തത ഉത്തീര്യോദകാദ്വൈ വസ്ത്രാണി പരിധായ ച । സ്നാനവസ്ത്രം സകൃത്പീഡ്യ വിശേയുഃ ശുചിഭൂതലേ
അതിനുശേഷം വെള്ളത്തില് നിന്ന് പുറത്തു വന്നും വസ്ത്രം ധരിച്ചും, കുളിച്ച വസ്ത്രം ഒരിക്കല് പിഴിഞ്ഞ്, ശുദ്ധമായ സ്ഥലത്തേക്ക് കടക്കണം.
അശ്രുപാതം ന കുര്വീത ദത്ത്വാ ദാഹജലാഞ്ജലിമ് । ശ്ലേഷ്മാശ്രു ബാന്ധവൈര്മുക്തം പ്രേതോ ഭുങ്ക്തേ യതോഽവശഃ
ദാഹജലാഞ്ജലി നല്കിയശേഷം ആരും കരയരുത്; ബന്ധുക്കള് ഒഴിക്കുന്ന കഫവും കണ്ണീര്യും പ്രേതന് നിര്ബന്ധമായി അനുഭവിക്കേണ്ടിവരും.
അതോ ന രോദിതവ്യം ഹി ക്രിയാഃ കാര്യാഃ സ്വശക്തിതഃ । തതസ്തേഷൂപവിഷ്ടേഷു പുരാണജ്ഞഃ സുകൃത്സ്വകഃ
അതുകൊണ്ട് കരയരുത്; കര്മ്മങ്ങള് സ്വശക്തിക്ക് അനുസരിച്ച് ചെയ്യണം. അവര് ഇരുന്നശേഷം, പഴയ ആചാരങ്ങള് അറിയുന്ന നല്ലവന് സംസാരിക്കണം.
ശോകാപനോദം കുര്വീത സംസാരാനിത്യതാം ബ്രുവന് । മാനുഷ്യേ കദലീസ്തന്ഭേ അസാരേ സാരമാര്ഗണമ്
ദുഃഖം മാറ്റാന് ലോകത്തിന്റെ നാശവസ്തുതയെക്കുറിച്ച് പറയണം: മനുഷ്യജീവിതം വാഴപ്പഴംതണ്ടുപോലെ ഉള്ളില് സാരമില്ലാത്തതാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കണം.
കരോതി യഃ സ സംമൂഢോ ജലബുദ്വദ്രസന്നിഭേ । പഞ്ചധാ സംഭൃതഃ കായോ യദി പഞ്ചത്വമാഗതഃ
ഇങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുന്നവൻ ജലത്തിൽ പുകയുന്ന കുഡുക്കയുപോലെയാണ്, അജ്ഞാനിയാണു. ഈ ശരീരം അഞ്ചു ഘടകങ്ങൾകൊണ്ട് ഉണ്ടാകുന്നതാണെങ്കിലും, അതിന് അവസാനം വരുമ്പോൾ—
കര്മഭിഃ സ്വശരീരോത്ഥൈസ്തത്ര കാ പരിദേവനാ । ഗന്ത്രീ വസുമതീ നാശമുദധിര്ദൈവതാനി ച
അവന്റെ സ്വന്തം പ്രവൃത്തികൾ കൊണ്ടാണ് ശരീരം നശിക്കുന്നത്; അതിനാൽ അതിനുവേണ്ടി ദുഃഖിച്ചിട്ട് എന്ത് ഫലമുണ്ട്? ഭൂമി, സമുദ്രം, ദേവതകൾ പോലും ഒടുവിൽ നശിക്കുമല്ലോ.
ഫേനപ്രഖ്യഃ കഥം നാശം മര്ത്യലോകോ ന യാസ്യതി । ഏവം സംശ്രാവയേത്തത്ര മൃദുശാദ്വലസംസ്ഥിതാന്
ഫേനത്തിൻറെപോലെയുള്ള ഈ മനുഷ്യലോകം നശിക്കാതെ ഇരിക്കുമോ? അതുകൊണ്ടു അവിടെ മൃദുലമായ പുല്ലിൽ ഇരിക്കുന്നവരെ ഇങ്ങനെ ബോധ്യപ്പെടുത്തണം.
തേഽയി സംശ്രുത്യ ഗച്ഛേയുര്ഗൃഹം ബാലപുരഃ സരാഃ । വിദശ്യ ര്നിബപത്രാണി നിയതാ ദ്വാരി വേശ്മനഃ
അവർ ഇത് കേട്ടശേഷം കുട്ടികളെ മുന്നിൽ വെച്ച് വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങണം; ദർഭാഗ്രാസ് വിതറി, വീട്ടുവാതിലിൽ ഉറപ്പോടെ നിൽക്കണം.
