പ്രേതപിണ്ഡം പ്രദദ്യാച്ച ദാഹാര്തിശമനം ഖഗ । തതഃ പ്രദക്ഷിണം കൃക്ത്വാ ചിതാപ്രസ്ഥാനവീക്ഷകാഃ
ദാഹത്തിന്റെ വേദന ശമിപ്പിക്കാന് പ്രേതപിണ്ഡം അര്പ്പിക്കണം, പക്ഷീ, പിന്നെ ചിത കാണാന് വന്നവര് ചുറ്റി നടന്ന് മടങ്ങണം.
കനിഷ്ഠപൂര്വാഃ സ്നാനാര്ഥം ഗച്ഛേയുഃ സൂക്തജാപകാഃ । തതോ ജാലസമീപേ തു ഗത്വാ പ്രക്ഷാല്യ ചാംശുകമ്
ഏറ്റവും ചെറുപ്പവരും സൂക്തങ്ങള് ജപിക്കുന്നവരും ആദ്യം കുളിക്കാന് പോകണം; പിന്നെ ജലത്തീരത്ത് ചെന്നു വസ്ത്രം കഴുകണം.
പരിധായ പുനസ്തച്ച ബ്രൃയുസ്തം പുരുഷം പ്രതി । ഉദകം തു കരിഷ്യാമഃ സചൈലം പുരുഷാസ്തതഃ
വസ്ത്രം വീണ്ടും ധരിച്ച്, ആ വ്യക്തിയോട് 'നാം വസ്ത്രം ധരിച്ചുകൊണ്ട് ഉദകക്രിയ നടത്താം' എന്ന് പറയണം.
കുരുധ്വമിത്യേവ വദേച്ഛതവര്ഷാവരേ മൃതേ । പുത്രാദ്യാ വൃദ്ധപൂര്വാസ്തേ ഏകവസ്ത്രാഃ ശിഖാം വിനാ
നൂറ്റാണ്ടുകാരന് മരിച്ചാല് 'ചെയ്യൂ' എന്നത്ര മാത്രം പറയണം; മക്കളും മുതിര്ന്നവരും ഒരൊറ്റ വസ്ത്രം ധരിച്ച് ശിഖ ഇല്ലാതെ വെള്ളത്തിലേക്ക് കടക്കണം.
പ്രാചീനാവീതിനഃ സര്വേ വിശേയുര്മൌനിനോ ജലമ് । അപനഃ ശോശുചദഘമനേന പിതൃദിങ്മുഖാഃ
എല്ലാവരും ദക്ഷിണഭാഗത്തേക്ക് മുഖം തിരിച്ച്, മൗനമായി, യജ്ഞോപവീതം വലതുചെവിക്ക് കുറുകെ വെച്ച് വെള്ളത്തിലേക്ക് കടക്കണം; അങ്ങനെ പിതൃദിശയില് മുഖം തിരിച്ച് പാപവും ദുഃഖവും നീക്കം ചെയ്യും.
ജലാവഘട്ടനം ചവ ന കുര്യുഃ സ്നാനകാരകാഃ । തതസ്തടേ സമാഗത്യ ശിഖാം ബദ്ധ്വാ ഋജൂന് കുശാന്
കുളിക്കുന്നവര് വെള്ളം അടിക്കരുത്; പിന്നെ കരയില് വന്ന് ശിഖ കെട്ടി നേരായ കുശത്തണ്ട് കൈവശം എടുക്കണം.
ദക്ഷിണാഗ്രഹസ്തയോസ്തു കൃത്വാഥ സതിലം ജലമ് । ആദായാഞ്ജലിനാ യാമ്യാം ദുഃ ഖീ പൈതൃകതീര്ഥതഃ
രണ്ടു കൈയും ദക്ഷിണഭാഗത്തേക്ക് നീട്ടി, തിലം ചേര്ന്ന വെള്ളം അഞ്ജലിയില് എടുത്ത്, ദക്ഷിണദിശയിലേക്കും പിതൃതീര്ഥത്തിലും ദുഃഖത്തോടെ അര്പ്പിക്കണം.
ഏകവാരം ത്രിവാരം വാ ദശവാരമഥാപി വാ । ഭൂമാവശ്മനി വാ സര്വേ ക്ഷിപേയുര്വാഗ്യതാഃ ഖഗ
ഒരിക്കല്, മൂന്നു പ്രാവശ്യം, അല്ലെങ്കില് പത്ത് പ്രാവശ്യം പോലും, എല്ലാവരും വാക്ക് പറയാതെ വെള്ളം നിലത്തോ കല്ലിന്മേലോ ഒഴിക്കണം, പക്ഷീ.
