ക്രീതലബ്ധാശനാഃ സര്വേ സ്വപേയുസ്തേ പൃഥക്പൃഥക് । അക്ഷാരലവണാന്നാഃ സ്യുര്നിമജ്ജേയുശ്ച തേ ത്ര്യഹമ് ॥ ൨,൫.
എല്ലാവരും വാങ്ങിയ ഭക്ഷണം കഴിക്കണം, ഓരോരുത്തരും വേറേ കിടക്കണം. അവരുടേതു ഉപ്പും മസാലയും ഇല്ലാത്ത ഭക്ഷണം ആയിരിക്കണം; മൂന്നു ദിവസം അവർ കുളിക്കണം.
അമാംസഭോജനാശ്ചാധഃ ശയീരന്ബ്രഹ്മചാരിണഃ । പരസ്പരം ന സംസ്പൃഷ്ടാ ദാനാധ്യയനവര്ജിതാഃ ॥ ൨,൫.
അവർ മാംസം കഴിക്കരുത്, നിലത്ത് കിടക്കണം, ബ്രഹ്മചര്യത്തിൽ നിലനിൽക്കണം. പരസ്പരം സ്പർശിക്കരുത്, ദാനം നൽകരുത്, പഠനം ചെയ്യരുത്.
മലിനാശ്ചാധോമുഖാശ്ച ദീനാ ഭോഗവിവര്ജിതാഃ । അങ്ഗസംവാഹനം കേശമാര്ജനം വര്ജയന്തി തേ ॥ ൨,൫.
അവ ശുദ്ധിയില്ലാതെ, തല താഴ്ത്തി, ദു:ഖിതരായി, ആനന്ദം ഇല്ലാതെ ഇരിക്കുന്നു. ശരീരം മസാജ് ചെയ്യുകയോ, മുടി വാരികയോ അവര് ഒഴിവാക്കുന്നു.
മൃന്മയേ പത്രജേ വാപി ഭുഞ്ജീരംസ്തേ ച ഭാജനേ । ഉവാസന്തു തേ കുര്യുരേകാഹമഥ വാ ത്ര്യഹമ് ॥ ൨,൫.
അവര് മണ്ണ് പാത്രത്തിലോ ഇലപാത്രത്തിലോ ആഹാരം കഴിക്കണം. ഒറ്റ ദിവസം അല്ലെങ്കില് മൂന്നു ദിവസം വേറിട്ടു ഇരിക്കണം.
ഗരുഡ ഉവാച । ആശൌചിന ഇതി പ്രോക്തമാശൌചസ്യ ച വൈ പ്രഭോ । ലക്ഷണം കിം കിയത്കാലം ഭാവ്യം വാ തദ്യുതൈര്നരൈഃ ॥ ൨,൫.
ഗരുഡന് ചോദിച്ചു: ഇതാണ് അശൗചം എന്നു പറയുന്നത്. പ്രഭോ, അശൗചത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങള് എന്ത്? എത്ര കാലം ഇത് പാലിക്കണം? ആരൊക്കെയാണ് ഇത് അനുസരിക്കേണ്ടത്?
ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച । അപനോദ്യന്ത്വിദം കാലാദിഭിരാശു നിഷേധകൃത് । പിണ്ഡാധ്യയനദാനാദേഃ പുങ്ഗതോഽതിശയോ ഹി തത് ॥ ൨,൫.
ശ്രീകൃഷ്ണന് ഉത്തരം പറഞ്ഞു: ഇത് സമയവും നിയന്ത്രണങ്ങളും പാലിച്ചാല് വേഗം മാറിപ്പോകുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് പിണ്ഡം അര്പ്പിക്കല്, പഠനം, ദാനം എന്നിവയില് ഇത് അധികം ശ്രദ്ധിക്കണം.
ദശാഹം ശാവമാശൌചം സപിണ്ഡേഷു വിധീയതേ । ജനനേഽപ്യേവമേവ സ്യാന്നിപുണം ശുദ്ധിമിച്ഛതാമ് ॥ ൨,൫.
സപിണ്ഡര്ക്കു മരണം സംഭവിച്ചാല് പത്ത് ദിവസം അശൗചം പാലിക്കണം. ജനനത്തിലും പൂര്ണമായ ശുദ്ധി ആഗ്രഹിക്കുന്നവര്ക്കു ഇതേ നിയമം ബാധകമാണ്.
ജന്മന്യേകോദകാനാന്തുത്രിരാത്രാച്ഛുദ്ധിരിഷ്യതേ । ശാവസ്യ ശേഷാച്ഛുധ്യന്തി ത്ര്യഹാദുദകദായിനഃ ॥ ൨,൫.