ആചമ്യ വഹ്നിസലിലം ഗോമയം ഗൌരസര്ഷപാന് । ദൂര്വാപ്രവാലം വൃഷഭമന്യദപ്യഥ മങ്ഗലമ്
വെള്ളം കഴിച്ചു കഴുകി, അഗ്നി, വെള്ളം, പശുവിന്റെ ചാണകം, പശുവിന്റെ പാൽ, കടുക്, ദർഭ, പവഴ, കാള, മറ്റ് മംഗളവസ്തുക്കൾ എന്നിവ കൊണ്ടുവരണം.
പ്രവിശേയുഃ സമാലഭ്യ കൃത്വാശ്മനി പദം ശനൈഃ । ശ്രൌതേന തു വിധാനേന ആഹിതാഗ്നിം ദേഹദ്വധഃ
ഇവയെ സ്പർശിച്ച്, ശാന്തമായി കല്ലിൽ കാൽവെച്ച്, വേദവിധിപ്രകാരം അഹിതാഗ്നിയായ ഗൃഹസ്ഥന്റെ ദേഹം അഗ്നിക്കു സമർപ്പിക്കണം.
ഊനദ്വിവര്ഷം നിഖനേന്ന കുര്യാദുദകം തതഃ । യോഷിത്പതിവ്രതാ യാ സ്യാദ്ഭര്താരം യാനുഗച്ഛതി
പത്ത് വയസ്സിൽ താഴെയുള്ളവരെ അടക്കം ചെയ്യണം; പിന്നെ ജലതർപ്പണം നടത്തണം. ഭർത്താവിനോടു നിർഭാഗ്യമായ ഭാര്യയോ, ഭർത്താവിനെ അനുഗമിക്കണം.
പ്രയോഗ പൂര്വം ഭര്താരം നമസ്കൃത്യാരുഹേച്ചിതിമ് । ചിതിഭ്രഷ്ടാ തു യാ മോഹാത്സാ പ്രാജാപത്യമാചരേത്
ആദ്യം ഭർത്താവിനെ നമസ്കരിച്ചു, ചിതയിൽ കയറണം; എന്നാൽ ഭ്രമത്തിൽ ചിതയിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങുകയാണെങ്കിൽ, പ്രജാപത്യവ്രതം ആചരിക്കണം.
തിസ്രഃ കോട്യോര്ധകോടീ യ യാനി ലോമാനി മാനുഷേ । താവത്കാലം വസേത്സ്വര്ഗേ ഭര്താരം യാനുഗച്ഛതി
മനുഷ്യന്റെ ശരീരത്തിൽ എത്ര രോമങ്ങൾ ഉണ്ടോ, അത്ര വർഷങ്ങൾ ഭർത്താവിനെ അനുഗമിച്ച ഭാര്യ സ്വർഗത്തിൽ വസിക്കും.
വ്യാലഗ്രാഹീ യഥാ വ്യാലം ബിലാദുദ്ധരതേ ബലാത് । തദ്വദുദ്ധൃത്യ സാ നാരീ തേനൈവ സഹ മോദതേ
ഏതുപോലെ ഒരു പാമ്പിനെ പിടിച്ചയാൾ അതിനെ കുഴിയിൽ നിന്ന് വലിച്ചെടുക്കുന്നുവോ, അതുപോലെ ആ ഭാര്യ ഭർത്താവിനെ ഉയർത്തി, അവനോടൊപ്പം ആനന്ദിക്കുന്നു.
തത്ര സാ ഭര്തൃപരമാ സ്തൂയമാനാപ്സരോഗണൈഃ । ക്രീഡതേ പതിനാ സാര്ധം യാവദിന്ദ്രാശ്ചതുര്ദശ
അവിടെ ഭർത്താവിനോടു പരമഭക്തിയുള്ള അവൾ, അപ്സരസുകളുടെ സ്തുതികൾക്കിടയിൽ, പതിനാലു ഇന്ദ്രന്മാർ ഭരിക്കുന്ന കാലം മുഴുവൻ ഭർത്താവിനൊപ്പം ക്രീഡിക്കുന്നു.
ബ്രഹ്മഘ്നോ വാ കൃഘ്നോ വാ മിത്ത്രിഘ്നോ വാ ഭവേത്പതിഃ । പുനാത്യവിധവാ നാരീ തമാദായ മൃതാ തു യാ
ഭർത്താവ് ബ്രാഹ്മണഹത്യക്കാരനായാലും, മറ്റെന്തെങ്കിലും പാപം ചെയ്തവനായാലും, സുഹൃത്ത് ദ്രോഹിയാണെങ്കിലും, ഭർത്താവിനെ അനുഗമിച്ച വിധവ അവനെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു.