തൃപ്യന്തു തൃപ്യതാം വാപി തര്പയാമ്യുപതിഷ്ഠതാമ് । പ്രേതൈതദമുകഗോത്രേത്യുക്തേഷ്വേവം സമുച്ചരേത്
'അവര് തൃപ്തരാകട്ടെ, തൃപ്തരാകുന്നു, ഞാന് ഇവിടെയുള്ളവര്ക്കായി അര്പ്പിക്കുന്നു, ഈ ഗാത്രക്കാരന് ഈ ഗോത്രത്തില് പെട്ടവനാണ്' എന്ന് പറഞ്ഞ് അര്പ്പണം നടത്തണം.
ജലാഞ്ജലൌ കൃതേ പശ്ചാദ്വിധേയം ദന്തധാവനമ് । ത്യജന്തി ഗോത്രിണഃ സര്വേ ദിനാനി നവ കാശ്യപ
ജലാഞ്ജലി നല്കിയശേഷം പല്ല് കഴുകണം; ഒരേ ഗോത്രത്തിലുള്ളവര് ഒമ്പതു ദിവസം വിട്ടുനില്ക്കണം, കാശ്യപ.
തത ഉത്തീര്യോദകാദ്വൈ വസ്ത്രാണി പരിധായ ച । സ്നാനവസ്ത്രം സകൃത്പീഡ്യ വിശേയുഃ ശുചിഭൂതലേ
അതിനുശേഷം വെള്ളത്തില് നിന്ന് പുറത്തു വന്നും വസ്ത്രം ധരിച്ചും, കുളിച്ച വസ്ത്രം ഒരിക്കല് പിഴിഞ്ഞ്, ശുദ്ധമായ സ്ഥലത്തേക്ക് കടക്കണം.
അശ്രുപാതം ന കുര്വീത ദത്ത്വാ ദാഹജലാഞ്ജലിമ് । ശ്ലേഷ്മാശ്രു ബാന്ധവൈര്മുക്തം പ്രേതോ ഭുങ്ക്തേ യതോഽവശഃ
ദാഹജലാഞ്ജലി നല്കിയശേഷം ആരും കരയരുത്; ബന്ധുക്കള് ഒഴിക്കുന്ന കഫവും കണ്ണീര്യും പ്രേതന് നിര്ബന്ധമായി അനുഭവിക്കേണ്ടിവരും.
അതോ ന രോദിതവ്യം ഹി ക്രിയാഃ കാര്യാഃ സ്വശക്തിതഃ । തതസ്തേഷൂപവിഷ്ടേഷു പുരാണജ്ഞഃ സുകൃത്സ്വകഃ
അതുകൊണ്ട് കരയരുത്; കര്മ്മങ്ങള് സ്വശക്തിക്ക് അനുസരിച്ച് ചെയ്യണം. അവര് ഇരുന്നശേഷം, പഴയ ആചാരങ്ങള് അറിയുന്ന നല്ലവന് സംസാരിക്കണം.
ശോകാപനോദം കുര്വീത സംസാരാനിത്യതാം ബ്രുവന് । മാനുഷ്യേ കദലീസ്തന്ഭേ അസാരേ സാരമാര്ഗണമ്
ദുഃഖം മാറ്റാന് ലോകത്തിന്റെ നാശവസ്തുതയെക്കുറിച്ച് പറയണം: മനുഷ്യജീവിതം വാഴപ്പഴംതണ്ടുപോലെ ഉള്ളില് സാരമില്ലാത്തതാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കണം.
കരോതി യഃ സ സംമൂഢോ ജലബുദ്വദ്രസന്നിഭേ । പഞ്ചധാ സംഭൃതഃ കായോ യദി പഞ്ചത്വമാഗതഃ
ഇങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുന്നവൻ ജലത്തിൽ പുകയുന്ന കുഡുക്കയുപോലെയാണ്, അജ്ഞാനിയാണു. ഈ ശരീരം അഞ്ചു ഘടകങ്ങൾകൊണ്ട് ഉണ്ടാകുന്നതാണെങ്കിലും, അതിന് അവസാനം വരുമ്പോൾ—
കര്മഭിഃ സ്വശരീരോത്ഥൈസ്തത്ര കാ പരിദേവനാ । ഗന്ത്രീ വസുമതീ നാശമുദധിര്ദൈവതാനി ച
അവന്റെ സ്വന്തം പ്രവൃത്തികൾ കൊണ്ടാണ് ശരീരം നശിക്കുന്നത്; അതിനാൽ അതിനുവേണ്ടി ദുഃഖിച്ചിട്ട് എന്ത് ഫലമുണ്ട്? ഭൂമി, സമുദ്രം, ദേവതകൾ പോലും ഒടുവിൽ നശിക്കുമല്ലോ.