ജലബന്ധം മാത്രം ഉള്ളവര്ക്ക് ജനനത്തില് മൂന്നു രാത്രി കഴിഞ്ഞാല് ശുദ്ധി ലഭിക്കും. മരണത്തില് ശേഷമുള്ളവര്ക്കും ജലം അര്പ്പിച്ചാല് മൂന്നു ദിവസം കഴിഞ്ഞാല് ശുദ്ധി വരും.
ആദന്തജനനത്സദ്യ ആ ചൌലാന്നൈശികീ സ്മൃതാ । ത്രിരാത്രമാ വ്രതാദേശാദ്ദശരാത്രമതഃ പരമ് ॥ ൨,൫.
പല്ലുള്ള കുഞ്ഞ് ജനിച്ചാല്, അല്ലെങ്കില് ആദ്യചെവിട്ടു കഴിഞ്ഞാല്, ഒരു രാത്രി മാത്രം അശൗചം. വ്രതം ഉള്ളവര്ക്ക് മൂന്നു രാത്രി, മറ്റുള്ളവര്ക്ക് പത്ത് രാത്രി.
ആശൌചം തേ സമാഖ്യാതം സംക്ഷേപാത്പ്രകൃതം ബ്രുവേ । ജലം ത്രിദിവമാകാശേ സ്ഥാപ്യം ക്ഷീരഞ്ച മൃന്മയേ ॥ ൨,൫.
അശൗചത്തിന്റെ പ്രധാന നിയമങ്ങള് ഞാന് സംക്ഷിപ്തമായി പറഞ്ഞു. വെള്ളം തുറന്ന ആകാശത്ത് വയ്ക്കണം, പാല് മണ്ണ് പാത്രത്തില് സൂക്ഷിക്കണം.
അത്ര സ്നാഹി പിബാത്രേതി മന്ത്രേണാനേന കാശ്യപ । കാഷ്ഠത്രയേ ഗുണൈര്ബദ്ധേ പ്രീത്യൈ രാത്രൌ ചതുഷ്പഥേ ॥ ൨,൫.
'ഇവിടെ കുളിക്കൂ, ഇവിടെ കുടിക്കൂ' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച്, മൂന്നു കഷ്ണം മരച്ചില്ല കൊണ്ട് കെട്ടിയ വെള്ളം, സന്തോഷത്തിനായി രാത്രിയില് നാലുവഴിച്ചുരുക്കില് വയ്ക്കണം.
പ്രഥമേഽഹ്നി തൃതീയേ വാ സപ്തമേ നവമേ തഥാ । അസ്ഥിസംചയനം കാര്യം ദിനേ തദ്ഗോത്രജൈഃ സഹ ॥ ൨,൫.
ഒന്നാം, മൂന്നാം, ഏഴാം, ഒമ്പതാം ദിവസങ്ങളില്, അതേ കുടുംബത്തിലെ ബന്ധുക്കളോടൊപ്പം അസ്ഥി ശേഖരണം നടത്തണം.
തദൂര്ധ്വമങ്ഗസംസ്പര്ശഃ സപിണ്ഡാനാം വിധീയതേ । യോഗ്യാഃ സര്വക്രിയാണാം ച സമാനസലിലാസ്തഥാ ॥ ൨,൫.
അതിനുശേഷം, സപിണ്ഡര്ക്ക് ശരീരം സ്പര്ശിക്കാം. എല്ലാ കര്മങ്ങളും, ജലം പങ്കിടലും ചെയ്യാം.
പ്രേതപിണ്ഡം ബഹിര്ദദ്യാദ്ദര്ഭമാത്രവിവര്ജിതമ് । പ്രാഗുദീച്യാം ചരും കൃത്വാ സ്നാത്വാ പ്രയതമാനസഃ ॥ ൨,൫.
പ്രേതത്തിന് പിണ്ഡം പുറത്തു അര്പ്പിക്കണം; ദര്ഭ പോലും ചേര്ക്കരുത്. വടക്കുകിഴക്കു ദിശയില് ഹോമം ചെയ്ത്, കുളിച്ച്, മനസ്സു ശുദ്ധിയോടെ അര്പ്പിക്കണം.
ഭൂമാവസംസ്കൃതാനാം ച സംസ്കൃതാനാം കുശേഷു ച । നവഭിര്ദിവസൈഃ പിണ്ഡാന്നവ ദദ്യാത്സമാഹിതഃ ॥ ൨,൫.
ഭൂമിയില് അഗ്നിസംസ്കാരം ചെയ്തവര്ക്കും കുശയില് അഗ്നിസംസ്കാരം ചെയ്തവര്ക്കും, ഒമ്പത് ദിവസം ഒമ്പത് പിണ്ഡം ഏകാഗ്രതയോടെ അര്പ്പിക്കണം.
