ഉത്തമം. സപിണ്ഡീകരണത്തിന്റെ വിധി ഞാൻ പറയാം, പക്ഷിരാജാവേ, കേൾക്കൂ.

ഏകോദ്ദിഷ്ടവിധാനേന കാര്യം തദപി കാശ്യപ । തിലഗന്ധോദകൈര്യുക്തം കുര്യാത്പാത്രചതുഷ്ടയമ് ॥ ൨,൫.

ഒറ്റയാൾക്ക് വേണ്ടി ചെയ്യുന്ന ചടങ്ങിന്റെ വിധിയിൽ തന്നെ അത് നടത്തണം, കാശ്യപാ. എള്ളും സുഗന്ധവും വെള്ളവും ചേർത്ത് നാലു പാത്രങ്ങൾ ഒരുക്കണം.

പാത്രം പ്രേതസ്യ തത്രൈകം പിത്ര്യം പാത്രത്രയം തഥാ । സേചയേത്പിതൃപാത്രേഷു പ്രേതപാത്രം ഖഗ ത്രിഷു ॥ ൨,൫.

അവയിൽ ഒന്ന് പ്രേതത്തിനും, മൂന്ന് പാത്രങ്ങൾ പിതാക്കൾക്കുമാണ്. പ്രേതത്തിന്റെ പാത്രം പിതാക്കളുടെ മൂന്ന് പാത്രങ്ങളിലേക്കു ഒഴിക്കണം, പക്ഷിയേ.

ചതുരോ നിര്വപേത്പിണ്ഡാന്പൂര്വന്തേഷു സമാപയേത് । തതഃ പ്രഭൃതി വൈ പ്രേതഃ പിതൃസാമാന്യമശ്നുതേ ॥ ൨,൫.

നാലു പിണ്ഡങ്ങൾ അർപ്പിച്ച് മുമ്പ് പറഞ്ഞ പ്രകാരം ചടങ്ങ് പൂർത്തിയാക്കണം. അതിനുശേഷം, ആ departed ആത്മാവ് പിതാക്കളോടു സമത്വം പ്രാപിക്കും.

തതഃ പിതൃത്വമാപന്നേ തസ്മിന്പ്രേതേ ഖഗേശ്വര । ശ്രാദ്ധധര്മൈരശേഷൈസ്തു തത്പൂര്വാനര്ചയേത്പിതൄന് ॥ ൨,൫.

അതിനുശേഷം, ആ മരിച്ചവൻ പിതൃത്വം നേടിയാൽ, പക്ഷിരാജാവേ, എല്ലാ ശ്രാദ്ധധർമ്മങ്ങളും പാലിച്ച് അവൻ തന്റെ മുൻപിതാക്കളെ ആരാധിക്കണം.

ഏകചിത്യാരോഹണേ ച ഏകാഹ്നി മരണേ തഥാ । സാപിണ്ഡ്യന്തു സ്ത്രിയാ നാസ്തി മൃതേ ഭര്തുഃ സ്ത്രിയോ ഭവേത് ॥ ൨,൫.

ഒരു ചിതയിൽ സംസ്‌കാരം ചെയ്താലോ, ഒരേ ദിവസം മരണമുണ്ടായാലോ, സ്ത്രീക്ക് സപിണ്ഡീകരണം ഇല്ല. ഭർത്താവ് മരിച്ചാൽ സ്ത്രീക്ക് അത് നടത്തണം.

പാകൈക്യമഥ കാലൈക്യം കര്ത്രൈക്യഞ്ച ഭവേത്ഖഗ । ശ്രാദ്ധാദൌ സഹ ദാഹേ ച പതിപത്ന്യോര്ന സംശയഃ ॥ ൨,൫.

പാചകത്തിൽ ഐക്യം, സമയത്തിൽ ഐക്യം, പ്രവർത്തിയിൽ ഐക്യം — ഇതെല്ലാം ശ്രാദ്ധത്തിലും ഭർത്താവും ഭാര്യയും ഒരുമിച്ച് ദഹനമടയുമ്പോഴും നിർബന്ധമായിരിക്കണം, ഖഗാ. ഇതിൽ സംശയമില്ല.