ഫേനപ്രഖ്യഃ കഥം നാശം മര്ത്യലോകോ ന യാസ്യതി । ഏവം സംശ്രാവയേത്തത്ര മൃദുശാദ്വലസംസ്ഥിതാന്
ഫേനത്തിൻറെപോലെയുള്ള ഈ മനുഷ്യലോകം നശിക്കാതെ ഇരിക്കുമോ? അതുകൊണ്ടു അവിടെ മൃദുലമായ പുല്ലിൽ ഇരിക്കുന്നവരെ ഇങ്ങനെ ബോധ്യപ്പെടുത്തണം.
തേഽയി സംശ്രുത്യ ഗച്ഛേയുര്ഗൃഹം ബാലപുരഃ സരാഃ । വിദശ്യ ര്നിബപത്രാണി നിയതാ ദ്വാരി വേശ്മനഃ
അവർ ഇത് കേട്ടശേഷം കുട്ടികളെ മുന്നിൽ വെച്ച് വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങണം; ദർഭാഗ്രാസ് വിതറി, വീട്ടുവാതിലിൽ ഉറപ്പോടെ നിൽക്കണം.
ആചമ്യ വഹ്നിസലിലം ഗോമയം ഗൌരസര്ഷപാന് । ദൂര്വാപ്രവാലം വൃഷഭമന്യദപ്യഥ മങ്ഗലമ്
വെള്ളം കഴിച്ചു കഴുകി, അഗ്നി, വെള്ളം, പശുവിന്റെ ചാണകം, പശുവിന്റെ പാൽ, കടുക്, ദർഭ, പവഴ, കാള, മറ്റ് മംഗളവസ്തുക്കൾ എന്നിവ കൊണ്ടുവരണം.
പ്രവിശേയുഃ സമാലഭ്യ കൃത്വാശ്മനി പദം ശനൈഃ । ശ്രൌതേന തു വിധാനേന ആഹിതാഗ്നിം ദേഹദ്വധഃ
ഇവയെ സ്പർശിച്ച്, ശാന്തമായി കല്ലിൽ കാൽവെച്ച്, വേദവിധിപ്രകാരം അഹിതാഗ്നിയായ ഗൃഹസ്ഥന്റെ ദേഹം അഗ്നിക്കു സമർപ്പിക്കണം.
ഊനദ്വിവര്ഷം നിഖനേന്ന കുര്യാദുദകം തതഃ । യോഷിത്പതിവ്രതാ യാ സ്യാദ്ഭര്താരം യാനുഗച്ഛതി
പത്ത് വയസ്സിൽ താഴെയുള്ളവരെ അടക്കം ചെയ്യണം; പിന്നെ ജലതർപ്പണം നടത്തണം. ഭർത്താവിനോടു നിർഭാഗ്യമായ ഭാര്യയോ, ഭർത്താവിനെ അനുഗമിക്കണം.
പ്രയോഗ പൂര്വം ഭര്താരം നമസ്കൃത്യാരുഹേച്ചിതിമ് । ചിതിഭ്രഷ്ടാ തു യാ മോഹാത്സാ പ്രാജാപത്യമാചരേത്
ആദ്യം ഭർത്താവിനെ നമസ്കരിച്ചു, ചിതയിൽ കയറണം; എന്നാൽ ഭ്രമത്തിൽ ചിതയിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങുകയാണെങ്കിൽ, പ്രജാപത്യവ്രതം ആചരിക്കണം.
തിസ്രഃ കോട്യോര്ധകോടീ യ യാനി ലോമാനി മാനുഷേ । താവത്കാലം വസേത്സ്വര്ഗേ ഭര്താരം യാനുഗച്ഛതി
മനുഷ്യന്റെ ശരീരത്തിൽ എത്ര രോമങ്ങൾ ഉണ്ടോ, അത്ര വർഷങ്ങൾ ഭർത്താവിനെ അനുഗമിച്ച ഭാര്യ സ്വർഗത്തിൽ വസിക്കും.