ദശമം പിണ്ഡമുത്സൃജ്യ രാത്രിശേഷേ ശുചിര്ഭവേത് । അസഗോത്രഃ സഗോത്രോ വാ യദി സ്ത്രീ യതി വാ പുമാന് ॥ ൨,൫.
പത്താം പിണ്ഡം അര്പ്പിച്ച ശേഷം, രാത്രി കഴിഞ്ഞാല് ശുദ്ധി ലഭിക്കും. കുടുംബബന്ധമുണ്ടോ ഇല്ലയോ, സ്ത്രീയോ, സന്യാസിയോ, പുരുഷനോ എന്നത് പ്രശ്നമല്ല.
പ്രഥമേഽഹനി യോ ദദ്യാത്സ ദശാഹം സമാപയേത് । ശാലിനാ സക്തുഭിര്വാപി ശാകൈര്വാപ്യഥ നിര്വപേത് ॥ ൨,൫.
ആദ്യ ദിവസം അര്പ്പിച്ചാല് പത്ത് ദിവസത്തെ കര്മ്മം പൂര്ത്തിയാകും. അര്പ്പിക്കേണ്ടത് അരി, പൊടി, അല്ലെങ്കില് പച്ചക്കറി ഉപയോഗിച്ചാകാം.
പ്രഥമേഽഹനി യദ്ദ്രവ്യം തദേവ സ്യാദ്ദശാഹികമ് । യാവദാശൌചമേകൈകസ്യാഞ്ജലേര്ദാനമുച്യതേ ॥ ൨,൫.
ആദ്യ ദിവസം ഉപയോഗിച്ച വസ്തു പത്ത് ദിവസവും ഉപയോഗിക്കണം. ഓരോ അശൗചദിനത്തിനും ഒരു കൈപ്പിടി അര്പ്പിക്കണം.
യദ്വാ യസ്മിന്ദിനേ ദാനം തസ്മിംസ്തദ്ദിനസംഖ്യയാ । ദശാഹേഽഞ്ജലയഃ പക്ഷിന്പഞ്ചാശദന്തിമേ ॥ ൨,൫.
അല്ലെങ്കില്, ഏത് ദിവസമാണോ അര്പ്പിക്കുന്നത്, ആ ദിവസത്തിന്റെ എണ്ണത്തിന് തുല്യമായി കൈപ്പിടി അര്പ്പിക്കണം. പത്ത് ദിവസത്തില് അമ്പത് കൈപ്പിടി, ഓരോ ദിവസവും അഞ്ച് വീതം.
ദ്വിവൃദ്ധ്യാ വാ ഭവേത്പക്ഷിന്നഞ്ജലീനാം ശതം പുനഃ । യദാ ഹി ത്ര്യഹമാശൌചം തദാ വാഞ്ജലയോ ദശ ॥ ൨,൫.
അല്ലെങ്കില്, ഇരട്ടിയാക്കി നൂറ് കൈപ്പിടി അര്പ്പിക്കാം. അശൗചം മൂന്നു ദിവസം മാത്രം ആയാല് പത്ത് കൈപ്പിടി അര്പ്പിക്കണം.
ത്രയോഽഞ്ജലയ ഏവം തു പ്രഥമേഽഹനി വൈ തദാ । ചത്വാരസ്തു ദ്വിതീയേഽഹ്നി തൃതീയേ സ്യുസ്ത്രയസ്തഥാ ॥ ൨,൫.
ആദ്യ ദിവസം മൂന്നു കയ്യിൽ വെള്ളം അർപ്പിക്കണം. രണ്ടാം ദിവസം നാലും, മൂന്നാം ദിവസം വീണ്ടും മൂന്നു കയ്യും വെള്ളം അർപ്പിക്കണം.
ശതാഞ്ജലി യദാ പക്ഷിന്നാദ്യേ ത്രിംശത്തദാഹനി । ചത്വാരിംശദ്ദ്വിതീയേഽഹ്നി ത്രിംശദഹ്നി തൃതീയകേ ॥ ൨,൫.
ആദ്യ ദിവസം നൂറു കയ്യിൽ വെള്ളം അർപ്പിക്കണം, മുപ്പതാം ദിവസം മുപ്പതും, രണ്ടാം ദിവസം നാല്പതും, മൂന്നാം ദിവസം മുപ്പതും അർപ്പിക്കണം.
ഏവം ജലസ്യാഞ്ജലയോ വിഭാജ്യാഃ പക്ഷയോര്ദ്വയോഃ । സര്വേഷു പിതൃകാര്യേഷു പുത്രോ മുഖ്യോഽധികാരവാന് ॥ ൨,൫.