ഭര്തുര്മൃതതിഥേരന്യതിഥൌ ചിതിമഥാരുഹേത് । താംമൃതാഹനി തു സമ്പ്രാപ്തേ പൃഥക്പിണ്ഡേന യോജയേത് ॥ ൨,൫.

ഭർത്താവ് അതിഥിയായി മരിച്ചാൽ, ഭാര്യ ചിതയിൽ ചേർന്ന് കയറണം; എന്നാൽ അവളുടെ മരണദിനം വന്നാൽ, അവളെ വേറിട്ട പിണ്ഡം അർപ്പിച്ച് ചേർക്കണം.

പ്രത്യബ്ദഞ്ച യുഗപത്തു സമാപയേത് ॥ ൨,൫.

പ്രതിവർഷവും ഈ ക്രിയകൾ ഒരുമിച്ച്, ഒരേ സമയത്ത് പൂർത്തിയാക്കണം.

യസ്യ സംവത്സരാദര്വാക്സപിണ്ഡീകരണം ഭവേത് । മാസികഞ്ചോദകുമ്ഭഞ്ച ദേയം തസ്യാപി വത്സരമ് ॥ ൨,൫.

ആളെ സപിണ്ഡീകരണം ഒരു വർഷം കഴിഞ്ഞ് മുമ്പേ നടത്തിയാൽ, അവർക്കായി ശേഷിക്കുന്ന മാസങ്ങളിൽ മാസികവും ജലകുംഭവും അർപ്പിക്കണം.

നവശ്രാദ്ധം സപിണ്ഡത്വം ശ്രാദ്ധാന്യപി ച ഷോഡശ । ഏകേനൈവ തു കാര്യാണി സംവിഭക്തധനേഷ്വപി ॥ ൨,൫.

നവശ്രാദ്ധം, സപിണ്ഡീകരണം, പതിനാറു ശ്രാദ്ധങ്ങൾ — ഇവയെല്ലാം ഒരാൾ തന്നെ ചെയ്യണം, സ്വത്ത് വിഭജിച്ചാലും.

പിതാമഹീഭിഃ സാപിണ്ഡ്യം തഥാ മാതാമഹൈഃ സഹ । ഉക്തം ഭര്ത്രാപി സാപിണ്ഡ്യം സ്ത്രിയാ വേഷയഭേദതഃ ॥ ൨,൫.

പിതാമഹിമാരോടും മാതാമഹന്മാരോടും സപിണ്ഡ്യം ഉണ്ടെന്നു പറയുന്നു; അങ്ങനെ തന്നെ, വേഷഭേദം അനുസരിച്ച് ഭാര്യക്കും ഭർത്താവിനും സപിണ്ഡ്യം ഉണ്ടെന്നും പറയുന്നു.

നവശ്രാദ്ധസ്യ തേ കാലം വക്ഷ്യാമി ശൃണു കാശ്യപ । മരണാഹ്നി മൃതിസ്ഥാനേ ശ്രാദ്ധം പക്ഷിന്പ്രകല്പയേത് ॥ ൨,൫.

നവശ്രാദ്ധത്തിന്റെ സമയങ്ങൾ ഞാൻ പറയാം, കാശ്യപാ, കേൾക്കൂ. മരണദിനത്തിൽ, മരണസ്ഥലത്ത് തന്നെ ശ്രാദ്ധം നടത്തണം, പക്ഷീ.

ദ്വിതീയഞ്ച തതോ മാര്ഗേ വിശ്രാമോ യത്ര കാരിതഃ । തതഃ സഞ്ചയനസ്ഥാനേ തൃതീയം ശ്രാദ്ധമുച്യതേ ॥ ൨,൫.