വ്യാലഗ്രാഹീ യഥാ വ്യാലം ബിലാദുദ്ധരതേ ബലാത് । തദ്വദുദ്ധൃത്യ സാ നാരീ തേനൈവ സഹ മോദതേ
ഏതുപോലെ ഒരു പാമ്പിനെ പിടിച്ചയാൾ അതിനെ കുഴിയിൽ നിന്ന് വലിച്ചെടുക്കുന്നുവോ, അതുപോലെ ആ ഭാര്യ ഭർത്താവിനെ ഉയർത്തി, അവനോടൊപ്പം ആനന്ദിക്കുന്നു.
തത്ര സാ ഭര്തൃപരമാ സ്തൂയമാനാപ്സരോഗണൈഃ । ക്രീഡതേ പതിനാ സാര്ധം യാവദിന്ദ്രാശ്ചതുര്ദശ
അവിടെ ഭർത്താവിനോടു പരമഭക്തിയുള്ള അവൾ, അപ്സരസുകളുടെ സ്തുതികൾക്കിടയിൽ, പതിനാലു ഇന്ദ്രന്മാർ ഭരിക്കുന്ന കാലം മുഴുവൻ ഭർത്താവിനൊപ്പം ക്രീഡിക്കുന്നു.
ബ്രഹ്മഘ്നോ വാ കൃഘ്നോ വാ മിത്ത്രിഘ്നോ വാ ഭവേത്പതിഃ । പുനാത്യവിധവാ നാരീ തമാദായ മൃതാ തു യാ
ഭർത്താവ് ബ്രാഹ്മണഹത്യക്കാരനായാലും, മറ്റെന്തെങ്കിലും പാപം ചെയ്തവനായാലും, സുഹൃത്ത് ദ്രോഹിയാണെങ്കിലും, ഭർത്താവിനെ അനുഗമിച്ച വിധവ അവനെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു.
മൃതേ ഭര്തരി യാ നാരീ സമാരോഹേദ്ധുതാശനമ് । സാരന്ധതീസമാചാരാ സ്വര്ഗലോകേ മഹീയതേ
ഭർത്താവ് മരിച്ചപ്പോൾ അഗ്നിയിൽ കയറുന്ന ഭാര്യ, അരുന്ധതിയുടെ ആചാരം അനുസരിച്ചാൽ, സ്വർഗലോകത്തിൽ മഹത്വം പ്രാപിക്കും.
യാവച്ചാഗ്നൌ മൃതേ പത്യൌ സ്ത്രീ നാത്മാനം പ്രദാഹയേത് । താവന്ന മുച്യതേ സാ ഹി സ്ത്രീശരീരാത്കഥഞ്ചന
ഭർത്താവ് അഗ്നിയിൽ ദഹിക്കുമ്പോൾ ഭാര്യയും ദഹിക്കാതിരിക്കുകയാണെങ്കിൽ, അവൾക്ക് സ്ത്രീശരീരത്തിൽ നിന്നു മോചനം ലഭിക്കില്ല.
മാതൃകം പൈതൃകം ചൈവ യത്ര ചൈവ പ്രദീയതേ । കുലത്രയം പുനാത്യേഷാ ഭര്താരം യാനുഗച്ഛതി
ഭർത്താവിനെ അനുഗമിക്കുന്ന ഭാര്യ അമ്മവംശം, അച്ചൻവംശം, ഭർത്താവിന്റെ കുടുംബം—ഈ മൂന്നു കുടുംബങ്ങളെയും ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു.
ആര്താര്തേ മുദിതേ ഹൃഷ്ടാ പ്രോഷിതേ മലിനാ കൃശാ । മൃതേ മ്രിയേത യാ പത്യൌ സാ സ്ത്രീ ജ്ഞേയാ പതിവ്രതാ
ദു:ഖത്തിലും, കഷ്ടത്തിലും, സന്തോഷത്തിലും, ആനന്ദത്തിലും, ഭർത്താവ് ദൂരെയായിരിക്കുമ്പോഴും, അവൾ ക്ഷീണിച്ചും, ക്ഷീണിച്ചും, ഭർത്താവ് മരിക്കുമ്പോൾ മരിച്ചാൽ, അവളാണ് സത്യമായും ഭർത്തീവ്രത.