ഇങ്ങനെ വെള്ളം രണ്ടു ഭാഗങ്ങളായി വിഭജിക്കണം. പിതൃകർമ്മകളിൽ മകൻ തന്നെയാണ് പ്രധാനമായും അർഹതയുള്ളവൻ.
പിണ്ഡപ്രസേകസ്തൂഷ്ണീഞ്ച പുഷ്പധൂപാദികം തഥാ । ദശമേഽഹനി സമ്പ്രാപ്തേ സ്നാനം ഗ്രാമാദ്ബഹിശ്ചരേത് ॥ ൨,൫.
പിണ്ഡം അർപ്പിക്കൽ, മൗനം പാലിക്കൽ, പൂവ്, ധൂപം എന്നിവയും പത്താം ദിവസം എത്തിയാൽ ഗ്രാമത്തിനു പുറത്തു കുളിക്കണം.
തത്ര ത്യാജ്യാനി വാസാംസി കേശശ്മശ്രുനഖാനി ച । വിപ്രഃ ശുധ്യത്യപഃ സ്പൃഷ്ട്വാ ക്ഷത്ത്രിയോ വാഹനം തഥാ ॥ ൨,൫.
അവിടെ വസ്ത്രം, മുടി, താടി, നഖം എന്നിവ ഉപേക്ഷിക്കണം. ബ്രാഹ്മണൻ വെള്ളം തൊട്ട് ശുദ്ധിയാകുന്നു, ക്ഷത്രിയൻ വാഹനത്തിലൂടെയും ശുദ്ധിയാകും.
വൈശ്യഃ പ്രതോദം രശ്മീന്വാ ശൂദ്രോ യഷ്ടിം കൃതക്രിയഃ । മൃതാദല്പവയോഭിശ്ച സപിണ്ഡൈഃ പരിവാപനമ് ॥ ൨,൫.
വൈശ്യൻ തടി അല്ലെങ്കിൽ കയർ തൊട്ടും, ശൂദ്രൻ ദണ്ഡം ഉപയോഗിച്ചും ശുദ്ധിയാകും. ചെറുപ്പത്തിൽ മരിച്ചവർക്കു ബന്ധുക്കളോടൊപ്പം സപിണ്ഡികരണം നടത്തണം.
കാര്യന്തു ഷോഡശീ ഷഡ്ഭിഃ പിണ്ഡൈര്ദശഭിരൈവ ച । പ്രഥമാ മലിനാ ഹ്യേതൈരാദശാഹം മൃതേര്ഭവേത് ॥ ൨,൫.
പതിനാറു വിധി ആചരണം ആറോ പത്തോ പിണ്ഡം ഉപയോഗിച്ചാണ് ചെയ്യേണ്ടത്. മരണത്തിനു ശേഷം ആദ്യ പത്ത് ദിവസങ്ങൾ അശുദ്ധിയോടെയാണ് ആചരിക്കേണ്ടത്.
ദിനാനി ദശ യാന്പിണ്ഡാന്കുര്വന്ത്യത്ര സുതാദയഃ । പ്രത്യഹം തേ വിഭജ്യന്തേ ചതുര്ഭാഗൈഃ ഖഗോത്തമ ॥ ൨,൫.
പത്ത് ദിവസം മകനും മറ്റു ബന്ധുക്കളും പിണ്ഡം അർപ്പിക്കും. ഓരോ ദിവസവും ആ പിണ്ഡങ്ങൾ നാലു ഭാഗങ്ങളായി വിഭജിക്കണം.
ഭാഗദ്വയേന ദേഹഃ സ്യാത്തൃതീയേന യമാനുഗാഃ । തൃപ്യന്തി ഹി ചതുര്ഥേന സ്വയമപ്യുപജീവതി ॥ ൨,൫.
രണ്ടു ഭാഗം ദേഹത്തിനായി, മൂന്നാമത്തേത് യമന്റെ അനുചരർക്കായി, നാലാമത്തേത് അവരെ തൃപ്തിപ്പെടുത്താനും, മരിച്ചവൻ തന്നെ ഉപജീവിക്കാനും ഉപയോഗിക്കുന്നു.
അഹോരാത്രൈസ്തു നവഭിര്ദേഹോ നിഷ്പത്തിമാപ്നുയാത് । ശിരസ്ത്വാദ്യേന പിണ്ഡേന പ്രേതസ്യ ക്രിയതേ തഥാ ॥ ൨,൫.
ഒമ്പതു ദിവസം-രാത്രികൾക്കുള്ളിൽ ദേഹം പൂർണ്ണതയിലാകും. ആദ്യ പിണ്ഡം കൊണ്ട് പ്രേതന്റെ തല രൂപപ്പെടുന്നു.