അടുത്തത്, യാത്രയിൽ വിശ്രമിച്ച സ്ഥലത്ത് രണ്ടാമത്തെ ശ്രാദ്ധം നടത്തണം; പിന്നെ, അസ്ഥികൾ ശേഖരിക്കുന്ന സ്ഥലത്ത് മൂന്നാമത്തെ ശ്രാദ്ധം നിർദ്ദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്.

പഞ്ചമേ സപ്തമേ തദ്വദഷ്ടമേ നവമേ തഥാ । ദശമൈകാദശേ ചൈവ നവ ശ്രാദ്ധാനി വൈ ഖഗ ॥ ൨,൫.

അഞ്ചാം, ഏഴാം, എട്ടാം, ഒൻപതാം, പത്താം, പതിനൊന്നാം ദിവസങ്ങളിലും അങ്ങനെ തന്നെ, ഒമ്പത് ശ്രാദ്ധങ്ങൾ നടത്തണം, ഖഗാ.

ശ്രാദ്ധാനി നവ ചൈതാനി തൃതീയാ ഷോഡശീ സ്മൃതാ । ഏകോദ്ദിഷ്ടവിധാനേന കാര്യാണി മനുജൈസ്തഥാ ॥ ൨,൫.

ഈ ഒമ്പത് ശ്രാദ്ധങ്ങളിൽ മൂന്നാമത്തേത് പതിനാറാമത്തേതായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു; ഇവയെല്ലാം ഏകോദിഷ്ടവിധിയനുസരിച്ച് മനുഷ്യർ ചെയ്യണം.

പ്രഥമേഽഹ്നി തൃതീയേ വാ പഞ്ചമേ സപ്തമേ തഥാ । നവമൈകാദശേ ചൈവ നവശ്രാദ്ധം പ്രകീര്തിതമ് ॥ ൨,൫.

ഒന്നാം, മൂന്നാം, അഞ്ചാം, ഏഴാം, ഒൻപതാം, പതിനൊന്നാം ദിവസങ്ങളിൽ നവശ്രാദ്ധം നിർദ്ദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്.

ഉച്യന്തേ ഷഡിമാനീഹ നവ സ്യുരപി യാഗേതഃ । ഉക്താനി തേ മയാ താനി ഋഷീണാം മതഭേദതഃ ॥ ൨,൫.

ഇവിടെ ആറു ശ്രാദ്ധങ്ങൾ ചിലപ്പോൾ പറയപ്പെടുന്നു, എന്നാൽ ആഗ്രഹം അനുസരിച്ച് ഒമ്പതും ചെയ്യാം; ഈ വ്യത്യാസങ്ങൾ മഹർഷിമാരുടെ അഭിപ്രായപ്രകാരം ഞാൻ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

രൂഢിപക്ഷോ മമാഭീഷ്ടോ യോഗഃ കൈശ്ചിദിഹേഷ്യതേ । ആദ്യേ ദ്വിതീയേ ദാതവ്യസ്തഥൈവൈകം പവിത്രകമ് ॥ ൨,൫.

രൂഢിപക്ഷം തന്നെയാണ് എനിക്ക് ഇഷ്ടം, ചിലർ യോഗപദ്ധതിയും ആഗ്രഹിക്കുന്നു; ആദ്യവും രണ്ടാം ദിവസവും ഒരു ശുദ്ധവസ്ത്രം കൂടി നൽകണം.

പ്രേതായ പിണ്ഡോ ദാതവ്യോ ഭുക്തവത്സു ദ്വിജാതിഷു । പ്രശ്രസ്തത്രാഭിരണ്യേതി യജമാനദ്വിജന്മനാ ॥ ൨,൫.

ദ്വിജന്മാർ ഭക്ഷിച്ചതിന് ശേഷം, പ്രേതത്തിന് പിണ്ഡം അർപ്പിക്കണം; അവിടെ യജമാനും ദ്വിജന്മാരും 'ശ്രേഷ്ഠമായി നൽകിയിരിക്കുന്നു' എന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കണം.