മൃതേ ഭര്തരി യാ നാരീ സമാരോഹേദ്ധുതാശനമ് । സാരന്ധതീസമാചാരാ സ്വര്ഗലോകേ മഹീയതേ
ഭർത്താവ് മരിച്ചപ്പോൾ അഗ്നിയിൽ കയറുന്ന ഭാര്യ, അരുന്ധതിയുടെ ആചാരം അനുസരിച്ചാൽ, സ്വർഗലോകത്തിൽ മഹത്വം പ്രാപിക്കും.
യാവച്ചാഗ്നൌ മൃതേ പത്യൌ സ്ത്രീ നാത്മാനം പ്രദാഹയേത് । താവന്ന മുച്യതേ സാ ഹി സ്ത്രീശരീരാത്കഥഞ്ചന
ഭർത്താവ് അഗ്നിയിൽ ദഹിക്കുമ്പോൾ ഭാര്യയും ദഹിക്കാതിരിക്കുകയാണെങ്കിൽ, അവൾക്ക് സ്ത്രീശരീരത്തിൽ നിന്നു മോചനം ലഭിക്കില്ല.
മാതൃകം പൈതൃകം ചൈവ യത്ര ചൈവ പ്രദീയതേ । കുലത്രയം പുനാത്യേഷാ ഭര്താരം യാനുഗച്ഛതി
ഭർത്താവിനെ അനുഗമിക്കുന്ന ഭാര്യ അമ്മവംശം, അച്ചൻവംശം, ഭർത്താവിന്റെ കുടുംബം—ഈ മൂന്നു കുടുംബങ്ങളെയും ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു.
ആര്താര്തേ മുദിതേ ഹൃഷ്ടാ പ്രോഷിതേ മലിനാ കൃശാ । മൃതേ മ്രിയേത യാ പത്യൌ സാ സ്ത്രീ ജ്ഞേയാ പതിവ്രതാ
ദു:ഖത്തിലും, കഷ്ടത്തിലും, സന്തോഷത്തിലും, ആനന്ദത്തിലും, ഭർത്താവ് ദൂരെയായിരിക്കുമ്പോഴും, അവൾ ക്ഷീണിച്ചും, ക്ഷീണിച്ചും, ഭർത്താവ് മരിക്കുമ്പോൾ മരിച്ചാൽ, അവളാണ് സത്യമായും ഭർത്തീവ്രത.
പൃഥക്ചിതാം സമാരുഹ്യ ന പ്രിയാ ഗന്തുമര്ഹതി । ക്ഷത്ത്രിയാദ്യാഃ സവര്ണാശ്ച ആരോഹേയുരപീഹ താഃ
വേറെ ചിതയിൽ കയറുന്നവൾ പ്രിയനോടൊപ്പം പോകാൻ അർഹയല്ല; എന്നാൽ ക്ഷത്രിയ സ്ത്രീകളും സമാനവർഗ്ഗത്തിൽപ്പെട്ടവരും ഇവിടെ തന്നെ ചിതയിൽ കയറാം.
ചാണ്ഡാലീമവധിം കൃത്വാ ബ്രാഹ്മണീതഃ സമോ വിധിഃ । അഗര്ഭിണീനാം സര്വാസാമബാലതാക്മേ(കാ)നാമപി
ചാണ്ഡാളി സ്ത്രീയുടെ പരിധി നിശ്ചയിച്ച്, ബ്രാഹ്മണസ്ത്രികൾക്കും ഗർഭിണികൾക്കും ബാല്യത്തിൽപെട്ടവർക്കും ഒഴികെ, മറ്റെല്ലാവർക്കും ഒരേ നിയമമാണ്.
ദഹനസ്യ വിധിഃ പ്രോക്തഃ സാമാന്യേന മയാ ഖഗ । വിശേഷമപി തസ്യാസ്യ കഞ്ചിത്കിം ശ്രോതുമിച്ഛതി
പക്ഷീ, ശവദഹനത്തിന്റെ പൊതുവായ ക്രമം ഞാൻ നേരത്തെ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. അതിൽ നിന്നു വേറിട്ടും ഏതെങ്കിലും പ്രത്യേക കാര്യങ്ങൾ അറിയാൻ നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നുണ്ടോ?
ഗരുഡ ഉവാച । പ്രോഷിതേ തു മൃതേ സ്വാമിന്യസ്ഥ്നിനാശമുപേയുഷി । കഥം ദാഹഃ പ്രകര്തവ്യസ്തന്മേ വദ ജഗത്പതേ
ഗരുഡൻ പറഞ്ഞു: സ്വാമി വിദൂരത്ത് മരിച്ചുപോയി, അസ്ഥികൾ പോലും ഇല്ലാതായാൽ, അപ്പോൾ ദഹനം എങ്ങനെയായിരിക്കണം? അതു ദയവായി എനിക്കു പറയൂ, ലോകനാഥാ.
ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച । അസ്ഥീനി ചേന്ന ലഭ്യന്തേ പ്രോഷിതസ്യ നരസ്യ ച । തേഷാഞ്ച ഹി ഗതിസ്ഥാനം വിധാനം കഥയാമ്യഹമ്
ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: വിദൂരത്ത് മരിച്ച മനുഷ്യന്റെ അസ്ഥികൾ ലഭ്യമാകാതിരുന്നാൽ, അവന്റെ യാത്രയും ഗതിയും സംബന്ധിച്ച നിയമം ഞാൻ വിശദമായി പറയുന്നു.
ശൃണു താര്ക്ഷ്യ പരം ഗോപ്യം പത്യുര്ദുര്മരണേഷു യത് । ലങ്ഘനൈര്യേ മൃതാ ജീവാം ദംഷ്ട്രിഭിശ്ചാഭിഘാതിതാഃ
ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കൂ ടാർക്ഷ്യ, ഭർത്താവിന്റെ അസാധാരണ മരണത്തെക്കുറിച്ച്, ഉയർന്ന രഹസ്യം ഞാൻ പറയുന്നു. വീണുപോവുകയോ, വിഷമുള്ള ജീവികൾ കടിയ്ക്കുകയോ, അടിയേറ്റു മരിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നവരെപ്പറ്റിയാണ് ഇത്.
കണ്ഠഗ്രഹേ വിലഗ്നാനാം ക്ഷീണാനാം തുണ്ഡഘാതിനാമ് । വിഷാഗ്നിവൃഷവിപ്രേഭ്യോ വിഷൂച്യാ ചാത്മഘാതകാഃ
കഴുത്ത് ഞെരിക്കപ്പെടൽ, ചുണ്ടുകൊണ്ട് പരിക്കേറ്റു ക്ഷയിച്ചുപോകൽ, വിഷം, അഗ്നി, കാള, ബ്രാഹ്മണർ, മഹാമാരി, അല്ലെങ്കിൽ സ്വയം ജീവനൊടുക്കൽ എന്നിവയാൽ മരിക്കുന്നവരും ഇതിലുണ്ട്.
പതനോദ്ബന്ധനജലൈര്മൃതാനാം ശൃണു സംസ്ഥിതിമ് । സര്പവ്യാഘ്രൈഃ ശൃങ്ഗിഭിശ്ച ഉപസര്ഗോപലോദകൈഃ
വീണുപോകൽ, തൂങ്ങി മരിക്കൽ, മുങ്ങി മരിക്കൽ, പാമ്പ്, കടുവ, കൊമ്പുള്ള മൃഗങ്ങൾ, ദുരന്തങ്ങൾ, മലിനജലം എന്നിവകൊണ്ട് മരിച്ചവരുടെ ഗതി ഞാൻ പറയുന്നു, കേൾക്കൂ.
ബ്രാഹ്മണൈഃ ശ്വാപദൈശ്ചൈവ പതനൈര്വൃക്ഷവൈദ്യുതൈഃ । നഖൈര്ലോഹൈര്ഗിരേഃ പാതൈര്ഭിത്തിപാതൈര്ഭൃഗോസ്തഥാ
ബ്രാഹ്മണർ, കാട്ടുമൃഗങ്ങൾ, മരത്തിൽ നിന്ന് വീഴൽ, മിന്നൽ, നഖം, ഇരുമ്പ്, പർവ്വതത്തിൽ നിന്ന് വീഴൽ, മതിൽ ഇടിഞ്ഞ് മരിക്കൽ, ഭൃഗുമുനിയുടെ ശാപം എന്നിവയാൽ മരിച്ചവരും ഇതിലുണ്ട്.
കട്വായാമന്തരിക്ഷേ ച ചൌരചാണ്ഡാലതസ്തഥാ । ഉദക്യാശുനകീശൂദ്രരജകാദിവിഭൂഷിതാഃ
കാട്ടിൽ, ആകാശത്ത്, കള്ളന്മാരോ ചാണ്ഡാളന്മാരോ കൊല്ലപ്പെടുന്നവരും, വെള്ളം കൊണ്ടുവരുന്നവർ, നായ്ക്കളെ വളർത്തുന്നവർ, ശൂദ്രർ, വസ്ത്രം കഴുകുന്നവർ മുതലായവരാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെടുന്നവരും ഇതിലുണ്ട്.